IV SA/Wa 464/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił decyzję Prezesa PGWWP, uznając, że organ odwoławczy niezasadnie zastosował art. 138 § 2 KPA, uchylając decyzję organu I instancji zamiast merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Sprawa dotyczyła sprzeciwu P.M. od decyzji Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, która uchyliła decyzję organu I instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd uznał, że organ odwoławczy nie miał podstaw do zastosowania art. 138 § 2 KPA, ponieważ powinien był merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, uwzględniając wytyczne sądu z poprzedniego wyroku. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprzeciw P.M. od decyzji Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, która uchyliła decyzję organu I instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd podkreślił, że instytucja sprzeciwu od decyzji kasacyjnej ma na celu uproszczenie i przyspieszenie postępowania, a zakres kontroli sądu jest ograniczony do oceny istnienia przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej (art. 138 § 2 KPA). W tej sprawie sąd uznał, że organ odwoławczy niezasadnie zastosował art. 138 § 2 KPA. Organ ten powinien był merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, uwzględniając wytyczne sądu z poprzedniego wyroku (sygn. IV SA/Wa 1983/18), który nakazywał rozważenie zwrócenia się do IMGW o opinię w sprawie zagrożenia powodziowego i dokonanie ponownej oceny stanu faktycznego. Zamiast tego, organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji, przerzucając na niego obowiązek dalszych ustaleń. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie wykazał, iż zaszły przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej, a także nie skorzystał z możliwości przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z urzędu. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nieprawidłowo zastosował art. 138 § 2 KPA. Powinien był merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, uwzględniając wytyczne sądu z poprzedniego wyroku.
Uzasadnienie
Organ odwoławczy nie wykazał istnienia przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej. Zamiast tego, powinien był sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, w tym rozważyć zasięgnięcie opinii IMGW, i wydać decyzję merytoryczną, zgodnie z wytycznymi sądu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 151a § § 1 zd. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
KPA art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo wodne art. 881 § ust. 1
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 64a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 136
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151a § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
KPA art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
KPA art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
KPA art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
KPA art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
KPA art. 12 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo wodne art. 881 § ust. 3
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy niezasadnie zastosował art. 138 § 2 KPA, uchylając decyzję organu I instancji zamiast merytorycznego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy był związany wytycznymi sądu z poprzedniego wyroku (art. 153 PPSA) i powinien był je uwzględnić. Organ odwoławczy nie wykazał przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej i nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego.
Godne uwagi sformułowania
zakres kontroli sądu dotyczący decyzji objętej sprzeciwem jest ograniczony ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej nie jest władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia organ odwoławczy nie wywiązał się ze swoich obowiązków przerzucając na ten organ dokonanie ustaleń, do których poczynienia powołanym wyrokiem był zobowiązany
Skład orzekający
Anita Wielopolska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących decyzji kasacyjnych (art. 138 § 2 KPA) i związania organów wytycznymi sądu (art. 153 PPSA). Podkreślenie obowiązku organu odwoławczego do merytorycznego rozstrzygania spraw, a nie jedynie uchylania decyzji organu I instancji bez uzasadnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w przedmiocie sprzeciwu od decyzji kasacyjnej w sądownictwie administracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy administracyjne kontrolują prawidłowość stosowania przez organy przepisów proceduralnych, w tym decyzji kasacyjnych. Jest to istotne dla zrozumienia mechanizmów kontroli administracji.
“Sąd administracyjny: Organ odwoławczy nie może uchylać decyzji bez merytorycznego rozstrzygnięcia!”
