IV SA/Wa 540/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-08-30
NSAAdministracyjnewsa
odpowiedzialność likwidatorazaległości podatkoweopłata podwyższonaskładowanie odpadówprawo ochrony środowiskapostępowanie administracyjneOrdynacja podatkowaKodeks spółek handlowychWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie odpowiedzialności likwidatora spółki za zaległości z tytułu opłaty podwyższonej za składowanie odpadów, wskazując na naruszenia proceduralne organu odwoławczego.

Skarżący, K. Z., jako likwidator spółki, zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa Mazowieckiego o jego odpowiedzialności za zaległości z tytułu opłaty podwyższonej za składowanie odpadów. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów prawa procesowego przez organ odwoławczy, który nie zbadał wyczerpująco materiału dowodowego i pominął zarzuty dotyczące przesłanek wyłączających odpowiedzialność likwidatora.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, która utrzymała w mocy decyzję Marszałka Województwa Mazowieckiego orzekającą o odpowiedzialności likwidatora spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości z tytułu opłaty podwyższonej za składowanie odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy naruszył przepisy prawa procesowego, w tym zasady prawdy obiektywnej i dwuinstancyjności postępowania. W szczególności, SKO pominęło zarzuty skarżącego dotyczące braku analizy przesłanek wyłączających odpowiedzialność likwidatora, co było obowiązkiem wynikającym z przepisów Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy powinien był zbadać, czy wystąpiły przesłanki negatywne określone w art. 116 i 116b Ordynacji podatkowej, a także kwestie dotyczące doręczenia decyzji spółce, bezskuteczności egzekucji oraz istnienia zaległości podatkowych na dzień zakończenia likwidacji. Sąd wskazał, że organ w ponownym postępowaniu musi wyjaśnić te kwestie, uwzględniając ocenę prawną sądu i umożliwiając skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, likwidator odpowiada za zaległości powstałe w czasie likwidacji, ale organ odwoławczy miał obowiązek zbadać przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność, czego nie uczynił.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ odwoławczy błędnie pominął zarzuty skarżącego dotyczące braku analizy przesłanek negatywnych (art. 116 i 116b Ordynacji podatkowej) wyłączających odpowiedzialność likwidatora, co stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

ppsa art. 145 § 1 pkt 1 lit c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy.

ppsa art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego.

ppsa art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Op art. 116 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Odpowiedzialność członków zarządu za zaległości podatkowe spółki.

Op art. 116 § 1a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Okoliczności wyłączające winę członka zarządu w niezgłoszeniu wniosku o upadłość.

Op art. 116 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zakres odpowiedzialności członków zarządu.

Op art. 116b § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Odpowiedzialność likwidatorów spółek za zaległości podatkowe powstałe w czasie likwidacji.

Op art. 116b § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów art. 116 i 116a do odpowiedzialności likwidatorów.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada oceny materiału dowodowego.

Op art. 108 § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przesłanka wszczęcia postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.

Prawo ochrony środowiska art. 281 § 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Zastosowanie przepisów Działu III Ordynacji podatkowej do postępowań dotyczących opłat za korzystanie ze środowiska.

Prawo restrukturyzacyjne art. 32 § 1

Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne

Określenie właściwego okresu do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

k.s.h. art. 299 § 1

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

Odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy nie zbadał wyczerpująco materiału dowodowego. Organ odwoławczy pominął zarzuty dotyczące przesłanek wyłączających odpowiedzialność likwidatora. Kwestia prawidłowości doręczenia decyzji spółce i istnienia zaległości podatkowych wymaga ponownego wyjaśnienia. Kwestia bezskuteczności egzekucji wobec spółki wykreślonej z KRS wymaga ponownego zbadania.

Godne uwagi sformułowania

organ odwoławczy nie wypełnił obowiązków wynikających z treści art. 7, 77 § 1 a także art. 15 kpa nie dokonał czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia i załatwienia sprawy, nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie przeanalizował sprawy we wszystkich jej aspektach organ odwoławczy całkowicie pominął zarzuty Skarżącego sformułowane w odwołaniu a odnoszące się do wadliwego przyjęcia przez organ I instancji, że nie wystąpiły przesłanki wyłączające odpowiedzialność Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki obowiązkiem organu odwoławczego było przeanalizowanie, czy w sprawie nie zaistniały przesłanki wyłączające odpowiedzialność likwidatora Sąd rozpoznając skargę na decyzję SKO z 25 stycznia 2021 r. nie jest władny do prowadzenia postępowania w zakresie oceniania zasadności wydania przez SKO decyzji z dnia 27 lipca 2018 r.

Skład orzekający

Aleksandra Westra

przewodniczący sprawozdawca

Anna Sękowska

członek

Anna Sidorowska-Ciesielska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności likwidatora spółki za zaległości podatkowe, co jest częstym problemem w praktyce gospodarczej i prawniczej. Wyrok podkreśla znaczenie prawidłowego postępowania dowodowego i analizy przesłanek wyłączających odpowiedzialność.

Likwidator spółki odpowiada za długi? Sąd wskazuje na błędy organów administracji w ocenie odpowiedzialności.

Dane finansowe

WPS: 2 962 845 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 540/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-08-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-04-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aleksandra Westra /przewodniczący sprawozdawca/
Anna Sękowska
Anna Sidorowska-Ciesielska
Symbol z opisem
6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OZ 656/23 - Postanowienie NSA z 2024-01-16
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 106 § 3, art. 145 § 1 pkt 1 lit c), art. 200, art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1325
art. 116b § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aleksandra Westra (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska, sędzia WSA Anna Sidorowska-Ciesielska, Protokolant st. ref. Beata Karczewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2021 r. nr KOC/5542/Ni/19 w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności likwidatora spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości z tytułu opłaty podwyższonej za składowanie odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz skarżącego K. Z. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
K. Z. (dalej: Skarżący), reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2021 r., znak sprawy KOC/5542/Ni/19 utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa Mazowieckiego z dnia 17 lipca 2019 r. znak OS-WO-1.3222.359.2019.PM w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności likwidatora spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości z tytułu opłaty podwyższonej za składowanie odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
Marszałek Województwa Mazowieckiego dnia 30 stycznia 2018 r., wydał trzy decyzje w sprawie oznaczonej numerem OS-WO-II.7253.47.2017.KK, wymierzające K. Z. , likwidatorowi [...] sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w [...], Regon: [...], opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym, tj. przy ul. [...] w [...]: za rok 2014 w kwocie 566 579,00 zł, za rok 2015 w kwocie 1 479 396,00 zł, za rok 2016 w kwocie 1 483 449,00 zł i zobowiązał zgodnie z art. 53 § 1, § 3 i § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 201 z późn. zm.) do wpłaty ww. kwot wraz z odsetkami na wskazane konto.
Wszystkie te decyzje zostały zaskarżone do organu II instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie w dniu 27 lipca 2018 r. uchyliło w całości zaskarżone decyzje Marszałka Województwa Mazowieckiego i wydało decyzje o sygnaturach KOC/1611/Oś/18, KOC/1612/Oś/18, KOC/1613/Oś/18 i wymierzyło Spółce [...] sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w [...] opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym, tj. na terenie przy ul. [...] w [...] kolejno za rok 2014 w kwocie 566 579,00 zł, za rok 2015 w kwocie 1.479.396 zł, za rok 2016 w kwocie 1.483.449 zł.
Decyzje SKO w Warszawie zostały doręczone Skarżącemu w dniu 21 sierpnia 2018 r.
Następnie, Marszałek Województwa Mazowieckiego wystosował do [...] sp. z o.o. w likwidacji upomnienie nr Up [...] z dnia 18 grudnia 2018 r. w związku z brakiem zapłaty wymagalnego zobowiązania. Upomnienie nie zostało odebrane przez adresata.
Wobec braku zapłaty należności w dniu 22 stycznia 2019 r. zostały wysłane do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] tytułu wykonawcze o numerach [...] (dot. zaległości za 2014 r.), [...] (dot. zaległości za 2015 r.), [...] (dot. zaległości za 2016 r.) wystawione wobec spółki [...] sp. z o.o.
Postanowieniem z dnia 6 marca 2019 r. o numerze [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] nie przystąpił do egzekucji należności ze względu na wykreślenie spółki [...] sp. z o.o. z Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 28 listopada 2018 r.
Następnie decyzją z dnia 17 lipca 2019 r. znak: OS-WO-I.3222.359.2019.PM Marszałek Województwa Mazowieckiego orzekł o odpowiedzialności K. Z. , jako likwidatora [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...], za zaległości z tytułu opłaty podwyższonej za składowanie odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym tj. na terenie przy ul. [...] w [...]:
• za rok 2015 w wysokości 1 479 396,00 zł, z terminem płatności do 31 marca 2016 r.
• za rok 2016 w wysokości 1 483 9,00 zł, z terminem płatności do 31 marca 2017 r.,
co daje łączną kwotę należności głównej zobowiązania w wysokości 2 962 845,00 zł i zobowiązał do jej wpłaty wraz z odsetkami na rachunek bankowy Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego w Warszawie.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, m. in. że w czasie likwidacji [...] Sp. z o.o. powstały zobowiązania wynikające z opłat za korzystanie ze środowiska, których wymiar został orzeczony wyżej wymienionymi decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, które nie zostały zapłacone. Wymagalność opłaty za składowanie odpadów za 2015 r. powstała od dnia 1 stycznia 2016 r. (zaległością stała się od dnia 1 kwietnia 2016 r.), natomiast za 2016 r. powstała od dnia 1 stycznia 2017 r. (zaległością stała się od dnia 1 kwietnia 2017 r.). Jednocześnie organ zaniechał orzekania w zakresie przeniesienia odpowiedzialności na K. Z. jako likwidatora Spółki [...] Sp. z o.o., za zobowiązanie podatkowe z tytułu opłaty za składowanie odpadów za 2014 r., wymagalne od dnia 1 stycznia 2015 r. (zaległością stało się od dnia 1 kwietnia 2015 r.), gdyż według art. 454 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2019 r., poz. 243, z póżn. zm.) likwidatorzy, o których mowa wart. 116b Ordynacji podatkowej, nie odpowiadają za zaległości podatkowe, które powstały przed dniem 1 stycznia 2016 roku, tj. przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.
Odnosząc się do wyjaśnień Strony zgłoszonych podczas prowadzonego postępowania organ I instancji stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie, ponieważ Skarżący dnia 21 sierpnia 2018 r. odebrał decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (KOC/1611/OŚ/18, KOC/1612/OŚ/18, KOC/1613/OŚ/18), czyli posiadał wiedzę o wysokości należności za składowanie odpadów za 2014, 2015 i 2016 rok. Jednocześnie Strona, jako ówczesny likwidator Spółki [...] Sp. z o.o., nie podjęła żadnych działań w celu uregulowania tych zobowiązań. Odnośnie zarzutu stosowania procedury administracyjnej w związku z przepisami Działu III Ordynacji podatkowej organ stwierdził, że są to zarzuty nie mające wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie. Jednocześnie organ powołał, że do postępowań dotyczących opłat za korzystanie ze środowiska mają zastosowanie przepisy wynikające z Działu III Op. Wynika to wprost z art. 281 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2018 r., poz. 799, z póżn. zm.).
Odwołanie od powyższej decyzji złożył K. Z. . W odwołaniu podniesione zostały następujące zarzuty:
1) naruszenie art. 116 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, polegające na wadliwym przyjęciu, że istnieją podstawy do uznania odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki oraz że nie wystąpiły przesłanki wyłączające odpowiedzialność Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki,
2) naruszenie art. 116b w zw. z art. 116 ustawy Op brak przeprowadzenia badania przesłanek negatywnych mających znaczenie dla określenia istnienia odpowiedzialności konkretnego likwidatora,
3) naruszenie art. 77 § 1 kpa poprzez:
a) nie przeprowadzenie analizy wystąpienia sytuacji określonych w art. 116 § 1 i § 2 w związku z art. 116b Op - brak w uzasadnieniu decyzji opisu przeprowadzenia badania w zakresie negatywnych przesłanek odpowiedzialności likwidatora,
b) brak wystąpienia do Krajowego Rejestru Sądowego w zakresie udostępnienia akt sądowych prowadzonych dla Spółki [...] Sp. z o.o. a w późniejszym okresie dla Spółki [...] Sp. z o.o. w likwidacji celem przeprowadzenia analizy sprawozdań finansowych złożonych do rejestru przedsiębiorców - wszystkie sprawozdania zostały złożone i są powszechnie dostępne - w celu weryfikacji negatywnych przesłanek odpowiedzialności likwidatora - czyli czy likwidator nie złożył wniosku o ogłoszeniu upadłości we właściwym terminie i kiedy wystąpił właściwy okres do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w trybie art. 32 ust. 1 ustawy prawo upadłościowe,
4) pominięcie dyspozycji art. 21 ust 1 prawa upadłościowego dla oceny wystąpienia przesłanek negatywnych wynikających z niezłożenia wniosku o upadłość - określonych w art. 116 Op,
5) zarzut szkalowania, oskarżenia likwidatora w zakresie zarzutu ujętego w uzasadnieniu decyzji poprzez stwierdzenie "Jednocześnie Strona, jako ówczesny likwidator Spółki [...] Sp. z o.o., nie podjęła żadnych działań w celu uregulowania tych zobowiązań" bez wskazania dowodów potwierdzających te twierdzenia ujęte w dokumencie urzędowym jakim jest decyzja wydana przez organ administracji publicznej,
6) naruszenie poprzez zawarcie w uzasadnieniu decyzji za lata 2015 i 2016 uzasadnienia prawnego dotyczącego roku 2014.
Odwołujący wniósł przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia celem przeprowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu przeprowadzenie pełnej analizy przesłanek określonych w art. 116 Ordynacji podatkowej, zarówno przesłanek pozytywnych jak i negatywnych; z ostrożności procesowej w przypadku uznania za wystarczający materiał do przeprowadzenia analizy przesłanek negatywnych w zakresie odpowiedzialności likwidatora, Odwołujący wniósł o umorzenie postępowania z powodu braku wystąpienia winy w zakresie niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym terminie z powodu wystąpienia przesłanek do ogłoszenia upadłości w co najmniej w miesiącu 04/2013 roku - a rozpoczęcie likwidacji nastąpiło dopiero w 09/2013 roku; ustalenia czy wystąpił obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz w jakim czasie lub ustalenia czy wystąpiły przesłanki do złożenia wniosku o przeprowadzenie postępowania restrukturyzacyjnego oraz w jakim czasie.
Decyzją z dnia 25 stycznia 2021 r., znak sprawy KOC/5542/Ni/19, wydaną na podstawie art. 127 § 2 i art. 17 pkt 1 kpa oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12.10.1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570 tekst jedn.) w związku z art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t. jedn.: Dz. U. z 200Ir., nr 142, poz. 1591 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji SKO w Warszawie powołało się na brzmienie art. 2991 w związku z art 299 § 1, art. 276 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. 2020 r.,poz. 2320), art. 116 i art. 116b Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. 2017 poz. 723).
Skarżony organ zaznaczył, że ramy zastosowania przepisów ustanawiających odpowiedzialność osób trzecich za zobowiązania z tytułu zobowiązań podatkowych wyznacza art. 116b Op. Określając ramy prawne niniejszej sprawy wskazał, że do ocenianego stanu faktycznego, znajdują odpowiednie zastosowanie przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1649). SKO stwierdziło, że nie budzi wątpliwości, że przepisy Op w tym art. 116 dotyczące odpowiedzialności członków zarządu są przepisami szczególnymi wobec regulacji ksh dotyczącej odpowiedzialności członków zarządu (art. 299 ksh).
Organ odwoławczy zauważył, że w niniejszej sprawie bezspornym jest, że w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. [...] sp. z o.o. w likwidacji składowała przy ulicy [...] w [...], a zatem w miejscu do tego nieprzeznaczonym, odpady oznaczone kodem 17 01 07 w ilości 180 Mg oraz kodem 17 05 04 w ilości 200 Mg., a co za tym idzie [...] sp z o.o. w likwidacji zobowiązana jest do poniesienia opłat z tym związanych, w tym opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 293 ust. 3 ustawy o odpadach. Ponadto, bezsporną dla organu odwoławczego jest okoliczność, że od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. [...] sp. z o.o. w likwidacji składowała przy ulicy [...] w [...], a zatem w miejscu do tego nieprzeznaczonym odpady oznaczone kodem 17 01 07 w ilości 180 Mg oraz kodem 17 05 04 w ilości 200 Mg, a co za tym idzie [...] sp z o.o. w likwidacji zobowiązana jest do poniesienia opłat z tym związanych, w tym opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 293 ust. 3 ustawy o odpadach. Wymagalne należności z tytułu wyżej wymienionych decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie nie zostały zapłacone, a egzekucja wobec spółki okazała się nieskuteczna wobec wykreślenia [...] sp. z o.o. w likwidacji z Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 28 listopada 2018 r.
Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących braku dokonania analizy wystąpienia przesłanek negatywnych dotyczących zwolnienia likwidatora z odpowiedzialności za zobowiązania spółki SKO wyjaśniło, że przesłanki dotyczące zwolnienia dotyczą, stosownie do art. 116 Op, zarządu spółki jeśli spełnią określone ww. przesłanki, a wobec faktu, że zobowiązania wynikające z opłat za korzystanie ze środowiska powstały w czasie likwidacji spółki, brak było podstaw do dokonywania oceny, czy wystąpiły przesłanki negatywne w zakresie odpowiedzialności likwidatora.
Zaskarżając powyższą decyzję w całości skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżący zarzucił Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Warszawie naruszenie:
przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 3 § 1 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w postępowaniu odwoławczym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie w sprawie dla której zastrzeżona jest właściwość przepisów ustawy Ordynacja Podatkowa. Skarżący podniósł, że przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do: postępowania w sprawach karnych skarbowych; spraw uregulowanych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r. poz. 1325, z późn. zm.), z wyjątkiem przepisów działów IV, V i VIII, a przedmiotem wydanej decyzji jest dział III ustawy Ordynacja podatkowa. Zatem organ I instancji także przeprowadził postępowanie administracyjne w oparciu o niewłaściwą procedurę;
b) naruszenie art. 180, art. 187, art. 192 w zw. z art. 200 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez niezgromadzenie całości materiału dowodowego niezbędnego dla rozstrzygnięcia sprawy, brak ustalenia czy była prowadzona egzekucja wobec majątku Spółki oraz brak zebrania materiału dowodowego w postaci sprawozdania finansowego złożonego w trakcie roku 2018, wykazującego posiadanie majątku przez Spółkę w likwidacji, w tym brak ujęcia w księgach decyzji Marszałka Województwa Mazowieckiego wymierzających opłaty za składowanie z uwagi na brak ich doręczenia przed datą zakończenia likwidacji, które to opłaty tym samym nie mogły obciążać spółki w likwidacji. Wskazano, że umożliwienie Skarżącemu wypowiedzenie się w zakresie zebranego materiału dowodowego pozwoliłoby na uniknięcie wydania nietrafnej decyzji,
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 116b § 2, art. 107 i art. 108 § 2 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez przeniesienie odpowiedzialności na Skarżącego za zobowiązania, które nie powstały w okresie likwidacji spółki, albowiem decyzje wymierzające opłaty podwyższone z tytułu składowania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym przez spółkę [...] sp. z o.o. w likwidacji zostały doręczone po zakończeniu likwidacji spółki, tym samym nie mogły być uznane jako zobowiązania spółki i nie zostały ujęte w księgach spółki. Na Skarżącego została przeniesiona odpowiedzialność za zobowiązania nieistniejące i nieobciążające spółki [...] sp. z o.o. w likwidacji;
3) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 116b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez jego nie zastosowanie, mimo zawartego w nim odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów art. 116 i 116a ustawy Ordynacja podatkowa - organ II instancji w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że zwolnienia za zobowiązania spółki dotyczą stosownie do art. 116 ustawy Ordynacja podatkowa zarządu spółki jeśli spełnią określone przesłanki, a wobec faktu, że zobowiązania wynikają z opłat za korzystanie ze środowiska powstały w czasie likwidacji spółki brak było podstaw do dokonywania oceny, czy wystąpiły przesłanki negatywne w zakresie odpowiedzialności likwidatora, z pominięciem zastosowania regulacji art. 116b § 3, pomimo jego przytoczenia na stronie 3 uzasadnienie decyzji organu II instancji.
Mając na względzie powyższe Skarżący wniósł o:
1) na podstawie art. 106 § 3 ppsa dopuszczenie dowodu z uchwały zatwierdzającej zamknięcie likwidacji na okoliczność doręczenia decyzji wymierzających opłaty za składowanie odpadów za lata 2014-2016 po zakończeniu likwidacji spółki, w wyniku czego nie doszło do obciążenia tymże zobowiązaniem spółki w likwidacji poprzez wystąpienie do sądu gospodarczego Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy XIII Wydział Gospodarczy KRS o nadesłanie dokumentu z KRS [...] do akt niniejszej sprawy z uwagi na brak umocowania skarżącego w celu pozyskania przedmiotowego dokumentu,
2) uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2021 r. oraz poprzedzającej jej decyzji Marszałka Województwa Mazowieckiego.
W uzasadnieniu skargi Skarżący rozwinął przedstawione powyżej zarzuty skargi, wskazując m. in., że organ, procedując na podstawie przepisów kpa, nie zapewnił Skarżącemu możliwości wypowiedzenia się w terminie 7 dni przed wydaniem decyzji, zgodnie z art. 200 § 1 Op, co do zebranego w sprawie materiału dowodowego i nie udostępnił mu akt sprawy, pomimo wezwania, co uniemożliwiło mu złożenie dowodów (powoływanych w uzasadnieniu skargi) potwierdzających istnienie przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność. Podniesiono, że brak jest możliwości przeniesienia na Skarżącego odpowiedzialności za zobowiązania, które na dzień zakończenia likwidacji nie obciążały spółki w żaden sposób i nie widniały w księgach spółki, a sprawozdanie finansowe Spółki z 2018 r. potwierdza, że na dzień zakończenia jej likwidacji Spółka posiadała majątek. Zakwestionowano wystąpienie przesłanki bezskuteczności egzekucji z majątku spółki, który na dzień likwidacji istniał. Zarzucono, że decyzja przenosząca odpowiedzialność na Skarżącego została doręczona Skarżącemu pomimo braku doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego Spółce [...] . W uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawił również analizę finansów Spółki oraz powołał zdarzenia uniemożliwiające złożenie wniosku o upadłość w roku 2017.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium odwoławcze podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
W toku postępowania sądowego Strona skarżąca wniosła szereg pism procesowych:
• z dnia 28 listopada 2021 r. – wnioski o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów w zakresie art. 124 §1 pkt 6 w zw. z art. 56 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kiedy w związku z wystąpieniem przesłanki wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania w celu stwierdzenia nieważności aktu, postępowanie sądowe ulega zawieszeniu oraz na okoliczność stwierdzenia braku wszczęcia postępowania egzekucyjnego z powodu wystawienia tytułów wykonawczych po wykreśleniu Spółki z KRS, co wyczerpuje zarzut z art. 33 §2 pkt 6 lit. c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; podniesiono, że w związku z brakiem wszczęcia egzekucji administracyjnej i wystąpienia podstawy zarzutu prowadzenia egzekucji administracyjnej wobec podmiotu nieistniejącego na podstawie art. 33 §2 pkt 6 lit. c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organy I i II instancji nie wykazały, że wystąpiła przesłanka bezskuteczności egzekucji administracyjnej w całości lub części, aby móc wydać decyzję o odpowiedzialności osób trzecich oraz utrzymać w mocy wydaną decyzję przez organ I instancji;
• w piśmie z dnia 30 listopada 2021 r. wniosek o dopuszczenie dowodu z załączonych do pisma dokumentów na okoliczności, że:
- Spółka prowadziła działalność usługową w zakresie wywozu i segregacji odpadów pobudowanych do dnia 26 września 2012 r., a od 1 października 2012 r. przestała prowadzić działalność operacyjną i rozpoczęła zdawanie wynajmowanych budynków i terenów, proces ten był kontynuowany do grudnia 2012 r.
- na okoliczność przyczyn likwidacji spółki i jej stanu gospodarczego na dzień otwarcia likwidacji, gdzie czynnikiem przemawiającym za likwidacją spółki jest brak posiadanych środków zarówno pieniężnych jak i maszyn i urządzeń prowadzenia dotychczasowej działalności w zakresie gromadzenia śmieci i odpadów, z kolei wyniki finansowe Spółki wykazywały z działalności operacyjnej straty, co przyczyniło się do podjęcia uchwały o likwidacji działalności Spółki
- na okoliczność, że według wiedzy likwidatora żadne odpady nie były składowane, w związku z ujawnioną kondycją Spółki nie miał on możliwości prowadzenia jakiejkolwiek działalności operacyjnej, ograniczając swoją działalność do procesu likwidacji, w tym spieniężenia pozostałych aktywów i spłaty zobowiązań, w okresie likwidacji od września 2013 r. Marszałek Województwa Mazowieckiego nie doręczył decyzji obciążających [...] sp. z o.o. w likwidacji opłatami podwyższonymi z tytułu składowania odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym, zatem dochodzona kwota nie mogła być włączona do zobowiązań Spółki;
- braku możliwości wysunięcia wniosków z analizy zapisów księgowych za okres prowadzonej likwidacji oraz sprawozdania finansowego [...] sp. z o.o. w likwidacji z/s w [...] potwierdzających składowanie odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym, w związku z czym zobowiązania z tytułu składowania odpadów nie istniały przez okres prowadzonej przez Skarżącego likwidacji Spółki. [...] sp. z o.o. w likwidacji została rozwiązana Uchwałą wspólników numer 3 z dnia 21 sierpnia 2018 r. o zakończeniu procesu likwidacji. Postanowieniem z dnia 28 listopada 2018 r. o sygn. [...] Sąd wykreślił spółkę z KRS nr [...] na podstawie tej uchwały; w związku z powyższym, zdaniem Skarżącego, brak było wymagalności zobowiązania z tytułu składowania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym w okresie likwidacji Spółki.
• w piśmie z dnia 22 sierpnia 2022 r.:
- na okoliczność, że Skarżący nie posiadał wiedzy o składowaniu odpadów, nie prowadził działalności gospodarczej w okresie likwidacji wobec braku aktywów i środków do jej prowadzenia, a miał za zadanie spieniężenie majątku de facto nieistniejącego na dzień likwidacji, co zostało ujawnione dopiero na etapie postępowań sądowych,
- na okoliczność, że [...] sp. z o.o. zobowiązała się do usunięcia odpadów do dnia 28 lutego 2013 r.
- na okoliczność pobrania środków z kasy przez członka zarządu J. K. w dniu 2 września 2013 r., przed rozpoczęciem likwidacji w dniu 5 września 2013 r. w celu udowodnienia, że odpady nie mogły być wywożone w okresie prowadzenia likwidacji, ponieważ przed wszczęciem likwidacji wywóz odpadów winien być uregulowany. Wnioski dowodowe zostały powtórzone w piśmie z dnia 29 sierpnia 2022 r.
• w piśmie z 22 września 2022 r. na okoliczność, że organy I i II instancji oparły decyzje określające odpowiedzialność osób trzecich za zobowiązania Spółki na doręczeniu osobie fizycznej decyzji SKO z dnia 27 lipca 2018 r.; prowadzenie czynności egzekucyjnych wobec podmiotu, którego byt prawny ustał z dniem 15 grudnia 2018 r. (z chwilą uprawomocnienia się wykreślenia z rejestru przedsiębiorców).
• W piśmie Skarżącego z 30 grudnia 2022 r. zostały powtórzone wnioski dowodowe i okoliczności, na które mają potwierdzać poprzednie pisma w sprawie.
• W piśmie z dnia 11 stycznia 2023 r. Skarżący zaznaczył, że za uchyleniem decyzji organu I i II instancji przemawiają dowody zgromadzone w sprawie, tj. brak dowodów na doręczenie decyzji wymiarowych Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 lipca 2018 r. określających opłatę podwyższoną za składowanie odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym na adres [...] sp. z o.o. w likwidacji, natomiast decyzje wymiarowe SKO z 27 lipca 2018 r. doręczono do K. Z. na jego adres domowy, jako strony zainteresowanej, wobec której decyzje wymiarowe wydał organ I instancji, zamiast wobec spółki – w myśl art. 45 kpa.
Ponadto podkreślono, że w przypadku Spółki nigdy nie powstało zobowiązanie z tytułu podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska na podstawie decyzji SKO z 27 lipca 2018 r. z uwagi na ich niedoręczenie. Z tego też względu Skarżący pełniąc funkcję likwidatora nie ujawnił w księgach rachunkowych spółki należności wynikających z ww. decyzji wymiarowych. Skarżący do dnia zakończenia likwidacji nie był w posiadaniu dokumentów, na podstawie których mógłby wprowadzić należności z tytułu opłaty podwyższonej do urządzeń księgowych. Wobec powyższego brak jest podstaw do przeniesienia odpowiedzialności na Skarżącego pełniącego funkcję likwidatora w latach 2013-2018 z tytułu opłat podwyższonych, które powinny obciążać w pierwszej kolejności Spółkę, a które spółki nigdy nie obciążały. Ponadto Skarżący powołał dowody wskazane w tymże piśmie, które mają zaprzeczać wnioskom organów poczynionym w zaskarżonych decyzjach, że w okresie od 01.01.2015 r. do 31.12.2015 r oraz od 01.01.2016 do 31.12.2016 r. Spółka składowała przy ul. [...] w [...], w miejscu do tego nieprzeznaczonym odpady, w związku z czym Spółka jest zobowiązana do ponoszenia opłat podwyższonych. Na potwierdzenie tych okoliczności Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów dołączonych do pisma z 30 grudnia 2022 r.
W piśmie z dnia 5 października 2022 r. Skarżący wniósł o rozstrzygnięcie zagadnień prawnych w formie uchwały Naczelnego Sadu Administracyjnego:
1. "Czy można dokonać wszczęcia egzekucji administracyjnej wobec jednostki organizacyjnej wykreślonej (dla której ustał byt prawny) z rejestru przedsiębiorców prowadzonego dla Krajowego Rejestru Sądowego po dacie wykreślenia podmiotu z rejestru przedsiębiorców, czy dopiero po dacie uprawomocnienia się wykreślenia z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego?"
2. "Czy podstawę odpowiedzialności osób trzecich wynikającą z art. 116 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa może stanowić zawiadomienie organu egzekucyjnego o nieprzystąpieniu do czynności egzekucyjnych z powodu wykreślenia jednostki organizacyjnej (osoby prawnej) z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego jako spełnienie warunku bezskuteczności egzekucji?"
3. "Czy doręczenie decyzji wydanej przez organ II instancji uchylającej wobec osoby fizycznej i doręczonej osobie fizycznej w trybie art. 42 kpa można uznać za doręczenie decyzji (określającej zobowiązanie) jednostce organizacyjnej w trybie art. 45 kpa w siedzibie podmiotu i czy wówczas doręczenie osobie fizycznej na inny adres aniżeli adres siedziby Spółki (brak adresu do doręczeń, tylko adres siedziby Spółki) powoduje powstanie zobowiązania Spółki wobec organu administracji publicznej?"
W tymże piśmie Skarżący wniósł również o przeprowadzenie dowodów potwierdzających ustanie bytu prawnego [...] sp. z o.o. w likwidacji z dniem 15 grudnia, uprawomocnienia się wykreślenia z KRS oraz na okoliczność, że od dnia 29 kwietnia 2009 r. adres Spółki nie uległ zmianie i był to : ul. [...], [...].
W piśmie z dnia 8 stycznia 2023 r. Skarżący wniósł o wydanie w trybie art. 155 ppsa przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowienia stwierdzającego, że w toku rozpoznawania sprawy stwierdzono istotne naruszenia prawa lub okoliczności mające wpływ na ich powstanie celem poinformowania właściwe organy lub ich organy zwierzchnie o tych uchybieniach. Skarżący podniósł naruszenie przez organy przepisów art. 62 kpa, naruszenie art. 107 § 1 1 pkt 7 kpa i art. 127 § 3 kpa, naruszenie art. 109 § 1 i art. 45 kpa, naruszenie art. 28 kpa i art. 105 kpa oraz art. 1a pkt 20) i art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez wystawienie upomnienia z 18 grudnia 2018 r. naruszenie art. 28 kpa i art. 105 kpa oraz art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez wystawienie tytułów wykonawczych w dniu 22 stycznia 2019 r. po ustaniu bytu prawnego Spółki.
W piśmie procesowym z dnia 24 sierpnia 2023 r. skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o przeprowadzenie dowodów z wpisu do rejestru przedsiębiorców KRS [...] S.A. oraz pisma z dnia 17 marca i 24 marca 2014 r. na okoliczność zajmowania terenu przy ulicy [...] w [...] przez ww. spółkę, pisma Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska z dnia 20 września 2011 r. oraz decyzji RDOŚ z 24 czerwca 2011 r. na potwierdzenie kontroli prawidłowości składowania odpadów i wydania decyzji zezwalającej na prowadzenie działalności w tym zakresie, postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. na okoliczność odmowy przystąpienia do egzekucji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ppsa) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa).
Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa Mazowieckiego z dnia 17 lipca 2019 r. orzekającą o odpowiedzialności K. Z. jako likwidatora Spółki [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] za zaległości z tytułu opłaty podwyższonej.
Sąd w składzie orzekającym, dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia – w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy – doszedł do przekonania, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu organ odwoławczy nie wypełnił obowiązków wynikających z treści art. 7, 77 § 1 a także art. 15 kpa, gdyż nie dokonał czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia i załatwienia sprawy, nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie przeanalizował sprawy we wszystkich jej aspektach. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej obowiązkiem organów administracji publicznej jest podejmowanie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Emanacją tej zasady w postępowaniu wyjaśniającym jest przepis art. 77 §1 kpa, który nakazuje organom w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego organ odwoławczy winien rozpoznać sprawę w jej całokształcie, a w szczególności z uwzględnieniem zarzutów odwołania. Dopiero po zgromadzeniu pełnego materiału dowodowego i przeanalizowaniu sprawy w jej całokształcie, organ winien dokonać jej oceny, zgodnie z art. 80 kpa.
W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy całkowicie pominął zarzuty Skarżącego sformułowane w odwołaniu a odnoszące się do wadliwego przyjęcia przez organ I instancji, że nie wystąpiły przesłanki wyłączające odpowiedzialność Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki. Strona zarzucała, że organ nie przeprowadził badania przesłanek negatywnych (art. 116 § 1. i 2. Op) mających znaczenie dla odpowiedzialności likwidatora i nie wystąpił do Krajowego Rejestru Sądowego celem przeprowadzenia analizy sprawozdań finansowych złożonych do rejestru przedsiębiorców w celu weryfikacji negatywnych przesłanek odpowiedzialności likwidatora, czyli czy likwidator nie złożył wniosku o ogłoszeniu upadłości we właściwym terminie i kiedy wystąpił właściwy okres do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w trybie art. 32 ust. 1 ustawy prawo upadłościowe. Co prawda w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO powołało treść art. 116 Op, jak również treść art. 116b Op ale odnosząc się do przytoczonych powyżej zarzutów odwołania uznało, że brak było podstaw do dokonywania oceny, czy wystąpiły przesłanki negatywne w zakresie odpowiedzialności likwidatora wobec faktu, że zobowiązania wynikające z opłat za korzystanie ze środowiska powstały w czasie likwidacji spółki.
Powyższa ocenia Kolegium jest w ocenie Sądu błędna. Mianowicie zgodnie z brzmieniem art. 116b § 1. Ordynacji podatkowej "Likwidatorzy spółki, z wyjątkiem likwidatorów ustanowionych przez sąd, odpowiadają za zaległości podatkowe spółki powstałe w czasie likwidacji". Stosownie do § 2. "Likwidatorzy innych osób prawnych niż wymienione w art. 116 odpowiadają za zaległości podatkowe tych osób powstałe w czasie likwidacji". § 3. stanowi zaś, że "do odpowiedzialności likwidatorów przepisy art. 116 i art. 116a stosuje się odpowiednio".
I tak zgodnie z art. 116 Op § 1. "za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1574, 1579, 1948 i 2260) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
§ 1a. Jeżeli obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości powstał i istniał wyłącznie w czasie, gdy prowadzona była egzekucja przez zarząd przymusowy albo przez sprzedaż przedsiębiorstwa na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, uznaje się, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy członka zarządu, o którym mowa w § 1.
§ 2. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.
§ 2a. Za zobowiązania podatkowe powstałe na podstawie odrębnych przepisów po likwidacji spółki, za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał po likwidacji spółki, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe po likwidacji spółki, odpowiadają osoby pełniące obowiązki członka zarządu w momencie likwidacji spółki. Przepis art. 115 § 4stosuje się odpowiednio.
§ 3. W przypadku gdy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji lub spółka akcyjna w organizacji nie posiada zarządu, za zaległości podatkowe spółki odpowiada jej pełnomocnik albo odpowiadają wspólnicy, jeżeli pełnomocnik nie został powołany. Przepisy § 1 i 2 stosuje się odpowiednio.
§ 4. Przepisy § 1-3 stosuje się również do byłego członka zarządu oraz byłego pełnomocnika lub wspólnika spółki w organizacji".
Tak więc skoro w § 3 art. 116b Op ustawodawca odesłał do odpowiedniego stosowania do odpowiedzialności likwidatorów przepisów art. 116 i 116a, to obowiązkiem organu odwoławczego było przeanalizowanie, czy w sprawie nie zaistniały przesłanki wyłączające odpowiedzialność likwidatora (tak też np. WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 5.11.2019 r. I SA/Gl 292/19, WSA w Warszawie w wyroku z dnia 22.03.2016 r. VIII SA/Wa 718/17, CBOSA). W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy błędnie uznał, że brak jest podstaw do badania powyższych przesłanek i niezasadnie nie poddał analizie okoliczności powoływanych przez Skarżącego w odwołaniu, które przedstawił On na potwierdzenie zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych.
Powyższe uchybienie organu odwoławczego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ponadto zauważyć należy, że do pozytywnych przesłanek odpowiedzialności likwidatora spółki należą, zgodnie z art. 116 Op, istnienie zaległości podatkowej podmiotu pierwotnie zobowiązanego, bezskuteczność egzekucji w całości lub części i pełnienie w okresie wymagalności zobowiązania funkcji likwidatora.
W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że istnienie zaległości podatkowych (w tej sprawie opłat podwyższonych za składowanie odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym) Spółki [...] Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w [...] wynika z wydania decyzji SKO w Warszawie z 27 lipca 2018 r. o nr KOC/1612/Oś/18 i KOC/1613/Oś/18. Bezspornym jest, że zaległości w nich wskazane nie zostały uiszczone. Natomiast w toku prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego Skarżący zakwestionował zasadność wymierzenia Spółce [...] opłat podwyższonych twierdząc, że w latach 2014-2016 Spółka nie składowała odpadów przy ul. [...] w [...]. Ponadto zakwestionował ostateczność decyzji SKO z 27 lipca 2018 r. twierdząc, że organ administracji nigdy nie doręczył Spółce na adres jej siedziby przedmiotowych decyzji, a decyzje zostały jemu doręczone jako osobie fizycznej na jego adres, albowiem był również uczestnikiem postępowania, któremu organ I instancji nieprawidłowo wymierzył, zamiast Spółce [...] sp. z o.o. w likwidacji, opłaty podwyższone. W tym miejscu stwierdzić należy, że Sąd rozpoznając skargę na decyzję SKO z 25 stycznia 2021 r. nie jest władny do prowadzenia postępowania w zakresie oceniania zasadności wydania przez SKO decyzji z dnia 27 lipca 2018 r., która została wydana w toku innego postępowania administracyjnego (art. 134 § 1 ppsa). Natomiast niewątpliwie istotną dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy jest kwestia ostateczności decyzji SKO z dnia 27 lipca 2018 r. W aktach administracyjnych przedmiotowej sprawy znajduje się kopia potwierdzenia odbioru decyzji z dnia 27 lipca 2018 r. przez K. Z. kierowana na jego adres domowy. W rozdzielniku decyzji SKO z dnia 27 lipca 2018 r. wskazano natomiast, że decyzja została wysłana zarówno do K. Z. na jego adres, jak i do Spółki [...] na adres jej siedziby. Na podstawie akt sprawy Sąd nie był w stanie ustosunkować się do zarzutów Skarżącego odnoszących się do niedoręczenia Spółce decyzji wymierzających opłaty podwyższone, a tym samym zarzutu nieistnienia zaległości Spółki (z uwagi na brak istnienia ostatecznej decyzji wymiarowej) a tym samym kolejno braku podstaw do orzekania o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ zobowiązany będzie uwzględnić powyższą ocenę prawną i przeprowadzi postępowanie z uwzględnieniem jego zasad ogólnych, podejmując wszelkie czynności w celu wyjaśnienia i załatwienia sprawy. W szczególności organ winien wyjaśnić, czy decyzje SKO z dnia 27 lipca 2018 r. zostały doręczone Spółce [...] Sp. z o.o. w likwidacji na adres siedziby spółki, czy też zostały doręczone K. Z. jako osobie fizycznej, czy też jako likwidatorowi Spółki [...] i w efekcie, czy ww. decyzje mają walor ostateczności i spełniona została przesłanka z art. 108 § 2 pkt 2 Op umożliwiająca wszczęcie postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Kolejno SKO winno zając stanowisko wobec zarzutów Skarżącego odnoszących się do braku zaległości podatkowych Spółki z tytułu opłat podwyższonych na dzień zamknięcia ksiąg i zakończenia likwidacji (w związku z niedoręczeniem Spółce decyzji przed dniem 21 sierpnia 2018 r.). Organ zobowiązany również będzie do przeanalizowania przesłanki dotyczącej braku bezskuteczności egzekucji wobec zarzutów Skarżącego, który wskazał, że brak było podstaw do wystawienia tytułów wykonawczych wobec Spółki, która już została prawomocnie wykreślona z KRS, przed wystawieniem tytułów Spółce nie doręczono upomnienia, a wobec powyższych okoliczności egzekucja w ogóle nie mogła być wszczęta i w konsekwencji brak jest podstaw do uznania, że była bezskuteczna. W tym aspekcie Skarżący zarzucał również, że na dzień zamknięcia ksiąg Spółki jej majątek istniał, a więc możliwe było prowadzenie egzekucji. Kolejno SKO winno zbadać, w kontekście art. 116 i 116b Op, czy w sprawie nie zaistniały przesłanki wyłączające odpowiedzialność likwidatora. Przed wydaniem decyzji organ odwoławczy winien umożliwić Skarżącemu wypowiedzenie się co do przeprowadzonych i zebranych dowodów, zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, regulującym tryb postępowania w sprawie.
Odnosząc się do wniosków dowodowych zgłoszonych przez Skarżącego w toku postępowania sądowoadministracyjnego, to postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2023 r. wnioski te na postawie art. 106 § 3 ppsa zostały oddalone. Wskazać należy, że sąd administracyjny jest uprawniony do przeprowadzenia tylko dowodów uzupełniających z dokumentów. Natomiast ilość zgłoszonych wniosków dowodowych i charakter okoliczności na które zostały powołane wskazywały na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego co do istoty sprawy, co wykraczałoby poza ramy postępowania dowodowego, określonego w art. 106 § 3 ppsa. Sąd pozostawił również bez rozpoznania wniosek z dnia 5.10.2022 r. ponieważ to Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 15 § 1 pkt 3 ppsa, podejmuje uchwały mające na celu rozstrzygnięcie zagadnień prawnych budzących poważne wątpliwości. W sprawie nie było też podstaw do wydania postanowienia sygnalizacyjnego w trybie art. 155 ppsa.
Z uwagi na powyższe Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 ppsa, na które składa się wpis od skargi, wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w wysokości stawki wynikającej z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych i opłata od pełnomocnictwa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI