IV SA/Wa 477/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, która utrzymała w mocy opłatę podwyższoną za wprowadzanie ścieków komunalnych z naruszeniem warunków pozwolenia wodnoprawnego. Spółdzielnia zarzucała organom błędy proceduralne i naruszenie prawa materialnego, argumentując, że specyfika pracy oczyszczalni uniemożliwiała pobieranie próbek w sposób średniodobowy, a sposób poboru nigdy nie był kwestionowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że Spółdzielnia nie przestrzegała warunków pozwolenia wodnoprawnego, które wymagało pobierania próbek średniodobowych. Sąd podkreślił, że organ Inspekcji Ochrony Środowiska nie jest uprawniony do oceny zgodności pozwolenia wodnoprawnego z prawem, a jedynie do badania jego wykonania. Ponadto, sąd uznał, że niewykonywanie wymaganej liczby pomiarów lub pobieranie próbek w sposób nieprawidłowy, zgodnie z art. 290 Prawa wodnego, skutkuje przyjęciem przekroczenia warunków pozwolenia. Sąd nie dopatrzył się również podstaw do odstąpienia od wymierzenia opłaty podwyższonej na podstawie art. 189f k.p.a., uznając wagę naruszenia za znaczącą.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących opłat podwyższonych za wprowadzanie ścieków, w szczególności w kontekście prawidłowości pobierania próbek i obowiązków pomiarowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia warunków pozwolenia wodnoprawnego w zakresie pobierania próbek, z uwzględnieniem przepisów Prawa wodnego i rozporządzeń wykonawczych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy niewykonywanie wymaganej liczby pomiarów jakości ścieków lub pobieranie próbek w sposób niezgodny z pozwoleniem wodnoprawnym stanowi podstawę do nałożenia opłaty podwyższonej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, niewykonywanie wymaganej liczby pomiarów lub pobieranie próbek w sposób niezgodny z pozwoleniem wodnoprawnym, zgodnie z art. 290 Prawa wodnego, skutkuje przyjęciem przekroczenia warunków pozwolenia i stanowi podstawę do nałożenia opłaty podwyższonej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ Inspekcji Ochrony Środowiska prawidłowo zastosował art. 290 Prawa wodnego, który w przypadku nieprowadzenia wymaganych pomiarów lub zastrzeżeń co do ich jakości, nakazuje przyjąć przekroczenie warunków pozwolenia. Pozwolenie wodnoprawne wymagało pobierania próbek średniodobowych, a Spółdzielnia nie wykazała, aby organ wydający pozwolenie ustalił odmienne warunki poboru próbek.
Czy organ Inspekcji Ochrony Środowiska może oceniać zgodność pozwolenia wodnoprawnego z prawem w postępowaniu o nałożenie opłaty podwyższonej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ Inspekcji Ochrony Środowiska nie jest uprawniony do oceny zgodności pozwolenia wodnoprawnego z prawem w postępowaniu o nałożenie opłaty podwyższonej. Jego rolą jest jedynie badanie, czy podmiot wykonuje ustalenia pozwolenia.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że organ Inspekcji Ochrony Środowiska jest związany treścią ostatecznego pozwolenia wodnoprawnego i nie może kwestionować jego postanowień w postępowaniu dotyczącym opłat za usługi wodne. Ewentualne zastrzeżenia co do treści pozwolenia powinny być zgłaszane w odrębnym postępowaniu.
Czy waga naruszenia prawa jest znikoma w przypadku nieprawidłowego pobierania próbek ścieków, uzasadniająca odstąpienie od nałożenia opłaty podwyższonej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, waga naruszenia nie jest znikoma, gdy niewykonywanie wymaganej liczby pomiarów lub pobieranie próbek w sposób nieprawidłowy prowadzi do fikcji prawnej przekroczenia warunków pozwolenia, a ilość wprowadzonych zanieczyszczeń jest znacząca.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wprowadzenie do środowiska znacznej ilości zanieczyszczeń (ponad 650 kg ChZTcr w 2019 r.) wynikające z nieprawidłowości w pobieraniu próbek, nie może być uznane za znikome naruszenie prawa, co wyklucza zastosowanie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Odstąpienie od wymierzenia opłaty podwyższonej nie było również możliwe na podstawie § 2 tego artykułu, gdyż cele kary nie zostałyby spełnione.
Przepisy (18)
Główne
Prawo wodne art. 280 § pkt 2 lit. b
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Opłata podwyższona ponoszona jest w razie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym.
Prawo wodne art. 283 § ust. 1 i 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Określa podstawy ustalania wysokości opłaty podwyższonej oraz organ właściwy do jej wymierzenia.
Prawo wodne art. 289
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Wskazuje, że właściwy organ Inspekcji Ochrony Środowiska wymierza opłatę podwyższoną za przekroczenie stwierdzone w roku kalendarzowym.
Prawo wodne art. 290 § pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Stanowi, że w przypadku nieprowadzenia wymaganych pomiarów lub gdy pomiary nasuwają zastrzeżenia, przyjmuje się przekroczenie warunków pozwolenia o 80% w przypadku składu ścieków.
Prawo wodne art. 288 § pkt 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Definiuje sytuacje, w których wyniki pomiarów nasuwają zastrzeżenia, w tym nieprzestrzeganie zasad pobierania próbek.
rozporządzenie z 2006 r. art. 5 § ust. 2 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego
Określa liczbę próbek pobieranych w ciągu roku.
rozporządzenie z 2006 r. art. 8 § ust. 4 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego
Określa warunki, jakie muszą spełniać ścieki bytowe i komunalne, w tym liczbę próbek.
rozporządzenie z 2006 r. art. 2 § pkt 1
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego
Definiuje próbkę średnią dobową.
rozporządzenie z 2017 r. art. 8 § ust. 2 i 4
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 2017 r. w sprawie ustalania opłat podwyższonych za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi
Określa sposób obliczania opłaty podwyższonej w przypadku przekroczenia więcej niż jednej substancji oraz wzór matematyczny.
Pomocnicze
Prawo wodne art. 286
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Określa, że organ Inspekcji Ochrony Środowiska stwierdza przekroczenie warunków pozwolenia na podstawie pomiarów.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje orzekanie sądu administracyjnego.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy rozpatrzenia odwołania przez organ odwoławczy.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
k.p.a. art. 189f
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu.
Ordynacja podatkowa art. 63 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Dotyczy zaokrąglania kwot.
Prawo wodne (2001) art. 128 § ust. 1 pkt 9
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
Dotyczy ustalania w pozwoleniu wodnoprawnym sposobu i zakresu prowadzenia pomiarów ilości i jakości ścieków.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewykonywanie wymaganej liczby pomiarów jakości ścieków. • Pobieranie próbek ścieków w sposób niezgodny z pozwoleniem wodnoprawnym (brak próbek średniodobowych). • Nieprzestrzeganie zasad pobierania próbek, co skutkuje uznaniem wyników za niemiarodajne. • Brak podstaw do zastosowania art. 189f k.p.a. (znikoma waga naruszenia, cele kary).
Odrzucone argumenty
Specyfika pracy oczyszczalni uniemożliwia pobieranie próbek średniodobowych. • Sposób poboru próbek nigdy nie był kwestionowany przez organy kontrolne. • Organ Inspekcji Ochrony Środowiska powinien ocenić zgodność pozwolenia wodnoprawnego z prawem. • Waga naruszenia jest znikoma, a kara powinna zostać zastąpiona pouczeniem.
Godne uwagi sformułowania
przyjmuje się, że warunki wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określone w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym, dla każdego z tych pomiarów, zostały przekroczone o 80% - w przypadku składu ścieków • organ Inspekcji Ochrony Środowiska nie jest uprawniony do oceny zgodności z prawem pozwolenia wodnoprawnego. • nie może być uznane za znikome naruszenie prawa
Skład orzekający
Aleksandra Westra
przewodniczący
Elżbieta Granatowska
sprawozdawca
Kaja Angerman
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących opłat podwyższonych za wprowadzanie ścieków, w szczególności w kontekście prawidłowości pobierania próbek i obowiązków pomiarowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia warunków pozwolenia wodnoprawnego w zakresie pobierania próbek, z uwzględnieniem przepisów Prawa wodnego i rozporządzeń wykonawczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska – prawidłowego odprowadzania ścieków i odpowiedzialności finansowej za naruszenia. Pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie procedur pomiarowych i jakie mogą być konsekwencje ich zaniedbania.
“Niewłaściwe próbki ścieków kosztowały spółdzielnię tysiące złotych – sąd wyjaśnia dlaczego.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.