IV SA/Wa 498/05

IV SA/Wa 498/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
Małgorzata Miron /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Wykowski
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania - stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji -
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2004r. Prezydent Miasta O. – działając w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) – po rozpatrzeniu wniosku O. Towarzystwa Budownictwa Społecznego Spółka z o.o. w O., odmówił wymeldowania J. B. z pobytu stałego przy ulicy [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż niezbędną przesłanką do wymeldowania w trybie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest opuszczenie miejsca pobytu na stałe bez wymeldowania. Zdaniem organu winno nastąpić zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu oraz dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Rezygnacja z mieszkania powinna nastąpić w sposób wyraźny. J. B. został aresztowany na określony czas, co w ocenie organu nie daje podstaw by przyjąć, iż opuścił on lokal z własnej woli na stałe.
Odwołanie od opisanej wyżej decyzji organu pierwszej instancji wniosło O. Towarzystwo Budownictwa Społecznego sp. z o.o. w O. W wyniku rozpoznania przedmiotowego odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2005r. uchylił decyzję Prezydenta Miasta O. i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż z treści odwołania O. Towarzystwa Budownictwa Społecznego sp. z o.o. w O. wynika, że J. B. w lokalu przy ulicy [...] zamieszkiwał w charakterze członka rodziny. Głównym najemcą lokalu była matka skarżącego. Wyrokiem Sądu Rejonowego w O. – sygn. akt [...] - została orzeczona eksmisja z przedmiotowego lokalu matki skarżącego wraz z rzeczami i osobami, które swoje prawa od niej wywodziły. Z uwagi na wiek i sytuacje życiową najemcy odstąpiono od wykonania eksmisji. W kwietniu 2004r. matka J. B. zmarła, a lokal został przydzielony innej rodzinie. W tym czasie J. B. przebywał w Zakładzie Karnym w S. W ocenie organu odwoławczego rozstrzygnięcie podjęte przez Prezydenta Miasta O. o odmowie wymeldowania J. B. z nr [...] przy ulicy [...] podjęte zostało w oparciu o niepełne postępowanie wyjaśniające, bowiem nie zostało ustalone czy przed aresztowaniem J. B. mieszkał w przedmiotowego lokalu czy też był tam jedynie zameldowany. Ponadto organ pierwszej instancji nie wyjaśnił w jaki sposób dokonano zameldowania J. B. pod wyżej wymienionym adresem skoro sam zainteresowany podaje, iż w tym czasie przebywał w Zakładzie Karnym w B.
Skargę na decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J. B., który wniósł o "nie wyrażenie zgody na wymeldowanie go z ulicy [...]". W uzasadnieniu skargi wskazał, że mieszkanie przy ulicy [...] zostało przydzielone przez O. Towarzystwo Budownictwa Społecznego sp. z o.o. w O. jego matce. Ponieważ matka skarżącego była osobą ciężko chorą i potrzebującą opieki skarżący, w 1998r., złożył prośbę o zameldowanie go w lokalu, którego najemcą była jego matka. O. Towarzystwo Budownictwa Społecznego sp. z o.o. w O. nie sprzeciwiało się zameldowaniu skarżącego. W przedmiotowym lokalu J. B. przebywał od [...] kwietnia 1999r. do chwili aresztowania tj. do [...] maja 2001r.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i poparł argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż w niej wskazane.
Zaskarżona decyzja Wojewody [...] została podjęta z rażącym naruszeniem przepisów postępowania.
Obowiązkiem każdego organu odwoławczego rozpoznającego odwołanie (a także zażalenie) od rozstrzygnięcia organu I instancji jest w pierwszej kolejności zbadanie czy odwołanie to spełnia warunki formalne do jego merytorycznego rozpoznania tj. czy zostało wniesione przez podmiot posiadający przymiot strony w tym postępowaniu oraz czy został zachowany ustawowy termin do jego wniesienia. Brak którejkolwiek z wyżej wymienionych przesłanek skutkuje wydaniem stosownego rozstrzygnięcia o charakterze procesowym (umorzenia postępowania odwoławczego lub stwierdzenie, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu); jednocześnie skutkuje to brakiem możliwości merytorycznego rozpoznania odwołania.
Zgodnie z treścią art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie a jeżeli decyzja została ogłoszona ustnie od dnia jej ogłoszenia. Celem stwierdzenia czy został zachowany wyżej wymieniony termin koniecznym jest ustalenia daty doręczenia decyzji (jej ogłoszenia) stronie, gdyż ta data rozpoczyna bieg terminu do wniesienia odwołania, a także daty wniesienia odwołania.
Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy wskazać, że Wojewoda [...] rozpoznając odwołanie O. Towarzystwa Budownictwa Społecznego sp. z o.o. w O. nie zbadał w jakiej dacie zostało przedmiotowe odwołanie wniesione do organu, a w konsekwencji czy został zachowany termin wskazany w art. 129 § 2 kpa. W treści zaskarżonej decyzji organ podał, iż rozpoznawał odwołanie" z dnia [...] stycznia 2005r." zupełnie pomijając kwestię terminu wniesienia odwołania.
Jak wskazano wyżej dla ustalenia terminowości wniesienia środka odwoławczego istotne jest ustalenie daty doręczenia aktu administracyjnego. Sposoby doręczeń pism w postępowaniu administracyjnym reguluje kodeks postępowania administracyjnego w rozdziale 8 działu I. W doktrynie wyróżnia się dwa rodzaje doręczeń ze względów podmiotowych: doręczenie właściwe i doręczenie zastępcze. Ustawodawca w art. 44 kpa wprowadził również tzw. fikcję prawną doręczenia pisma, która ma miejsce wówczas, gdy nie można dokonać doręczenia w trybie przepisów art. 42 i 43 kpa.
Ze znajdującego się w aktach administracyjnych zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji organu pierwszej instancji wynika, że O. Towarzystwo Budownictwa Społecznego sp. z o.o. otrzymało decyzję Prezydenta Miasta O. w dniu 20 grudnia 2004 r. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął zatem [...] stycznia 2005 r., który nie był dniem wolnym od pracy w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego.
Natomiast z nadesłanego oświadczenia Prezesa Zarządu O. Towarzystwa Budownictwa Społecznego sp. z o.o. wynika, że odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, datowane [...] stycznia 2005r., "zostało złożone osobiście w Urzędzie Miejskim w O. w dniu [...] stycznia 2005r". Data wskazana w oświadczeniu odpowiada dacie widniejącej na prezentacie umieszczonej na oryginalnym egzemplarzu odwołania znajdującym się w aktach administracyjnych. Powyższe prowadzi do stwierdzenia, że odwołujące się Towarzystwo wnosząc odwołanie dnia [...] stycznia 2005 r. nie zachowało wskazanego wyżej terminu do jego wniesienia. Niezachowanie tego terminu winno skutkować stwierdzeniem przez organ odwoławczy, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Natomiast zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym zakresie - merytoryczne rozpoznanie odwołania wniesionego z uchybieniem ustawowego terminu skutkuje naruszeniem zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 kpa a to z kolei prowadzi do stwierdzenia, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa (vide: wyrok NSA z dnia 10.09.2001r II SA 1726/00 Lex 51233). Należy przy tym zwrócić uwagę, że odwołanie O. Towarzystwa Budownictwa Społecznego sp. z o.o. nie zawiera wniosku o ewentualne przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Stwierdzenie naruszenia przez organ odwoławczy zasady trwałości decyzji ostatecznych musiało prowadzić do stwierdzenia przez Sąd nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
W świetle powyższego przedwczesne jest rozpatrywanie zarzutów podniesionych przez skarżącego J. B. w skardze do sądu administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd - na podstawie art. 145 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.