IV SA/Wa 468/22

IV SA/Wa 468/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-05-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wąsikowska /sprawozdawca/
Aleksandra Westra.
Anita Wielopolska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III OSK 2776/22 - Wyrok NSA z 2024-08-02
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 119 § 1; art. 27
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anita Wielopolska Sędziowie: sędzia WSA Agnieszka Wąsikowska (spr.) sędzia del. SO Aleksandra Westra po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] sierpnia 2021 r., [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowego Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z 24 sierpnia 2021 r., nr KOA/1794/Eg/18 po rozpatrzeniu zażalenia H. B., B. B. oraz K. B. (dalej: Strony, skarżący) na postanowienie Burmistrza G.z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia na wyżej wymienionych grzywny celem przymuszenia w kwocie 8000 zł – orzekło o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy.
Organ wyjaśnił, że decyzja Burmistrza G. Nr [...] z [...] czerwca 2016 r. nakazywała Skarżącym, władającym nieruchomościami stanowiącymi działki nr ew. [...] i [...] obręb [...] położonymi przy ulicy [...] w G., korzystającym z fragmentu nieruchomości stanowiącej działkę nr ew. [...] obręb [...] należącą do gminy G., przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania ww. działek jako terenu zabudowy jednorodzinnej, mieszkaniowej w tym zaprzestania gromadzenia odpadów. Decyzja posiada status ostatecznej.
Następnie upomnieniem z dnia 21 lipca 2016 r. Burmistrz G. wezwał H. B., B. B. i K. B. do wykonania obowiązku określonego decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego w administracji. W dniu 29 sierpnia 2016r. Burmistrz G. wystawił Tytuł Wykonawczy nr [...] dotyczący obowiązku o charakterze niepieniężnym określonego w decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. W tym samym dniu organ postanowieniem nr [...] działając na podstawie art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.) orzekł o nałożeniu na H. B., B. B. oraz K. B. grzywny w kwocie 5.000 zł i wezwał do jej uiszczenia w terminie do 31 października 2016 r.
Kolejnym postanowieniem z dnia 7 listopada 2016 r. nr [...] Burmistrz G. orzekł o nałożeniu na ww. podmioty grzywny w celu przymuszenia w kwocie 7.000 zł i wezwał do jej uiszczenia w terminie do 9 stycznia 2017 r. oraz wezwał do wykonania przez ww. obowiązku wskazanego w Tytule Wykonawczym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016r. wystawionym przez Burmistrza G.w terminie do dnia 9 stycznia 2017r. W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał, że jest to już druga grzywna w celu przymuszenia do wykonania nałożonego obowiązku oraz że na wysokość grzywny ma wpływ trwały charakter zjawiska polegającego na gromadzeniu odpadów na działkach nr [...] i [...] oraz części działki nr [...] z obr. [...] oraz że władający przedmiotowymi działkami nie podjęli dotychczas korespondencji z wyjątkiem upomnienia podjętego przez K. B., co może wskazywać na brak woli porozumienia się z gminą.
Następnie kolejnym postanowieniem dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] (postanowienie będące przedmiotem niniejszej sprawy) działając na podstawie art. 119 § 1 u.p.e.a. w orzekł o nałożeniu na H. B., B. B. oraz K. B. kolejnej grzywny w kwocie 8.000 zł i wezwał do jej uiszczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu zażalenia utrzymało ustalenia organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że z racji tego, że jest to trzecia grzywna celem przymuszenia organ w ramach granic ustawowych wymierzył zobowiązanych grzywnę w wysokości 8 000 zł. W ocenie Kolegium uporczywość polegająca na braku działania uzasadnia zastosowanie grzywny w takim wymiarze. Nie ulega wątpliwości, że po stronie zobowiązanych wystąpiło zaniechanie w postaci braku zastosowania się do decyzji z [...] czerwca 2016 r. Mając na względzie okres następujący po decyzji, a także brak reakcji po stronie zobowiązanych zasadne było nałożenie na zobowiązanych grzywny ww. wysokości.
Poza tym Kolegium wskazało, że 3 kwietnia 2018 r. uprawniony pracownik organu w ramach przeprowadzonej wizji lokalnej dokonał ustaleń, zgodnie z którymi na nieruchomości dz.nr. [...] i [...] oraz [...] ob. [...] nadal znajdują się nieużytkowany samochód ciężarowy, samochód do holowania pojazdów, palety, dwa samochody osobowe przykryte plandekami oraz niekreślone rzeczy przykryte plandeką. Do notatki z wizji lokalnej została dołączona dokumentacja fotograficzna.
W ocenie organu odwoławczego chybiony jest zarzut dotyczący braku doręczenia zobowiązanym tytułu wykonawczego, co w konsekwencji uniemożliwiło im zastosowanie się do władczego rozstrzygnięcia organu. Powyższa argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie m.in., gdyż z akt sprawy wynika, że w stosunku do: B. B. wydano Postanowienie SKO w [...] KOA/515/Eg/18 z 25 stycznia 2018 r. – stwierdzające w trybie art. 134 k.p.a. niedopuszczalność wniesienia przez niego odwołania od Upomnienia Z [...] lipca 2016 r. i Tytułu Wykonawczego Nr [...] oraz odmawiające na zasadzie art. 58 § 1 k.p.a przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od Upomnienia [...] lipca 2016 r. i Tytułu Wykonawczego Nr [...], natomiast w stosunku do K. B. wydano Postanowienie SKO z 22 lutego 2018 r. - stwierdzające w trybie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. niedopuszczalność wniesienia przez niego zażalenia na Tytuł Wykonawczy Nr [...]; odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na Tytuł Wykonawczy Nr [...].
Dalej Kolegium wskazało, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut braku poinformowania zobowiązanych o terminie wizji lokalnej.
K. B., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższe postanowienie.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania:
• art. 15 k.p.a., poprzez brak rozpoznania ponownego sprawy przez organ odwoławczy tj. niepodsumowania przeprowadzonych w postępowaniu dowodów, a jedynie bezrefleksyjnie podzielenie postanowienia organu pierwszoinstancyjnego,
• art. 10 § 1, art. 79 § 1 i art. 81 k.p.a., poprzez brak zawiadomienia skarżącego o przeprowadzonej wizji lokalnej, tym samym uniemożliwienie stronie prawa do czynnego udziału w postępowaniu, bowiem strona nie miała jakiejkolwiek wiedzy o przeprowadzonym dowodzie,
• art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez brak zgromadzenia wyczerpującego materiału dowodowego i niewykazanie jego w zaskarżonej decyzji, w szczególności poprzez lakoniczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji.
Wobec powyższego wniesiono o:
• rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym,
• uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji,
• zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przypisanych.
Strona wskazała, że w niniejszej sprawie organ w decyzji wskazał, że 3 kwietnia 2018 r. została przeprowadzona wizja lokalna, będąca podstawą wydania zaskarżonych decyzji. Skarżący o przeprowadzeniu tego dowodu dowiedział się dopiero w momencie doręczenia decyzji. Organ nie poinformował skarżącego na żadnym etapie postępowania o przeprowadzonej wizji, ani o jej wynikach. W sprawie organ ograniczył się jedynie do przedstawienia dotychczasowego stanu faktycznego, przy czym ograniczył się do wydanych w postępowaniu postanowień. Brak jest informacji jakie dowody w sprawie zostały przeprowadzone, na których organ oparł decyzję oraz, którym dowodom odmówił wiarygodności. Organ lakonicznie jedynie wskazał, że w ramach przeprowadzonej wizji lokalnej dokonano ustaleń, że na nieruchomości nadal znajdują się nieużytkowany pojazd ciężarowy, samochód do holowania pojazdów, palety i dwa samochody osobowe przykryte plandekami oraz nieokreślone rzeczy przykryte plandekami. Brak jest dokładnego wyjaśnienia, co do tego dlaczego organ uznał te przedmioty za odpady, a – zdaniem Strony - sam fakt istnienia w tym miejscu przedmiotów, czy też pojazdów pod plandekami, nie oznacza, że można je uznać za odpady. Organ w trakcie postępowania nie umożliwił stronie jakiegokolwiek ustosunkowania się do twierdzeń, które oparł na przeprowadzonej wizji.
Strona dodatkowo wyjaśniła, że w odniesieniu do zarzutów organów co do składowania odpadów na przedmiotowej działce, drzewo pochodziło z wycinki i rozbiórki, które było przeznaczone jako opał i zostało spalone w piecu przez skarżącego, a pozostałe drewno jest przykryte plandeką i oczekuję również na spalenie jako opał. Skarżący ma prawo je przechowywać na swojej posiadłości i nie może ono być traktowane jako odpad. Ujawniony samochód wbrew twierdzeniem organów, nie jest wrakiem, a normalnym pojazdem będącym w użytkowaniu skarżącego. W samochodzie został przeprowadzony przegląd, który to ten pojazd przeszedł bez jakichkolwiek zastrzeżeń.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bez wyznaczania rozprawy, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, w oparciu o art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 239 z póżn. zm., dalej: p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławcze w [...] z 24 sierpnia 2021 r., utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza G. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia na H. B., B. B. oraz K. B. grzywnę celem przymuszenia w kwocie 8000 zł.
Badając prawidłowość wydania wskazanego wyżej postanowienia, Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Zaskarżone postanowienie Kolegium oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza nie naruszają prawa.
Zaskarżonym postanowieniem oraz poprzedzającym go postanowieniem zastosowano wobec skarżących jeden z wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. b) u.p.e.a., środków egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia. Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności (art. 119 § 1 u.p.e.a.). Środek ten stosowany jest najczęściej w sytuacji, gdy zobowiązany mimo, że powinien spełnić określony obowiązek wynikający z tytułu wykonawczego tego nie robi, a obowiązek nie może być zrealizowany np. w drodze wykonania zastępczego lub innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym.
Zobowiązanym w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 1 pkt 20a u.p.e.a.).
Podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego stanowi tytuł wykonawczy o którym mowa w art. 27 u.p.e.a.. Tytuł ten zawiera m.in. wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także NIP lub numeru PESEL, jeżeli zobowiązany taki numer posiada oraz treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek (art. 27 ust. 1 pkt 2 i 3 u.p.e.a.).
Odnosząc powyższe do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy wskazać, że przedmiotem jest postanowienie Kolegium z dnia 24 sierpnia 2021 r. utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza, którym nałożono na skarżących, po raz kolejny grzywnę (poprzednio nałożono grzywnę w wysokości 5.000 zł i 7.000 zł), tym razem w wysokości 8.000 zł celem przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w wystawionym przez Burmistrza G. tytule wykonawczym nr [...] z [...] sierpnia 2016r. w oparciu o ostateczną decyzję tegoż organu z [...] czerwca 2016 r. nr [...].
Z treści zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że skarżący zostali uznani za osoby zobowiązane do wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji z [...] czerwca 2016. nr [...] (od decyzji nie wniesiono skutecznie odwołania) nakazującej skarżącym przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania działek nr ew. [...] i [...] oraz części działki nr ew. [...] obr. [...] położonych przy ul. [...] w G., jako terenu zabudowy jednorodzinnej mieszkaniowej w tym zaprzestania gromadzenia odpadów. Z akt sprawy wynika, że skarżący występowali o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od tej decyzji. Jednak wnioski te zostały negatywnie rozpatrzone przez Kolegium m.in. postanowieniami z 25 stycznia 2018r. nr KOA/4691/Eg/16 i nr KOA/528/Eg/18 oraz z 22 lutego 2018 nr KOA/844/Eg/16, którymi organ odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania i stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] z [...] czerwca 2016r. Skargi na dwa postanowienia zostały oddalone prawomocnymi wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2018 r. sygn. IV SA/Wa 1080/18 i IV SA/Wa 1072/18 oraz odrzucono skargę K. B. postanowieniem z dnia 26 czerwca 2018r. sygn. IV SA/Wa 1372/18.
Konsekwencją posiadania przez wskazaną wyżej decyzję przymiotu ostateczności oraz nierealizowania obowiązku wynikającego z tej decyzji było zatem wszczęcie postępowania egzekucyjnego, w trybie i na zasadach określonych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżący zostali wskazani w tytule wykonawczym stanowiącym podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego jako zobowiązani i nie wnieśli wobec niego skutecznego zarzutu, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. (np. w zakresie błędu co do osoby zobowiązanego). W konsekwencji Sąd stwierdza, że organ wydając oceniane przez Sąd postanowienie, wbrew stanowisku skarżących, nie naruszył przepisów postępowania, gdyż grzywna została nałożona na podmioty wymienione w decyzji z [...] czerwca 2016 r. oraz w tytule wykonawczym wystawionym w dniu [...] sierpnia 2016 r. i jest to już trzecia grzywna wystawiona w celu przymuszenia skarżących do wykonania nałożonego na nich obowiązku.
Strona skarżąca jak wynika z akt sprawy nie wykonała w całości ciążącego na nią obowiązku. Wynika to m.in. z pisma K. B. (pismo z 22 listopada 2016 r. w sprawie wyrok WSA w Warszawie z 24 stycznia 2020 r., IV SA/Wa 1076/18), jak i niniejszej skargi, w której wskazano, że na terenie nieruchomości brak jest jakichkolwiek odpadów. Skarżący wskazał, że ma prawo przechowywać na swojej posiadłości drewno na opał i nie może ono być traktowane jako odpad. Ujawniony samochód wbrew twierdzeniem organów, nie jest wrakiem, a normalnym pojazdem będącym w użytkowaniu skarżącego. W samochodzie został przeprowadzony przegląd, który to ten pojazd przeszedł bez jakichkolwiek zastrzeżeń.
Należy zwrócić uwagę, że skarżący tym samym potwierdził częściowo ustalenia organów ujawnione podczas wizji z 3 kwietnia 2018 r. Jak wskazał bowiem organ na terenie nadal znajdują się nieużytkowany samochód ciężarowy, samochód do holowania pojazdów, palety, dwa samochody osobowe przykryte plandekami oraz niekreślone rzeczy przykryte plandeką.
Wskazać również należy, że nie zawiadomienie strony o terminie oględzin stanowi naruszenie przepisów postępowania, ale tylko wówczas, gdy Strona wykaże, że ma to wpływ na wynik sprawy. W niniejszym postępowaniu strona skarżąca powołując się ogólnie na uchybienie organu w żaden sposób nie zakwestionowała jego ustaleń poczynionych podczas wizji. Strona oprócz gołosłownych twierdzeń, nie wykazała, że stan działki uległ istotnej zmianie, że działka została uprzątnięta z odpadów np. poprzez dokumenty wskazujące na ich wywóz bądź inne ich zagospodarowanie. Skarżący w toku postępowania jedynie podtrzymywał swoje stanowisko, że na działce nie znajdują się żadne odpady, które wymagały by usunięcia.
Podkreślić należy, że przedmiotem oceny Sądu, w niniejszej sprawie, była legalność postanowienia w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. W granicach sprawy w rozumieniu art. 135 p.p.s.a. nie mieściły się natomiast inne rozstrzygnięcia, tj. np. "decyzja Wójta G. z [...] czerwca 2016r. nr [...] czy też tytuł wykonawczy z [...] sierpnia 2016r. nr [...]. Na te rozstrzygnięcia skarżącym przysługiwały bowiem odrębne środki zaskarżenia w toku postępowania przed organem, a następnie skarga do sądu administracyjnego. Sąd na etapie oceny legalność postanowienia wydanego w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia nie mógł więc weryfikować treści tych rozstrzygnięć w tym oceniać, czy prawidłowo uznano skarżących za podmiot zobowiązany do przewrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania działek nr ew. [...], [...] i części działki nr [...] obr. [...] położonych w G.oraz czy prawidłowo określono osobę w tytule wykonawczym.
Za niezasadny Sąd uznał również zarzuty, dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Organy bowiem w wystarczający sposób wskazały na podstawy prawne wymierzenia wskazanej grzywny, jak również na zasadność jej wymierzenia wskazując w tym zakresie, że na wysokość grzywny miał wpływ brak dobrowolnego wykonania przez skarżących nałożonego na nich obowiązku.
W świetle powyższego Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w granicach określonych w art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a skarga okazała się nieusprawiedliwiona.
W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę