IV SA/Wa 441/07

IV SA/Wa 441/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-05-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Łukasz Krzycki /przewodniczący/
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2007r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa (...) z dnia (...) grudnia 2006 r. nr (...) w przedmiocie przywrócenia wpisów w ewidencji gruntów i budynków -oddala skargę-
Uzasadnienie
IV SA/Wa 441/07
UZASADNIENIE
Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia (...).12.2006 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa (...) utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu W. z dnia (...).06.2006 r., przywracającą wpisy dotyczące stanu władania ujawnionego w rejestrze gruntów i budynków odnośnie działek o numerach ewidencyjnych (...),(...),(...),(...),(...),(...) oraz (...), położonych we wsi H. gm. I. poprzez wpisanie, iż władającymi całą tą nieruchomością są "spadkobiercy S. L." w miejsce uprzedniego wpisu wskazującego jako władających E. S. w udziale 1/2 i S. S.-L. w udziale 1/2.
Starosta Powiatu W. w swym rozstrzygnięciu nadmienił, iż obie władające ujawniono w rejestrze na podstawie prawomocnego postanowienia spadkowego, z którego wynikało, iż są spadkobierczyniami L. S. Jednakże wpis ten zakwestionowali K. i R. Z., z których wniosku toczy się obecnie postępowanie o zasiedzenie kilku spośród wskazanych działek. Małżonkowie Z. stwierdzili, że w rzeczywistości to oni władają częścią działek, których zmieniony wpis dotyczył. Nadto wskazali, że co do części z pozostałych działek roszczenia swe zgłosiły inne osoby. Mając to na względzie Starosta zadecydował o przywróceniu poprzedniego wpisu określającego władającego tą nieruchomością w ewidencji gruntów.
W odwołaniu E. S. oświadczyła, iż ojciec jej S. L. nabył całą przedmiotową nieruchomość aktem notarialnym w 1930 r., jednakże księga wieczysta, do której wpisano przedmiotową nieruchomość uległa częściowemu zniszczeniu, w szczególności dotyczyło to jej działu II. Stąd w ewidencji gruntów i budynków nie ujawniono jej ojca jako właściciela przedmiotowych działek, a potraktowano jako władającego tą nieruchomością. E. S. potwierdziła, iż jej ojciec władał tą nieruchomością a znajdując się po wojnie w złym stanie zdrowia w 1968 r. przekazał tę nieruchomość na jej rzecz. Podniosła, iż w odniesieniu do działek o nr (...),(...) i (...) nikt poza nią nie rości żadnych pretensji. Oświadczyła nadto, iż włada przedmiotową nieruchomością i opłaca związane z nią podatki. Nadmieniła także, iż władanie przez nią przedmiotową nieruchomością stanowi kontynuację samoistnego posiadania po L. S., którego jest spadkobierczynią. Stąd ujawnienie w ewidencji jej i S. S.-L. jako władających w częściach równych tą nieruchomością spełniało w jej przekonaniu dyspozycję § 10 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia
29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454).
Organ odwoławczy po ponownym rozpatrzeniu sprawy podzielił stanowisko Starosty i utrzymał w mocy jego decyzję. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa (...) powołał § 12 cyt. rozporządzenia, z którego wynika, że zmiany dotyczące władającego oznaczają zmiany faktycznego stanu władania, o których orzeka starosta w drodze decyzji. Ustalenie więc spadkobierców nie przesądza o tym, że oni faktycznie gruntem tym władają. Nadto zauważył, że otwarcie spadku nie przenosi z mocy prawa władania rzeczą. Po śmierci władającego jego spadkobierca może jednak objąć tą sama rzecz w samodzielne władanie. Mając to na uwadze Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa (...) uznał, iż zmiana danych ewidencyjnych dokonana na podstawie stwierdzenia nabycia spadku po L. S. była nieuprawniona i należało ją anulować. Potwierdził także, iż istniejący spór co do władania przedmiotową nieruchomością nie pozwalał na wpisanie E. S. jako władającej w oparciu o § 12 ust. 2 cyt. rozporządzenia. Dokonywanie ustaleń w tym zakresie przekracza bowiem zakres kompetencji organu ewidencyjnego. Ewidencja gruntów odzwierciedla jedynie stany prawne i faktyczne m. in. gruntów ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Poprzez żądanie dokonania wpisów do ewidencji nie można więc dochodzić lub też udowadniać swych praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Z uwagi na fakt, iż status władającego przedmiotową nieruchomością próbują wykazać także inne osoby poza E. S. nie można było ujawnić jej w ewidencji jako władającej tą nieruchomością. Mając to na względzie organ odwoławczy uznał, iż starosta niewadliwie dokonał z urzędu korekty nieprawidłowych wpisów w ewidencji.
W skardze E. S. zarzuciła naruszenie § 10 ust. 2 cyt. rozporządzenia oraz § 44 pkt. 2 tego rozporządzenia poprzez odmowę wpisu spadkobierców L. S., co stanęło na przeszkodzie utrzymania ewidencji w stanie aktualności. Podobnie jak w odwołaniu potwierdziła, iż posiadanie przedmiotowej nieruchomości przejęła w drodze sukcesji uniwersalnej. Podniosła także, iż wpisanie jej do ewidencji jako władającej nie stanowi zmiany faktycznego stanu władania, a jest jedynie aktualizacją władającego poprzez określenie jego osoby. Doszło bowiem do wpisania danych osobowych władających, czyli spadkobierców L. S., zgodnie z § 45 cyt. rozporządzenia. Nadmieniła także, iż nieruchomość tę oddała w użytkowanie posiadaczowi zależnemu. Zauważyła także, iż przez wiele lat małżonkowie Z. nie kwestionowali wpisu jako władających spadkobierców L. S., a roszczeń swych nie zgłaszają odnośnie wszystkich działek składających się na przedmiotową nieruchomość, a jedynie do trzech spośród nich.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa (...) wniósł o jej oddalenie podnosząc argumentację jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa (...) nie naruszyła przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie doszło także do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Z art. 51 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. nr 240, poz. 2027) wynika, że w ewidencji założonej na podstawie dekretu z dnia 2.02.1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 6, poz.32) oprócz właściciela, do czasu uregulowania tytułu własności, wykazuje się także osobę władającego. Przepis ten odnosi się do niniejszej sytuacji, bowiem w stosunku do przedmiotowej nieruchomości przed sądem powszechnym toczą się postępowania o stwierdzenie zasiedzenia zarówno z wniosku skarżącej, jak również K. i R. Z. co do jej części. Właściciel tej nieruchomości nie został dotąd ustalony, a ewidencję założono na podstawie dekretu z dnia 2.02.1955 r. o ewidencji gruntów i budynków. W piśmie procesowym stanowiącym reakcję na wniesioną skargę K. i R. Z. stwierdzili i potwierdzili to na rozprawie, że także co do pozostałych działek tworzących tę nieruchomość roszczenia swe zgłosiły inne osoby. Zauważyli także, iż umowa użyczenia tej nieruchomości przez skarżącą P. sp. z o. o. zawarta w 1993 r. w § 1 zawierała zlecenie dokonania ustaleń faktycznych i prawnych tej nieruchomości położonej w okolicach wsi H., a dopiero w razie pozytywnego wyniku tych ustaleń skarżąca zleciła Spółce nieodpłatny zarząd tej nieruchomości "na okres sześciu miesięcy". Okoliczność ta w ich
ocenie jednoznacznie przeczyła jej wcześniejszemu twierdzeniu, iż posiadała tę nieruchomości od 1968 r.
Należy zauważyć, że zasadą przyjętą przez ustawodawcę jest, aby ewidencja gruntów i budynków odzwierciedlała stany rzeczywiste dotyczące własności. Wyjątek stanowi więc uwidocznienie stanów władania w odniesieniu do gruntów nie państwowych i nie samorządowych. Władający w oparciu o powołany art. 51 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne wpisywany jest tylko wówczas, gdy właściciel nie jest znany i to do czasu jego ustalenia. Wpis władającego winien być jednakże dokonany tylko wówczas, gdy władanie jest stanem bezspornym. Sporządzenie niejako uzupełnienia dokonanego wpisu władającego w postaci zastąpienia zwrotu "spadkobiercy L. S." wskazaniem jako władających E. S. w udziale 1/2 i S. S.-L. w udziale 1/2 na podstawie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po L. S. z dnia 16.09.2004 r., I Ns 1022/04 byłoby zgodne z prawem, gdyby nie budziło wątpliwości, że są one spadkobierczyniami tego samego L. S., który władał przedmiotową nieruchomością.
Jednakże mogą powstać wątpliwości, podniesione zresztą przez K. i R. Z. w piśmie z dnia (...).05.2005 r., co do tożsamości osoby spadkodawcy skarżącej z L. S. uznanym za władającego przedmiotową nieruchomością. Jak wynika bowiem ze zgromadzonych dokumentów archiwalnych podczas sporządzania pierwszego rejestru gruntów w 1965 r. L. S. już nie żył. Ołówkiem dopisano uwagę, że zginął, a córka z żoną wyjechały do USA. Z tego względu wówczas w ewidencji gruntów w miejsce "władający" wpisano "spadkobiercy L. S.". Z przedłożonego przez skarżącą postanowienia stwierdzającego nabycie spadku wynika natomiast, iż ojciec jej o tym samym imieniu i nazwisku zmarł dopiero (...).05.1973 r., a ostatnio stale zamieszkiwał w R. Nadto skarżąca czyniła za pośrednictwem P. sp. z o. o. ustalenia co do działek wchodzących w skład przedmiotowej nieruchomości, starając się określić jej stan faktyczny i prawny dopiero w 1993 r., jak wynika ze wskazanej umowy zawartej z tą Spółką. Jednocześnie oświadczyła, iż nie wyjeżdżała z matką do Stanów Zjednoczonych.
W tym stanie rzeczy nie można przyjąć, iż wpis dokonany na podstawie wskazanego postanowienia spadkowego jako zmiana w ewidencji z dnia (...).01.2005 r., pod nr (...) stanowił wypełnienie dyspozycji z 1965 r. i że w istocie winni być w to miejsce wpisani spadkobiercy L. S. zmarłego w 1973 r. Może więc budzić uzasadnioną wątpliwości, czy ujawniono spadkobierców właściwego L. S. Wpisu dokonanego w 2005 r. na wniosek E. S. nie można było zatem uznać za automatyczne uzupełnienie uprzednio dokonanego w 1965 r. wpisu władającego przedmiotową nieruchomością brzmiącego - "spadkobiercy S. L.". Wprowadzona zmiana nie stanowiła prostego uzupełnienia danych w ewidencji i wymagała dokonania
precyzyjnych ustaleń w tym zakresie. W tym stanie rzeczy przywrócenie poprzedniego wpisu należy uznać za zasadne. Niemniej pozostaje jednocześnie kwestią otwartą na ile wadliwy był wpis z 1965 r., zagadnienie to nie mogło jednakże być przedmiotem oceny organu ewidencyjnego.
Należy podkreślić, iż nie jest rolą organu prowadzącego ewidencję gruntów dokonywanie ustaleń faktycznych, a jedynie wpisywanie faktów wynikających z dokumentów. Ustalenia faktyczne natomiast mogą być czynione w innych postępowaniach.
Z zachowanych dokumentów wynikają rozbieżne daty śmierci L. S., nie wiadomo więc czy chodzi o tę samą osobę i okoliczność ta winna budzić wątpliwość organów przy dokonywaniu zmiany w ewidencji w oparciu o postanowienie stwierdzające nabycie spadku z dnia 16.09.2004 r., I Ns 1022/04. Stąd przywrócenie poprzedniego wpisu w ewidencji uznać należy za rozstrzygnięcie trafne, choć w uzasadnieniu organ ewidencyjny wskazanych przez Sąd przyczyn przywrócenia uprzedniego wpisu nie przytoczył.
Jak już zaznaczono w owym postępowaniu przywracającym uprzedni wpis prawidłowość wpisu dokonanego w 1965 r. nie była przedmiotem oceny organu ewidencyjnego. Na marginesie należy jedynie nadmienić, że spadkobierca może jedynie kontynuować władanie po swym poprzedniku prawnym w tym sensie, że po śmierci władającego jego spadkobierca obejmie tę samą rzecz w samodzielne władanie.
Z uwagi natomiast na toczący się spór co do władania poszczególnymi działkami wchodzącymi w skład przedmiotowej nieruchomości brak było podstaw do ujawnienia jako władającej nią tak skarżącej jaki i innej osoby lub innego podmiotu. Dokonywanie wiążących ustaleń w tej kwestii przekraczałoby zakres kompetencji organu administracji prowadzącego ewidencję gruntów.
Ujawnienie władającego w ewidencji gruntów możliwe jest wówczas, gdy fakt władania jednoznacznie wynika z materiału zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Sytuacja taka nie zachodziła w niniejszej sprawie. Także sam fakt opłacania przez skarżącą zobowiązań podatkowych związanych z nieruchomością nie stanowił dostatecznej podstawy do uznania jej za władającą gruntem w rozumieniu § 10 ust. 2 cyt. Rozporządzenia. Nie można wobec tego podzielić przekonania skarżącej, że organy orzekające w tej w sprawie naruszyły tak § 10 ust. 2 cyt. rozporządzenia jak i § 44 pkt. 2 tego rozporządzenia. Nie doszło także do naruszenia § 12 cyt. rozporządzenia
Organy ewidencyjne obu instancji w swych uzasadnieniach nie przytoczyły wskazanych przez Sąd okoliczności, przemawiających za koniecznością przywrócenia poprzedniego wpisu władającego do ewidencji gruntów. Jednakże w ocenie Sądu uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.
Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o
postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.