IV SA/Wa 492/15

IV SA/Wa 492/15 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2015-05-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-02-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Teresa Zyglewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6054 Paszporty
Hasła tematyczne
Paszporty
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 267
art. 217
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2006 nr 143 poz 1027
art. 52
Ustawa z dnia 13 lipca 2006 r. o dokumentach paszportowych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 maja 2015 r. sprawy ze skargi I. S. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] listopada 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę.
Uzasadnienie
Minister Spraw Wewnętrznych postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku I. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własne postanowienia z dnia [...] października 2014 r., którym na podstawie art. 219 w zw. z art. 217 § 2 pkt 2 i art. 218 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) w zw. z art. 52 ust. 2 ustawy o dokumentach paszportowych (dalej u.d.p.), odmówił wymienionej wydania zaświadczenia stwierdzającego posiadanie przez A. D. paszportu Rzeczypospolitej Polskiej, o wskazanym we wniosku numerze, wydanego przez Konsula RP w [...] wraz z określeniem okresu, w którym paszport był ważny.
Organ administracji stwierdził w uzasadnieniu postanowienia, że wniosek I. S. o wydanie zaświadczenia jest w istocie wnioskiem o udostępnienie danych innej osoby, które mogą być zgromadzone w centralnej ewidencji wydanych i unieważnionych dokumentów paszportowych. Kwestię tę reguluje art. 52 ust. 2 u.d.p., który nie dopuszcza udostępnienia danych osobom fizycznym, bez względu na ich interes w pozyskaniu danych. Przepisy u.d.p. nie przewidują również możliwości wydawania zaświadczeń z centralnej ewidencji. Minister stwierdził, że przepisy k.p.a. dotyczące wydawania zaświadczeń mają charakter ogólny i nie mogą naruszać przepisów u.d.p., które w sposób szczegółowy regulują kwestię udostępniania danych z centralnej ewidencji wydanych i unieważnionych dokumentów paszportowych.
I. S., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] listopada 2014 r., podnosząc zarzuty naruszenia:
1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 218 § 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. w z zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 2014 r., a w konsekwencji odmowę wydania zaświadczenia żądanej treści pomimo wykazania przez stronę interesu prawnego i pomimo posiadania przez organ wnioskowanych danych;
2. art. 52 ust. 2 u.d.p. poprzez przyjęcie tego przepisu jako podstawy rozstrzygnięcia pomimo faktu, że ustawa nie znajduje zastosowania w przedmiocie wydawania zaświadczeń, a w konsekwencji poprzez wydania rozstrzygnięcia na podstawie niedotyczącej wydawania zaświadczeń, z pominięciem przepisów prawa regulujących tryb wydawania zaświadczeń;
3. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia nie na przepisach prawa, lecz na wyroku WSA w Warszawie z dnia 30 listopada 2011 r. VIII SA/Wa 773/11 wydanym w odmiennym stanie faktycznym, oraz poprzez odmowę wydania zaświadczenia z uwagi na możliwość uzyskania przez stronę żądanych informacji w inny sposób;
4. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do argumentacji strony przedstawionej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a tym samym brak rzeczywistego ponownego rozpatrzenia sprawy.
Podnosząc powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego jej postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 2014 r., a także o rozpoznanie sprawy w trybie uproszonym i zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Organ administracji nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. W odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Ocena legalności zaskarżonego postanowienia wymaga rozstrzygnięcia kwestii spornej między stronami, która sprowadza się do pytania, czy art. 52 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o dokumentach paszportowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 268 ze zm. – dalej u.d.p.) jest przepisem szczególnym wobec art. 217 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej k.p.a.).
Minister Spraw Wewnętrznych stoi na stanowisku, że art. 52 u.d.p. wyłącza stosowanie art. 217 K.p.a. Skarżąca stoi natomiast na stanowisku, że pomiędzy wskazanymi przepisami nie zachodzi relacja przepis ogólny – przepis szczególny, bowiem mają one różny zakres regulacji.
Zgodnie z art. 217 K.p.a.:
Organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie (§ 1).
Zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (§ 2).
Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni (§ 3).
Zaświadczenie wydaje się w formie dokumentu elektronicznego, opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu, jeżeli zażąda tego osoba ubiegająca się o zaświadczenie (§ 4).
Zgodnie z art. 52 u.d.p.:
Organy paszportowe, Komendant Główny Policji oraz Komendant Główny Straży Granicznej mają bezpośredni dostęp do zbiorów centralnej ewidencji w zakresie niezbędnym do wykonywania ustawowych zadań (ust. 1).
Dane przetwarzane w centralnej ewidencji paszportowej udostępnia się, w zakresie niezbędnym do wykonywania ustawowych zadań: 1) Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego; 2) Agencji Wywiadu; 3) Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu; 4) ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych; 5) (uchylony); 6) prokuratorowi; 7) sądowi; 8) Służbie Więziennej; 9) Służbie Kontrwywiadu Wojskowego; 10) Służbie Wywiadu Wojskowego; 11) Żandarmerii Wojskowej; 12) Szefowi Krajowego Centrum Informacji Kryminalnych; 13) Biuru Ochrony Rządu (ust. 2).
Podmiotom, o których mowa w ust. 2, nie udostępnia się danych biometrycznych w postaci odcisków palców zgromadzonych w centralnej ewidencji (ust. 2a).
Dane z centralnej ewidencji mogą być udostępniane na podstawie umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska (ust. 3).
Wykładnia powołanych przepisów dokonana z uwzględnieniem dyrektyw systemowej i funkcjonalnej, doprowadziła Sąd do wniosku, że prawidłowe jest stanowisko organu administracji.
Ustawodawca, określając czynności podejmowane przez właściwe organy na podstawie analizowanych przepisów, posługuje się różnymi pojęciami.
W art. 217 k.p.a. mowa jest o wydaniu zaświadczenia i potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W art. 218 § 2 k.p.a. ustawodawca precyzuje, że w przypadku żądania potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego ze względu na interes prawny wnioskodawcy, obowiązek organu do wydania zaświadczenia powstaje, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.
Z kolei art. 52 operuje pojęciami bezpośredniego dostępu do zbiorów centralnej ewidencji (ust. 1) oraz udostępniania danych przetwarzanych w centralnej ewidencji (ust. 2).
Przywołana treść analizowanych przepisów pozwala stwierdzić, że choć operują różnymi pojęciami, to ich zakres przedmiotowy jest tożsamy w tym znaczeniu, że czynności podejmowane na podstawie obu przepisów polegają na udostępnieniu określonych danych. W przypadku regulacji kodeksowej są to dane zawarte w różnego rodzaju bazach. Ustawodawca wymienia tu przykładowo (art. 218 § 2 k.p.a.) ewidencje i rejestry. Wydając zaświadczenie, właściwy organ administracji udostępnia te dane, potwierdzając określone fakty albo stan prawny. W przypadku art. 52 u.d.p. są to dane z centralnej ewidencji wydanych i unieważnionych dokumentów paszportowych (dalej: centralna ewidencja), dostępne bezpośrednio lub udostępniane.
Mając powyższe na uwadze, w dalszej kolejności należało zatem ustalić wzajemną relację regulacji kodeksowej i zawartej w u.d.p. Odpowiedź na to pytanie w realiach przedmiotowej sprawy wymaga ustalenia, czy art. 52 u.d.p. (jako lex specialis) wyłącza stosowanie art. 217 k.p.a. (legi gnerali), czy może art. 52 u.d.p. nie stanowi normatywnej nowości, a jedynie dla ułatwienia stosowania prawa przez Ministra Spraw Wewnętrznych, stanowi w istocie powtórzenie – zawartych w odrębnych przepisach - uregulowań określających uprawnienia w zakresie dostępu do informacji zawartych np. w centralnej ewidencji paszportowej. Ma więc na celu uproszczenie i przyspieszenie działań Ministra we współpracy z podmiotami uprzywilejowanymi ze względu na wykonywane przez nie zadania państwa.
W ocenie Sądu, wzgląd na konstytucyjnie i konwencyjnie chronione prawo do prywatności, przemawia za przyjęciem rozumienia art. 52 u.d.p., zgodnie z którym art. 52 u.d.p. stanowi przepis szczególny w relacji do art. 217 k.p.a., który wyłącza jego stosowanie.
Zgodnie z art. 47 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm. – dalej Konstytucja) każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Stosownie z kolei do treści art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 – delej EKPC), która zgodnie z art. 91 ust. 2 w zw. z art. 241 ust. 1 Konstytucji, ma pierwszeństwo przez ustawą, każdy ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego (ust. 1). Niedopuszczalna jest ingerencja władzy publicznej w korzystanie z tego prawa, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób (ust. 2).
Konstytucyjna ochrona prywatności nie ogranicza się do art. 47 ustawy zasadniczej, a obejmuje także art. 51 Konstytucji dotyczący m.in. danych osobowych. Zgodnie z nim:
Nikt nie może być obowiązany inaczej niż na podstawie ustawy do ujawniania informacji dotyczących jego osoby (ust. 1).
Władze publiczne nie mogą pozyskiwać, gromadzić i udostępniać innych informacji o obywatelach niż niezbędne w demokratycznym państwie prawnym (ust. 2).
Każdy ma prawo dostępu do dotyczących go urzędowych dokumentów i zbiorów danych. Ograniczenie tego prawa może określić ustawa (ust. 3).
Każdy ma prawo do żądania sprostowania oraz usunięcia informacji nieprawdziwych, niepełnych lub zebranych w sposób sprzeczny z ustawą (ust. 4).
Zasady i tryb gromadzenia oraz udostępniania informacji określa ustawa (ust. 5).
Prywatność odnosi się więc też do ochrony informacji dotyczących danej osoby i gwarantuje m.in. pewien stan niezależności, w ramach którego jednostka może decydować o zakresie i zasięgu udostępniania i przekazywania innym osobom informacji o swoim życiu. Przytoczone powyżej przepisy Konstytucji pozostają w określonej relacji wzajemnej: prawo do prywatności, statuowane w art. 47, zagwarantowane jest m.in. w aspekcie ochrony danych osobowych, przewidzianej w art. 51 (zob. szerzej np. wyrok TK z 19 maja 1998 r. sygn. U 5/97).
Ochrona prawa do prywatności nie ma jednak charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom, a to z uwagi m.in. na prawa i wolności innych jednostek, potrzeby życia w zbiorowości, czy względy obronności i bezpieczeństwa państwa. Ograniczenia te muszą jednak spełniać warunki formalne i materialne określone w art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz powołanym wyżej art. 8 ust. 2 EKPC.
Zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.
Ograniczenie prawa do prywatności, którym niewątpliwie jest udostępnienie danych osobowych (skarżąca ubiega się o wydanie zaświadczenia w celu potwierdzania posiadania przez siostrę – A. D. - obywatelstwa polskiego), musi więc spełniać zarówno warunki określone zarówno w art. 51 ust. 2, jak i w art. 31 ust. 3 Konstytucji. Rolą ustawodawcy jest zatem takie określenie reguł dostępu do danych zawartych w bazach prowadzonych przez organy administracji i inne uprawnione podmioty, aby z jednej strony nie doszło do naruszenia prawa do prywatności poprzez nieuzasadnione - w świetle art. 47 w zw. z art. art. 31 ust. 3 oraz art. 51 ust. 2 Konstytucji - udostępnienie danych osobowych, a z drugiej, aby zapewnić realizację innych praw i wolności koniecznych dla funkcjonowania demokratycznego państwa prawnego. Ograniczenia w korzystaniu z tych praw powinny zaś pozostawać w odpowiednim stosunku proporcjonalności.
Właśnie wzgląd na ochronę prawa do prywatności, w tym jego element w postaci bezpieczeństwa danych osobowych, nakazuje zatem ustawodawcy wprowadzenie szczególnych regulacji w przypadku, gdy udostępnienie danych ze zbiorów, ewidencji, i wszelkiego rodzaju baz danych prowadzonych przez organy administracji, wiązać się ma z ujawnieniem danych osobowych.
Jako przykłady tego typu regulacji można wskazać przepisy ustawy z dnia z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015 r., poz. 388 ze zm. – dalej u.e.l.) oraz ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm. – dalej p.r.d.).
Ustawa Prawo o ruchu drogowym:
Zgodnie z art. 80c ust. 1 p.r.d. dane lub informacje zgromadzone w ewidencji udostępnia się, o ile są one niezbędne do realizacji ich ustawowych zadań, następującym podmiotom, z zastrzeżeniem ust. 2: 1) Policji; 1a) Inspekcji Transportu Drogowego; 2) Żandarmerii Wojskowej; 3) Straży Granicznej; 4) Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu; 4a) Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu; 5) Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego; 5a) (163) Szefowi Biura Ochrony Rządu; 6) sądom; 7) prokuraturze; 8) organom kontroli skarbowej, organom celnym i wywiadowi skarbowemu; 9) Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu; 9a) Polskiemu Biuru Ubezpieczycieli Komunikacyjnych; 9b) Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych - w celu umożliwienia zabezpieczenia ustawowym prawem zastawu należności z tytułu składek, do których poboru Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest zobowiązany; 10) organom właściwym w sprawach rejestracji pojazdów; 10a) strażom gminnym (miejskim); 11) Szefowi Krajowego Centrum Informacji Kryminalnych; 12)komornikom sądowym; 13) administracyjnym organom egzekucyjnym oraz organom podatkowym; 14) wojskowym komendantom uzupełnień; 15) ministrowi właściwemu do spraw środowiska; 16) ministrowi właściwemu do spraw transportu; 17) ministrowi właściwemu do spraw łączności; 18) Prezesowi Głównego Urzędu Statystycznego.
Stosownie do treści art. 80c ust. 3 p.r.d. dane lub informacje zgromadzone w ewidencji udostępnia się także na wniosek właściciela lub posiadacza pojazdu wymienionego w art. 73 ust. 5, których one dotyczą.
Zgodnie zaś z art. 80c ust. 3a p.r.d. każdy może uzyskać, nieodpłatnie, potwierdzenie lub zaprzeczenie zgodności danych zawartych w dowodzie rejestracyjnym lub pozwoleniu czasowym z danymi zgromadzonymi w ewidencji, za pośrednictwem ePUAP, o której mowa w art. 19a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Potwierdzeniu lub zaprzeczeniu, o którym mowa w ust. 3a, podlegają następujące dane: 1) marka pojazdu; 2) seria i numer dowodu rejestracyjnego albo pozwolenia czasowego; 3) dane określone w art. 80b ust. 1 pkt 1 lit. c, d, g i pkt 5 lit. a (imię i nazwisko właściciela lub posiadacza pojazdu, bez adresu zamieszkania – przyp. Sądu) i odpowiednio lit. c (PESEL – przyp. Sądu) albo lit. d (art. 80c ust. 3b u.r.d.). Jednakże w celu uzyskania potwierdzenia lub zaprzeczenia, o którym mowa w ust. 3a, jest wymagane podanie wszystkich danych wskazanych w ust. 3b (art. 80c ust. 3c u.r.d.).
Z kolei zgodnie z art. 80c ust. 4 u.r.d. minister właściwy do spraw wewnętrznych może udostępnić dane lub informacje zgromadzone w ewidencji innym podmiotom niż wymienione w ust. 1-3, w tym osobom fizycznym, osobom prawnym lub jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej, jeżeli wykażą swój uzasadniony interes.
Ustawa o ewidencji ludności:
Zgodnie z art. 46 ust. 1 u.e.l. dane z rejestru PESEL, rejestrów mieszkańców oraz rejestrów zamieszkania cudzoziemców, w zakresie niezbędnym do realizacji ich ustawowych zadań, udostępnia się następującym podmiotom: 1) organom administracji publicznej, sądom i prokuraturze; 2) Policji, Straży Granicznej, Służbie Więziennej, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Służbie Celnej, Żandarmerii Wojskowej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Biuru Ochrony Rządu, Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu, Szefowi Krajowego Centrum Informacji Kryminalnych, organom wyborczym i strażom gminnym (miejskim); 3) komornikom sądowym - w zakresie niezbędnym do prowadzenia postępowania egzekucyjnego; 4) organom kontroli skarbowej i wywiadowi skarbowemu; 5) państwowym i samorządowym jednostkom organizacyjnym oraz innym podmiotom - w zakresie niezbędnym do realizacji zadań publicznych określonych w odrębnych przepisach; 6) Polskiemu Czerwonemu Krzyżowi, w zakresie danych osób poszukiwanych.
Stosownie zaś do treści art. 46 ust. 2 u.e.l. dane, o których mowa w ust. 1, mogą być udostępnione: 1) osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą w tym interes prawny; 2) jednostkom organizacyjnym, w celach badawczych, statystycznych, badania opinii publicznej, jeżeli po wykorzystaniu dane te zostaną poddane takiej modyfikacji, która nie pozwoli ustalić tożsamości osób, których dane dotyczą; 3) innym osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą interes faktyczny w otrzymaniu danych, pod warunkiem uzyskania zgody osób, których dane dotyczą.
Przywołane regulacje p.r.d. i u.e.l. stanowią wraz realizacji, wynikającego z przywołanych wyżej norm konstytucyjnych i konwencyjnych, obowiązku zachowania odpowiedniej proporcji pomiędzy ochroną prywatności, a zagwarantowaniem realizacji innych, praw i wolności oraz realizacji obowiązków państwa wobec obywateli.
W ustawie Prawo o ruchy drogowym, w celu zabezpieczenia właściwej realizacji zadań ustawowych, zapewniono więc dostęp do danych zawartych w centralnej ewidencji pojazdów organom wymienionym w art. 80c ust. 1. Dla zapewnienia bezpieczeństwa obrotu prawnego (obrotu pojazdami), zapewniono możliwość potwierdzenia lub zaprzeczenia zgodności danych zawartych w dowodzie rejestracyjnym lub pozwoleniu czasowym z danymi zgromadzonymi w ewidencji (art. 80c ust. 3a p.r.d.), przy czym warunkiem potwierdzenia jest dysponowanie potwierdzanymi danymi przez wnioskodawcę (art. 80c ust. 3b p.r.d.), a zakres udostępnionych danych osobowych ulega ograniczeniu poprzez wyłączenie adresu zamieszkania właściciela lub posiadacza pojazdu (art. 80c ust. 3c p.r.d.). W celu zagwarantowania realizacji innych praw i wolności (np. konstytucyjnego prawa do sadu) w art. 80c ust. 4 p.r.d. przewidziano możliwość udostępnienia danych z ewidencji innym podmiotom niż wymienione w art. 80c ust. 1-3, o ile wykażą swój uzasadniony interes.
W ustawie o ewidencji ludności, dla właściwej realizacji zadań ustawowych, dostęp do rejestru PESEL, rejestrów mieszkańców oraz rejestrów zamieszkania cudzoziemców, zagwarantowano podmiotom wymienionym w art. 46 ust. 1 u.e.l. Podobnie, jak w ustawie Prawo o ruchu drogowym, w celu ochrony praw i wolności (jak np. konstytucyjnie chronione prawo do sądu), w art. 46 ust. 2 pkt 1 u.e.l. zagwarantowano dostęp do rejestrów osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą w tym interes prawny.
Takiej możliwości nie przewidziano natomiast w ustawie o dokumentach paszportowych. W art. 52, dla zapewnienia właściwego wykonywania zadań ustawowych, zapewniono bezpośredni dostęp, lub udostępnianie danych przetwarzanych w centralnej ewidencji paszportowej, wyłącznie podmiotom wymienionym w ustępach 1 i 2 tego artykułu.
Zakładając zatem racjonalność ustawodawcy, należy dojść do wniosku, że kierując się, wynikającym z powołanych wyżej przepisów Konstytucji i EKPC, obowiązkiem ochrony prywatności, na którą składają się w szczególności dane o osobie, stwierdził on, że nie jest niezbędne w demokratycznym państwie prawa zapewnienie dostępu do danych osobowych zgromadzonych w centralnej ewidencji paszportowej innym podmiotom niż wymienione w art. 52 u.d.p., bądź też uznał, że wprowadzenie takiej możliwości naruszyłoby istotę prawa do prywatności.
Odnosząc się do dyrektyw wykładni systemowej, należy zauważyć, że w przypadku każdej z przeanalizowanych powyżej, równorzędnych w hierarchii źródeł prawa, ustaw (p.r.d., u.e.l. i u.d.p.), prawodawca zobowiązany był działać w granicach Konstytucji. Tylko w dwóch z nich (p.r.d. i u.e.l.) przewidział, kierując się zasadą demokratycznego państwa prawnego, możliwość udostępnienia danych osobowych zgormadzonych we właściwych ewidencjach i rejestrach innym podmiotom niż realizujące zadania szeroko pojętych organów władzy.
Przyjęcie w tej sytuacji, że dopuszczalne jest udostępnienie danych o osobie poprzez wydanie (w trybie art. 217 i 218 k.p.a.) zaświadczenia, byłoby równoznaczne z dopuszczeniem nieracjonalności w działaniach ustawodawcy, który (z wyłączeniem podmiotów wyczerpująco wymienionych w art. 52 ust. 1 u.d.p. i uprawnionym na podstawie umów międzynarodowych – art. 52 ust. 3 u.d.p.) wyłączył dostęp do danych zawartych centralnej ewidencji paszportowej.
Zaakceptowanie takiej możliwości stałoby też w sprzeczności z obowiązkiem, zarówno Sądu, jak i organów administracji dokonywania wykładni przepisów ustawowych w zgodzie z Konstytucją oraz EKPC (w realiach przedmiotowej sprawy z poszanowaniem prawa do prywatności). Należy podkreślić, że wszelkie ograniczenia konstytucyjnych praw i wolności, w tym prawa do prywatności, należy interpretować wąsko, a wykładnia rozszerzająca zakres - czy to podmiotowy, czy przedmiotowy - takich ograniczeń, jest niedopuszczalna.
W rezultacie powyższych rozważań należy stwierdzić, że art. 217 i art. 218 k.p.a. nie stanowią podstawy prawnej do wydania na podstawie centralnej ewidencji dokumentów paszportowych zaświadczenia stwierdzającego posiadanie paszportu przez siostrę skarżącej i wskazującego okres, w którym był on ważny.
W konsekwencji należało uznać, że stanowisko Ministra Spraw Wewnętrznych wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia jest prawidłowe, a argumentacja skarżącej nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Tym samym podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne.
Konkludując należy stwierdzić, że ocena legalności zaskarżonego postanowienia w granicach zakreślonych rozstrzygnięciem nie daje podstaw do stwierdzenia, że doszło do naruszenia prawa materialnego lub naruszenia prawa procesowego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Postanowienie zawiera wszystkie niezbędne elementy, a jego uzasadnienie jest prawidłowe i przekonujące. Organ, wbrew twierdzeniu skarżącej, właściwie wywiązał się też z obowiązku dwukrotnego, merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
Mając na uwadze, że skarżąca wystąpiła o wydanie zaświadczenia w celu realizacji prawa do rekompensaty na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1090), należy wskazać, że jeżeli jest ona osobą uprawnioną do rekompensaty, wskazaną przez siostrę w trybie art. 3 ust. 1 powołanej ustawy, to w pierwszej kolejności powinna zwrócić się do siostry o przedstawienie dokumentów stanowiących dowód, że posiada ona obywatelstwo polskie. W przypadku braku takiej możliwości, może też wystąpić o potwierdzenie obywatelstwa polskiego siostry w trybie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2012 r., poz. 161 ze zm.). Odmowa wdania żądanego zaświadczenia nie pozbawia więc skarżącej możliwości dochodzenia swych praw w postępowaniu administracyjnym i sądowym.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd oddalił skargę.