IV SA/WA 428/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmawiające wznowienia postępowania scaleniowego z 1987 r., uznając, że decyzja ta została wydana na podstawie nieobowiązującej już ustawy z 1968 r., a wyrok TK dotyczący ustawy z 1982 r. nie miał zastosowania.
Skarżący domagał się wznowienia postępowania scaleniowego z 1987 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego ustawy z 1982 r. Minister odmówił wznowienia, wskazując, że decyzja z 1987 r. została wydana na podstawie ustawy z 1968 r. WSA w Warszawie oddalił skargę, potwierdzając, że wyrok TK nie miał zastosowania, ponieważ dotyczył innej ustawy, a decyzja z 1987 r. została wydana na podstawie przepisów przejściowych ustawy z 1982 r., stosując przepisy ustawy z 1968 r.
Sprawa dotyczyła skargi A. Z. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, które utrzymało w mocy wcześniejsze postanowienie odmawiające wznowienia postępowania scaleniowego z 1987 r. Wniosek o wznowienie postępowania złożył zmarły S. Z., a po jego śmierci jego następcy prawni podtrzymali wniosek. Podstawą wniosku był art. 145a k.p.a. i wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] kwietnia 2019 r., sygn. akt [...], dotyczący niezgodności art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów z Konstytucją. Minister odmówił wznowienia, argumentując, że decyzja z 1987 r. została wydana na podstawie ustawy z 1968 r., a nie ustawy z 1982 r., a wyrok TK dotyczył tej drugiej ustawy. WSA w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że decyzja z 1987 r. została wydana na podstawie przepisów przejściowych ustawy z 1982 r., stosując przepisy ustawy z 1968 r. Ponieważ wyrok TK dotyczył ustawy z 1982 r., a nie ustawy z 1968 r., nie mógł stanowić podstawy do wznowienia postępowania. Sąd podkreślił, że postanowienie o odmowie wznowienia ma charakter formalny i nie rozstrzyga o meritum sprawy, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania uznał za chybione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok TK dotyczący ustawy z 1982 r. nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania, jeśli decyzja została wydana na podstawie ustawy z 1968 r., nawet jeśli zastosowano przepisy przejściowe ustawy z 1982 r.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że decyzja z 1987 r. została wydana na podstawie ustawy z 1968 r. Wyrok TK z 2019 r. dotyczył art. 33 ust. 2 ustawy z 1982 r. i jego niezgodności z Konstytucją w zakresie uniemożliwiającym stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa. Ponieważ wyrok TK nie odnosił się do przepisów ustawy z 1968 r., nie mógł być podstawą do wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (21)
Główne
ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 145a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów
Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów art. 28
Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów art. 33 § ust. 2
Pomocnicze
ppsa art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145b § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 149 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 149 § § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 16
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 34 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 150 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz. U. z 2021 r., poz. 137 art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja z 1987 r. została wydana na podstawie ustawy z 1968 r., a nie ustawy z 1982 r., co wyklucza zastosowanie wyroku TK dotyczącego ustawy z 1982 r. jako podstawy wznowienia postępowania.
Odrzucone argumenty
Zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 145a § 1 kpa, ponieważ Minister błędnie ustalił podstawę prawną decyzji z 1987 r. Zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 28 ustawy z 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów poprzez jego błędną wykładnię. Zaskarżone postanowienie zostało wydane z obrazą art. 7, art. 10 § 1 i art. 34 § 1 kpa z uwagi na dowolną interpretację przepisów przez Ministra.
Godne uwagi sformułowania
tryb wznowienia postępowania stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji administracyjnych nie można żądać wznowienia postępowania na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który nie dotyczy przepisu, będącego podstawą wydania kwestionowanej decyzji kontrolowane postanowienie ma charakter formalny, co oznacza, iż nie rozstrzyga o meritum sprawy
Skład orzekający
Monika Barszcz
przewodniczący
Alina Balicka
sędzia
Jarosław Łuczaj
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy o scalaniu i wymianie gruntów oraz zastosowanie art. 145a k.p.a. w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z przejściem z ustawy z 1968 r. na ustawę z 1982 r. oraz konkretnego wyroku TK.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje złożoność przepisów przejściowych i znaczenie precyzyjnego ustalenia podstawy prawnej decyzji przy wnioskach o wznowienie postępowania na podstawie orzeczeń TK. Jest to interesujące dla prawników procesualistów i administracjonistów.
