IV SA/Wa 512/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-05-15
NSAnieruchomościŚredniawsa
wymiana gruntówstwierdzenie nieważnościwznowienie postępowaniabłąd proceduralnyk.p.a.decyzja administracyjnanieruchomościskarżącyorgan nadzoru

WSA uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, uznając, że organ nie wyjaśnił prawidłowo charakteru zarzutów skarżącego dotyczących nieważności decyzji o wymianie gruntów z 1979 r.

Skarżący J. C. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji z 1979 r. zatwierdzającej wymianę gruntów, zarzucając m.in. sfałszowanie jego podpisu i brak wiedzy o objęciu wymianą jednej z działek. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że błędy proceduralne nie były rażące. WSA uchylił decyzję Ministra, stwierdzając, że organ nieprawidłowo zakwalifikował wniosek skarżącego jako wniosek o stwierdzenie nieważności, podczas gdy podniesione okoliczności mogły uzasadniać wznowienie postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi J. C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z 1979 r. zatwierdzającej projekt wymiany gruntów. Skarżący zarzucał, że jego podpis pod jedną z działek objętych wymianą został sfałszowany i że nie był świadomy objęcia tej działki postępowaniem. Minister uznał, że mimo drobnych uchybień, nie doszło do rażącego naruszenia prawa skutkującego nieważnością decyzji. WSA, rozpatrując skargę, uznał, że organ nadzoru nieprawidłowo zakwalifikował żądanie skarżącego. Zamiast oceniać sprawę w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 k.p.a.), organ powinien był zbadać, czy podniesione przez skarżącego okoliczności (sfałszowanie podpisu, brak wiedzy) nie uzasadniają wznowienia postępowania (art. 145 k.p.a.). Sąd wskazał, że organy administracji mają obowiązek wyjaśnienia rzeczywistego zamiaru strony (art. 7 i 9 k.p.a.), zwłaszcza gdy okoliczności mogą być rozpatrywane w różnych trybach nadzwyczajnych. W związku z tym, WSA uchylił zaskarżoną decyzję Ministra oraz poprzedzającą ją decyzję, uznając je za przedwczesne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nieprawidłowo zakwalifikował wniosek. Obowiązkiem organu było wyjaśnienie rzeczywistego zamiaru strony i charakteru podniesionych zarzutów, które mogły być podstawą zarówno do stwierdzenia nieważności, jak i wznowienia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ nadzoru powinien był zbadać, czy okoliczności podniesione przez skarżącego (sfałszowanie podpisu, brak wiedzy) nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania, zamiast od razu oceniać je w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji. Niewyjaśnienie tego obowiązku narusza przepisy k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (5)

Główne

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa prawna wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji.

PPSA art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

PPSA art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

Pomocnicze

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu wyjaśnienia rzeczywistego zamiaru strony.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nadzoru nieprawidłowo zakwalifikował wniosek skarżącego, nie wyjaśniając jego rzeczywistego zamiaru i charakteru podniesionych zarzutów, które mogły uzasadniać wznowienie postępowania, a nie tylko stwierdzenie nieważności decyzji.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Ministra, że drobne uchybienia proceduralne nie skutkują nieważnością decyzji, została przez sąd uznana za nieprzekonującą w kontekście zarzutów skarżącego dotyczących sfałszowania podpisu i braku wiedzy o postępowaniu.

Godne uwagi sformułowania

Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonych rozstrzygnięć niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Nawet bowiem przy jednoznacznie wskazywanej podstawie prawnej żądania przeprowadzenia stosownego postępowania administracyjnego organ orzekający zobowiązany jest z mocy art. 7 i art. 9 kpa wyjaśnić rzeczywisty zamiar wnioskodawcy, gdy wnioskodawca powołuje okoliczności mogące być skutecznie ocenione w innym nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym, aniżeli postępowanie wynikające ze wskazanej przez wnioskodawcę podstawy prawnej.

Skład orzekający

Wanda Zielińska-Baran

przewodniczący

Krystyna Napiórkowska

członek

Marian Wolanin

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązków organów administracji w zakresie wyjaśniania zamiaru strony i prawidłowej kwalifikacji wniosków o nadzwyczajne środki prawne (stwierdzenie nieważności vs. wznowienie postępowania)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z lat 70. i zarzutów dotyczących sfałszowania podpisu i braku wiedzy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe zakwalifikowanie wniosku przez organ administracji i jak błąd proceduralny może prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytoryczne zarzuty strony nie zostały w pełni uwzględnione.

Błąd organu w kwalifikacji wniosku uchylił decyzję o wymianie gruntów.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 512/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-05-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Krystyna Napiórkowska
Marian Wolanin /sprawozdawca/
Wanda Zielińska-Baran /przewodniczący/
Symbol z opisem
6162 Scalanie i wymiana gruntów
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, asesor WSA Marian Wolanin (spr.), Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2007 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2006r.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. Nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał swoją decyzję z dnia [...] grudnia 2006 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1979 r. Nr [...] zatwierdzającej projekt wymiany niezabudowanych gruntów położonych na terenie wsi W., G. i m. B., w części dotyczącej działki nr [...].
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, że postępowaniem wymiennym objęto m.in. grunty oznaczone działkami nr [...] i nr [...] należące do J. C. s. W. i K., o łącznej pow. 0.52 ha i wartości 24.00 jednostek szacunkowych. W zamian wydzielono mu grunty w działkach oznaczonych nr [...] i nr [...], o łącznej pow. 0.44 ha i wartości 26.40 jednostek szacunkowych. W ten sposób skarżący otrzymał pełny należny ekwiwalent gruntowy. W decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1979 r. wszczynającej postępowanie wymienne wynika, że działka nr [...] została mylnie wykazana jako należąca do J. C. ale syna K.. Z aktu własności ziemi nr [...] z dnia [...] grudnia 1975 r. wynika natomiast, że działka [...] jest własnością skarżącego J. C. s. W. W rejestrze szacunku porównawczego gruntów przed wymianą w stosunku do działki nr [...] widnieje już zmiana wpisu z J. C s. K. na J. C. s. W.. Identycznej zmiany dokonano również w rejestrze szacunku porównawczego gruntów po wymianie w stosunku do działki nr [...]. Błąd zawarty w decyzji wszczynającej postępowanie wymienne z dnia [...] maja 1979 r., polegający na przypisaniu działki nr [...] innej osobie został w dalszym etapie postępowania wymiennego skorygowany, co w konsekwencji spowodowało, że J. C. s. W. wydzielono pełny należny ekwiwalent gruntowy. Pomimo więc niewątpliwego zaistnienia drobnych uchybień w trakcie przeprowadzania procedury wymiany gruntów, nie doszło do rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego, które skutkowałyby nieważnością decyzji z dnia [...] grudnia 1979 r. zatwierdzającej projekt wymiany gruntów. J. C. wiedział zaś o toczącym się postępowaniu wymiennym, gdyż postępowaniem tym była objęta również inna działka skarżącego.
W konsekwencji organ nadzoru uznał, iż brak jest przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1979 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2007 r. J. C. zarzucił zbyt pobieżne rozpatrzenie sprawy, ponieważ skarżący nigdy nie był poinformowany o toczącym się postępowaniu wymiennym dot. działki nr [...] we wsi W. Wiedział, że toczy się postępowanie wymienne tylko wobec działki nr [...]. Z dokumentów znajdujących się Starostwie Powiatowym w B. wynika, że podpis widniejący przy działce nr [...] nie jest podpisem skarżącego, lecz prawdopodobnie jego sąsiada, który także miał w tym rejonie nieduży kawałek gruntu, ale organ nadzoru nie uwzględnił tej okoliczności. Skarżący podniósł, że działki nr [...], nadanej w ramach wymiany, nigdy nie użytkował i nie wiedział, że jest jego własnością nadaną w ramach wymiany. Cały czas skarżący użytkował działkę nr [...], sadząc na niej las i go pielęgnując. Przez działkę tę skarżący ma dojazd do pozostałych działek leśnych będących jego własnością, stanowiąc jeden kompleks leśny.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie powołując się na uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, iż w niej podniesione. Zgodnie bowiem z art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonych rozstrzygnięć niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.
We wniosku z dnia 14 kwietnia 2003 r. J. C. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1979 r. zatwierdzającej projekt wymiany niezabudowanych gruntów położonych na terenie wsi W., G. i m. B, w części dotyczącej działki nr [...], powołując się na art. 156 §1 pkt 2 kpa. Jako okoliczności przemawiające za stwierdzeniem nieważności powołanej decyzji wnioskodawca wskazał, iż dopiero w 2003 r. dowiedział się o objęciu postępowaniem wymiennym także działki nr [...], stanowiącej jego własność. Jego podpis pod numerem tej działki w rejestrze wymiany gruntów sfałszowano, ponieważ skarżący podpisał się w rejestrze wymiany jedynie pod działką nr [...]. Okoliczności braku wiedzy o objęciu wymianą działki nr [...] skarżący podnosił również w kolejnych pismach.
W aktach sprawy znajduje się także postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] lipca 2003 r. sygn. akt [...] o nieuwzględnieniu zażalenia J. C. na postanowienie Prokuratury Rejonowej w B. z dnia [....] maja 2003 r. sygn. akt [...] o umorzeniu postępowania w sprawie podrobienia podpisu J. C. w rejestrze wymiany gruntów Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej w B. z powodu przedawnienia. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał przy tym, iż w sprawie doszło do popełnienia przestępstwa w 1979 r., jego karalność uległa jednak przedawnieniu.
Zarówno okoliczności podnoszone przez skarżącego, jak i powołane orzeczenie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] lipca 2003 r. wskazują, iż skarżący opierał swoje żądanie unieważnienia decyzji o zatwierdzeniu wymiany gruntów na przesłankach, które należało w pierwszej kolejności rozważyć, czy mogą stanowić podstawę do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, czy też postępowania o wznowienie postępowania zakończonego kwestionowaną przez skarżącego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1979 r.
Wprawdzie skarżący powołał się w swoim wniosku z dnia 14 kwietnia 2003 r. na art. 156 §1 pkt 2 kpa, to jednak okoliczności, jakie w tym wniosku podniósł, nakazywały wyjaśnienie na podstawie art. 9 w zw. z art. 7 kpa, o przeprowadzenie jakiego postępowania administracyjnego skarżący wnosi, skoro okolicznościami mającymi skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji, były okoliczności odpowiadające swoim charakterem przesłankom warunkującym wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1979 r. Nawet bowiem przy jednoznacznie wskazywanej podstawie prawnej żądania przeprowadzenia stosownego postępowania administracyjnego organ orzekający zobowiązany jest z mocy art. 7 i art. 9 kpa wyjaśnić rzeczywisty zamiar wnioskodawcy, gdy wnioskodawca powołuje okoliczności mogące być skutecznie ocenione w innym nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym, aniżeli postępowanie wynikające ze wskazanej przez wnioskodawcę podstawy prawnej. Wyjaśniając zaś zamiar wnioskodawcy, na podstawie art. 9 kpa, organ zobowiązany jest poinformować wnioskodawcę, jakiego rodzaju zarzuty mogą być rozważane w postępowaniu nieważnościowym, a jakiego rodzaju zarzuty mogą być rozważane w postępowaniu wznowieniowym, i dopiero po takim wyjaśnieniu, organ powinien oczekiwać jednoznacznego stanowiska wnioskodawcy, co do rodzaju postępowania, które w uznaniu wnioskodawcy należy przeprowadzić wobec kwestionowanej decyzji, jako postępowanie inicjowane wnioskiem.
Z akt sprawy wynika, iż skarżący domaga się cofnięcia skutków prawnych wymiany gruntów dokonanej w 1979 r. wobec działki nr [...], wskazując na okoliczności wypełniające w istocie przesłanki wznowieniowe, dlatego też w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2007 r. oraz poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...] grudnia 2006 r. są przedwczesne, skoro podjęte zostały bez wyjaśnienia i uwzględnienia charakteru okoliczności, mającymi w uznaniu skarżącego stanowić o nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1979 r. Wydanie decyzji w postępowaniu nieważnościowym bez wyjaśnienia tych okoliczności narusza art. 7 i art. 9 kpa w sposób mogący mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia, dlatego na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.
W zwrocie kosztów postępowania nie orzeczono wobec braku wniosku w tym względzie.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ uwzględni wskazania zawarte w uzasadnieniu orzeczenia.