IV SA/Wa 550/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę M. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] czerwca 1997 r. utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 1995 r. Decyzja ta dotyczyła przejęcia nieruchomości rolnej o powierzchni 18,1115 ha położonej w R. na cele reformy rolnej, na podstawie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. Organ administracji uznał, że nieruchomość ta stanowiła całość z majątkiem ziemskim w W. i mimo zawarcia umowy obligacyjnej w 1939 r. o przeniesienie własności na rzecz K. P., wpis do księgi wieczystej nastąpił dopiero w 1946 r., co w świetle niemieckiego kodeksu cywilnego i dekretu o reformie rolnej czyniło przejęcie dopuszczalnym. Skarżący zarzucił naruszenie prawa, wskazując na skuteczne przeniesienie własności w 1939 r. Po zawieszeniu postępowania i przedstawieniu przez skarżącego prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] lutego 2004 r., który ustalił, że prawo własności nieruchomości w W. mieściło się w sferze praw K. P. na podstawie czynności z 1939 r., WSA uznał, że ujawniła się nowa istotna okoliczność. Sąd stwierdził, że wyrok sądu powszechnego ma moc wiążącą (art. 365 kpc) i stanowi przesłankę wznowieniową (art. 145 § 1 pkt 5 kpa), obligującą do uchylenia zaskarżonej decyzji. Dodatkowo sąd zwrócił uwagę na problem dopuszczalności wydawania decyzji z urzędu w oparciu o przepisy wykonawcze do dekretu o reformie rolnej, wskazując na wnioskowy charakter postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWiążąca moc prawomocnych orzeczeń sądów powszechnych dla sądów administracyjnych i organów administracji; znaczenie wyroków deklaratoryjnych; przesłanki wznowieniowe w postępowaniu administracyjnosądowym; interpretacja przepisów o reformie rolnej i skutkach czynności prawnych z okresu międzywojennego i wojennego.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z reformą rolną i przepisami obowiązującymi na ziemiach polskich przed 1945 r. oraz specyfiki postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego w tamtym okresie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy czynności prawne dotyczące przeniesienia własności nieruchomości rolnej dokonane w 1939 r. były wystarczające do skutecznego przeniesienia własności w świetle niemieckiego kodeksu cywilnego i dekretu o reformie rolnej, zwłaszcza w kontekście braku wpisu do księgi wieczystej przed wybuchem wojny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawomocny wyrok sądu powszechnego ustalił, że czynności prawne z 1939 r. (umowa obligacyjna i powzdanie) doprowadziły do skutecznego przeniesienia własności nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny oparł się na prawomocnym wyroku sądu powszechnego, który deklaratoryjnie potwierdził skuteczne przeniesienie własności nieruchomości na podstawie czynności z 1939 r., co stanowiło nową istotną okoliczność faktyczną i przesłankę wznowieniową.
Czy prawomocne orzeczenie sądu powszechnego ustalające skuteczne przeniesienie własności nieruchomości wiąże sąd administracyjny w postępowaniu dotyczącym decyzji wydanej na podstawie dekretu o reformie rolnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawomocne orzeczenie sądu powszechnego wiąże inne organy państwowe, w tym sądy administracyjne, zgodnie z art. 365 kpc.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny podkreślił moc wiążącą prawomocnych orzeczeń sądów powszechnych dla innych organów państwowych, co uzasadnia uwzględnienie ustaleń sądu powszechnego w postępowaniu administracyjnosądowym.
Czy decyzja administracyjna dotycząca przejęcia nieruchomości rolnej na cele reformy rolnej mogła być wydana z urzędu na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 5 marca 1945 r.?
Odpowiedź sądu
Nie, § 6 tego rozporządzenia wskazuje na wnioskowy charakter postępowania, a § 5 stanowił jedynie ogólną normę kompetencyjną.
Uzasadnienie
Sąd zwrócił uwagę, że przepisy wykonawcze do dekretu o reformie rolnej, w szczególności § 6, wskazywały na wnioskowy charakter postępowania w sprawie wydania decyzji, a nie na możliwość wydania jej z urzędu.
Przepisy (12)
Główne
dekret o reformie rolnej art. 2 § 1 lit. e
Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej
dekret o reformie rolnej art. 3 § 1 lit. e
Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej
PPSA art. 145 § 1 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 145 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
dekret o reformie rolnej art. 2 § 2
Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 365
Kodeks postępowania cywilnego
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 5 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1945 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej art. 5
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 5 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1945 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej art. 6
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz o uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego art. 9 § 1
k.p.a. art. 127 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawomocny wyrok sądu powszechnego ustalający skuteczne przeniesienie własności nieruchomości w 1939 r. stanowi nową istotną okoliczność faktyczną i przesłankę wznowieniową dla postępowania administracyjnosądowego. • Naruszenie przepisów dotyczących wnioskowego charakteru postępowania w sprawie wydania decyzji o przejęciu nieruchomości rolnej.
Godne uwagi sformułowania
Z uwagi na powyższe organ uznał, iż można było przejąć w trybie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej nieruchomość... • Wprawdzie bowiem 7 stycznia 1939 r. S. P. i spadkobiercy A. P. zawarli umowę obligacyjną w formie aktu notarialnego o przeniesienie własności nieruchomości rolnej w W. na rzecz K. P., ale wpis do księgi wieczystej na rzecz tej osoby dokonany został dopiero 29 lipca 1946 r. • Zważywszy na deklaratoryjny charakter powołanego wyroku należy uznać, iż ustalenia jego sentencji potwierdzają występowanie okoliczności o znaczeniu prawnym, istniejącej już w dniu 7 stycznia 1939 r. • Wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydawania decyzji, nieznanych rozstrzygającemu organowi administracji publicznej jest przesłanką wznowieniową określona w art. 145 § 1 pkt 5 kpa • Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c powoływanej już ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skład orzekający
Tadeusz Cysek
przewodniczący sprawozdawca
Otylia Wierzbicka
sędzia
Tomasz Wykowski
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wiążąca moc prawomocnych orzeczeń sądów powszechnych dla sądów administracyjnych i organów administracji; znaczenie wyroków deklaratoryjnych; przesłanki wznowieniowe w postępowaniu administracyjnosądowym; interpretacja przepisów o reformie rolnej i skutkach czynności prawnych z okresu międzywojennego i wojennego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z reformą rolną i przepisami obowiązującymi na ziemiach polskich przed 1945 r. oraz specyfiki postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego w tamtym okresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy historycznego kontekstu reformy rolnej i pokazuje, jak późniejsze orzeczenie sądu powszechnego może wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej po wielu latach, podkreślając znaczenie prawomocności orzeczeń.
“Po latach walki o ziemię, wyrok sądu powszechnego uchylił decyzję o reformie rolnej.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.