“Wznowienie postępowania po latach: kluczowa jest właściwa ustawa!”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wa 428/21 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2021-06-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-03-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Alina Balicka Jarosław Łuczaj /sprawozdawca/ Monika Barszcz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6162 Scalanie i wymiana gruntów Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane I OSK 2138/21 - Wyrok NSA z 2025-01-14 Skarżony organ Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151, art. 119 pkt 3 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2018 poz 2096 art. 145a Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Barszcz Sędziowie: Sędzia WSA Alina Balicka Sędzia WSA Jarosław Łuczaj (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi A. Z. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...], wydanym na skutek wniosku A. Z., M. Z. i E. P. (następców prawnych po S. Z.) o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej również Minister lub organ) utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...], odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] maja 1987 r., nr [...], o zatwierdzeniu projekt scalenia gruntów obiektu "[...]" na terenie gmin: [...], [...], [...] i [...] – w części dotyczącej gruntów należących do S. Z. Zaskarżone postanowienie było wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej: Decyzją z dnia [...] grudnia 1986 r., nr [...], na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. Nr 3, poz. 13) Dyrektor Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w [...] zatwierdził projekt scalenia gruntów obiektu "[...]" na terenie gmin [...], [...], [...] i [...]. Po rozpatrzeniu odwołań od tej decyzji, decyzją z dnia [...] maja 1987 r., nr [...], Minister Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej uchylił ją w części dotyczącej gruntów E. i M. S., J. i T. S. oraz Państwowego Funduszu Ziemi, zaś w pozostałej części utrzymał ją w mocy. Pismem z [...] maja 2019 r. (uzupełnionym pismem z [...] października 2019 r.), na podstawie art. 145a kpa, S. Z. wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] maja 1987 r., nr [...], w części dotyczącej jego gruntów. We wniosku tym podniósł, że w wyniku scalenia gruntów obiektu "[...]" nie otrzymał należnego ekwiwalentu. W toku prowadzonego postępowania ustalono, że S. Z. zmarł [...] lutego 2020 r. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r., sygn. akt [...], spadek po nim nabyli A. Z., M. Z. oraz E. P., każde po 1/3 części. Pismem z [...] listopada 2020 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zwrócił się do następców prawnych S. Z. o udzielenie informacji, czy podtrzymują jego wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] maja 1987 r., nr [...]. W odpowiedzi A. Z., M. Z. i E. P. poinformowali, że podtrzymują ten wniosek, w związku z czym postanowieniem z [...] stycznia 2021 r., nr [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił wznowienia postępowania scaleniowego. Następnie A. Z., E. P. oraz M. Z. wystąpili o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2021 r. Jedynie A. Z. zawarł szczegółowe uzasadnienie swego wniosku, zarzucając temu postanowieniu m.in.: 1) błędne pouczenie o prawie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdyż stosownie do art. 149 § 4 kpa, na postanowienie w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania służy zażalenie; 2) mylne twierdzenie, że decyzja Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w [...] z dnia [...] grudnia 1986 r. oraz decyzja Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] maja 1987 r., nr [...], zostały wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. Nr 3, poz. 13), gdyż na podstawie art. 35 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. (Dz. U. Nr 80, poz. 11) o scalaniu i wymianie gruntów przepisy te z dniem 6 kwietnia 1982 r. utraciły moc, co spowodowało odmowę wszczęcia postępowania. Rozpatrując sprawę Minister stwierdził w pierwszej kolejności, że sprawa zakończona jego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r. została zainicjowana wnioskiem o wznowienie na podstawie art. 145a kpa postępowania zakończonego decyzją Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] maja 1987 r. Dalej organ wskazał, że niespełniona została przesłanka wznowienia postępowania na podstawie art. 145a § 1 kpa, gdyż Trybunał Konstytucyjny nie orzekł o niekonstytucyjności ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów, po wydaniu na jej podstawie ostatecznej decyzji Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] maja 1987 r. Na marginesie organ wskazał, że wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2019 r., sygn. akt [...], Trybunał Konstytucyjny orzekł jedynie, że art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów jest niezgodny z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu scalania gruntów z naruszeniem prawa. W świetle przytoczonych ustaleń organ stwierdził, że brak jest podstaw do wznowienia postępowania zakończonego decyzją Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] maja 1987 r., nr [...], w części dotyczącej gruntów należących do S. Z. Odnosząc się do pierwszego zarzutu A. Z., Minister zaznaczył, że zgodnie z art. 127 § 3 w związku z art. 144 kpa, od postanowienia wydanego w I instancji przez ministra nie służy zażalenie, jednakże strona niezadowolona z postanowienia może się ponownie zwrócić do ministra z wnioskiem o ponownie rozpatrzenie sprawy. Z wyżej wymienionego powodu niesłuszny jest zarzut, że pouczenie zawarte w postanowieniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2021 r. było błędne. Kolejnym zarzutem strony była bezpodstawna odmowa wszczęcia postępowania. Istota tego zarzutu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy ostateczna decyzja Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] maja 1987 r., nr [...], została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów, czy na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów. W odpowiedzi na powyższy zarzut Minister sięgnął do pierwotnego tekstu ustawy o scalaniu i wymianie gruntów z dnia 26 marca 1982 r., w której w art. 28 wskazano, że postępowanie scaleniowe lub wymienne, prowadzone w dniu jej wejścia w życie podlega zakończeniu według dotychczasowych przepisów, tj. ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów. W rozpatrywanej sprawie decyzja z dnia [...] grudnia 1986 r. Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w [...], a następnie ostateczna decyzja kończąca postępowanie w II instancji, tj. decyzja Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] maja 1987 r., zostały wydane z zachowaniem przepisów przejściowych art. 28 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów z dnia 26 marca 1982 r., tj. na podstawie ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów. Reasumując organ stwierdził, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...], słusznie odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] maja 1987 r., nr [...], w części dotyczącej gruntów należących do S. Z. i dlatego uznał za zasadne utrzymanie w mocy postanowienia z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...]. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. Z., wnosząc o: 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego przez nie w mocy postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...], jako niezgodnych z prawem; 2. zobowiązanie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do przesłania do Sądu akt postępowania prowadzonego przez ten organ pod sygnaturą akt [...] i zakończonego decyzją z dnia [...] października 2005 r. oraz przeprowadzenie postępowania dowodowego z dokumentów zebranych w trakcie ww. postępowania w przedmiocie ustalenia, jakie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów stanowiły podstawę wydania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzji w 2005 r. w przedmiocie odmowy wznowienia na wniosek S. Z. postępowania zakończonego decyzją ostateczną Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] maja 1987r., nr [...]; 3. przeprowadzenie dowodu z dokumentu urzędowego – wypisu z rejestru gruntów (opis i mapa) dotyczącego wsi [...], gmina [...], województwo [...], wydanego stronie w dniu [...] listopada 2020 r. przez Starostwo Powiatowe w [...], w przedmiocie ustalenia jaką powierzchnię użytków zielonych (łąk) po dokonaniu prac scaleniowych na obiekcie "[...]" w 1987 r. uzyskał jego ojciec S. Z., które to nieruchomości skarżący uzyskał w spadku po nim wraz z rodzeństwem; 4. zasądzenie od organu na swoją rzecz kosztów postępowania sądowego. Wnosząc przedmiotową skargę strona zarzuciła, iż: a) zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 145a § 1 kpa, z uwagi na fakt Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi błędnie ustalił, iż wniosek ojca skarżącego z dnia [...] maja 2019 r., którego on jest spadkobiercą, o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją nie może być skutecznie rozpatrzony, gdyż decyzja ostateczna Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] maja 1987 r., [...], nie została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów, tylko na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów, co stanowi zdaniem Ministra, iż postępowanie nie może być wznowione na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] kwietnia 2019 r., sygn. akt [...]; b) zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 28 ustawy z roku 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów, polegającym na jego błędnej wykładni w zakresie ustalenia, iż postępowanie scaleniowe zakończone ostateczną decyzja Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] maja 1987 r., [...], nie może być wznowione na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż przed wydaniem ww. decyzji tzw. czynności scaleniowe, np. prace geodezyjne, zostały wszczęte przed dniem [...] kwietnia 1982 r. i były wykonywane przed wydaniem decyzji ostatecznej wykonywane na podstawie nieobowiązujących na dzień jej wydania ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów; c) zaskarżone postanowienie zostało wydane z obrazą art. 7, art. 10 § 1 i art. 34 § 1 kpa, z uwagi na fakt, iż prowadząc przedmiotowe postępowania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi dowolnie intepretuje przepisy ustawy z 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów, a w szczególności jej art. 28 i art. 33 ust. 2, bezpodstawnie wskazując jako podstawę odmowy wznowienia postępowania, iż postępowanie zakończone ostateczną decyzją Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] maja 1987 r., pomimo złożenia przez S. Z. w terminie ustawowym wniosku o jego wznowienie, nie może zostać wznowione na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] kwietnia 2019 r., sygn. akt [...], opublikowanego w Dzienniku Ustaw z 2019 r. poz. [...], oraz nie może zostać wznowione w trybie art. 145a § 1 kpa. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.; dalej: ppsa), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego pod względem jego zgodności z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem. Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 119 pkt 3 ppsa, zgodnie z którym, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym kończące postępowanie. Na wstępie zauważyć należy, że tryb wznowienia postępowania stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 kpa. Wznowienie postępowania stwarza zatem możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1 kpa, bądź zachodzi przesłanka określona w art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 kpa. Postępowanie może zostać wznowione z urzędu, bądź też na wniosek strony. Art. 145a kpa stanowi, że można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja, a skargę o wznowienie wniesie się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Złożenie wniosku o wznowienie postępowania nie może być jednak utożsamiane z wszczęciem postępowania. Po wniesieniu podania o wznowienie postępowania organ przede wszystkim bada, czy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na podstawach wymienionych w m.in. w art. 145a § 1 kpa i czy w tym przypadku został zachowany termin do złożenia wniosku przewidziany w art. 145a § 2 kpa. W tej fazie postępowania organ administracji bada również, czy nie występują negatywne przesłanki przedmiotowe do wznowienia postępowania, np. czy wniosek jest złożony w postępowaniu, które nie zostało zakończone ostateczną decyzją, albo czy zapadł wyrok Trybunału Konstytucyjnego w stosunku do przepisu, który był podstawą wydania kontestowanej decyzji. Dopiero w drugim etapie postępowania, prowadzonego po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, organ weryfikuje twierdzenia wnoszącego podanie, przeprowadzając merytoryczną ocenę materiału sprawy. W przypadku gdy organ oceni, że wniosek o wznowienie postępowania nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145a kpa, bądź nie został zachowan termin do jego złożenia, jest zobligowany do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, stosownie do art. 149 § 3 kpa. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy podkreślić należy, że poprzednik prawny skarżącego wniósł o wznowienie postępowania na podstawie art. 145a kpa. W związku z tym, aby móc wznowić postępowanie administracyjne na powyższej podstawie muszą zostać spełnione następujące przesłanki: nastąpiło rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną, następnie Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana ta decyzja oraz skarga o wznowienie została wniesiona w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Analizując stan prawny istotny dla rozstrzygnięcia sprawy wskazać należy, że od 27 stycznia 1968 r. obowiązywała ustawa z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów (dalej: ustawa z 1968 r.), która została uchylona przez obowiązującą od 6 kwietnia 1982 r. ustawę z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (dalej: ustawa z 1982 r.). Ta druga, w art. 28 w pierwotnym brzmieniu, obowiązującym do 31 maja 1989 r., stanowiła, że postępowanie scaleniowe lub wymienne, prowadzone w dniu wejścia w życie tej ustawy, podlega zakończeniu według dotychczasowych przepisów. Z kolei już z treści samej decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] maja 1987 r., nr [...], o zatwierdzeniu projekt scalenia gruntów obiektu "[...]" na terenie gmin: [...], [...], [...] i [...] wynika, że została ona wydana na podstawie nieobowiązującej w dacie jej wydania ustawy z 1968 r., której przepisy zostały powołane jako jej podstawa prawna. Nie ulega przy tym wątpliwości, że decyzja ta w części dotyczącej gruntów należących do S. Z. jest ostateczna. Bezsprzecznie także wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2019 r., sygn. akt [...], Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów jest niezgodny z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, choć jedynie w zakresie, w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu scalania gruntów z naruszeniem prawa. Wyrok ten został opublikowany w Dzienniku Ustaw w dniu [...] maja 2019 r. (poz. [...]). Zarzuty skargi sprowadzają się do twierdzeń, że decyzja, której wzruszenia domaga się skarżący w trybie wznowienia postępowania, została wydana na podstawie ustawy z 1982 r., wobec czego podstawą wznowienia jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie [...], odnoszący się do przepisu tej ustawy. W ocenie Sądu, stanowisko powyższe pozbawione jest słuszności. Jak wyżej podkreślono, z treści samej decyzji o zatwierdzeniu projekt scalenia gruntów wynika, że została ona wydana na podstawie ustawy z 1968 r., której przepisy zostały powołane jako jej podstawa prawna. Faktu tego nie są w stanie zmienić okoliczności powoływane przez skarżącego. Dlatego też bez praktycznego waloru dla rozstrzygnięcia sprawy są dokumenty z akt postępowania prowadzonego przez organ pod sygnaturą [...] i zakończonego decyzją z dnia [...] października 2005 r., więc też wniosek dowodowy w tym względzie podlegał oddaleniu. Natomiast jako niemający związku ze sprawą o wznowienie postępowania nie mógł być uwzględniony drugi wniosek, tj. o przeprowadzenie dowodu z dokumentu urzędowego – wypisu z rejestru gruntów dotyczącego wsi [...], gmina [...] z dnia [...] listopada 2020 r., bowiem odnosi się on przedmiotu samego scalenia gruntów, które nie mogło być badane w toku postępowania wznowieniowego. Skoro więc wyrok Trybunału Konstytucyjnego, wskazany przez S. Z. jako podstawa wniosku o wznowienie postępowania, nie dotyczy przepisu, będącego podstawą wydania kwestionowanej w ten sposób decyzji, to w uwagi na to orzeczenie nie można żądać wznowienia. Zasadnie też organ zwrócił uwagę na zakres przedmiotowy wyroku w sprawie [...]: Trybunał zakwestionował mianowicie art. 33 ust. 2 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów z 1982 r. w zakresie, w jakim uniemożliwiał on stwierdzenie wydania ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu scalania gruntów z naruszeniem prawa. Stąd też nawet w przypadku, gdyby to przepisy ustawy z 1982 r. były podstawą wydania decyzji z dnia [...] maja 1987 r., nr [...], to wyrok Trybunału w żaden sposób nie wpłynął na sytuację prawną poprzednika prawnego skarżącego, więc nie mógłby być skutecznie powołany we wniosku o wznowienie postępowania. Zgodnie z art. 149 § 3 kpa, odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia, natomiast w myśl art. 150 § 1 kpa, organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 kpa jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji, czyli w okolicznościach niniejszej sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Wydanie postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania jest możliwe w przypadku, gdy wznowienie to jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych, oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 145a § 2 kpa. Dlatego też, chociaż wniosek S. Z. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] maja 1987 r. został nadany w polskiej placówce pocztowej w dniu [...] maja 2019 r., zaś wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] kwietnia 2019 r., sygn. akt [...], ukazał się w Dzienniku Ustaw w dniu [...] maja 2019 r., to formalne zachowanie przez wnioskodawcę terminu, o którym mowa w art. 145a § 2 kpa nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Wznowienie postępowania było bowiem niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych, w związku z tym, że zaskarżona decyzja z dnia [...] maja 1987 r., nr [...] – nie została wydana na podstawie przepisów prawa, w stosunku do których Trybunał Konstytucyjny orzekł o ich niezgodności z Konstytucją. W świetle przytoczonych ustaleń organ słusznie stwierdził, że brak było podstaw do wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją, w części dotyczącej gruntów należących do S. Z. na podstawie art. 145a § 1 kpa. Podkreślić jeszcze raz należy, że kontrolowane postanowienie ma charakter formalny, co oznacza, iż nie rozstrzyga o meritum sprawy. W związku z tym, brak było podstaw do oceny szeregu zastrzeżeń skarżącego kwestionujących prawidłowość wydanej decyzji ostatecznej. Należy podkreślić, że prowadząc postępowanie dowodowe organ uwzględnił dyrektywy wynikające z art. 7 kpa. Ocena zebranego materiału dowodowego nie budzi żadnych wątpliwości i odpowiada wymogom z art. 80 kpa. Wobec tego materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony należycie, a stan faktyczny został dokładnie wyjaśniony. Art. 10 § 1 kpa stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego tego przepisu podnieść trzeba, że skarżący nie wyjaśnił w czym upatruje jego naruszenia, ani w jaki sposób to ewentualne naruszenie miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy Całkowitym zaś nieporozumieniem jest zarzut naruszenia art. 34 § 1 kpa, z którego wynika, że organ administracji publicznej wystąpi do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych, o ile przedstawiciel nie został już wyznaczony. Brak jest podstaw do twierdzenia, że przepis ten miał zastosowanie w sprawie. Tym samym zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania należało uznać za chybione. Okoliczności istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy zostały przez organ odwoławczy prawidłowo przywołane i wyeksponowane. Nie ma też wątpliwości co do tego, że organ rozpoznał sprawę po raz drugi w jej całokształcie, czyniąc zadość obowiązkom z wynikającej z art. 15 kpa zasady dwuinstancyjności. W konsekwencji prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego organ rozpoznał istotę sprawy, co znalazło wyraz w zaskarżonej decyzji i jej uzasadnieniu, co odpowiada wymogom z art. 107 § 1 i 3 kpa. Konkludując należy stwierdzić, że organ dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy, a podjęte rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Na zakończenie podkreślić trzeba, że poza zarzuconymi w skardze Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji, ani w decyzji ją poprzedzającej, jak też w całym przeprowadzonym w sprawie postępowaniu administracyjnym naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania tych decyzji z obrotu. Z tych względów skarga, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, nie mogła zostać uwzględniona i podlega oddaleniu, o czym Sąd orzekł na mocy art. 151 ppsa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI