IV SA/Wa 453/06

IV SA/Wa 453/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-05-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wójcik /sprawozdawca/
Aneta Opyrchał
Jarosław Stopczyński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6162 Scalanie i wymiana gruntów
Sygn. powiązane
II OSK 1607/06 - Wyrok NSA z 2007-04-04
IV SA/Wa 435/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-10-11
II OSK 109/07 - Wyrok NSA z 2007-04-27
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Sędziowie asesor WSA Aneta Opyrchał, asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2006 r. sprawy ze skargi Gminy L. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie scalenia gruntów - oddala skargę -
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2005r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, po rozpoznaniu wniosku H. i J. K.,
o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] września 1975r. zatwierdzającej projekt scalenia gruntu wsi L., stwierdził nieważności powyższej decyzji w części dotyczącej działek gruntu wydzielonych wnioskodawcom jako działki nr [...],[...] i [...] oraz działek będących obecnie własnością Gminy L. nr [...] i [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, iż przed scaleniem wnioskodawcy posiadali grunty oznaczone w ewidencji jako działka nr [...] o pow. 2,47 i wartości porównawczej 247 jednostek szacunkowych. Działka ta została objęta scaleniem
w wyniku którego małżonkowie K. otrzymali w zamian za dawną działkę nr [...], działkę nr [...], o pow. 0,04 ha, wydzieloną z działki [...] i zajętą pod budowę domu, działkę [...], o pow. 2,14 ha również wydzieloną z działki [...] oraz oddaloną od nich działkę [...], o pow. 0,35 ha jako ekwiwalent za odłączoną od nich część działki nr [...] przed scaleniem. Działka nr [...], jest działką nadmiernie zawężoną ( 18,0 m x 201,9 m), położoną na stoku o znacznym nachyleniu, co uniemożliwia jej uprawę
w poprzek stoku. Wartość działki [...] przed scaleniem , zgodnie z przyjętymi zasadami szacunku porównawczego, wynosiła 247 jednostek szacunkowych, zaś suma wartości działek [...], [...] i [...] po scaleniu wynosiła 249,25 jednostek szacunkowych. W ocenie organu działanie, w wyniku wydzielania wnioskodawcom
w drodze scalenia w/w działek w zamian za działkę nr [...] rażąco naruszało obowiązujące wówczas przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu
i wymianie gruntów (Dz. U z 1968 r Nr 3 poz. 13 z późn. zm), a w szczególności
art. 1 powołanej ustawy, który określał, że grunty rozdrobnione, znajdujące się
w szachownicy oraz grunty nadmiernie zawężone lub wydłużone albo tworzące enklawy i półenklawy mogły być oddane scaleniu. Grunty H. i J. K. obejmowały tylko jedną działkę, a zatem nie były rozdrobnione, nie znajdowały się w szachownicy, oraz nie były nadmiernie zawężone.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy w trybie art. 127 § 3 kpa, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] stycznia 2006r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] listopada 2005r., podtrzymując argumentację zawartą
w niniejszej decyzji uznał, iż postępowanie scaleniowe zostało przeprowadzone
z rażącym naruszeniem obowiązujących wówczas przepisów, co stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] września 1975r. zatwierdzającej projekt scalenia gruntu wsi L. w części działek gruntu wydzielonych wnioskodawcom jako działki nr [...],[...] i [...] oraz działek będących obecnie własnością Gminy L. nr [...] i [...].
Skargę na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2006r. wniosła Gmina L., żądając jej uchylenia zarzuciła jej naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:
1) art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez bezzasadne uznanie, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...].09.1975 r. zatwierdzająca projekt scalenia gruntów wsi L.
w części dotyczącej gruntów wydzielonych H. i J. K. oraz gruntów wydzielonych dla Skarbu Państwa, została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a to z tego względu, że brak jest przesłanek do uznania naruszenia prawa w sposób rażący, jako że wartość wydzielonych Państwu K. działek była tożsama. Państwo K. przez ponad 25 lat nie kwestionowali spornej decyzji, co jest wyrazem braku naruszenia ich interesu prawnego w sposób szczególnie ujemny, zaś odmienność interpretacyjna przepisów ustawy
o scalaniu wymianie gruntów pomiędzy Wojewodą [...] a Ministrem Rolnictwa nie może stanowić podstawy uznania, że spełniona została przesłanka rażącego naruszenia prawa
2) art. 156 § 2 Kpa poprzez pominięcie faktu, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...].09.1975 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne, których organ administracyjny w oparciu o przysługujące mu kompetencje nie jest władny zmienić, albowiem działki, które stanowiły własność Państwa K., stanowią obecnie własność osób trzecich, a to J. S. (część działki nr [...]) i J. F. (część działki nr [...]) oraz Gminy L. (część działki nr [...]), są one w znacznej części zabudowane i zostały wydane osobom trzecim, co prowadzi do zasadnego wniosku, że nie istnieją możliwości administracyjno - prawne, aby przyznać Państwu K. ich prawo własności,
3) art. 6, 7, 10 1, 11 Kpa, a to poprzez pozbawienie możliwości działania
i naruszenie zasady czynnego udziału wobec stron postępowania nieważnościowego, którymi są również osoby, których interesów prawnych dotykać może decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji Wojewody [...]
z dnia [...].09.1975 r. " czyli J. S. (właściciel części działki nr [...]) i J. F. (właścicielka części działki nr [...]), a które to osoby nie zostały zawiadomione o toczącym się postępowaniu i nie mogły brać w nim udziału.
4) art. 80 Kpa poprzez bezzasadne uznanie, że działka o nr [...] stanowiła własność Państwa K., gdy tymczasem działka ta w przeważającej swojej części nie stanowiła własności państwa K., i nie może być objęta decyzją
o stwierdzeniu nieważności części decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi L., a to z tego względu, że nie dotyczy interesu prawnego Państwa K. i nie może zostać im przywrócone prawo własności do niej,
5) art. 156 § 1 pkt 5 Kpa poprzez wydanie decyzji, która już w dniu jej wydania jest niewykonalna i niewykonalność ta posiada charakter trwały, a to z tego względu, że wywołane w drodze decyzji Wojewody [...] z dnia [...].09.1975 r. nieodwracalne skutki prawne powodują, że organ administracji nie ma możliwości przywrócenia prawa własności na rzecz Państwa K., w związku
z czym brak jest trybu określonego przepisami prawa, który umożliwiałby wykonanie zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...].11.2005 r. ([...]). co prowadzi do zasadnego wniosku, że decyzja ta obarczona jest wadą trwałej niewykonalności.
W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...].01.2006 r. ([...]) w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...].11.2005r. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] zatwierdzającej projekt scalania gruntów wsi L. ([...]) i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. w tym kosztów zastępstwa prawnego.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał między innymi, że Państwo K. brali udział w postępowaniu scaleniowym, i nigdy nie kwestionowali jego przebiegu ani też końcowych ustaleń. Skoro bowiem ustalenia te nie były kwestionowane przez samych zainteresowanych, to nie sposób przyjmować, by obecnie - po ponad 25 latach - rażąco naruszone zostały przepisy prawa w stosunku do tych zainteresowanych, którzy żadnych zastrzeżeń nie podnosili. Podkreślić należy, że organ administracyjny nie wykazał w żaden sposób, by grunt należący do Państwa K. nie stanowił enklawy, pół enklawy bądź by zwężony lub wydłużony. Tymczasem to na organie postępowania ciąży obowiązek dowodowy wykazania tej okoliczności, która wpływać może na treść nierozstrzygnięcia. O ile organ administracji przyjmuje odmienne ustalenia, aniżeli będące podstawą podjętej w dniu [...].09.1975 r. decyzji przez Wojewodę [...], o tyle powinien zgodnie z regułami przeprowadzania dowodów obowiązującymi w kodeksie postępowania administracyjnego wykazać je odpowiednimi środkami dowodowymi. Tymczasem żaden dowód nie wskazuje na taką okoliczność. W konsekwencji twierdzenie o rażącym naruszeniu prawa jest chybione. Nawet jeśli przyjąć, że mamy do czynienia z naruszeniem praw, to nie sposób zasadnie twierdzić, by miało ono postać kwalifikowaną. Państwo K. otrzymali bowiem w zamian inne działki, które posiadały wartość tożsamą, co wyklucza zarzuty stawiane rozstrzygnięciu Wojewody [...]. Po ich stornie nie powstał zatem żaden uszczerbek majątkowy. Z drugiej strony Państwo K. nie wykazywali żadnego zainteresowania losami działek, objętymi postępowaniem scaleniowym. W żaden sposób nie negowali ani w inny sposób nie kwestionowali zasadności scalenia gruntów. Bierność przez ponad 25 lat w tym zakresie dowodzi faktu, że interes prawny Państwa K. nie został naruszony w sposób rażący. Sami zresztą Państwo K. nie podnoszą nawet twierdzeń, aby mieli jakikolwiek zamiar prowadzenia działalności na spornych gruntach. Rażące naruszenie prawa upatrują w samym scaleniu gruntów. Tego rodzaju okoliczność może być uznana co najwyżej za zwykłe naruszenie prawa. Przesłanka rażącego" naruszenia prawa wymaga spełnienia dodatkowych wymogów, z których wynikać będzie szczególnie ujemny wpływ naruszenia w świetle przepisów prawa. W tym stanie rzeczy nie sposób przyjąć, aby spełniona została przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Organ orzekający zobowiązany był do wykazania za pomocą dowodów określonych w kodeksie postępowania administracyjnego. Przesłanki stwierdzenia nieważności. Ograniczył się jednakże do podniesienia ogólnych twierdzeń, nie popartych głębszą analizą,
w wyniku czego nie sposób uznać, by wykazał istnienie rażącego naruszenia prawa. Tymczasem wyjątkowy charakter przepisu z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Powoduje, że nie ma możliwości dokonywania interpretacji rozszerzającej, wobec czego zarzut wskazany w pkt 1 skargi jest zasadny.
Decyzja Wojewody [...] zatwierdzająca projekt scalenia gruntów na terenie gminy L., wywołała także nieodwracalne skutki prawne, albowiem z gruntów należących przed scaleniem do państwa K. zostały wydzielone między innymi działki budowlane, które w latach 80-tych zostały sprzedane przez Naczelnika Miasta i Gminy w K. na rzecz osób trzecich: nr [...] - własność J. S. (cała działka),
nr [...] - własność J. F. (część działki) i zabudowane zostały przez w/w budynkami jednorodzinnymi. Biorąc pod uwagę powyższe należy podnieść, iż wykonanie ostatecznej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi poprzez przywrócenie stanu ewidencyjnego gruntów sprzed scalenia stanowić będzie rażące naruszenie prawa. Osoby trzecie, które nie były w 1975 r. uczestnikami przedmiotowego procesu scaleniowego, nabyły na podstawie innych tytułów prawa do nieruchomości wydzielonych w wyniku scalenia. Zatem wykonanie powyższej decyzji spowoduje konieczność pozbawienia tych osób praw nabytych. Tymczasem żaden organ administracyjny nie posiada uprawnień, aby w drodze administracyjno - prawnej
i przy użyciu swoich kompetencji dokonać zwrotu działek stanowiących własność osób trzecich na rzecz Państwa K. W niniejszym przypadku mamy do czynienia
z klasycznym przypadkiem powstania nieodwracalnych skutków prawnych. Nieodwracalność ta musi być rozumiana w sensie prawnym a nie fizycznym,
i odnosić ją należy do kompetencji przydzielonych organowi administracyjno - prawnemu. Jeżeli w oparciu o te kompetencje organ administracyjno - prawny nie zdoła doprowadzić do odwrócenia skutków prawnych podjętej decyzji, to jest to dowód, że spełniona została okoliczność z art. 156 § 2 in fine Kpa. Skoro zaś grunty, stanowiące uprzednio własność Państwa K., zostały - w dobrej wierze i przy uwzględnieniu istniejącej i wiążącej w obrocie prawnym decyzji scaleniowej - sprzedane na rzecz osób trzecich, to oznacza to, że przejście prawa własności na te podmioty uniemożliwia. Uwzględnienie zaskarżonej decyzji prowadzi w prostej linii do rażącego naruszenia interesów osób trzecich, które stały się właścicielami gruntów należących kiedyś do Państwa K. Taki stan rzeczy byłby sprzeczny z zasadą państwa prawa, wobec czego nie może podlegać akceptacji. Organ administracji nie zauważa, że pod osłoną ochrony prawa własności narusza prawa własności innych podmiotów. Stąd zasadne jest twierdzenie, że ocena Ministra Rolnictwa i Wsi jest jednostronna i tendencyjna, i nie uwzględnia aktualnego stanu prawnego. Decyzja
o stwierdzeniu nieważności jest wydana w konkretnych okolicznościach prawnych
i faktycznych. Dlatego też organ administracji, który wydał zaskarżoną decyzję, powinien był wziąć pod uwagę potrzebę uwzględnienia również i interesów prawnych Pana S. i Pani F. Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i decyzji
z [...].11.2005r. wynika, że w żaden sposób nie odniósł się do tej kwestii. Ten brak uzasadnienia powoduje zasadność zarzutu naruszenia art. 156 § 2 k.p.a. nie istnieje bowiem żadna prawna możliwość przywrócenia stanu prawnego i faktycznego sprzed 25 lat. Grunty, jakimi kiedyś władali Państwo K. w dniu dzisiejszym pozostają własnością osób trzecich i w gestii organów administracji nie leży możliwość odebrania tych gruntów tymże osobom celem przekazania ich Państwu K. Poza tym działki te zostały uzbrojone i zabudowane budynkami mieszkalnymi. W sensie zatem prawnym klasyczny przykład istnienia nieodwracalnych skutków prawnych uzasadnia zarzut podnoszony w pkt 2 niniejszej skargi.
Niezależnie od błędów odnoszących się do samej istoty stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, dodać należy, że sam przebieg postępowania o stwierdzenie nieważności dotknięty był uchybieniami, które powodują konieczność przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Otóż przepisy art. 6, 7, 10 1, 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego przesądzają, że każdej stronie powinien być zapewniony czynny udział
w postępowaniu. Stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego dotyczy postępowanie administracyjne. Taką stroną są m.in. właściciele działek, które zostały sprzedane po dokonaniu scalenia gruntów. Oznacza to, że tak J. S., jak i J. F., mają interes prawny, którego wynik uzależniony jest od rozstrzygnięcia
w postępowaniu nieważnościowym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację i stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne kontrolują więc akty i czynności organów administracji z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.
W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2006r. utrzymująca w mocy poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] listopada 2004r., stwierdzającą
w części dotyczącej działek gruntu wydzielonych wnioskodawcom jako działki nr [...], [...] i [...] oraz działek będących obecnie własnością Gminy L. nr [...] i [...] nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1975r. zatwierdzającej projekt scalenia gruntu wsi L.,
Dokonanie oceny tej decyzji, co do jej zgodności z prawem, poddane jest więc specyficznym regułom odnoszącym się do kontroli decyzji wydanych w trybach nadzwyczajnych. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ma bowiem w prawie bardzo istotne znacznie. Przede wszystkim z tego powodu, że jest to instytucja procesowa stanowiąca wyjątek od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.). Przepis art. 156 § 1 k.p.a. nakłada zatem na organ administracji publicznej obowiązek nie tylko stwierdzenia niewątpliwego naruszenia prawa, ale zarazem wykazania, że było to rażące naruszenie prawa. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności oznacza bowiem, że sprawa nie toczy się już w trybie zwykłym i stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w trybie zwykłym dopuszczalne jest jedynie w przypadku stwierdzenia wyjątkowo ciężkiego naruszenia prawa. Do wzruszenia decyzji nie wystarczy zatem stwierdzenie zaistnienia naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy, ale musi to być rażące naruszenie prawa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 23 grudnia 2004r. Sygn. akt OSK 992/04, wyrok NSA z dnia 18 lipca 1994r. sygn. akt V SA 535/94) przyjmuje się, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, gdy łącznie zostaną spełnione trzy przesłanki: zachodzi oczywistość naruszenia konkretnego przepisu, za uznaniem naruszenia za rażące przemawia charakter naruszonego przepisu oraz racje ekonomiczne, społeczne -skutki, które wywołała decyzja są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Oczywistość naruszenia prawa polega na niewątpliwej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym podstawę prawną decyzji. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszająca prawo, to gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa.
W rozpoznawanej sprawie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uznał, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 1975r. zatwierdzająca projekt scalenia gruntu wsi L., w części dotyczącej działek gruntu wydzielonych wnioskodawcom jako działki
nr [...], [...] i [...] oraz działek będących obecnie własnością Gminy L. nr [...] i [...], wydana została z rażącym naruszeniem prawa, a w szczególności art. 1, obowiązującej wówczas ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U z 1968 r Nr 3 poz. 13 z późn. zm). Artykuł ten określał, że grunty rozdrobnione, znajdujące się w szachownicy oraz grunty nadmiernie zawężone lub wydłużone albo tworzące enklawy i półenklawy mogły być poddane scaleniu. Tymczasem przed scaleniem wnioskodawcy p. K. posiadali grunt oznaczony
w ewidencji jako działka nr [...] o pow. 2,47 i wartości porównawczej 247 jednostek szacunkowych. A zatem grunt stanowiący własność H. i J. K. jako obejmujący tylko jedną działkę, nie był rozdrobniony, nie znajdował się w szachownicy, oraz nie był nadmiernie zawężony. W wyniku objęcia scaleniem tej działki małżonkowie K. otrzymali zaś w zamian za dawną działkę nr [...], trzy działki tj. działkę nr [...], o pow. 0,04 ha, wydzieloną z działki [...] i zajętą pod budowę domu, działkę [...], o pow. 2,14 ha również wydzieloną z działki [...] oraz oddaloną od nich działkę [...], o pow. 0,35 ha jako ekwiwalent za odłączoną od nich część działki nr [...] przed scaleniem. Działka nr [...], jest zaś działką nadmiernie zawężoną ( 18,0 m x 201,9 m). Wskazuje to, iż we wskazanym powyżej przypadku doszło do rażącego naruszenia cytowanych wyżej przepisów prawa tj. ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu
i wymianie gruntów .
Ze stanowiskiem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie zgodził się skarżący Gmina L. Zdaniem skarżącego organ orzekający w niniejszej sprawie bezzasadnie uznał, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...].09.1975 r. zatwierdzająca projekt scalenia gruntów wsi L. w części dotyczącej gruntów wydzielonych H. i J. K. oraz gruntów wydzielonych dla Skarbu Państwa, została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a to z tego względu, że brak jest przesłanek do uznania naruszenia prawa
w sposób rażący, jako że wartość wydzielonych Państwu K. działek była tożsama. Państwo K. przez ponad 25 lat nie kwestionowali spornej decyzji, co jest wyrazem braku naruszenia ich interesu prawnego w sposób szczególnie ujemny, zaś odmienność interpretacyjna przepisów ustawy o scalaniu wymianie gruntów pomiędzy Wojewodą [...] a Ministrem Rolnictwa nie może stanowić podstawy uznania, że spełniona została przesłanka rażącego naruszenia prawa. Ponadto skarżący podnosi, iż Minister pominął okoliczność, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...].09.1975 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne, których organ administracyjny w oparciu o przysługujące mu kompetencje nie jest władny zmienić, albowiem działki, które stanowiły własność Państwa K., stanowią obecnie własność osób trzecich, a to J. S. (część działki nr [...]) i J. F. (część działki nr [...]) oraz Gminy L. (część działki
nr [...]), są one w znacznej części zabudowane i zostały wydane osobom trzecim, co prowadzi do zasadnego wniosku, że nie istnieją możliwości administracyjno - prawne, aby przyznać Państwu K. ich prawo własności. W ocenie skarżącego zaskarżona decyzja wydana została także z naruszeniem art. 6, 7, 10 1, 11 Kpa,
a to poprzez pozbawienie możliwości działania i naruszenie zasady czynnego udziału wobec stron postępowania nieważnościowego, którymi są również osoby, których interesów prawnych dotykać może decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji tj. J. S. (część działki nr [...]) i J. F. (część działki nr [...]).
Odnosząc się do powyższych zarzutów strony skarżącej, należy wskazać iż
w ocenie Sądu nie zasługują one na uwzględnienie.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy przed wszczęciem postępowania scaleniowego H. i J. K. byli właścicielami jednej działki nr [...] o pow., 2,47 ha.
Zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie wydania nadzorowanej
w postępowaniu nieważnościowym decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1975r. w tym art. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1968r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U Nr 3 poz. 13 ze zm) scaleniu poddawano grunty rozdrobnione, znajdujące się
w szachownicy oraz grunty nadmiernie zawężone lub wydłużone albo tworzące enklawy i półenklawy. Scalenie miało zaś na celu polepszenie warunków dla przyspieszenia rozwoju produkcji rolnej.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy a zwłaszcza znajdujących się
w nich map geodezyjnych obrazujących położenie działki nr [...] należącej do p. K. przez scaleniem, działka ta bez wątpienia nie spełniała w/w warunków. Niemniej jednak została ona poddana scaleniu, w wyniku którego J. i H. K. otrzymali trzy działki, dwie wyodrębnione z powyższej działki Nr [...] i jedną jako ekwiwalent za jej pozostałą część- działkę nr [...]. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy (pismo Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we [...] z dnia 28 maja 2001r.) działka nr [...] położoną jest na stoku o znacznym pochyleniu, ponadto jest działką nadmiernie zawężoną (18,0m x 201,9 m), co uniemożliwia jej uprawę.
W rozpoznawanej sprawie istnieje więc oczywista sprzeczność pomiędzy treścią art. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1968r. o scalaniu i wymianie gruntów,
a rozstrzygnięciem sprawy w zakresie orzeczonym w stosunku do wnioskodawców nadzorowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji Wojewody [...]. Jak wskazano na wstępie z rażącym naruszeniem prawa mamy bowiem do czynienia, gdy zachodzi oczywistość naruszenia konkretnego przepisu, za uznaniem naruszenia za rażące przemawia charakter naruszonego przepisu oraz racje ekonomiczne, zaś społeczne -skutki, które wywołała decyzja są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, należy uznać, iż bez wątpienia w wyniku wydzielenia w drodze scalenia p. K. powyższych działek doszło do rażącego naruszenia art. 1 w/w ustawy. Wbrew jego postanowieniom, w wyniku przeprowadzonego scalenia, pogorszono także warunki gospodarowania przez p. K., co w sposób bezsporny narusza podstawowy cel scalenia jakim jest poprawa tych warunków. się do uprawy. W tej sytuacji także podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż w wyniku scalenia p. K. otrzymali w sumie działki w wartości szacunkowej odpowiadającej wartości działki [...], nie zasługuje na uwzględnienie. Nie może ona stanowić podstawy do uznania, iż interes społeczny wnioskodawców nie został naruszony nadzorowaną decyzją Wojewody [...], w sytuacji gdy otrzymali oni w wyniku scalenia grunt nie nadający
Odnosząc się zaś do zarzutu strony skarżącej dotyczącego niewykonalności zaskarżonej decyzji, jak również naruszenia interesu osób trzecich poprzez pominięcie ich jako uczestników postępowania w sytuacji gdy decyzja ta może naruszać ich interes prawny, należy wskazać, iż na mocy zaskarżonej decyzji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi orzekł jedynie o stwierdzeniu nieważności decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] września 1975r. zatwierdzającej projekt scalenia gruntu wsi L., w części dotyczącej działek gruntu wydzielonych wnioskodawcom jako działki nr [...],[...] i [...] oraz działek będących obecnie własnością Gminy L. nr [...]
i [...], które w całości lub części położone są w granicach byłej działki nr [...] należącej przed scaleniem do wnioskodawców. Na rozprawie w dniu 23 maja 2006r. wnioskodawcy p K. oświadczyli, iż rozstrzygnięcie organu w tym zakresie w pełni wyczerpuje ich żądania. Wobec powyższego brak jest podstaw do uznania, iż decyzja ta może naruszać interes prawny osób trzecich, w tym J. S. obecnego właściciela działki nr [...] i J. F., właścicielki działki [...], które to działki znajdują się również w całości lub w części w granicach dawnej działki [...].
Podnieść także należy, iż o wadliwości zaskarżonego orzeczenia nie może także stanowić, iż jak wskazuje strona skarżąca organ, bezzasadnie uznał, że działka o nr [...] stanowiła własność Państwa K., gdy tymczasem działka ta
w przeważającej swojej części nie stanowiła własności państwa K., i nie może być objęta decyzją o stwierdzeniu nieważności części decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi L., a to z tego względu, że nie dotyczy interesu prawnego Państwa K. i nie może zostać im przywrócone prawo własności do niej. Jak wskazał sam skarżący część tej działki położna jest na terenie, który
w wyniku scalenie został odebrany p. K. Organ prowadzący postępowanie nieważnościowe nie ma możliwości wydzielenia tej części działki, a zatem orzekł co do jej całości. Niemniej jednak podnieść należy, iż przed wykonaniem decyzji istnieje np. możliwość administracyjnego podziału tej działki.
Na marginesie należy także wskazać, iż zaskarżone rozstrzygnięcie organu daje wbrew stanowisku skarżącego, możliwość przywrócenia w znacznej mierze sytuacji jaka istniała przed scaleniem, wymagać to jednak będzie przeprowadzenia uzgodnień pomiędzy wnioskodawcami p. K. a skarżącym.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.