Dane finansowe
WPS: 100 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wa 464/20 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2020-03-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-02-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anita Wielopolska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6099 Inne o symbolu podstawowym 609 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Inne Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję - art. 64a ppsa Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151a § 1 zd. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 marca 2020 r. sprzeciwu P. M. od decyzji Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia od zakazów obowiązujących na terenach szczególnego zagrożenia powodzią I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz P. M. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez P. M. od decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. z dnia [...] grudnia 2017 r. Nr [...] uchylił ww decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny. Powyższą decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej (dalej: RZGW) w S., po rozpatrzeniu wniosku P. M. z dnia 21 września 2017 r., uzupełnionego pismem z dnia 23 października 2017 r., odmówił zwolnienia od zakazów określonych w art. 881 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne w odniesieniu do inwestycji pn. "Zespół budynków usługowych dla obsługi ruchu turystycznego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną", zlokalizowaną na działce o nr [...] obręb [...], gm. [...]. Dyrektor RZGW w S. ustalił, źe planowana inwestycja dotyczy w szczególności budowy pięciu parterowych budynków rekreacji indywidualnej z poddaszem użytkowym, o powierzchni zabudowy 19,8 m2 każdy, z poziomem posadzki parteru przyjętym na rzędnej 1,30 m n.p.m. wraz z podwyższeniem części terenu działki do rzędnej 1,20 m n.p.m. wraz z infrastruktura techniczną obejmującą m.in.: wykonanie instalacji wodnej, kanalizacyjnej i energetycznej, budowę nawierzchni utwardzonych (chodników, dojść i miejsc parkingowych) na rzędnej 1,25 m n.p.m. Organ I instancji, po przeprowadzeniu analizy mapy sytuacyjno-wysokościowej oraz obowiązujących map zagrożenia powodziowego i map ryzyka powodziowego (arkusz: [...]) ustalił, iż: rzędne istniejącego terenu na działce o nr [...], obręb [...], wynoszą średnio ok. 0,6-0,7 m n.p.m.; rzędne drogi przylegającej do ww. działki wynoszą ok. 0,6-0,7 m n.p.m.; planowana inwestycja znajduje się na obszarze chronionym wałem przeciwpowodziowym IV klasy technicznej, przeznaczonym do ochrony użytków rolnych; wał nie chroni w pełni terenów przyległych do jeziora K. przed powodzią, gdyż od strony północnej nie został dowiązany do wysokiego terenu (wał kończy się w terenie o rzędnej ok. 0,6 m n.p.m.); teren planowanej inwestycji jest odwadniany przez melioracyjną stację pomp [...] przystosowaną do odwadniania użytków rolnych, teren ten może być okresowo podtapiany i zalewany; a także, iż teren, na którym planowana jest przedmiotowa inwestycja, jest obecnie nieuzbrojony oraz praktycznie niezabudowany. Ponadto organ I instancji wyjaśnił, że wystąpienie na jeziorze K. maksymalnych stanów wód o prawdopodobieństwie przewyższenia p = 1%, tj. o rzędnej wynoszącej 1,15 m n.p.m. może doprowadzić do zalania terenu planowanej inwestycji warstwą wody o głębokości ok. 0,45-0,55 m, a maksymalnie nawet do 0,75 m. W przypadku wystąpienia powodzi może również zostać zalana położona w sąsiedztwie analizowanej nieruchomości droga dojazdowa wodą o głębokości ok. 0,45 - 0,55 m. Dyrektor RZGW w S. nadto wskazał, iż [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych (dalej: [...]) w S. negatywnie zaopiniował planowaną przez skarżącego inwestycję. W piśmie z dnia 10 października 2017 r. [...] poinformował, że "działka nr [...]/[...]obrębie [...], gm. [...] graniczy z ciekiem podstawowym Kanał [...] (działka nr [...] obr. [...]) i rowem szczegółowym K. Teren, który inwestor zamierza przeznaczyć pod zadanie inwestycyjne pn.: "Zespół budynków usługowych dla obsługi ruchu turystycznego wraz z niezbędną infrastruktura techniczną" może być okresowo podtapiany i zalewany". Dodatkowo Organ I instancji zaznaczył, że [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w S. wielokrotnie wydawał negatywne opinie w kwestii zabudowy na terenie polderowym "[...]", domagając się jednocześnie wprowadzenia ograniczeń w zabudowie terenów zmeliorowanych i polderowych odwadnianych przez melioracyjne stacje pomp. Zgodnie z treścią pisma [...] w S. z dnia 6 kwietnia 2016 r. "tereny w granicach polderów, przeznaczone pod zabudowę, powinny posiadać niezależny system odwodnienia. Zmiana obecnych warunków pracy stacji pomp i odwodnienia (znacznego obniżenia poziomu wody gruntowej) na całym obszarze polderu wiązałoby się ze znacznym wzrostem kosztów eksploatacji przepompowni, które musiałaby ponieść gmina lub zarządca terenów zabudowanych. Poziomy wody na polderze utrzymywane sq zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym". Od powyższej decyzji Dyrektora RZGW w S. z dnia [...] grudnia 2017 r. odwołanie wniósł P. M., zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie w szczególności przepisów art. 6, art. 8 i art. 107 § 3 Kpa. Skarżący wskazał również, że na polderze [...] dla działki o nr [...] organ wydał w maju 2016 r. pozytywną decyzję. Ponadto jego zdaniem Dyrektor RZGW w S., dla stwierdzenia czy zamierzone działanie nie utrudni ochrony przed powodzią, powinien zasięgnąć opinii państwowej służby hydrologiczno-meteorologicznej, zgodnie z dyspozycją art. 881 ust. 3 Prawa wodnego. Zarzucił także, że organ rozpatrując przedmiotową sprawę pominął pismo IMGW-PIB z dnia 15 kwietnia 2016 r., w którym stwierdzono, że "rzędna ryzyka powodziowego o prawdopodobieństwie przewyższenia 1% opracowanego w ramach wariantu W0 w Planach Zarządzania Ryzykiem Powodziowym (PZRP) rzędna wody 1% na jeziorze K. wynosi 0,50 m n.p.m.", a które było powielane i stosowane w innych sprawach. W toku postępowania odwoławczego, P. M. pismami z dnia 28 marca 2018 r. i trzema z dnia 30 marca 2018 r. oraz drogą elektroniczną w dniu 30 marca 2018 r. i w dniu 23 kwietnia 2018 r., przekazał do organu odwoławczego dodatkowe materiały i wyjaśnienia. Kolejnym pismem z dnia 28 marca 2018 r. przekazał kserokopię decyzji Dyrektora RZGW w S. z dnia 16 maja 2016 r., zwalniającej od zakazów określonych w art. 881 ust. 1 Prawa wodnego dla inwestycji polegającej na budowie osiedla drewnianych domków letniskowych na działce o nr [...], obręb [...], gm. [...], a także kserokopię decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. zezwalającej na wyłączenie z produkcji rolnej łąk kl. V pochodzenia organicznego o powierzchni [...] ha, stanowiących działkę o nr [...] w obrębie [...] gm. [...]. W ww pismach z dnia 30 marca 2018 r. P. M. zwrócił się z wnioskami o: wydanie pozwolenia na podwyższenie terenu na działce o nr [...] do rzędnych wskazanych w opracowaniu wniosku o zwolnienie z zakazu budowy bądź wskazanie rzędnych terenu, które były akceptowane w pozytywnych decyzjach na terenie oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] symbolem UT2 (obszar usług turystycznych) między innymi na działkach o nr [...] i [...], aby skarżący mógł się dostosować do wytycznych dotyczących rzędnych terenu; zwrócenie się do RZGW o opinię dotyczącą wpływu inwestycji planowanej do realizacji na terenie działki o nr [...] na ochronę przed powodzią. Ponadto w ww. pismach odwołujący się zarzucił również naruszenie przez organ I instancji przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa, gdyż w jego ocenie ww decyzja w sprawie znak: [...] została wydana w oparciu o niekompletny materiał dowodowy oraz nie w pełni rozpatrzony. Do pism skarżący dołączył mapę z aktualnymi rzędnymi na działce o nr [...], a także wypis z planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] ustanowionego uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] oraz [...] tego planu dot. rozpatrywanego terenu. W dniu 23 kwietnia 2018 r. drogą elektroniczną P. M. przesłał do organu skan decyzji Dyrektora RZGW w S. z dnia [...] maja 2016 r. zwalniającej od zakazu wykonywania na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią robót oraz czynności utrudniających ochronę przed powodzią lub zwiększających zagrożenie powodziowe, przy realizacji robót wykonywanych w ramach inwestycji polegającej na budowie osiedla domków letniskowych oraz restauracji na działce o nr [...] w obrębie [...], gm. [...]. Organ odwoławczy po przeanalizowaniu akt sprawy decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora RZGW w S. z dnia [...] grudnia 2017 r. uznając poczynione przez organ I instancji ustalenia i konkluzje z nich wynikające za prawidłowe. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z dnia 10 maja 2018 r. skarżący P. M., reprezentowany przez profesjonalnego pelnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, zarzucając wydanie ww decyzji zarówno z naruszeniem przepisów Kpa, skutkującym wadliwym ustaleniem i oceną stanu faktycznego sprawy, jak i przepisów prawa materialnego tj. art. 881 ust. 1 i 2 Prawa wodnego. W odpowiedzi na skargę Prezes PGWWP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Na rozprawie przed Sądem w dniu 13 listopada 2018 r., orzekającym w niniejszej sprawie, skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z decyzji administracyjnych, stanowisk organów administracji oraz map obrazujących stan zagospodarowania terenu działek sąsiadujących z należącą do niego nieruchomością. Podniósł, iż inwestorzy, którzy uzyskali pozytywne decyzje w przedmiocie zwolnienia z zakazu, posiadają działki niżej położone niż teren inwestycji skarżącego. Powołał się również na pismo zastępcy Dyrektora ds. Państwowej Służby Hydrologiczno-Meteorologicznej Osłony Lotnictwa Cywilnego - Głównego Synoptyka Meteorologicznego z dnia 15 kwietnia 2016 r., w którym stwierdza, że działki (które uzyskały decyzje pozytywne) znajdują się poza obszarem zagrożenia powodziowego o prawdopodobieństwie przewyższenia 1%, tak jak działają skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 listopada 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 1983/18 uwzględnił wniesioną skargę wskazując, iż organ II instancji nie dokonał właściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w tym odstąpił od pozyskania dowodu w postaci stosownej opinii meteorologicznej. Skarżący przedstawił bowiem kopię dwóch ostatecznych decyzji Dyrektora RZGW z dnia [...] maja 2016 r. dla działek sąsiednich, orzekających o zwolnieniu z zakazów, o których mowa w art. 881 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Zdaniem Sądu z treści ww. decyzji wynika, że o pozytywnym rozstrzygnięciu przesądziło w obu przypadkach przedłożenie przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej - Państwowy Instytut Badawczy (dalej: IMGW-PIB) opinii stwierdzających, iż ww. działki znajdują się poza zasięgiem obszaru zagrożenia powodziowego o prawdopodobieństwie przewyższenia 1 % opracowanego w ramach wariantu W0 w PZRP. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, organ powinien rozważyć ewentualne zwrócenie się do IMGW-PIB o wydanie opinii dotyczącej potencjalnego zagrożenia powodziowego dla działki skarżącego, a następnie dokonać ponownej oceny ustalonego stanu faktycznego sprawy, uwzględniając wskazania Sądu dotyczące szczegółowości uzasadnienia rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy ponownie rozpoznając odwołanie przypomniał treść podniesionych przez skarżącego zarzutów oraz stwierdził, iż znajdują one w części uzasadnienie. Jednakże, w ocenie organu odwoławczego, to Dyrektor RZGW w S. powinien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wskazując na art. 77 Kpa, który nakłada na organ administracji publicznej prowadzący postępowanie obowiązek zgromadzenia całości materiału dowodowego, a następnie wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu tego materiału celem ocenienia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 Kpa). Mając na uwadze treść ww orzeczenia WSA w Warszawie oraz zarzuty zawarte w odwołaniu a dotyczące wydania pozytywnych decyzji zwalniających od zakazów oraz ewentualność uzyskania opinii IMGW-PIB wskazał, że organ I instancji winien to uczynić samodzielnie. Przy czym treść uzasadnienia decyzji organu I instancji powinna jednoznacznie wskazywać dlaczego ta konkretna inwestycja wskazana we wniosku nie może albo może być realizowana. Argumentacja powinna być poparta wnikliwą analizą wynikającą ze zgromadzonego i wszechstronnie zbadanego materiału dowodowego o treści przekonującej pod względem prawnym i faktycznym. Uzasadnienie decyzji odmawiającej zwolnienia od zakazów powinno być szczegółowe i rzetelne. Nadto, organ I instancji posiada akta sprawy w oparciu, o które wydawane były decyzje, na które powołuje się skarżący. Skierowanie więc sprawy do ponownego rozpatrzenia do organu I instancji, pozwoli na gruntowną analizę przedmiotowej sprawy. Także, dokonując ponowej analizy organ I instancji winien zwrócić szczególną uwagę na wydane przez IMGW-PIB opinie oraz dokonać oceny, czy faktycznie uzyskanie opinii z IMGW-PIB w zakresie zagrożenia powodziowego przełoży się na inną treść rozstrzygnięcia dla przedmiotowego terenu. Niezależnie organ II instancji stwierdził, iż nie rozstrzyga on kwestii dotyczących zwolnienia z przedmiotowych zakazów, w tym oczywiście na przedmiotowym terenie dla ww zamierzenia inwestycyjnego. Skargę od ww decyzji Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] stycznia 2020 r. wniósł P. M. zarzucając naruszenie: art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), poprzez nieuwzględnienie przez organ odwoławczy wytycznych wskazanych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13.11.2018r. w sprawie o sygn. akt sygn. IV SA/Wa 1983/18, do których organ odwoławczy był zobowiązany; art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego zastosowanie, uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji w sytuacji, gdy nie wystąpiły przesłanki uzasadniające wydanie decyzji kasacyjnej w przedmiotowej sprawie; art. 136 k.p.a. poprzez jego pominięcie i nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego poprzez ewentualne uzupełnienie materiału dowodowego sprawy, mimo iż organ II instancji posiadał takie kompetencje, co niewątpliwie doprowadziło do wydania nieuzasadnionej decyzji kasacyjnej; art. 12 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady szybkości postępowania i uchylenie się przez organ II instancji od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty zgodnie z art. 138 § 1 k.p.a. Wobec powyższego skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu swojego stanowiska przybliżył przebieg sprawy a także wskazał na wiążące organ wytyczne zawarte w ww wyroku tut. Sądu, nakazujące organowi II instancji min. rozważenie zwrócenia się do Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej o wydanie opinii dotyczącej zagrożenia powodziowego dla działki skarżącego, a następnie dokonanie oceny ustalonego stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem wskazań Sądu. Organ odwoławczy natomiast, po trwającym ponad rok postępowaniu, uchylił decyzję organu I Instancji nie przeprowadzając we wskazanym przez Sąd zakresie żadnego postępowania uzupełniającego. Zdaniem skarżącego organ odwoławczy nie był uprawniony do wydania decyzji kasacyjnej i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, obowiązkiem organu było bowiem wydanie decyzji we własnym zakresie, z uwzględnieniem stanowiska wyrażonego w powołanym prawomocnym wyroku tut. Sądu. W odpowiedzi na sprzeciw Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o jego oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sprzeciw zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że instytucja sprzeciwu od decyzji wprowadzona została do ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.- dalej: "p.p.s.a.") ustawą z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 2017, poz. 935) i obowiązuje od 1 czerwca 2017 r. Regulacja dotycząca sprzeciwu od decyzji zawarta została w dziale III rozdziale 3a p.p.s.a. (art. 64a-64e). W myśl art. 64a p.p.s.a. sprzeciw przysługuje od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., tj. od decyzji organu odwoławczego uchylającej w całości decyzję organu I instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Analiza przepisów rozdziału 3a p.p.s.a. wskazuje, że wprowadzenie instytucji sprzeciwu do procedury sądowadministracyjnej miało na celu uproszczenie postępowania przed sądami administracyjnymi i przyspieszenie kontroli sądowoadministracyjnej decyzji, o których mowa w art. 138 § 2 k.p.a., zwanych decyzjami kasacyjnymi. Tak więc zakreślając kwestie, będące przedmiotem badania przez sąd administracyjny w razie wniesienia sprzeciwu, prawodawca dwukrotnie - zmieniając ustawą z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, a także ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - wskazuje, że przedmiotem kontroli jest jedynie wystąpienie przesłanki, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (dodane art. 64 e oraz 151 a § 1 p.p.s.a.). Podkreślić więc należy, że szczególną cechą odróżniającą sprzeciw od skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest ograniczony zakres kontroli sądu dotyczący decyzji objętej sprzeciwem. Zgodnie bowiem z treścią art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej, nie zaś, jak w przypadku skarg, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Uwzględniając zatem sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 zd. 1. p.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art.151a § 2 p.p.s.a.). Kontrola zgodności z prawem decyzji objętej sprzeciwem oznacza zatem konieczność dokonania przez sąd oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ drugiej instancji w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego sprzeciw od decyzji kasacyjnej będzie przede wszystkim ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienie od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (zob. wyrok NSA z 9 maja 2017 r., sygn. II OSK 2219/15, baza orzeczeń nsa.gov.pl). Zgodnie z regulacją zawartą w art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (zob. wyrok NSA z 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1386/15, baza orzeczeń nsa.gov.pl). Przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy podkreślić, że organ odwoławczy wskazując jako podstawę uchylenia art. 138 § 2 k.p.a. nie wskazał jakie normy postępowania zostały naruszone. Powołał się jedynie na konieczność ponownego przeanalizowania przez organ I instancji przedmiotowego wniosku w oparciu o całokształt materiału dowodowego, w tym o powołane przez skarżącego w postępowaniu odowałwczym decyzje z dnia 16 maja 2016r. w sprawach [...] oraz [...], wydane w zakresie zwolnienia od ww zakazów dla inwestycji planowanych w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości skarżącego. Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, nie było dopuszczalne wydanie przez Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzji kasacyjnej, na podstawie wskazanych przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji przesłanek. Organ odwoławczy, po rozpoznaniu odwołania skarżącego, kierując się wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartymi w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 listopada 2018r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1983/18, powinien wydać decyzję merytoryczną orzekającą co do istoty sprawy. Wbrew stanowisku zawartemu w zaskarżonej decyzji, to nie organ I instancji powinien ponownie przeanalizować wniosek skarżącego uwzględniając stan faktyczny ukształtowany ww decyzjami, a także rozważyć ewentualne zwrócenie się do IMGiW o wydanie opinii dotyczącej ewentualnego zagrożenia powodziowego, a Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, który winien w sposób przekonujący wykazać, że stan faktyczny niniejszej sprawy różni się na tyle istotnie od występującego w sprawach, będących przedmiotem przedłożonych przez skarżącego decyzji, iż uzasadnia to odstąpienie od pozyskania dowodu w postaci stosownej opinii meteorologicznej. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy, mimo iż prowadził ponowne postępowanie odwoławcze ponad rok, nie wywiązał się ze swoich obowiązków. Zgodnie z treścią art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Zatem, w obliczu powyższego, obowiązkiem organu odwoławczego - Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie - było pełne zastosowanie się do oceny i wskazówek zawartych w uzasadnieniu powołanego wyroku tut. Sądu. Organ odwoławczy powyższego nie uczynił i w sposób nieuzasadniony uchylił decyzję organu I instancji i przerzucając na ten organ dokonanie ustaleń, do których poczynienia powołanym wyrokiem był zobowiązany. Oczywiście, w sytuacji szczególnej, kiedy przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego (uzupełniającego) w zasadniczy sposób spowodować by mogło naruszenie zasady dwu - instancyjności postępowania administracyjnego, zgodnie z brzmieniem przepisu art. 136 § 2 k.p.a., taka decyzja byłaby prawidłowa. Jednak w sprawie niniejszej organ odwoławczy w żadnym zakresie nie przeprowadził ani analizy dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego ani też nie poczynił żadnych innych dodatkowych ustaleń, zgodnie ze wskazanymi wytycznymi Sądu, które mogłyby świadczyć o słuszności podjętego stanowiska. Trzeba mieć na uwadze, że poza ewentualną ww opinią IMGW-PIB, której uzyskanie zależało od stanowiska organu odwoławczego, Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie dysponował całością materiału dowodowego, umożliwiającą wydanie decyzji co do meritum. Niezależnie, należy zaznaczyć, że organ odwoławczy posiada własną inicjatywę dowodową, o czym stanowi art. 136 k.p.a. Stosownie do art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Na organie odwoławczym ciążą zatem te same co na organie I instancji obowiązki w zakresie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Jeżeli więc organ I instancji nie wyjaśnił jakiś istotnych okoliczności sprawy albo nie zgromadził pełnego materiału dowodowego, to organ odwoławczy winień uzupełnić to postępowanie we własnym zakresie. Przedstawiona zatem przez organ odwoławczy argumentacja nie pozwala uznać, że zaskarżona decyzja podjęta została po rozważeniu wszystkich przesłanek uprawniających do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Mając zatem powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, na podstawie art. 151a § 1 zd. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym. O kosztach postępowania Sąd orzekł na zasadzie art. 200 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI