IV SA/Wa 555/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-06-17
NSAAdministracyjneWysokawsa
wymeldowanieewidencja ludnościpobyt stałyopuszczenie lokaludecyzja administracyjnakontrola sądowaNSAWSAkpa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o wymeldowaniu, podkreślając konieczność ponownego zbadania okoliczności opuszczenia lokalu przez skarżącego, zgodnie z wcześniejszym wiążącym wyrokiem NSA.

Sprawa dotyczyła skargi R. K. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy orzeczenie o wymeldowaniu z pobytu stałego. Sąd uchylił decyzję Wojewody, wskazując na naruszenie art. 153 PPSA, ponieważ organ nie uwzględnił wiążącej oceny prawnej Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1999 r. nakazującej ponowne zbadanie, czy skarżący dobrowolnie opuścił lokal. Sąd podkreślił, że fakt otrzymania nowego lokalu w 2002 r. nie zwalniał organu z obowiązku zbadania przesłanki opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę R. K. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy orzeczenie o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, opierając się na art. 153 PPSA, który nakazuje związanie oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wcześniejszy wyrok NSA z 1999 r. nakazywał ponowne zbadanie, czy skarżący dobrowolnie opuścił lokal w styczniu 1996 r., uwzględniając okresy pobytu w hotelu i szpitalach. Wojewoda, rozpatrując sprawę ponownie, nie przeprowadził tych ustaleń, opierając się jedynie na fakcie otrzymania przez skarżącego nowego lokalu w 2002 r. Sąd uznał, że ten fakt nie zwalniał organu z obowiązku zbadania przesłanki dobrowolnego opuszczenia dotychczasowego miejsca zamieszkania, zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Sąd podkreślił, że choć wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2002 r. wyeliminował przesłankę utraty uprawnień do lokalu, nie zmieniło to konieczności oceny przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego, która była przedmiotem wiążącej oceny NSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ jest związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu NSA zgodnie z art. 153 PPSA.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że art. 153 PPSA nakłada obowiązek związania oceną prawną sądu wyższej instancji, a organ nie przeprowadził wymaganych ustaleń dotyczących dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

u.e.l.i.d.o. art. 15 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie organu oceną prawną sądu.

Pomocnicze

kpa art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.e.l.i.d.o. art. 9 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją RP przez TK.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 99

Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu NSA wydanym przed 1 stycznia 2004 r. wiąże WSA oraz organ.

p.p.s.a. art. 210

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie uwzględnił wiążącej oceny prawnej NSA z 1999 r., która nakazywała ponowne zbadanie okoliczności opuszczenia lokalu. Organ nie przeprowadził wystarczających ustaleń faktycznych w zakresie dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu przez skarżącego. Fakt otrzymania nowego lokalu w 2002 r. nie zwalniał organu z obowiązku zbadania przesłanki opuszczenia dotychczasowego miejsca zamieszkania.

Godne uwagi sformułowania

ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego [...] wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ fakt otrzymania przez skarżącego lokalu mieszkalnego w 2002 r. nie zwalniał organu z powinności przeprowadzenia rozważań w zakresie dowodów i okoliczności opuszczenia przez niego dotychczasowego miejsca zamieszkania

Skład orzekający

Krystyna Napiórkowska

przewodniczący-sprawozdawca

Anna Szymańska

członek

Otylia Wierzbicka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wiążący charakter ocen prawnych sądów administracyjnych dla organów administracji i sądów niższej instancji; konieczność badania przesłanki dobrowolnego opuszczenia lokalu w postępowaniu o wymeldowanie."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i orzecznictwa sprzed nowelizacji przepisów dotyczących ewidencji ludności i postępowania przed sądami administracyjnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje znaczenie związania organów administracji oceną prawną sądów wyższej instancji i pokazuje, jak kluczowe jest dokładne badanie stanu faktycznego, nawet w rutynowych sprawach administracyjnych.

Sąd administracyjny przypomina: organ musi badać fakty, nawet jeśli sprawa wydaje się prosta.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 555/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-06-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Szymańska
Krystyna Napiórkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Otylia Wierzbicka
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska /spr./, Sędziowie asesor WSA Anna Szymańska, sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17.06.2005 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowanie z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego R. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego, 3. nakazuje ściągnąć do Wojewody [...] na rzecz Skarbu Państwa – kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (sto) złotych tytułem nieuiszczonego wpisu sądowego, 4. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87 poz. 960 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 1998 r. orzekającej o wymeldowaniu R. K. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ podał, iż rozpatrując ponownie sprawę na skutek uchylenia wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 1999 r. poprzedniej decyzji Wojewody [...], należy wskazać, iż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. orzekł, że art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960) jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji i Rzeczypospolitej Polskiej. W konsekwencji tego orzeczenia wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych pobytu określonej osoby, po ustaniu jej pobytu w dotychczasowym miejscu. Zatem przy wymeldowaniu źródłem powinności organu dokonania tej czynności jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu, niezależnie od tego, czy utraciła uprawnienia do przebywania w tym miejscu.
W przedmiotowej sprawie niespornym jest, że R. K. w lutym 2002 r. otrzymał z zasobów komunalnych lokal w [...] przy ul. [...] w W. i od kwietnia tegoż roku w nim zamieszkał, zakładając jednocześnie ośrodek swoich osobistych i majątkowych interesów.
Według organu odwoławczego na podjęcie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie nie miało wpływu wystąpienie przez R. K. do sądu powszechnego z powództwem przywrócenia pierwotnego stanu posiadania lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. , jak również unieważnienie aktu notarialnego – umowy darowizny własności przedmiotowego lokalu zawartej pomiędzy Z., R. K., a M. D. W świetle bowiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. kwestie takie, jak stan prawny lokalu, posiadanie lub utrata uprawnień do lokalu nie przesądzają w sprawie o wymeldowanie.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł – R.K. Skarżący podniósł, że nigdy dobrowolnie nie opuścił lokalu w 7[...] przy ul. [...] w W., w którym posiadał wszystkie rzeczy osobiste, meble, maszyny i urządzenia do prowadzenia działalności gospodarczej. M. D., która złożyła wniosek o jego wymeldowanie nigdy nie była właścicielką tego lokalu, gdyż akt notarialny darowizny na jej rzecz lokalu został prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w W. unieważniony.
Zdaniem skarżącego Wojewoda [...] , wydając decyzję, nie zapoznał się z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 1999 r., w którym zostało stwierdzone, że ustalenie przesłanki dobrowolnego opuszczenia przez niego lokalu nastąpiło bez dostatecznego wyjaśnienia okoliczności tego opuszczenia. W ocenie skarżącego nie można uznać, że przebywanie przez dwa dni na korytarzu hotelu spowodowane niemożnością dostania się do mieszkania, oznacza dobrowolne opuszczenie miejsca zamieszkania. Również nie stanowi dobrowolnego opuszczenia lokalu przebywanie przez 2 lata w szpitalach na leczeniu.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji Wojewody [...].
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim trzeba zauważyć, że zgodnie z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r. wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.
W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 lutego 1999 r. – po rozpoznaniu skargi R. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 1998 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 1998 r. orzekającą wymeldowanie R. K. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. – uchylił zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż wyjaśnienia – w sposób nie budzący wątpliwości – wymaga, czy skarżący opuścił bez wymeldowania się w styczniu 1996 r. przedmiotowy lokal, wyprowadzając się do hotelu i jaki okres w nim przebywał. Rozważenia wymagają również przedłożone przez skarżącego zaświadczenia z zakładów służby zdrowia, stwierdzające okresy pobytu R. K. w Samodzielnym Wojewódzki Zespole Publicznych Zakładów Psychiatrycznej Opieki Zdrowotnej w W. przy ul. [...] i w aspekcie tych dowodów świadczących o pobycie skarżącego na leczeniu w szpitalach organ powinien dokonać oceny powołanych w decyzji zeznań świadków.
Wojewoda [...] rozpatrując ponownie sprawę nie przeprowadził żadnych ustaleń i rozważań w zakresie okoliczności opuszczenia w styczniu 1996 r. przez R. K. przedmiotowego lokalu. Organ odwoławczy uznał, że skoro skarżący w lutym 2002 r. otrzymał z zasobów komunalnych lokal nr 41 przy ul. [...] w W. i zamieszkał w nim, to znaczy, że opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego i skoro sam nie dokonał obowiązku wymeldowania się, to należało orzec o jego wymeldowaniu z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. .
Zdaniem Sądu, fakt otrzymania przez skarżącego lokalu mieszkalnego w 2002 r. nie zwalniał organu z powinności przeprowadzenia rozważań w zakresie dowodów i okoliczności opuszczenia przez niego dotychczasowego miejsca zamieszkania i dokonania oceny tej przesłanki pod kątem art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) oraz dania temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ww. ustawy jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. W tym miejscu należy zauważyć, iż w mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. Sygn. akt K 20/01 (ogłoszony w Dz. U. z 2002 r. Nr 78, poz. 716), do którego odwołuje się organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie występuje już przesłanka utraty uprawnienia do przebywania w lokalu. Jednakże zmiana stanu prawnego w tym zakresie nie oznacza zmiany przepisu prawnego stanowiącego podstawę oceny w niniejszej sprawie dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku z dnia 19 lutego 1999 r., bowiem ocena ta dotyczyła wyłącznie przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego.
Naruszenie przez organy administracyjne postanowień art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Stanowi to gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej związania orzeczeniem Sądu (por. art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy w dniu 30 sierpnia – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 210 cyt. ustawy.
Sąd na podstawie art. 152 ustawy orzekł, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI