Orzeczenie · 2024-04-05

IV SA/Wa 404/24

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Miejsce

Warszawa

Data

2024-04-05

NSAnieruchomościWysokawsa

nieruchomości rolneustrój rolnydzierżawadarowiznaosoba bliskaograniczenie zbyciazgoda administracyjnaKOWRsąd administracyjny

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła wniosku Pana S. S. o zgodę na oddanie w posiadanie (dzierżawę) nieruchomości rolnej o powierzchni ponad 10 ha, którą nabył od ojca w drodze darowizny. Zgodnie z ustawą o kształtowaniu ustroju rolnego, nabywca nieruchomości rolnej jest zobowiązany do prowadzenia gospodarstwa przez co najmniej 5 lat i nie może zbywać ani oddawać nieruchomości w posiadanie innym podmiotom w tym okresie. Istnieje jednak możliwość uzyskania zgody na takie działania w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem nabywcy lub interesem publicznym, a także wyłączenia dotyczące zbywania lub oddawania w posiadanie osobie bliskiej. Organy administracji (Dyrektor KOWR i Minister Rolnictwa) odmówiły zgody, uznając, że skarżący nie wykazał przesłanek uzasadniających odstąpienie od zakazu, a także błędnie zinterpretowały przepis dotyczący nabycia od osoby bliskiej. Skarżący argumentował, że nabycie od ojca automatycznie zwalnia go z 5-letniego ograniczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przychylił się do stanowiska skarżącego, podzielając interpretację Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którą nabycie nieruchomości rolnej od osoby bliskiej całkowicie zwalnia nabywcę z obowiązków wynikających z art. 2b ust. 1 i 2 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały przepis, nie rozpoznały wszystkich zarzutów odwołania i utrzymały w mocy decyzję wydaną z naruszeniem prawa. W konsekwencji, Sąd uchylił obie zaskarżone decyzje i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego, stwierdzając, że postępowanie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego dotyczących nabycia nieruchomości rolnych od osób bliskich i związanych z tym ograniczeń.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie sytuacji nabycia nieruchomości rolnej od osoby bliskiej w rozumieniu ustawy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy nabycie nieruchomości rolnej od osoby bliskiej zwalnia nabywcę z 5-letniego zakazu prowadzenia gospodarstwa rolnego i zbywania nieruchomości, o którym mowa w art. 2b ust. 1 i 2 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nabycie nieruchomości rolnej od osoby bliskiej zwalnia nabywcę z obowiązków wynikających z art. 2b ust. 1 i 2 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, co oznacza, że nie musi on prowadzić gospodarstwa przez 5 lat ani nie podlega zakazowi zbywania nieruchomości w tym okresie.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko NSA, że celem ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego jest ochrona i rozwój rodzinnych gospodarstw rolnych, a przepisy dotyczące ograniczeń obrotu prawnego powinny być interpretowane na korzyść swobody obrotu wewnątrz wspólnoty rodzinnej. Literalna wykładnia art. 2b ust. 4 pkt 1 lit. a u.k.u.r. oraz kontekst innych przepisów ustawy wskazują na całkowite uwolnienie obrotu nieruchomościami rolnymi między osobami bliskimi od ograniczeń.

Czy w przypadku, gdy nabycie nieruchomości rolnej nastąpiło od osoby bliskiej, postępowanie w sprawie wyrażenia zgody na oddanie nieruchomości w posiadanie przed upływem 5 lat od nabycia jest bezprzedmiotowe?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli nabycie nieruchomości rolnej nastąpiło od osoby bliskiej, nabywca nie jest związany 5-letnim zakazem prowadzenia gospodarstwa i zbywania nieruchomości, co czyni postępowanie o wyrażenie zgody na oddanie w posiadanie przed upływem tego terminu bezprzedmiotowym.

Uzasadnienie

Skoro nabywca nie podlega ograniczeniom wynikającym z art. 2b ust. 1 i 2 u.k.u.r. z uwagi na nabycie od osoby bliskiej, to brak jest podstawy prawnej do prowadzenia postępowania w trybie art. 2b ust. 3 u.k.u.r., które dotyczy sytuacji, gdy te ograniczenia obowiązują.

Czy organy administracji prawidłowo rozpoznały zarzuty odwołania i uzasadniły swoje decyzje?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez nierozpoznanie zarzutów odwołania oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez zaniechanie odniesienia się do wszystkich podniesionych zarzutów, w tym dotyczących bezprzedmiotowości postępowania.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że strona skarżąca już na etapie odwoławczym podnosiła kwestię błędnej wykładni prawa materialnego i konieczności umorzenia postępowania, jednak organy nie odniosły się do tych argumentów w uzasadnieniu swojej decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa.

Przepisy (20)

Główne

u.k.u.r. art. 2b § ust. 3

Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego

u.k.u.r. art. 2b § ust. 4

Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego

Przepis ten należy odczytywać w kontekście innych regulacji ustawy, w szczególności tych, które uwalniają całkowicie obrót nieruchomościami rolnymi wewnątrz wspólnoty rodzinnej, czyli między osobami bliskimi. Nabywca nieruchomości rolnej od osoby bliskiej nie jest związany 5-letnim zakazem prowadzenia gospodarstwa ani zakazem zbywania nieruchomości.

Pomocnicze

u.k.u.r. art. 2b § ust. 1

Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego

u.k.u.r. art. 2b § ust. 2

Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego

u.k.u.r. art. 2 § pkt 6

Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego

Definiuje osoby bliskie na potrzeby ustawy.

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1