IV SA/Wa 386/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-10-09
NSAAdministracyjneŚredniawsa
warunki zabudowydostęp do drogi publicznejprawo administracyjnenieruchomościzagospodarowanie przestrzennepostępowanie administracyjnestwierdzenie nieważności decyzji WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy, uznając, że teren inwestycji posiadał dostęp do drogi publicznej.

Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy dla budowy garażu, argumentując brak prawnie uregulowanego dostępu do drogi publicznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że działka drogowa zapewniała dostęp do drogi publicznej, a decyzja nie była dotknięta wadami uzasadniającymi stwierdzenie jej nieważności.

Sprawa dotyczyła skargi S. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie garażu. Głównym zarzutem skarżącego było brak prawnie uregulowanego dostępu do drogi publicznej dla terenu inwestycji, co miało stanowić rażące naruszenie prawa przy wydawaniu pierwotnej decyzji o warunkach zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że działki inwestycyjne posiadały dostęp do drogi publicznej (ul. [...]) poprzez działkę drogową (działka nr [...]), co było zgodne z art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter wyjątkowy i wymaga stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, które nie zostało w tej sprawie wykazane. Analiza dowodów, w tym map ewidencyjnych i księgi wieczystej, potwierdziła istnienie dostępu do drogi publicznej. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia innych przepisów proceduralnych ani materialnych, w tym zasad ogólnych postępowania administracyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli teren posiada dostęp do drogi publicznej poprzez działkę drogową, co jest zgodne z przepisami.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że działka drogowa zapewniała wymagany dostęp do drogi publicznej, a pierwotna decyzja o warunkach zabudowy nie była dotknięta wadami uzasadniającymi stwierdzenie jej nieważności w trybie art. 156 § 1 k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, w tym wydanie jej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Warunek posiadania dostępu do drogi publicznej dla wydania decyzji o warunkach zabudowy.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i uwzględniania interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli.

k.p.a. art. 8 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

u.d.p. art. 2

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Działka drogowa zapewniała dostęp do drogi publicznej, spełniając wymóg z art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p.

Odrzucone argumenty

Brak prawnie uregulowanego dostępu do drogi publicznej jako rażące naruszenie prawa. Niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w odniesieniu do działki drogowej.

Godne uwagi sformułowania

Rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Oczywistość naruszenia prawa polega na niebudzącej wątpliwości sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Pojęcie dostępu do drogi publicznej nie ogranicza się do bezpośredniego dostępu, a więc do przypadku, gdy działka graniczy z drogą zaliczoną do jednej z kategorii dróg publicznych. Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 14 upzp w brzmieniu obowiązującym w dniu 16 lipca 2007 r., przez "dostęp do drogi publicznej" należało rozumieć zarówno bezpośredni dostęp do tej drogi, jak i dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej.

Skład orzekający

Agnieszka Wójcik

przewodniczący

Jarosław Łuczaj

sprawozdawca

Marzena Milewska-Karczewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia dostępu do drogi publicznej w kontekście decyzji o warunkach zabudowy i przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego z działką drogową i konkretnego okresu obowiązywania przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu planowania przestrzennego – dostępu do drogi publicznej – i wyjaśnia kryteria stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Dostęp do drogi publicznej przez działkę drogową – klucz do ważności decyzji o warunkach zabudowy.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 386/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-10-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-02-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wójcik /przewodniczący/
Jarosław Łuczaj /sprawozdawca/
Marzena Milewska-Karczewska
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OSK 610/21 - Wyrok NSA z 2023-11-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Jarosław Łuczaj (spr.),, sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, Protokolant ref. Paweł Jastrzębski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2020 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] września 2019 r., nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...], ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku garażu trzystanowiskowego z częścią gospodarczą przy granicy z działkami o numerach ewidencyjnych [...] i [...] na terenie działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...] w mieście T. przy ul. [...].
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie sprawy:
Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...], Burmistrz [...] ustalił warunki zabudowy dla opisanej wyżej inwestycji.
Pismem z dnia 7 czerwca 2019 r. S. D. wniósł o stwierdzenie nieważności ww. decyzji.
Po rozpatrzeniu tego wniosku, decyzją z dnia [...] września 2019 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] lipca 2007 r.
W dniu 21 października 2019 wpłynął wniosek S. D. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2019 r. We wniosku tym wskazano, iż nieruchomość stanowiąca działkę numer [...] nie posiada prawnie uregulowanego dostępu do drogi publicznej. Dostęp przedmiotowej działki do drogi publicznej ul. [...] winien przebiegać przez działkę oznaczoną w ewidencji numerem [...], stanowiącą własność Skarbu Państwa. Ponadto wskazano, że Burmistrz [...] w toku postępowania winien był ustalić wszystkie okoliczności faktyczne mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, aby móc wydać niewadliwą decyzję administracyjną. Nie podjęto żadnych czynności, aby ustanowić służebność drogową – drogę konieczną.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało analizy akt sprawy oraz decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...], ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji pod kątem zaistnienia przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa i uznało, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności tej decyzji. W wyniku przeprowadzonej analizy, z uwagi na spełnienie warunków określonych w art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, organ I instancji stwierdził, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe i ustalił warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.
We wniosku o stwierdzenie nieważności oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z dnia [...] września 2019 r., nr [...], S. D. wskazał, że przedmiotowa inwestycja nie posiada uregulowanego prawnie dostępu do drogi publicznej.
Organ dostrzegł, że zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania przedmiotowej decyzji, do wydania pozytywnej decyzji niezbędne było ustalenie, że nieruchomość, której jest planowana inwestycja miała dostęp do drogi publicznej.
W warunkach rozpatrywanej sprawy działki oznaczone numerami [...] i [...] posiadają dostęp do ul. [...] (działki numer [...]) za pośrednictwem działki numer [...]. Z załączników nr 1 i nr 2 do decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. oraz z nadesłanego przez S. D. wyrysu z mapy ewidencyjnej z dnia 2 kwietnia 2013 r. i mapy wykonanej przez geodetę E. G. wynika, że działki [...] i [...] od działki [...] oddziela działka [...]. Ponadto zarówno z ww. wyrysu z mapy ewidencyjnej, jak również z księgi wieczystej nr [...], prowadzonej dla działki [...] wynika, że nieruchomość ta stanowi działkę oznaczoną jako "dr". Skoro działka ta stanowi działkę drogową, to należy przyjąć, że w dacie wydania badanej przez skład orzekający decyzji organu I instancji z dnia [...] lipca 2007 r. teren inwestycji posiadał dostęp do drogi publicznej działki [...] i nie wymagało to ustanowienia służebności przejazdu dla przedmiotowych działek.
Wprawdzie na załączniku do decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. oprócz oznaczenia działki [...] widnieje również oznaczenie działki [...] "dr", jednakże skład orzekający podzielił stanowisko zawarte w decyzji Kolegium z dnia [...] września 2019 r., iż należy potraktować to jako pomyłkę, skoro późniejsze mapy potwierdzają, że teren inwestycji od działki [...] oddziela działka [...], z której istnieje zjazd na drogę publiczną. Powyższe nie potwierdza twierdzeń skarżącego.
W świetle przedstawionego wyżej stanu faktycznego i prawnego organ stwierdził, że weryfikowana decyzja Burmistrza [...] z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...], nie jest obarczona żadną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 kpa, obligującą organ do stwierdzenia nieważności decyzji. Kolegium dokonało oceny prawidłowości wydanej decyzji, biorąc pod uwagę pozostałe przesłanki wynikające z art. 156 § 1 kpa i nie znalazło podstaw do stwierdzenia jej nieważności w tym zakresie. Decyzja nie została bowiem wydana bez podstawy prawnej, ani z naruszeniem przepisów o właściwości, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. Badana decyzja nie była niewykonalna w dniu jej wydania, a jej wykonanie nie wywoła czynu zagrożonego karą. Ponadto nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa.
Odnosząc się do zarzutu S. D., iż działka [...] nie stanowi działki oznaczonej symbolem "dr" Kolegium stwierdziło, iż jest on bezzasadny. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, jak również z księgi wieczystej nr [...] wynika, że nieruchomość ta stanowi działkę drogową, tym samym nie można przyjąć, iż teren inwestycji w dniu wydania decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. nie posiadał dostępu do drogi publicznej. Jednocześnie odnosząc się do pozostałych zarzutów organ zauważył, że w postępowaniu nieważnościowym badanie prawidłowości decyzji przeprowadzane jest w oparciu o stan prawny i faktyczny istniejący na dzień jej wydania.
Skład orzekający nie znalazł więc jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...], dlatego też utrzymał w mocy decyzję Kolegium z dnia [...] września 2019 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji z dnia [...] lipca 2007 r. ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.
W skardze na decyzję z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. D. wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji ją poprzedzającej.
Główny z wyartykułowanych w skardze zarzutów, choć przedstawiony w sposób opisowy, sprowadza się do naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, poprzez wydanie decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. z rażącym naruszeniem prawa w postaci art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tj. przez błędne przyjęcie, że działka [...] posiada prawnie uregulowany dostęp do drogi publicznej (działki [...]) przez działkę [...] w sytuacji, gdy nie podjęto żadnych czynności prawnych, aby ustanowić stosowną służebność drogową.
Ponadto ze skargi wynika, że skarżący zarzuca organowi niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w odniesieniu do działki [...], która jego zdaniem nie stanowi działki drogowej, a znajduje się na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. W istocie więc zarzut ten dotyczy naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 kpa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
W uzupełnieniu skargi (pismo datowane na 4 maja 2020 r.) skarżący ponownie przedstawił swoje stanowisko w sprawie, załączając szereg dokumentów. Podobnie przy piśmie datowanym na 1 października 2020 r. przedstawione zostały kolejne dokumenty, wskazujące zdaniem skarżącego na fałszerstwo dokumentów przez władze gminne i powiatowe.
Na rozprawie w dniu 9 października 2020 r. uczestnik R. K., reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, okazał złożony następnie do akt odpis postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia 1 lipca 2020 r., sygn. akt [...], o stwierdzeniu zasiedzenia przez R. i H. małżonków K. z dniem [...] stycznia 2009 r. własności działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...], położonych przy ul. [...] w T..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: ppsa), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym, w myśl art. 134 ppsa, sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu, skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie zauważyć należy, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostają dokumenty złożone przez skarżącego w toku postępowania sądowoadministracyjnego, zwłaszcza że wysnuwa on z nich wnioski nie związane z sednem niniejszej sprawy, które sprowadza się do kwestii dostępu terenu inwestycji do drogi publicznej.
Przede wszystkim podkreślić należy, że Sąd w całości podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i uznaje za własne poczynione tam ustalenia i rozważania, stąd też nie ma potrzeby ich powtarzania. Odnosząc się zaś do zarzutów skargi Sąd uznał je w całości za chybione, o czym poniżej.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że postępowanie w niniejszej sprawie było prowadzone w jednym z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji, tj. w postępowaniu o stwierdzenie nieważności.
Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Przesłanki stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej zostały określone w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa, przy czym stwierdzenie takie jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji wynikającej z art. 16 kpa i może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wynikających ze wskazanego wyżej art. 156 § 1 kpa, który w punkcie 2. nakłada na organ administracji publicznej obowiązek stwierdzenia nieważności decyzji wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Ostatnia ze wskazanych przesłanek zachodzi wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z treścią przepisu prawa oraz gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Wada będąca przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji powinna przy tym tkwić w samej decyzji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 1998 r., sygn. akt II SA 1202/98; z dnia 8 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1646/97 oraz z dnia 18 października 2016 r., sygn. akt I OSK 2995/14).
Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa musi być poprzedzone niewątpliwym ustaleniem, że narusza ona rażąco prawo w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności, a ustalenia te oparte są na zebranym materiale dowodowym, który potwierdza to w sposób oczywisty. W tym postępowaniu organ nie poddaje analizie całego postępowania zwykłego, lecz jedynie kontroluje, czy wydanie decyzji może się wiązać z zaistnieniem którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu powołanego wyżej przepisu decydują trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja, a których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Oczywistość naruszenia prawa polega na niebudzącej wątpliwości sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Z kolei skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2011 r., II OSK 1521/10). Jeżeli zaś chodzi o charakter przepisu, który został naruszony, konieczne jest w konkretnej sprawie dokonanie oceny funkcji jaką pełni dany przepis w relacji do całej regulacji dotyczącej tego rodzaju sprawy i czy naruszenie tego przepisu miało rzeczywiście wpływ na treść kwestionowanej decyzji administracyjnej (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., I OPS 2/08).
Rażące naruszenie prawa zachodzi więc wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 września 2000 r., sygn. akt V SA 2998/99, LEX 51249).
Zaznaczyć przy tym należy, że z rażącym naruszeniem prawa nie można utożsamiać każdego naruszenia prawa, bowiem ma ono cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne niedające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. Nie chodzi więc o spór o wykładnię prawa, lecz o działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. Innymi słowy, o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 1994 r., sygn. akt III SA 1705/93, Lex 26013).
Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.; dalej: upzp) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji z dnia [...] lipca 2007 r., wydanie decyzji o warunkach zabudowy było możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna tej samej drogi publicznej, była zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren miał dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, było wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymagał uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo był objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja była zgodna z przepisami odrębnymi.
Art. 61 ust. 1 pkt 1 upzp wyraża tzw. zasadę dobrego sąsiedztwa, która uzależnia zmianę zagospodarowania terenu od dostosowania nowej zabudowy do określonych cech zabudowy i zagospodarowania terenu sąsiedniego. Celem zasady dobrego sąsiedztwa jest zagwarantowanie ogólnie pojętego ładu przestrzennego, określonego w art. 2 pkt 1 upzp. Nowa zabudowa powinna zatem odpowiadać charakterystyce urbanistycznej i architektonicznej zabudowy już istniejącej, a określenie tej charakterystyki jest obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie w sprawie warunków zabudowy. Organ ten musi zatem najpierw dokonać szczegółowej analizy zabudowy znajdującej się na działkach sąsiednich, a następnie ustalić cechy nowej zabudowy w decyzji o warunkach zabudowy. Instrumentem służącym stwierdzeniu, czy zachodzą przesłanki ustalenia warunków zabudowy opisane w art. 61 ust. 1 upzp jest analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, której sporządzenie nakazuje § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1588).
Zgodnie z powołanym § 3 tego rozporządzenia, w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany (w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej jednak niż 50 m) i przeprowadza na nim analizę.
Wymagana analiza została przeprowadzona w sprawie zakończonej decyzją z [...] lipca 2007 r., co wynika z akt administracyjnych (t. 2/2).
Z kolei warunek dostępu z tej samej drogi publicznej do działki, na której terenie mają być ustalone warunki zabudowy jest spełniony tylko wówczas, gdy teren ma dostęp do drogi zaliczonej do jednej z dróg wymienionych w art. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 470 ze zm.). Na marginesie zauważyć należy, że artykuł ten funkcjonuje w niezmienionym brzmieniu od 9 grudnia 2003 r.
Pojęcie dostępu do drogi publicznej, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2 upzp nie ogranicza się do bezpośredniego dostępu, a więc do przypadku, gdy działka graniczy z drogą zaliczoną do jednej z kategorii dróg publicznych. Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 14 upzp w brzmieniu obowiązującym w dniu 16 lipca 2007 r., przez "dostęp do drogi publicznej" należało rozumieć zarówno bezpośredni dostęp do tej drogi, jak i dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej.
W odniesieniu do okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, że teren inwestycji objętej decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. posiadał w dacie jej wydania i posiada nadal dostęp do drogi publicznej, tj. ul. [...]. Wskazują na to wszystkie mapy znajdujące się w aktach administracyjnych. Wynika to także z samego faktu, że inwestorzy przez cały czas zamieszkują pod adresem ul. [...]. Warto też zwrócić uwagę na fakt, że postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w W. stwierdził zasiedzenie przez R. i H. małżonków K. z dniem 25 stycznia 2009 r. własności działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...], położonych przy ul. [...] w T.. Działki te powstały z podziału działki o numerze ewidencyjnym [...] (co wynika z mapy znajdującej się w aktach administracyjnych – t. 1/2, którą Sąd Rejonowy w W. posłużył się stwierdzając zasiedzenie). Okoliczność ta tylko potwierdza prawidłowość zaskarżonej decyzji.
Odmowa stwierdzenia nieważności decyzji następuje, jeśli w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że nie istnieje przyczyna nieważności. Sama decyzja, jak i postępowanie, w którym ją wydano, mogą być obarczone pewnymi wadami, ale jeżeli nie są to wady nieważności, organ zobowiązany jest odmówić stwierdzenia jej nieważności. Nieważność decyzji istnieje bowiem tylko wtedy, gdy jest ona dotknięta ściśle określonymi, wyliczonymi w art. 156 § 1 kpa, wadami. Jeśli organ nie ustali zaistnienia jednej z przesłanek nieważności, podejmuje decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji (tak np. A. Matan, Komentarz do art. 158 kpa, [w] G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269, LEX 2010).
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uznał, iż prawidłowo organ administracji w niniejszej sprawie ocenił, że kontrolowane w postępowaniu nadzorczym orzeczenie ustalające warunki zabudowy nie jest dotknięte wadami prawnymi mającymi rażący charakter.
Zdaniem Sądu, w sprawie nie doszło do naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, tj. zasad legalizmu, prawdy obiektywnej i uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli – wyrażonych w art. 7 kpa oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej wynikającej z art. 8 § 1 kpa. Organ działał bowiem w granicach swoich kompetencji, a przeprowadzone przez niego postępowanie od początku ukierunkowane było na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Zauważyć przy tym należy, że naruszania słusznego interesu obywateli nie można upatrywać w wydaniu decyzji niezgodnej z oczekiwaniem strony, co odnosi się także do zasady pogłębiania zaufania.
Nie doszło także do naruszenia art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 § 1 kpa, odnoszących się do postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ.
Art. 77 i art. 80 kpa wyrażają zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę swobodnej oceny dowodów. Z przepisów tych wynika, że organ prowadzący postępowanie musi dążyć do ustalenia prawdy materialnej i według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenić wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych. Organ orzekający, mając na uwadze powyższe, dokonał analizy porównawczej wszystkich zebranych i wymienionych wyżej dokumentów, dotyczących dostępu terenu inwestycji do drogi publicznej, od czego uzależnione było ustalenie warunków zabudowy. Niewątpliwie, w świetle art. 11 kpa, tak przeprowadzona ocena powinna przekonywać adresatów decyzji o słuszności podjętego rozstrzygnięcia. Nie sposób jednak przyjąć, iż ocena materiału dowodowego odmienna od interpretacji strony jest zawsze błędna i narusza wskazane przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. O dokonaniu prawidłowej oceny materiału dowodowego nie może zatem świadczyć wyłącznie fakt wydania rozstrzygnięcia niezgodnego z interesem jednej ze stron postępowania.
Stosownie do art. 77 § 1 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, co niewątpliwie miało miejsce w niniejszej sprawie.
Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 80 kpa, organ administracji ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepis ten wyraża równocześnie zasadę prawdy obiektywnej, jak też zasadę swobodnej oceny dowodów.
W ocenie Sądu, materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony i zbadany w sposób wyczerpujący, a ustalenia zostały dokonane na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Ważąc cały ten materiał organ nie naruszył przy tym zasady swobodnej oceny dowodów, co znalazło stosowne odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W trakcie postępowania sądowoadministracyjnego nie stwierdzono również, aby badana decyzja z [...] lipca 2007 r. naruszała pozostałe przesłanki określone w art. 156 § 1 kpa. Decyzja ta wydana została przez organ właściwy rzeczowo i miejscowo oraz w wystarczający sposób powołano w nim prawidłową podstawę prawną. Nie dotyczyła ona również sprawy rozstrzygniętej poprzednio inną decyzją administracyjną i została skierowana do osoby będącej stroną postępowania. Również wykonanie tej decyzji, w dacie jej wydania, nie prowadziło do czynu zagrożonego karą, ani też nie zawierała ona wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. Kontestowana decyzja nie była ponadto niewykonalna w dacie jej wydania. W związku z tym nie było podstaw do stwierdzenia jej nieważności.
Oceniając zatem zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie uznać należy, że brak jest podstaw do postawienia organowi nadzoru zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłej w sprawie decyzji. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W rozpoznawanej sprawie organ prawidłowo uznał, że kontrolowana decyzja o ustaleniu warunków zabudowy nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Niezasadne okazały się tym samym zarzuty skargi.
Sąd nie stwierdził także, by doszło do naruszenia innych, poza zarzuconymi, przepisów postępowania lub prawa materialnego i dlatego, na podstawie art. 151 ppsa, skarga podlegała oddaleniu, o czym orzeczono w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI