IV SA/Wa 45/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2010-06-30
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo ochrony środowiskainwestycje liniowelinie elektroenergetycznestatus stronyinteres prawnypostępowanie administracyjneuchylenie decyzjiumorzenie postępowania

WSA w Warszawie uchylił decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w części dotyczącej umorzenia postępowania odwoławczego w związku z odwołaniem jednego z mieszkańców, a pozostałe skargi oddalił, uznając skarżących za nieposiadających interesu prawnego.

Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla części inwestycji polegającej na budowie linii elektroenergetycznej. Skarżący kwestionowali status strony, argumentując, że decyzja powinna dotyczyć całego przedsięwzięcia w granicach województwa. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej jednego z odwołujących się, a pozostałe skargi oddalił, uznając, że skarżący nie posiadają interesu prawnego, ponieważ ich nieruchomości nie leżą na odcinku objętym wnioskiem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargi na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla części inwestycji polegającej na budowie linii elektroenergetycznej. Skarżący zarzucali naruszenie art. 28 kpa, twierdząc, że powinni być uznani za strony postępowania, ponieważ decyzja powinna dotyczyć całego przedsięwzięcia w granicach województwa, a nie tylko jego fragmentu. Sąd uznał, że skarżący nie posiadają interesu prawnego, ponieważ ich nieruchomości nie leżą na odcinku objętym wnioskiem, a decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczy wyłącznie planowanego i wskazanego we wniosku przedsięwzięcia. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej umorzenia postępowania odwoławczego w związku z odwołaniem G.J., a pozostałe skargi oddalił. Sąd wyjaśnił, że status strony w sprawach dotyczących decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach mają podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości, na której ma być realizowana inwestycja, lub których nieruchomość znajduje się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. W tej sprawie skarżący nie spełnili tych kryteriów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli ich nieruchomości nie znajdują się w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia, którego dotyczy zaskarżona decyzja, a decyzja dotyczy jedynie fragmentu inwestycji, a nie całego przedsięwzięcia w granicach województwa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że interes prawny strony w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczy podmiotów, których nieruchomości leżą na trasie inwestycji lub w jej zasięgu oddziaływania. W tej sprawie skarżący nie wykazali, aby ich nieruchomości znajdowały się w zasięgu oddziaływania planowanego odcinka linii, a decyzja dotyczyła tylko tego fragmentu, a nie całego przedsięwzięcia w granicach województwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

Poś art. 46 § ust. 1a

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska

W przypadku dróg, linii kolejowych, napowietrznych linii elektroenergetycznych, instalacji do przesyłu ropy naftowej, produktów naftowych, substancji chemicznych lub gazu, będących przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko, decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje się dla całego przedsięwzięcia realizowanego w granicach województwa.

P.p.s.a. art. 145 § ust. 1 pkt 1 lit c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Pomocnicze

Poś art. 3 § pkt 13

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska

Definicja ochrony środowiska.

Poś art. 3 § pkt 16

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska

Definicja organizacji ekologicznej.

Poś art. 46 § ust. 4

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska

Zakres decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Poś art. 51 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska

Przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania odwoławczego.

k.p.a. art. 127 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo do wniesienia odwołania.

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania.

k.p.a. art. 31

Kodeks postępowania administracyjnego

Udział organizacji społecznych w postępowaniu.

P.p.s.a. art. 156 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprostowanie błędów w wyroku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie posiadają interesu prawnego, ponieważ ich nieruchomości nie leżą na odcinku objętym wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczy wyłącznie planowanego przedsięwzięcia wskazanego we wniosku, a nie całego, potencjalnie przyszłego lub już częściowo zrealizowanego, przedsięwzięcia liniowego w granicach województwa.

Odrzucone argumenty

Skarżący powinni być uznani za strony postępowania, ponieważ ich nieruchomości leżą w granicach oddziaływania przedsięwzięcia rozumianego jako całość (w granicach województwa). Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach powinna być wydana dla całego przedsięwzięcia realizowanego w ramach województwa, a nie tylko dla jego fragmentu. Realizacja części przedsięwzięcia nastąpiła w sposób bezprawny, z pominięciem przewidzianej prawem procedury.

Godne uwagi sformułowania

Pojęcie "interesu prawnego" nie zostało ustawowo zdefiniowane, jednakże wielokrotnie było przedmiotem rozważań zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądownictwa administracyjnego. Istotę interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa... Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony... Przedsięwzięcie ujęte w granice województwa, po jego uruchomieniu, będzie bowiem niewątpliwie oddziaływać na skarżących.

Skład orzekający

Łukasz Krzycki

przewodniczący

Aneta Dąbrowska

członek

Teresa Zyglewska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniach o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji liniowych, interpretacja art. 46 ust. 1a Prawa ochrony środowiska."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie inwestycja jest realizowana etapami i dotyczy fragmentu linii elektroenergetycznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ustalania kręgu stron w postępowaniach środowiskowych, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego i ochrony środowiska.

Kto jest stroną w sprawach o decyzje środowiskowe dla inwestycji liniowych? Sąd wyjaśnia granice interesu prawnego.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 45/10 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2010-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-01-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Dąbrowska
Łukasz Krzycki /przewodniczący/
Teresa Zyglewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 2218/10 - Postanowienie NSA z 2012-07-10
II OSK 1782/12 - Wyrok NSA z 2012-10-16
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
art. 46 ust. 4
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2010 r. sprawy ze skarg B. S., A. W., I. R., E. M., J. M., T. F., K. F., S. J. i G. J. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części w jakiej umorzono nią postępowanie odwoławcze w związku z odwołaniem G.J.; 2. oddala skargi B. S., A. W., I. R., E. M., J. M., T. F., K. F., S. J.
Uzasadnienie
IV SA/Wa 45/10
UZASADNIENIE
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] listopada 2009 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt. 3 kpa w związku z odwołaniem B. S., A. W., I. R., E. i J. M., T. i K.F. — reprezentowanych przez E. S., D. M., K. M., T. i E. K., M. B., J. W., G. J., Z. M., M. K., J. i R. J., M. i A. S., P. I. i H.R., J. i A. R., D. i P. F., Stowarzyszenia L., E. i M. D., W. S. i A.P., D. i H. P., T. J., H. K. i J. K. oraz A. S., A. B., M. N. — reprezentowanych przez R. W. — od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z [...] listopada 2008 r. umorzył postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu podniósł, iż Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. w trybie art. 46 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.), umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbiórce dotychczasowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 220 kV na odcinku pomiędzy dotychczas istniejącymi słupami nr [...] -[...] (do granicy z gminą K., z wyłączeniem słupa [...]) oraz pomiędzy dotychczas istniejącymi słupami [...] -[...] (z wyłączeniem rozbiórki, słupów [...] i [...]), oraz określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie czterotorowej wielonapięciowej (2x400 kV + 2x220 kV) linii napowietrznej relacji [...] na odcinku od słupa [...] do słupa [...] (do granicy z gminą K.) oraz od słupa [...] do słupa [...] (odcinki od słupa [...] do [...] i od słupa [...] do słupa [...] po trasie istniejącej linii 220 kV).
Odwołanie od powyższej decyzji wniosły wymienione wyżej osoby.
Powołując się na treść art. 127 § 1 kpa, Dyrektor wskazał, iż organ odwoławczy ma obowiązek zbadania czy odwołanie pochodzi od osoby mającej status strony w danym postępowaniu (art. 28 kpa).
W przedmiotowym postępowaniu stroną jest wnioskodawca oraz właściciele, użytkownicy wieczyści i zarządcy nieruchomości, przez które przebiega
i
IV SA/Wa 45/10
przedmiotowa inwestycja, a także nieruchomości, na które rozciąga się zasięg oddziaływania przedsięwzięcia.
Z treści wniesionych odwołań oraz udzielonego pełnomocnictwa wynika, że skarżący są właścicielami nieruchomości położonych w gminach K. i M.
Jak wynika z akt sprawy, działki, których właścicielami są odwołujący się, nie są położone na trasie przebiegu linii ani też w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia, które mogłoby spowodować ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z praw przysługujących właścicielom nieruchomości.
Odnośnie odwołania wniesionego przez T. J., H. K. i J. K., powołujących się na pełnomocnictwo udzielone przez 260 mocodawców, organ stwierdził, że nie są oni uczestnikami tego postępowania również jako pełnomocnicy, ze względu na brak formalnoprawny dokumentów stwierdzających udzielenie pełnomocnictwa, który nie został prawidłowo usunięty na wezwanie organu I instancji (brak obowiązkowej opłaty skarbowej).
W odniesieniu do odwołania wniesionego przez Stowarzyszenie L., Dyrektor wyjaśnił, że w postępowaniu administracyjnym, prowadzonym z udziałem społeczeństwa, oprócz stron postępowania, może wziąć udział jedynie organizacja ekologiczna (art. 33 ust. 1 Poś jako lex specialis do art. 31 kpa), przy czym zgodnie z definicją określoną w art. 3 pkt 16 Poś, pod pojęciem organizacji ekologicznej rozumie się organizacje społeczne, których statutowym celem jest ochrona środowiska. Stowarzyszenie L., zgodnie z przedłożonym Regulaminem jest stowarzyszeniem zwykłym, którego celem jest podejmowanie wszelkich działań zmierzających do zmiany przebiegu linii wysokiego napięcia K. — P. 2x220 kV + 2x400 kV przez teren gminy K. i M., w sposób gwarantujący maksymalne oddalenie od zabudowy mieszkaniowej oraz terenów już przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe (ok. 1000m). Zatem celem działalności Stowarzyszenia jest ochrona prywatnych interesów określonej grupy społeczeństwa w związku z planowaną realizacją jednej, konkretnej inwestycji, a nie ochrona środowiska, rozumiana jako podjęcie lub zaniechanie działań, umożliwiające zachowanie lub przywracanie równowagi przyrodniczej — zgodnie z art. 3 pkt. 13 Poś. Ponadto, jakkolwiek Stowarzyszenie L. składało uwagi i wnioski w ramach udziału społeczeństwa w postępowaniu, to jednak nigdy nie złożyło wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu.
2
IV SA/Wa 45/10
Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy stwierdził brak podstaw do uznania, że przedmiotowe przedsięwzięcie wpływa bezpośrednio na prawa i obowiązki ww. osób oraz, że wymieniona organizacja społeczna była uprawniona do udziału w postępowaniu. Brak przymiotu strony osób wnoszących odwołanie oraz brak prawa organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, skutkuje umorzeniem postępowania odwoławczego w stosunku do tych odwołań.
Na powyższą decyzję z [...] listopada 2009 r. wpłynęły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, dwie jednobrzmiące skargi, które złożyli B. S., A. W., I.R., E. M., J. M., T. F. i K. F. reprezentowani przez pełnomocnika oraz S. i G. J. Wszyscy skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. zarzucając organowi naruszenia art. 28 kpa.
W uzasadnieniu obu skarg podniesiono, iż uzasadnienie statusu strony skarżących rozpatrywać należy w połączeniu z ich zarzutem dotyczących naruszenia przez organy administracji art. 46 ust. 1a Poś.
Skarżący podnieśli, iż w przypadku napowietrznych linii elektroenergetycznych będących przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje się dla całego przedsięwzięcia realizowanego w granicach województwa. Ustawodawca wyraźnie powiązał realizację inwestycji liniowej z koniecznością wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla całego ich przebiegu w granicach województwach. Tym samym wiąże planowane przedsięwzięcie z całym przebiegiem ograniczonym jedynie w związku z właściwością Wojewody dla danego terenu.
Tymczasem wniosek wnioskodawcy dotyczy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie czterotomowej wielonapięciowej (2 x 400 KV + 2 x 220 KV) linii napowietrznej relacji [...] na odcinku od słupa [...] do słupa [...] (do granicy z gminą K.) oraz od słupa [...] do słupa [...] (odcinki od słupa [...] do słupa [...] i od słupa [...] do słupa [...] po trasie istniejącej linii 220 KV). Odcinki tej linii od granicy gminy M. (działka nr [...] w K.) do słupa nr [...] (działka nr [...] w K.) oraz od słupa nr [...] (działka nr [...] w B.) od słupa nr [...] — [...] (działka nr [...] w K.) nie są objęte wnioskiem.
3
IV SA/Wa 45/10
Według skarżących postępowanie powinno dotyczyć realizacji przedsięwzięcia w zakresie wyznaczonym jedynie granicami województwa. Ma to znaczenie z punktu widzenia właśnie ochrony środowiska. Samo węższe zakreślenie przedmiotu wniosku nie może mieć zasadniczego znaczenia. Celem omawianego przepisu jest badanie w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W świetle wykładni celowościowej tego przepisu istotne jest aby badanie to dotyczyło całego przebiegu trasy linii w granicach województwa i związanych z nią skutków dla środowiska. Inne bowiem są skutki dla środowiska z punktu widzenia oddziaływania poszczególnych odcinków przebiegu tej trasy, inne zaś w ujęciu kompleksowym (dla całego przebiegu przedsięwzięcia w granicach województwa).
Tymczasem organ wskazał, iż uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga jedynie realizacja planowanego przedsięwzięcia. Skoro słupy od [...] do [...] już istnieją i nie są planowanym przedsięwzięciem nie wymagają wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Z tak zaprezentowanym stanowiskiem skarżący nie zgodzili się, wskazując na konieczność przeprowadzenia postępowania w zakresie środowiskowych uwarunkowań. Nie może mieć jakiegokolwiek znaczenia, zdaniem skarżących, fakt zrealizowania przez wnioskodawcę części przedsięwzięcia albowiem realizacja ta nastąpiła w sposób bezprawny, z pominięciem prawem przewidzianej procedury. To, że Wnioskodawca, pomimo obowiązku w tym zakresie, nie uzyskał przed realizacją przedsięwzięcia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody, nie może na obecnym etapie uwalniać go od tego obowiązku. W ten sposób doszłoby bowiem do sytuacji, w której bezprawne działanie zostałoby usankcjonowane i to bez zbadania wpływu przedsięwzięcia na środowisko. Doszłoby zatem do obejścia prawa.
Poszczególni skarżący są właścicielami nieruchomości leżących w granicach oddziaływania przedsięwzięcia rozumianego jako całość (to jest w granicach województwa). I tak:
B. S. jest właścicielem działki nr [...] — odległość od linii -150 m,
A. W. jest właścicielem działki nr [...] — odległość od linii - 30 m,
I. R. jest właścicielem działki nr [...] — odległość od linii -100 m,
E. i J.M. są właścicielami działki nr [...] — odległość od linii
4
IV SA/Wa 45/10
ok. 30 m, dz. nr [...] — odległość od linii -15 m,
5. T. i K. F. są właścicielami działki numer [...], nad którą przebiega linia.
6. S. i G. J. - ul. [...]. Skarżący powinni być zatem uznani za stronę niniejszego postępowania i to pomimo tego, że wniosek wnioskodawcy dotyczy jedynie tej części przedsięwzięcia, która przebiega poza granicami oddziaływania na skarżących.
Przedsięwzięcie ujęte w granice województwa, po jego uruchomieniu, będzie bowiem niewątpliwe oddziaływać na skarżących. Skarżący powołując się na art. 46 ust. 1a Poś żądają aby wniosek dotyczył całego przedsięwzięcia w granicach województwa. W takim wypadku postępowanie dotyczy interesu prawnego skarżących i powinni być on uznani za stronę postępowania.
W odpowiedzi na skargi Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na zarzuty skargi organ podniósł, iż przedsięwzięcie polegające na budowie linii elektroenergetycznej o napięciu 2x220 kV + 2x400 kV relacji [...] (na odcinkach innych niż objęte zaskarżoną decyzją), realizowane było na podstawie decyzji wydanych w oparciu o przepisy obowiązujące przed wejściem w życie art. 46 ust. 1 lit. a Poś. Przepis ten obowiązuje od dnia 28 lipca 2005 r. na podstawie ustawy z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 r. Nr 113, poz. 954). Natomiast decyzje o pozwoleniu na budowę omawianego przedsięwzięcia, które inwestor uzyskał jeszcze przed wystąpieniem o zaskarżoną decyzję środowiskową, zostały wydane w dniu [...] lutego 2004 r. (Decyzja Starosty [...] nr [...]) oraz w dniu [...] czerwca 2005 r. (Decyzja Starosty [...] nr [...]). W stanie prawnym obowiązującym w dniu wydania wymienionych decyzji o pozwoleniu na budowę, nie istniały przepisy obligujące inwestora do uzyskania decyzji środowiskowej, a ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko była przeprowadzana w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji wymienionych w art. 46 Poś, w tym pozwolenia na budowę. Jak wynika z treści wyżej wymienionych decyzji o pozwoleniu na budowę omawianego przedsięwzięcia, organy przeprowadziły postępowanie w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a osoby posiadające interes prawny ze względu na położenie nieruchomości będących ich własnością w zasięgu oddziaływania tych odcinków linii,
5
IV SA/Wa 45/10
mogły domagać się ochrony swoich praw w postępowaniach zmierzających do wydania ww. pozwoleń na budowę.
Zatem niezależnie od faktu, iż zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami prawa dla pewnych odcinków przedsięwzięcie nie posiada decyzji środowiskowej, zostało ono poddane ocenie oddziaływania na środowisko w całości. Tym samym zarzut skarżących, iż realizacja części przedsięwzięcia nastąpiła w sposób bezprawny, tj. z pominięciem przewidzianej prawem procedury, pozostaje bezzasadny.
Jednocześnie organ podkreślił że przepisy prawa nie przewidują możliwości wydania decyzji środowiskowej dla istniejącego obiektu.
Jak wskazują skarżący, są oni posiadaczami nieruchomości znajdujących się w granicach oddziaływania przedsięwzięcia rozumianego jako całość w granicach województwa, natomiast zgromadzony w postępowaniu materiał dowodowy wskazuje, że nieruchomości te nie znajdują się w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia, którego dotyczy zaskarżona decyzja.
Uczestnik postępowania P. S.A. w piśmie procesowym z dnia 16 czerwca 2010 r. wniósł o oddalenie skarg uznając zarzuty skargi za bezzasadne.
Na rozprawie w dniu 30 czerwca 2010 r. pełnomocnik skarżących oświadczył, że nieruchomości skarżących nie leżą na odcinku linii od słupa [...] do słupa [...] i od słupa [...] do słupa [...], czyli nie leżą na odcinku objętym wnioskiem odnoszącym się do przedmiotowego postępowania. Odnośnie położenia nieruchomości G. i S. J. pełnomocnik nie był w stanie się wypowiedzieć.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż postanowieniem z dnia 11 lutego 2010 r. Sąd odrzucił skargę G. i S. J. wobec tego, iż skarżący nie opłacili - mimo wezwania - należnego wpisu sądowego od skargi. Postanowienie to jest prawomocne od dnia 23 marca 2010 r. Osoby te utraciły zatem status skarżący i stały się jedynie uczestnikami postępowania. Ujęcie zatem tych osób w sentencji wyroku z dnia 30 czerwca 2010 r. jako skarżących i rozpoznanie ich skargi stanowiło ewidentną omyłkę Sądu. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwana dalej: P.p.s.a.) nie przewidują możliwości skorygowania tego rodzaju błędu przez sąd administracyjny pierwszej instancji.
6
IV SA/Wa 45/10
Wprawdzie art. 156 § 1 P.p.s.a. przewiduje, iż Sąd z urzędu może sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki, niemniej powyższe ma zastosowanie wyłącznie do niedokładności, błędów, czy omyłek nie dotyczących samej istoty rozstrzygnięcia sprawy. Tego rodzaju błędem nie jest błąd co do zasadniczej części wyroku, tj. co do rozstrzygnięcia oraz określenia stron postępowania mających status skarżących. Pomimo rozbieżności pomiędzy sentencją a uzasadnieniem wskazującym na brak możliwości orzekania w sprawie ze skargi G. i S. J., pierwszeństwo, z punktu widzenia formalnych skutków wyroku, należy przyznać wadliwej sentencji. Skutkiem niniejszego wyroku jest zatem uchylenie zaskarżonej decyzji w części w jakiej umorzono postępowanie odwoławcze w związku z odwołaniem G.J. (pkt 1) oraz oddalenie skarg: B.S., A.W., I. R., E. M., J. M., T. F. i K. F. oraz S. J. (pkt 2).
Skarga B. S., A. W., I. R., E. M., J. M., T. F. i K. F. podlega oddaleniu, a to z następujących przyczyn.
W rozpoznawanej sprawie spór sprowadzał się do tego, czy skarżący - jako podmioty wnoszące odwołanie od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] listopada 2008 r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację opisanego w stanie sprawy przedsięwzięcia - posiadają interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa.
Zważyć należy, iż stosownie do treści art. 127 § 1 kpa prawo do wniesienia odwołania przysługuje wyłącznie stronie. Zaś o charakterze strony nie może decydować jedynie jej wola. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym podjąć czynności mające na celu ustalenie m. in. czy odwołanie jest dopuszczalne. Jeżeli organ, w wyniku rozpoznania odwołania stwierdzi, że dana osoba nie ma w sprawie indywidualnego interesu prawnego to wydaje wówczas orzeczenie o umorzeniu postępowania odwoławczego.
Zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z przepisu tego wynika, iż elementem kwalifikującym dany podmiot jako stronę w postępowaniu administracyjnym jest interes prawny lub obowiązek. Oznacza to, że nie wystarczy wnieść podania we
7
IV SA/Wa 45/10
własnej sprawie, aby uruchomić postępowanie administracyjne, lub być przekonanym o swoim statusie strony i żądać udziału w postępowaniu już prowadzonym, aby stać się stroną postępowania. Pojęcie "interesu prawnego" nie zostało ustawowo zdefiniowane, jednakże wielokrotnie było przedmiotem rozważań zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądownictwa administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 listopada 2004r. (sygn. akt OSK 919/04, publ. ONSAiWSA 2005/5/92 i Lex 156685) uznał, że "istotę interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa (może to być norma należąca do każdej dziedziny prawa, nie tylko prawa administracyjnego), na podstawie której określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony jego praw lub obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem". Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie - o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy (wyrok NSA z 14 kwietnia 2000r., sygn. akt III SA 1876/99). W orzecznictwie podkreśla się również, iż interes prawny powinien być indywidualny, konkretny, bezpośredni, realny, nie hipotetyczny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniały zastosowanie normy prawa materialnego (wyroki NSA: z 17.04.2007r., sygn. akt I OSK 755/06, publ. Lex nr 337023; z 2.02.1996r., sygn. akt IV SA 846/95, publ. OSP 1997/4/83; z 8.10.1987r., sygn. akt IV SA 498/87, publ. GAP 1988, nr 16; wyrok WSA w Warszawie z 28.10.2005r., sygn. akt IV SA/Wa 1321/05, publ. Lex nr 217393). Innymi słowy mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (wyrok NSA z 28.12.2007r., sygn. akt I OSK 1387/07, publ. Lex nr 365847). Od tak pojmowanego interesu należy odróżnić interes faktyczny, to jest
8
IV SA/Wa 45/10
stan, w którym dany podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego.
W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie organu odwoławczego umarzające postępowanie odwoławcze z odwołań B. S., A. W., I. R., E.M., J. M., T.F. i K. F. wobec uznania, iż skarżący nie posiadają interesu prawnego jest prawidłowe, co bezspornie znajduje swoje uzasadnienie w aktach sprawy.
W ocenie Sądu, przymiot strony w sprawach, w których wydawane są decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach mają podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości, na której ma być realizowana dana inwestycja, wywodzący się z własności lub z władania na podstawie innych praw rzeczowych, jak również podmioty, których nieruchomość będąca ich własnością lub pozostająca w ich władaniu na podstawie innych praw rzeczowych, znajduje się w zasięgu oddziaływania planowanego zamierzenia inwestycyjnego.
Skarżący wywodzą swój interes prawny z art. 46 ust. 1 a Poś, zgodnie z którym w przypadku:
1) dróg,
2) linii kolejowych,
3) napowietrznych linii elektroenergetycznych,
4) instalacji do przesyłu ropy naftowej, produktów naftowych, substancji chemicznych lub gazu
- będących przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1, decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje się dla całego przedsięwzięcia realizowanego w granicach województwa.
Skarżący wskazują na wadliwość decyzji z [...] listopada 2008 r., albowiem obejmuje ona jedynie realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie czterotorowej wielonapięciowej (2x400 kV + 2x220 kV) linii napowietrznej relacji [...] na odcinku od słupa [...] do słupa [...] (do granicy z gminą K.) oraz od słupa [...] do słupa [...] (odcinki od słupa [...] do [...] i od słupa [...] do słupa [...] po trasie istniejącej linii 220 kV). W ocenie skarżących decyzja ustalająca środowiskowe uwarunkowania winna być wydana dla całego przedsięwzięcia realizowanego w ramach województwa, a zatem dla całej linii energetycznej, a nie
9
IV SA/Wa 45/10
jedynie dla jej wycinka. Taka wykładnia powołanego przepisu przemawia, w opinii skarżących, za przyjęciem tezy, iż jako osoby będące właścicielami nieruchomości położonych na terenie województwa, na którym planowana jest inwestycja, mają interes prawny w przedmiotowym postępowaniu. Ujęcie w decyzji jedynie "fragmentu" linii energetycznej jest niezgodne, zdaniem skarżących, z art. 46 ust. 1 a Poś i pozbawia ich tym samym statusu strony w prowadzonym postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela stanowiska zaprezentowanego w skardze.
W rozpoznawanej sprawie wniosek inwestora dotyczył przedsięwzięcia polegającego na budowie czterotorowej wielonapięciowej (2x400 kV + 2x220 kV) linii napowietrznej relacji [...] na odcinku od słupa [...] do słupa [...] (do granicy z gminą K.) oraz od słupa [...] do słupa [...] (odcinki od słupa [...] do [...] i od słupa [...] do słupa [...] po trasie istniejącej linii 220 kV). Wniosek ten zakreślił więc zakres przedsięwzięcia w ramach województwa. Skoro tak, to przyjąć należy, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczyć ma wyłącznie planowanego i wskazanego we wniosku przedsięwzięcia. Decyzja taka nie może zostać wydana dla inwestycji już zrealizowanej. Powołanego art. 46 ust. 1 a Poś nie można rozumieć w ten sposób, że dopuszcza się jedynie przedsięwzięcie liniowe w takim kształcie, w jakim obejmuje ono całe województwo. Z różnych bowiem względów inwestor może realizować daną inwestycje etapami. Przyjęcie wykładni wskazanej przez skarżącego doprowadziłoby do znacznego utrudnienia, a czasem i uniemożliwienia realizacji tego rodzaju przedsięwzięć.
Odnosząc się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 września 2006 r. IV SA/Po 1211/05 podnieść należy, iż stanowisko w nim przyjęte nie stoi w sprzeczności z poglądem przedstawionym w niniejszym wyroku. Sąd administracyjny w P. wyraźnie bowiem wskazał, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczyć ma realizowanego przedsięwzięcia, a więc przedsięwzięcia będącego w trakcie realizacji, objętego wnioskiem o wydanie stosownej decyzji. Stwierdzić zatem należy, iż realizacja inwestycji - budowa linii elektroenergetycznej - o ile realizowana jest jako odrębne zadanie nie wymaga objęcia jednym rozstrzygnięciem w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań. Takie rozumienie obowiązujących regulacji wynika z art. 46 ust. 2 Poś. Trzeba zważyć, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach
10
IV SA/Wa 45/10
poprzedza wydanie konkretnego rozstrzygnięcia indywidualnego w sprawie (art. 46 ust. 4 pkt 1a -9 Poś). Zakres decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach powinien być więc dostosowany do przedmiotu orzekania w kolejnym postępowaniu. W sytuacji, gdy z uzasadnionych powodów, stosowne dokumentacje sporządzane są dla poszczególnych przedsięwzięć stanowiących część dużego zamierzenia, np. na etapie ubiegania o uzyskanie pozwolenia na budowę, środowiskowe uwarunkowania mogą być określane także dla odnośnych przedsięwzięć, stanowiących etapy całego zamierzenia.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż skarżący nie posiadają interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym zakończonym kwestionowaną decyzją. Jak sami wskazali w skardze, decyzja z [...] listopada 2008 r. dotyczy przedsięwzięcia, które przebiega poza granicami oddziaływania na nieruchomości skarżących. Również na rozprawie w dniu 30 czerwca 2010 r. pełnomocnik skarżących oświadczył, że nieruchomości skarżących nie leżą na odcinku linii od słupa [...] do słupa [...] i od słupa [...] do słupa [...] czyli nie leżą na odcinku objętym wnioskiem odnoszącym się do przedmiotowego postępowania. Źródłem interesu prawnego skarżących nie może być w szczególności powołany przez nich art. 46 ust. 1a Poś, a to ze względów wyżej wskazanych. Umorzenie zatem postępowania odwoławczego w stosunku do B.S., A.W., I. R., E. M., J. M., T. F. i K.F., należy uznać za prawidłowe.
Odnośnie zaś skargi S. J. została ona oddalona, gdyż odwołanie tej osoby nie zostało rozpoznane co wynika z treści zaskarżonego postanowienia. Ponadto zauważyć należy, że odwołanie to nie zostało przez tą osobę podpisanie. Natomiast organ nie ustalił gdzie, leży nieruchomość G. J., czy na terenie inwestycji realizowanej, czy też sytuacja prawna tej osoby jest taka sama jak pozostałych skarżących. Ustalenie to powoli na rozstrzygnięcie, czy G. J. posiada interes prawny do bycia stroną tego postępowania.
11
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit c oraz art. 151 ustawy P.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI