IV SA/Wa 532/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego z powodu naruszenia zasady czynnego udziału stron w postępowaniu.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta miasta o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie przedłużenia ulicy. Skarżący zarzucali niezgodność z przepisami o planowaniu przestrzennym i naruszenie ładu urbanistycznego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności zasady czynnego udziału stron.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę B. i A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta miasta o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Inwestycja polegała na budowie przedłużenia ulicy wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Skarżący kwestionowali zgodność decyzji z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zarzucając naruszenie ładu przestrzennego, prawa własności oraz burzenie harmonijnej całości urbanistycznej. Sąd, analizując akta sprawy, stwierdził naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności zasady czynnego udziału stron (art. 10 k.p.a.). Ustalono, że część współwłaścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których miała być realizowana inwestycja, nie brała udziału w postępowaniu, a organy nie podjęły działań w celu wyjaśnienia niejasności dotyczących adresów czy następstwa prawnego. Z tego powodu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając jednocześnie, że decyzje te nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie zasady czynnego udziału strony, w tym brak prawidłowego ustalenia kręgu stron i ich zawiadomienia, stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy administracji nie zapewniły stronom czynnego udziału w postępowaniu, ponieważ nie ustaliły prawidłowo kręgu właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości objętych inwestycją, a część z nich nie została skutecznie zawiadomiona o postępowaniu. Brak zawiadomienia lub niemożność udziału w postępowaniu z przyczyn niezawinionych przez stronę stanowi przesłankę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa wznowienia postępowania w przypadku, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zobowiązany jest uchylić zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi wystąpienie przesłanek określonych w art. 145 § 1 i art. 145 a § 1 k.p.a. (dających podstawę do wznowienia postępowania).
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 56
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Nie można odmówić ustalenia decyzji o lokalizacji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi.
u.p.z.p. art. 54
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dotyczy uzgodnień wymaganych w postępowaniu.
k.p.a. art. 78 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo strony do wypowiedzenia się co do dowodów i materiałów.
k.p.a. art. 79
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo strony do wypowiedzenia się co do dowodów i materiałów.
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo do obrony i wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji.
k.p.a. art. 147
Kodeks postępowania administracyjnego
Wznowienie postępowania z przyczyny braku udziału strony następuje tylko na żądanie strony.
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów
Dotyczy jednolitego tekstu ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym.
Odrzucone argumenty
Zgodność inwestycji z przepisami odrębnymi (argument organu odwoławczego).
Godne uwagi sformułowania
organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania zasada czynnego udziału strony w postępowaniu sformułowana została w art. 10 k.p.a. nie budzi wątpliwości, że właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, w przypadku gdy inwestor nie jest właścicielem tych terenów powinni być zawiadomieni na piśmie o podjętych czynnościach i rozstrzygnięciach w toku postępowania administracyjnego. warunkiem zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym jest przede wszystkim prawidłowe ustalenie kręgu podmiotów, którym prawa strony przysługują. organy prowadzące w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne uchybiły temu obowiązkowi. dla obligatoryjnego uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art.145 §1 ust.1 pkt b nie ma znaczenia, że zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony.
Skład orzekający
Agnieszka Łąpieś-Rosińska
sprawozdawca
Jakub Linkowski
przewodniczący
Marta Laskowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ważność zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w sprawach dotyczących inwestycji celu publicznego i konieczność prawidłowego ustalenia kręgu stron."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego i problemów z ustaleniem stron w przypadku śmierci lub wyprowadzki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje fundamentalne zasady postępowania administracyjnego, takie jak prawo do bycia wysłuchanym, co jest istotne dla każdego obywatela stykającego się z administracją. Pokazuje też, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli sama inwestycja wydaje się uzasadniona.
“Błąd proceduralny uchylił decyzję o budowie drogi: dlaczego prawo do bycia wysłuchanym jest kluczowe?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wa 532/07 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2007-05-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-03-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Agnieszka Łąpieś-Rosińska /sprawozdawca/ Jakub Linkowski /przewodniczący/ Marta Laskowska Symbol z opisem 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 98 poz 1070 Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 8 sierpnia 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska, asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2007r. sprawy ze skargi B. N. i A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) grudnia 2006 r. nr (...) w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Uzasadnienie Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez B. i A. N. decyzją z dnia (...) grudnia 2006r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta miasta W. z dnia (...) kwietnia 2006r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Jak wynika z akt administracyjnych w dniu (...) stycznia 2005r. inwestor tj. Urząd Miasta W. Dzielnica (...) wystąpił do Prezydenta miasta W. z wnioskiem o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Inwestycja polegać miała na kompleksowej budowie przedłużenia ulicy (...) o długości około 600 mb na odcinku od rejonu skrzyżowania z ulica (...) do rejonu skrzyżowania z ulicą (...) z odrzutami w drogi boczne, parkingami, chodnikami, ścieżkami rowerowymi, zatokami autobusowymi, zielenią oraz sieciami infrastruktury technicznej wraz z przyłączami na działkach o numerach ewidencyjnych: (...) na terenie Dzielnicy (...) w W.. Inwestycja zaprojektowana została w obszarze zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej w liniach rozgraniczających ulicy (...). Decyzją z dnia (...) kwietnia 2006r. nr (...) Prezydent miasta W. ustalił warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla powyższej inwestycji. W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, iż na etapie projektu decyzji uzyskano niezbędne uzgodnienia wynikające z przepisów prawa, a prowadzone postępowanie wykazało możliwość realizacji planowanego zamierzenia zgodnie z warunkami określonymi w niniejszej decyzji oraz po spełnieniu wymogów wynikających z przepisów prawa budowlanego na etapie postępowania o uzyskanie pozwolenia na budowę. Od decyzji tej odwołania wnieśli: Stowarzyszenie Z. , B. i A. N., A. i K. S., T. i J. K., K. i H. B. nie zgadzając się z powyższą decyzją. Odwołujący się kwestionowali przebieg ulicy (...) zarzucając decyzji sprzeczność z postanowieniami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, a nadto wskazując na okoliczności związane z ochroną środowiska i uciążliwością dla mieszkańców. Decyzją z dnia (...) grudnia 2006r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpoznaniu odwołań: Stowarzyszenia Z., B. i A. N., A. i K. S., T. i J. K. oraz K. i H. B. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta miasta W. z dnia (...) kwietnia 2006r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Kolegium podniosło, iż stosownie do treści art. 56 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie można odmówić ustalenia decyzji o lokalizacji celu publicznego jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Ponieważ w toku postępowania dokonano niezbędnych uzgodnień wynikających z art. 54 ustawy o planowaniu przestrzennym i nie wykazano aby inwestycja naruszała postanowienia przepisów odrębnych, należało uznać że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Jednocześnie organ zwrócił uwagę na fakt, iż postępowanie o wydanie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego jest postępowaniem wnioskowym, dlatego też organ nie bada zasadności planowanej inwestycji pod kątem celowości czy też zaspokojenia potrzeb lokalnych. Pismem z dnia (...) lutego 2007r. skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skierowali B. i A. N. Decyzji zarzucili niezgodność z postanowieniami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zwłaszcza w zakresie wymagań ładu przestrzennego jak i prawa własności. W ocenie skarżących omawiane zamierzenie inwestycyjne poprzez przecięcie istniejących ulic i działek pod ostrymi kątami burzy harmonijną całość urbanistyczną oraz nie uwzględnia wymagań funkcjonalnych, społeczno gospodarczych, środowiskowych i kulturowych. Strona skarżąca ponadto odwołała się do orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego, dotyczących procedury planistycznej w obrębie ulicy (...). W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo 0 postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwana dalej p.p.s.a.). Oceniając zaskarżone decyzje w oparciu o powyższe kryteria Sąd doszedł do przekonania, iż w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania. W ocenie Sądu organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, które nakładają na organy obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w sprawie. Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu sformułowana została w art. 10 k.p.a. i nakłada na organ administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz obowiązek umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Prawo czynnego udziału strony w postępowaniu, jako korelat obowiązku organu, obejmuje prawo do podejmowania czynności procesowych mających wpływ na ustalenie stanu faktycznego 1 prawnego sprawy administracyjnej. W zakresie prawa do czynnego udziału w postępowaniu strona może realizować szereg uprawnień procesowych określonych wyraźnie przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (np. art. 78 § 1 k.p.a., art. 79 k.p.a.), natomiast w zakresie prawa do obrony ma uprawnienie do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (por. art. 81 k.p.a.). Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta miasta W. ustalającą warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla omawianej inwestycji. W decyzji wskazano działki, na których inwestycja będzie realizowana. Nie budzi wątpliwości, że właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, w przypadku gdy inwestor nie jest właścicielem tych terenów powinni być zawiadomieni na piśmie o podjętych czynnościach i rozstrzygnięciach w toku postępowania administracyjnego. Od skutecznego zawiadomienia (doręczenia pisma) zależy między innymi bieg terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, zażalenia na postanowienie wydane w toku postępowania, uzupełnienia wniosku czy też złożenia skargi do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie organu administracji. Jednakże warunkiem zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym jest przede wszystkim prawidłowe ustalenie kręgu podmiotów którym prawa strony przysługują. W ocenie Sądu organy prowadzące w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne uchybiły temu obowiązkowi. Jak wynika z akt administracyjnych część podmiotów będących współwłaścicielami czy użytkownikami działek, na których ma być realizowana przedmiotowa inwestycja, z różnych przyczyn nie brała udziału w przeprowadzonym postępowaniu. I tak korespondencja kierowana do W. K. ( współwłaściciela działki nr (...)) na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji wróciła z adnotacją "adresat nie żyje", natomiast na etapie postępowania przed organem odwoławczym "adresat wyprowadził się". Zawiadomienia i decyzje przesyłane Dyrekcji Budowy (...) ( która jak wynika z dokumentacji jest podmiotem władającym działką nr (...) ) począwszy od daty wszczęcia postępowania administracyjnego wracała z adnotacją "adresat nieznany". Również korespondencja kierowana do P. B. i S. B. współwłaścicieli działki nr (...) na adres "ul. (...) " zwracana była z dopiskiem " nie ma takiego adresu" (zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego ) lub "adresat nieznany". Pisma przesyłane współwłaścicielom działki nr (...) tj. K. D. i T. D. zwracane były organom administracji przez pocztę z uwagi na fakt, iż "adresat zmarł" (zawiadomienie o wszczęciu postępowania skierowane do T. D.) lub " adresat wyprowadził się". Jednocześnie z akt administracyjnych nie wynika, aby organy podejmowały w sprawie jakiekolwiek działania mające na celu wyjaśnienie wskazanych niejasności i ustalenie kręgu właścicieli czy użytkowników wieczystych, działek ich następców prawnych bądź aktualnych adresów. Dlatego też w niniejszej sprawie zastosowanie znalazł przepis art. 145 §1 ust.1 pkt b p.p.s.a, zgodnie z którym sąd administracyjny zobowiązany jest uchylić zaskarżoną decyzję jeśli stwierdzi wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 145 § 1 i art. 145 a § 1 kodeksu postępowania administracyjnego tj. dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Przesłanka braku winy strony oznacza sytuację, gdy nie została ona zawiadomiona o wszczęciu postępowania lub nie została dopuszczona do udziału w istotnych czynnościach procesowych, albo nie mogła w nich brać udziału z powodów od niej niezawinionych. Podkreślić przy tym należy, że dla obligatoryjnego uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art.145 §1 ust.1 pkt b nie ma znaczenia, że zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2000r., II RN 200/01 OSNP 2003, nr 24, poz.582). Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu jest przesłanką wznowienia postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji przez sąd administracyjny bez względu na to, czy miało ono, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy (treść decyzji). Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że sprawa wymaga ponownej szczegółowej analizy we wskazanym wyżej kierunku i dlatego też działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI