II SA/Gl 752/20

II SA/Gl 752/20 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2020-12-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-06-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Artur Żurawik
Beata Kalaga-Gajewska /sprawozdawca/
Grzegorz Dobrowolski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III OSK 4760/21 - Wyrok NSA z 2024-11-27
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 156 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2013 poz 1235
art. 59, art. 71 - 75
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, , , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 28 maja 2013 r. S. H. (dalej: "inwestor" lub "wnioskodawca"), prowadzący działalność gospodarczą pod firmą P.P.H.U. "A" wystąpił do Wójta Gminy K. (dalej: "organ I instancji") o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie mechaniczno-chemiczno-biologicznej oczyszczalni ścieków przy zastosowaniu niskoreagentowej technologii oczyszczania ścieków w sołectwie H. gmina K. Do wniosku została załączona karta informacyjna planowanego przedsięwzięcia. Pismem z dnia [...] r. organ I instancji zawiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania, tj. J. i M. J. oraz E. H. (obecnie S., dalej: "skarżąca"). Jednocześnie wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. (dalej: "PPIS") oraz do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. (dalej: "RDOŚ") o zajęcie stanowiska w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia. W odpowiedzi PPIS w opinii sanitarnej z dnia [...] r., [...], wyraził opinię o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w pełnym zakresie. Natomiast RDOŚ pismem z dnia [...] r. wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia karty informacyjnej przedsięwzięcia o wyszczególnione informacje.
Po udzieleniu wymaganych informacji, RDOŚ postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], wyraził opinię, że dla wskazanego przedsięwzięcia nie istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], organ I instancji orzekł o obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia oraz określił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], organ I instancji zawiesił postępowanie do czasu przedłożenia raportu oddziaływania na środowisko.
Zawiadomieniem z dnia [...] r., nr [...], poinformował strony o rozpoczęciu procedury udziału społeczeństwa w prowadzonym postępowaniu. Stosowne zawiadomienie zamieszczono w Biuletynie Informacji Publicznej (dalej: "BIP") Urzędu Gminy K. wraz z informacją o możliwości składania uwag i wniosków w terminie 21 dni, tj. od dnia [...] września 2013 r. do dnia [...] października 2013 r. W wyznaczonym terminie nie wpłynęły żadne uwagi i wnioski. Pismem z dnia [...] r., nr [...], organ I instancji wystąpił do RDOŚ i do PPIS o uzgodnienie warunków realizacji wskazanego przedsięwzięcia. W odpowiedzi PPIS w opinii sanitarnej z dnia [...] r., nr [...], w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych zaopiniował pozytywnie planowane przedsięwzięcie i określił środowiskowe uwarunkowania jego realizacji.
W dniu 25 listopada 2013 r. wpłynęło do organu I instancji pismo inwestora informujące o przesunięciu inwestycji o ok. 45 m w kierunku drogi dojazdowej do terenu inwestycji wraz mapą z umieszczoną lokalizacją terenu inwestycji, analizą akustyczną oraz analizą rozprzestrzeniania zanieczyszczeń. W związku z powyższym organ I instancji pismem z dnia [...] r. ponownie wystąpił do RDOŚ oraz do PPIS o uwzględnienie dokonanych zmian w lokalizacji inwestycji. PPIS pismem z dnia [...] r. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w opinii sanitarnej z dnia [...] r., a RDOŚ postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], uzgodnił realizację wnioskowanego przedsięwzięcia.
Pismem z dnia [...] r. organ I instancji zawiadomił strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz wnoszenia uwag i wniosków, ale nie skorzystały one ze swoich uprawnień.
Organ I instancji decyzją z dnia [...] r., nr [...] (dalej: "decyzja z dnia [...] r."), działając na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2, art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 73 ust. 1, art. 74 ust. 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 77 ust. 1, art. 79 ust. 1, art. 80, art. 82, art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (wówczas tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 z późn. zm., w skrócie: "u.u.i.ś."), określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia. Obwieszczenie o wydaniu decyzji zostało zamieszczone w BIP Urzędu Gminy K. z informacją o możliwości zapoznania się z jej treścią i całością dokumentacji. Wobec nie wniesienia odwołań, decyzja ta stała się ostateczna.
W dniu 24 kwietnia 2014 r. wpłynął do organu I instancji wniosek inwestora o zmianę powyższej decyzji z dnia [...] r. w zakresie jej pkt 3 ppkt 11, tj. sposobu posadowienia zbiorników retencyjno-uśredniających z przepompownią I stopnia z obiektów, jak do tej pory nadziemnych, na zbiorniki podziemne.
Pismem z dnia [...] r. organ I instancji zawiadomił strony postępowania o planowanej zmianie własnej decyzji oraz zawiadomił organy współdziałające. Opinią sanitarną PPIS z dnia [...] r., nr [...], wyraził opinię o braku potrzeby ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Również RDOŚ postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], wyraził opinię, że nie istnieje konieczność ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wskazanego przedsięwzięcia.
Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], organ I instancji stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko proponowanej zmiany przedsięwzięcia. Pismem z dnia [...] r. organ I instancji zawiadomił strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz wnoszenia uwag i wniosków, a strony nie skorzystały ze swoich uprawnień.
Organ I instancji decyzją z dnia [...] r., nr [...], znak [...] (dalej: "decyzja z dnia [...] r.") zmienił własną decyzję z dnia [...] r. we wnioskowanym zakresie. Obwieszczenie o jej wydaniu, w trybie art. 85 ust. 3 u.u.i.ś. zostało zamieszczone w BIP-ie Urzędu Gminy K. z informacją o możliwości zapoznania się z treścią decyzji i dokumentacją sprawy. Wobec nie wniesienia odwołań, decyzja ta stała się ostateczna.
W tym miejscu należy zaznaczyć, że na decyzję z dnia [...] r. i decyzję z dnia [...] r. na przełomie 2018 i 2019 roku zostały wniesione liczne odwołania, w tym również odwołanie wniosła skarżąca. Wszyscy odwołujący wskazali, że o planowanej inwestycji dowiedzieli się na zebraniu zorganizowanym przez władze Gminy K. w dniu [...] listopada 2018 r. Dlatego też, wraz z odwołaniem, złożyli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zgodnie z art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej: "k.p.a.").
Po rozpatrzeniu wniesionych odwołań Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej: "organ II instancji") postanowieniami z dnia [...] r. o nr: [...], [...], [...] i [...], stwierdziło niedopuszczalność ich wniesienia z uwagi na fakt, że złożyły je podmioty, które nie brały udziału w postępowaniu jako strony postępowania administracyjnego.
W dniu 27 marca 2019 r. przez Wojewodę Śląskiego do organu II instancji został przekazany wniosek sołtysa Sołectwa H. o stwierdzenie nieważności decyzji własnej z dnia [...] r., zmieniającej decyzję z dnia [...] r.
Organ II instancji postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tychże decyzji uznając, iż sołtys Sołectwa H. nie posiadał legitymacji do wniesienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji własnej z dnia [...] r., bowiem w dniu składania wniosku brak było stosownej uchwały Zebrania Wiejskiego jako organu uchwałodawczego Sołectwa H.
W dniu 15 maja 2019 r. do organu II instancji został przekazany wniosek sporządzony m.in. przez skarżącą o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] r., zmienionej decyzją z dnia [...] r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. pismo skarżącej z dnia 9 maja 2019 r.). W uzasadnieniu tego wniosku wskazano, że organ I instancji nie informował społeczeństwa o wszystkich czynnościach zmierzających do wydania kwestionowanej decyzji. Ponadto, wymagane informacje nie były ogłaszane w Sołectwie H. i brak było informacji o planowanej inwestycji w miejscu jej realizacji. Decyzja ta została opublikowana w dniu [...] r. w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Gminy H., ale w jej obwieszczeniu nie zawarto informacji o możliwości i trybie złożenia od niej odwołania. We wniosku sprecyzowano w związku z tym zarzut rażącego naruszenia art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 80, i art. 107 § 1 k.p.a., poprzez brak weryfikacji i wyjaśnienia zasadności danych przyjętych do raportu oddziaływania na środowisko oraz eliminację innych stron postępowania. Stanowisko to oparto na sporządzonej przez Instytut Ochrony Środowiska Państwowy Instytut Badawczy w W., w miesiącu marcu 2019 r., "Opinii dotyczącej Raportu oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie mechaniczno-chemiczno-biologicznej oczyszczalni ścieków przy zastosowaniu niskoreagentowej technologii oczyszczania ścieków na działkach ewidencyjnych o numerach 1 i 2 w sołectwie H. gmina K., powiat [...]". Jednocześnie w tym wniosku podniesiono zarzut naruszenia art. 30, art. 33 ust. 1, art. 66 ust. 1 pkt 2, 4, 5-7, 15, art. 72 ust. 3 i art. 79 ust. 1 u.u.i.ś. Skarżąca podała, że ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy K., przyjętego uchwałą z dnia [...] r., nr [...] , wynika, że teren działek nr 1 i 2 nie był przeznaczony do infrastruktury technicznej, a podlegał ochronie przed ekspansją gospodarczą i urbanistyczną. Nie był też objęty planem zagospodarowania przestrzennego. Ponadto, działka nr 1 objęta jest w części strefą rolno-leśną-rekreacyjną, w części doliną cieków-korytarzy ekologicznych oraz w części obszarem zainteresowania konserwatorskiego, dlatego w sprawie powinno być wydane pozwolenie wojewódzkiego konserwatora zabytków. Zdaniem skarżącej, na zasadzie art. 135 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (obecnie t.j.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1219, w skrócie: "p.o.s."), powinien zostać utworzony obszar ograniczonego użytkowania, co w sprawie nie miało miejsca.
Organ II instancji pismem z dnia [...] r., nr [...], zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawię stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r., zmienionej decyzją z dnia [...] r. Korespondencja kierowana do pełnomocnika inwestora została zwrócona jako niepodjęta w terminie, stąd też skierowano ją ponownie bezpośrednio do inwestora.
Pismem z dnia 2 lipca 2019 r. K. J. (dalej: "uczestnik postępowania K. J.") zgłosił swoje przystąpienie do prowadzonego postępowania jako następca prawny właścicieli nieruchomości graniczącej z nieruchomością przewidzianą dla realizacji inwestycji.
W dniu [...] r. pełnomocnik inwestora zapoznał się z aktami sprawy i sporządził ich częściową fotokopię oraz w piśmie z dnia 23 sierpnia 2019 r. stwierdził, iż brak jest przesłanek do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż nie zaistniały przesłanki, aby stwierdzić, że kwestionowana decyzja została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślił także, iż w raporcie oddziaływania na środowisko wykonane zostały wszystkie wyliczenia w odniesieniu do rzeczywiście użytej technologii, które jasno wykazały, iż zakres wszystkich emisji zamyka się w granicach nieruchomości inwestora. Również wskazano na fakt, że oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko nie było przedmiotem opinii (wykonanej na zlecenie wnioskodawców postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji), gdyż autorzy tej opinii nie wykonywali własnych analiz i obliczeń. Do pisma została załączona również analiza poprawności przygotowania i realizacji przedsięwzięcia.
Skarżąca w piśmie z dnia 5 września 2019 r. zawarła uwagi odnoszące się do raportu oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko podważając ustalenia dotyczące emisji hałasu oraz błąd w uznaniu, że zasięg oddziaływania inwestycji na środowisko zamyka się na terenie działek wnioskodawcy/inwestora. W wątpliwość poddała również prawidłowość ustalenia w raporcie ilości i rodzajów ścieków, które będą odprowadzane do planowanej oczyszczalni.
Pismem z dnia [...] r. organ II instancji zawiadomił strony postępowania o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszania żądań.
Pełnomocnik inwestora w dniu [...] r. zapoznał się z aktami sprawy oraz sporządził fotokopię ich części.
W dniu [...] r. wpłynęło do organu II instancji pismo skarżącej z dnia 24 października 2019 r., zawierające wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z rozprawy prowadzonej przeciwko przedstawicielom protestujących mieszkańców przed Sądem Okręgowym w C. na okoliczność udowodnienia, że przedstawione założenia oraz dane zaprezentowane przez inwestora, na podstawie których został opracowany raport środowiskowy są nieprawdziwe, a ścieki do oczyszczalni mają być dowożone spoza terenu istniejącego zakładu.
W dniu 21 listopada 2019 r. wpłynęło do organu II instancji pismo pełnomocnika inwestora z dnia 19 listopada 2019 r., w którym podtrzymał dotychczas prezentowane w sprawie stanowisko zawarte w piśmie z dnia 23 sierpnia 2019 r., iż brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. W tym piśmie zawarto też wniosek o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej z uwagi na wysoki stopień skomplikowania sprawy. Stwierdzono, iż jedynym dokumentem umożliwiającym podważenie decyzji środowiskowej jest kontroperat, a Instytut Ochrony Środowiska z W. nie jest instytucją wskazaną przez ustawodawcę do dokonywania oceny raportu, tymczasem wnioskodawcy wszczęcia postępowania nieważnościowego kontrraportu takiego nie przedstawili.
Z kolei w dniu 27 listopada 2019 r. przekazano do organu II instancji pocztą elektroniczną stanowisko autora wiodącego sporządzonej opinii (A. K. z Zakładu Ocen Środowiskowych, Ochrony Przyrody i Krajobrazu Instytutu Ochrony Środowiska - Państwowy Instytut Badawczy w W.) ze wskazaniem, że opinia powinna być dowodem, a koreferaty wykonywane na zlecenie mieszkańców rejonu inwestycji były już uznawane za dowody przez sądy administracyjne.
Organ II instancji decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 156 § 1, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. W uzasadnieniu podał, że przedmiotem postępowania nadzorczego, jakim jest stwierdzenie nieważności, jest decyzja, a nie sprawa. Zatem odmiennie niż w postępowaniu toczącym się w trybie zwykłym, nie można rozpatrywać sprawy co do istoty. Stąd też w postępowaniu nieważnościowym organ nie może dokonywać nowych lub dodatkowych ustaleń faktycznych ani też kwestionować stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją stanowiącą przedmiot kontroli prowadzonej w tym postępowaniu nadzorczym. Wyjaśnił, że rażące naruszenie prawa następuje wówczas, gdy istnieje przepis prawny dający podstawę do wydania decyzji administracyjnej, a rozstrzygnięcie zawarte w decyzji, dotyczące praw lub obowiązków stron postępowania, zostało ukształtowane sprzecznie z przesłankami wprost określonymi w tym przepisie. Inaczej mówiąc, naruszenie prawa należy uznać za rażące w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji i treść w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Podstawą materialnoprawną decyzji stanowi art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 82 i art. 85 ust. 1 u.u.i.ś. i normy te nie zostały naruszone. Aby można było stwierdzić rażące naruszenie prawa muszą się spełnić kumulatywnie następujące przesłanki: oczywistość naruszenia prawa polegająca na widocznej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną; przepis, który został naruszony, nie wymaga stosowania wykładni; skutki, które wywołuje decyzja, są nie do pogodzenia z wymaganiami praworządności, które należy chronić, nawet kosztem obalenia tej decyzji. Powyższe przesłanki muszą być jasno wskazane i nie mogą być dorozumiane. Samo naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania mające nawet istotny wpływ na wynik sprawy nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Organ wskazał, że zgodnie z art. 77 ust. 1 u.u.i.ś., RDOŚ pozytywnie zaopiniował realizację planowanego przedsięwzięcia. Ponadto, nie zachodziła żadna z ujętych w przepisach okoliczność uzasadniająca wydanie decyzji odmawiającej zgodę na realizację przedsięwzięcia. Bez potwierdzenia jest także zarzut skarżącej dotyczący niewłaściwego ustalenia kręgu stron postępowania. Przepisy nakazują jedynie zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu i umożliwienie zgłoszenia uwag oraz wniosków, natomiast nie nakładają obowiązku uzyskania społecznej akceptacji dla przedsięwzięcia. W niniejszym postępowaniu nie doszło także do rażącego naruszenia prawa z uwagi na brak przeprowadzenia dowodów, niezbędnych do wyjaśnienia istoty sprawy, czy też do wydania decyzji bez przeprowadzenia dowodów obligatoryjnych w danej sprawie lub też takich, które miałyby oczywisty wpływ na odmienną ocenę materiału dowodowego. Organ II instancji podkreślił, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej brak jest miejsca na merytoryczną ocenę raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, tym samym w sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek art. 156 § 1 k.p.a.
Pismem z dnia 9 stycznia 2020 r. skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i wskazała, że doszło do naruszenia art. 80, art. 82 i art. 85 u.u.i.ś., tj. nie przeprowadzono oceny oddziaływania na powietrze atmosferyczne, ludzi, powierzchnię ziemi wraz z glebami, wody podziemne, krajobraz i organizmy związane ze środowiskiem wodnym oraz na powierzchnię ziemi wraz z glebami, wody powierzchniowe i podziemne na etapie eksploatacji, a także na wzajemne powiązania pomiędzy elementami środowiska; nie określono wielkości emisji substancji odorotwórczych, z wyjątkiem siarkowodoru, i nie wykazano dalszych analiz; pominięto analizę zagrożeń mikrobiologicznych oraz emisją gazów; nie przeanalizowano zasadności użycia zabezpieczeń przeciwodorowych; nie oszacowano wielkości emisji pyłów z silosu magazynowego wapna; nie przeprowadzono analizy oddziaływania inwestycji na środowisko gruntowo-wodne, która jest poważnym błędem formalnym i podważa zasadność wydania decyzji środowiskowej; nie wykonano oceny oddziaływania na zdrowie ludzi. Zdaniem skarżącej, organ nie jest związany bezwzględnie i wyłącznie wynikami uzgodnień i opinii oraz raportem o oddziaływaniu na środowisko przedstawionym przez inwestora. Ma możliwość przeprowadzenia swoich dowodów, a także korygowania błędów i niedomówień, które będą miały istotne znaczenie w dalszym postępowaniu, zgodnie z zasadą rzetelności i wiarygodności. Brak takich działań doprowadził w tej sprawie do wydania wadliwej decyzji z dnia [...] r. Podany rodzaj i miejsce przedsięwzięcia nie wskazuje pochodzenia ścieków, co może i miało pozwalać na dowożenie do oczyszczalni, ścieków pochodzących nie tylko z konkretnego zakładu [...] zlokalizowanego w H.. Z tego powodu organ I instancji nie wskazał do jakich celów ma służyć oczyszczalnia (odprowadzania ścieków bytowych, przemysłowych, czy konkretnie dla zakładu [...]). Z raportu wynika, że w porze nocnej zasięg oddziaływania oczyszczalni (izifona 40dB) znacząco wykracza poza teren zakładu. W porze dziennej zasięg jego oddziaływania (izfona 50 dB) również wykracza poza teren zakładu. Dodatkowo punkty obserwacji, w których wyznaczono hałas nie zostały umiejscowione w najniekorzystniejszych miejscach. Nie uwzględniono również wszystkich źródeł hałasu na terenie zakładu (start i zatrzymanie wozów asenizacyjnych, ruch samochodów osobowych pracowników oczyszczalni) oraz transportu ścieków wzdłuż dróg i pod oknami mieszkańców (przejazd ciężkich wozów co 4 minuty przez 16 godzin na dobę). W przeprowadzonej ocenie oddziaływania przedsięwzięcia brak jest informacji na temat występujących w dolinie rzeki [...] chronionych gatunków fauny. Dodatkowo, budynki mieszkalne znajdują się 70 m w linii prostej od oczyszczalni ścieków. Natomiast działka nr ewid. 1 objęta jest w części strefą rolno-leśno-rekreacyjną, w części doliną cieków-korytarzy ekologicznych oraz w części obszarem zainteresowania konserwatorskiego. Przewidywane oddziaływanie na środowisko zostało przedstawione wyłącznie wobec wariantu wnioskowanego przez inwestora, a wariant alternatywny został odrzucony z powodów ekonomicznych. Jednak organ I instancji powinien przeanalizować jak realizacja planowanej inwestycji wpłynie na możliwość zabudowy sąsiednich i pobliskich działek oraz określić obszar oddziaływania obiektu, co jest niezbędne do zdefiniowania interesu prawnego osób trzecich w ramach postępowania administracyjnego. Organ II instancji uznał Z. T. (dalej: "uczestnik postępowania Z. T.") za stronę postępowania, ponieważ jak wynika z akt sprawy, jego nieruchomość (działki nr 3 i 4) położona jest przy drodze, z której odbywać się będzie obsługa komunikacyjna planowanej oczyszczalni ścieków. Jak wynika z raportu oddziaływania na środowisko na teren oczyszczalni wjedzie w ciągu 8 najniekorzystniejszych godzin pory dziennej około 32 pojazdów, co daje średnio około 4 pojazdy ciężarowe na godzinę, a natężenie hałasu dla pory dziennej wynosi 67,6 dB/m. W związku z powyższym uczestnik postępowania Z. T. ma interes prawny i faktyczny dla uznania go za stronę postępowania, gdyż jego nieruchomość leży w bliskim sąsiedztwie inwestycji.
Zawiadomieniem z dnia [...] r. organ II instancji poinformował strony postępowania o przedłużeniu terminu rozpoznania sprawy, a także o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz złożenia ewentualnych uwag i wniosków.
W dniu 24 lutego 2020 r. do akt sprawy wpłynęło pismo skarżącej z dnia 20 lutego 2020 r., w którym podniesiono, że na skutek orzeczenia lustracyjnego, wydanego w dniu [...] r. przez Sąd Apelacyjny w K., utrzymującego wcześniejsze orzeczenie Sądu Okręgowego w G. stwierdzające złożenie przez ówczesnego wójta Gminy K. J. S. oświadczenia niezgodnego z prawdą, w rozumieniu ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów, J. S. utracił z mocy prawa uprawnienia do pełnienia funkcji wójta, o czym Wojewoda Śląski pismem z dnia [...] r. poinformował Radę Gminy K.. Z protokołu nr [...] z sesji Rady Gminy z dnia [...] r. wynika, że informacja ta została przekazana radnym pocztą elektroniczną w dniu [...] r. Z uwagi na nieodebranie wiadomości e-mail przez niektórych radnych, zostali oni z nią zapoznani najpóźniej w dniu [...]r. Stwierdzenie wygaśnięcia mandatu wójta J. S. nastąpiło dopiero w dniu [...] r. na podstawie zarządzenia zastępczego Wojewody Śląskiego. Zdaniem skarżącej, to stwierdzenie wygaśnięcia mandatu ma charakter deklaratoryjny. Pozbawienie osoby lustrowanej pełnionej przez nią funkcji publicznej następuje z mocy prawa z dniem doręczenia podmiotowi prawomocnego orzeczenia sądu, stwierdzające fakt złożenia przez osobę lustrowaną niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego. W tej sytuacji, wydając w dniu [...] r. decyzję J. S. jako Wójt Gminy K. nie był osobą uprawnioną do działania, dlatego decyzja ta została wydana i podpisana przez organ nieuprawniony, tj. osobę pozbawioną z mocy prawa funkcji publicznej.
W dniu [...] r. z aktami postępowania zapoznał się pełnomocnik inwestora.
W dalszej kolejności, w dniu 6 marca 2020 r. wpłynęło do organu II instancji pismo pełnomocników inwestora z dnia 5 marca 2020 r., w którym ustosunkowali się do wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy oraz pisma skarżącej z dnia 20 lutego 2020 r., domagając się przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, a także złożyli opinię z dnia [...]r.
Organ II instancji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 oraz art. 156 § 1, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a., decyzją z dnia [...] r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r. W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności sprowadza się do weryfikacji, czy decyzja została dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, która już została rozstrzygnięta kontrolowaną decyzją. Stąd też postępowanie w niniejszej w sprawie mogło być prowadzone na podstawie akt postępowania zwykłego, lecz bez przeprowadzania nowych dowodów, które miałyby podważyć ustalenia dokonane w postępowaniu zwykłym. Ewentualne wady prowadzące do stwierdzenia nieważności muszą bowiem tkwić w samej decyzji. W odniesieniu do zarzutów skarżącej w zakresie wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa organ II instancji wskazał, że pojęcie "decyzja wydana bez podstawy prawnej" oznacza, że decyzja została wydana w oparciu o przepis prawa, który nie istnieje, albo też przepis istnieje, ale nie ma spełnionych wymagań podstawy prawnej działania organów administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych i postanowień, rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne. Zdaniem organu II instancji nie zaszła też druga z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem o tym, czy naruszenie prawa jest rażące można mówić, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią danego przepisu, a rozstrzygnięciem objętym decyzją wydaną na jego podstawie, tj. gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Tymczasem o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz skutki, które wywołuje decyzja, uznana za rażąco naruszająca prawo. Chodzi tu o skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności-gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego Państwa. Rażące naruszenie prawa stanowi kwalifikowaną formę "naruszenia prawa". Nie można więc utożsamiać tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa". Samo naruszenie prawa materialnego lub przepisów procedury mające nawet istotny wpływ na wynik sprawy nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Podstawę prawną wydania kontrolowanej decyzji z dnia [...] był art. 71 ust. 2 pkt 2 oraz art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 82 i art. 85 ust. 1 u.u.i.ś. (w brzmieniu na dzień wydania kwestionowanej decyzji, czyli tekst jednolity - Dz. U. z 2013 r. poz. 1235). Przepisy te regulują m.in., że uzyskanie decyzji o środowiskowych uregulowaniach dla przedsięwzięcia wymagane jest dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, określają, co powinna zawierać taka decyzja i wskazują, że wymaga ona uzasadnienia. W związku z powyższym nie można zarzucić, iż decyzja organu I instancji z dnia [...] r. została wydana bez podstawy prawnej, a w sprawie również nie zachodziła żadna z okoliczności uzasadniających wydanie decyzji odmawiającej zgody na realizację przedsięwzięcia. Organ II instancji odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów k.p.a. w zakresie ustalenia właściwego kręgu stron postępowania i udziału społeczeństwa w podjęciu kwestionowanej decyzji, oraz treści raportu przedłożonego przez inwestora stwierdził, że ich nie podziela. Przepisy k.p.a. przewidują możliwość złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sytuacji, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Jednak wznowienie postępowania i stwierdzenie nieważności decyzji są odrębnymi i funkcjonalnie niezależnymi od siebie instytucjami wzruszenia ostatecznych decyzji. Odnosząc się natomiast do zarzutu, iż były wójt J. S. nie był osobą uprawnioną do działania za organ wykonawczy, czyli decyzja organu I instancji z dnia [...] r. została wydana i podpisana przez organ nieuprawniony pozbawiony z mocy prawa funkcji publicznej, organ II instancji podał, iż z chwilą poinformowania Rady Gminy K. o wydaniu orzeczenia wobec ówczesnego wójta Gminy K. przez Sąd Apelacyjny w K., jego mandat automatycznie wygasł i nie był on już uprawniony do wydawania decyzji w sprawach administracyjnych. Konieczne było wówczas podjęcie odpowiedniej uchwały przez Radę Gminy K., co nie nastąpiło, ponieważ na sesji w dniu [...] r. (a zatem już po wydaniu kwestionowanej decyzji) głosami radnych uchwała o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu wójta została wykreślona z porządku obrad. W związku z powyższym, Wojewoda Śląski wydał zarządzenie zastępcze i dopiero wówczas nastąpiło wygaśnięcie mandatu wójta, co miało miejsce w miesiącu sierpniu 2014 r. Stąd też organ II instancji uznał, iż wydając i podpisując kwestionowaną decyzję, ówczesny wójt był osobą uprawnioną i działał jako organ wykonawczy.
Pismem z dnia 5 maja 2020 r. skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji z dnia [...] r. Domagała się jej uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzuciła organowi II instancji niewłaściwe zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wobec dokonania ustalenia, że obsługa komunikacyjna planowanej oczyszczalni ścieków na drodze gminnej spowoduje znaczne oddziaływanie na środowisko. Kwestia ta została całkowicie pominięta w raporcie oddziaływania na środowisko, zatem decyzja w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi podała, że wydanie decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów, niezbędnych do wyjaśnienia istoty sprawy lub które miałyby oczywisty wpływ na odmienną ocenę materiału dowodowego stanowi rażące naruszenie prawa. Organ II instancji czyniąc ustalenia odnośnie uznania uczestnika postępowania Z. T. jako strony postępowania, samodzielnie stwierdził, że na teren oczyszczalni ścieków wjedzie w ciągu 8 najniekorzystniejszych godzin pory dziennej około 32 pojazdów korzystając z drogi gminnej, po której odbywać się będzie obsługa komunikacyjna, co wiąże się oddziaływaniem planowanej inwestycji na środowisko poprzez powstanie hałasu o poziomie mocy akustycznej źródeł liniowych dla pory dziennej (67,6 dB/m) i nocnej. Natomiast brak jest podobnych ustaleń w raporcie oddziaływania na środowisko, będącej kluczowym dowodem w sprawie wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych. Zgodnie z informacjami wskazanymi w raporcie o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko dołączonego do wniosku, na podstawie którego wydana została decyzja z dnia [...] r. wskazano, że lokalizację zakładowej oczyszczalni ścieków zaplanowano w odległości ok. 800 m od zakładu, zapewniając tym samym rozdział obiektu oczyszczalni od części produkcyjnej. Założono także wydzielenie strumienia ścieków zasolonych i ich zewnętrzną utylizację poza obiektem oczyszczalni. W związku z tym, przyjęte w raporcie założenia i przeznaczenie oczyszczalni ścieków nie uwzględniało przyjmowania do oczyszczalni innych ścieków, w tym o innym charakterze, jak tylko ścieków z przetwórstwa [...] z zakładu należącego do inwestora. Ponadto, w decyzji nie uwzględniono wszystkich niezbędnych i przewidzianych przez prawo informacji do przeprowadzenia pełnej oceny, które są istotne dla środowiska oraz zdrowia i życia mieszkańców, w tym nie przedstawiono uzasadnienia rozstrzygnięcia (zgodnie z uwagami i ustaleniami PPIS) przez co rażąco naruszono art. 80 i art. 85 u.u.i.ś. Pominięto również emisje między innymi gazów i nie oszacowano oraz nie uwzględniono w ogóle wielkości emisji pyłów z silosu magazynowego wapna. Zbiornik ten w czasie napełniania będzie odpowietrzany, wskutek czego będzie źródłem emisji pyłów, a najbliższe zabudowania mieszkalne znajdują się 70 m od planowanego zbiornika. Nie przeprowadzono analizy oddziaływania inwestycji na środowisko gruntowowodne (powierzchnię ziemi wraz z glebami, wody powierzchniowe i podziemne). W nazwie inwestycji w tytule raportu jest mowa o przedsięwzięciu polegającym na "budowie mechaniczno-chemiczno-biologicznej oczyszczalni ścieków przy zastosowaniu niskoreagentowej technologii oczyszczania ścieków" położonej w sołectwie H., gmina K.. Tak wymijająco podany rodzaj i miejsce przedsięwzięcia nie wskazuje pochodzenia ścieków, co miało pozwalać na dowożenie do oczyszczalni, ścieków pochodzących nie tylko z konkretnego zakładu zlokalizowanego w H.. Nie podano, czy jest to oczyszczalnia ścieków bytowych, przemysłowych, ogólnie dostępna, czy konkretnie dla zakładu [...] (na które została wydana decyzja środowiskowa i na które został przygotowany raport oraz dokumentacja projektowa. W przeprowadzonej ocenie oddziaływania przedsięwzięcia brak jest informacji na temat występujących w dolinie rzeki [...] chronionych gatunków fauny: minóg ukraiński i ważka szklarnika leśnego (gatunki wymienione w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego) oraz bóbr europejski, którego ślady bytowania znajdują się już w odległości ok. 300 metrów od miejsca budowy oczyszczalni. Tym samym brak jest oceny oddziaływania przedsięwzięcia na chronione gatunki. Nie zostało wyjaśnione w jaki sposób zostaną wydzielone ścieki zasolone, natomiast ilość wody potrzebnej do funkcjonowania oczyszczalni wskazuje, że mogą być rozcieńczane w oczyszczalni i zrzucane do rzeki, co będzie skutkować powolną degradacją (słodkowodnego) środowiska wodnego i roślinnego. Obecne dokumenty przygotowane dla potrzeb pozyskania przez inwestora pozwolenia wodnoprawnego, wskazują na ich zrzut do rzeki [...] , a następnie do wód [...], co jest niezgodne z założeniami przyjętego raportu i wydaną decyzją środowiskową, a także potwierdza słuszność powyższych obaw. Z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedmiotowy teren zlokalizowany jest poza strefami ochronnymi ujęć wód podziemnych i powierzchniowych oraz obszarami związanymi z Europejską siecią Ekologiczną Natura 2000. Niemniej jednak trzeba uściślić, że w zlewni [...] położone są obszary chronione (Park Krajobrazowi Lasy nad [...] oraz obszar mający znaczenie dla Wspólnoty Natura 2000 [...] w K.), w obrębie których znajdują się ekosystemy od wód zależne. Odnosząc się do naruszenia art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 1232 z późn. zm., w skrócie: "p.o.ś."), dotyczącego stwierdzenia konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania, skarżąca wskazała nie musi zaistnieć negatywny wpływ inwestycji na nieruchomość sąsiednią, lecz wystarczy by wystąpiła potencjalna groźba takiego skutku. Ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania Gminy K. wynika, że teren działek nr 1 i 2 nie był przeznaczony dla zabudowy przemysłowej (dlatego stworzono na te potrzeby nowy obiekt, gdzie przemysłową ogólnodostępną oczyszczalnię określono infrastrukturą techniczną niezbędną dla potrzeb zakładu), chociaż podlegał on ochronie przed ekspansją gospodarczą i urbanistyczną. Teren nie był objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ I instancji nie miał nawet możliwości zastosowania art. 81 ust. 1 u.u.i.ś., ponieważ przewidywane oddziaływanie na środowisko zostało przedstawione wyłącznie wobec wariantu wnioskowanego przez inwestora, uznanego za wariant najkorzystniejszy dla środowiska. Natomiast wariant alternatywny został już na wstępie odrzucony przez inwestora i to wyłącznie z powodów ekonomicznych.
Organ II instancji pismem z dnia [...] r. złożył odpowiedź na skargę i wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 20 lipca 2020 r. pełnomocnik inwestora wniósł o oddalenie skargi.
Pismem z dnia 20 sierpnia 2020 r. pełnomocnik skarżącej podał, że zgodnie z art. 61 ust. 2 u.u.i.ś., ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stanowiącą część postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przeprowadza organ właściwy do wydania tej decyzji. W przedmiotowej sprawie decyzja w prawdzie wydana została po przeprowadzeniu oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, jednak ocena ta z uwagi na nieprawidłowości jakie zawierał raport o oddziaływaniu na środowisko oraz wprowadzeniu organów gminy przez inwestora w błąd, nie mogła być rzetelna. Dlatego też w celu ustalenia, czy decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a więc w tym przypadku bez prawidłowej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko konieczne jest zbadanie raportu. Inwestor od chwili wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej twierdził, że planowana inwestycja ma być oczyszczalnią przemysłową przyzakładową, co w zeznaniach składanych w toku umorzonego już postępowania karnego potwierdzili pracownicy gminy. Z zasad logiki i doświadczenia życiowego wynika jednak, że projektowane przedsięwzięcie, które zakłada budowę oczyszczalni ścieków przemysłowych o przepustowości 600 dm3 nie może być przeznaczone jedynie na cele zakładowe, gdy zakład produkuje maksymalnie kilkanaście dm3 ścieków, a budowa tak dużej inwestycji jedynie dla celów zakładowych jest nierentowna. Zważając na powyższe, skala przedsięwzięcia nie może pozostać bez znaczącego wpływu na środowisko. Wymaga więc ona kompleksowej oceny w zakresie znaczącego negatywnego oddziaływania na środowisko. Przede wszystkim znaczenie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko powinno być dokonane biorąc pod uwagę z jednej strony wymogi nadrzędnego interesu publicznego i brak rozwiązań alternatywnych, a z drugiej strony zapewnienie realizacji kompensacji przyrodniczej w zakresie spójności i prawidłowego działania ekosystemu w rejonie planowanej inwestycji oraz wniósł o przeprowadzenie dowodów z załączonych dokumentów.
Pismem z dnia 16 listopada 2020 r. pełnomocnik inwestora wniósł o oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi.
Pismem z dnia 16 listopada 2020 r. pełnomocnik skarżącej podał, że w całości podtrzymuje wnioski i twierdzenia zawarte w skardze, jak i w dalszych pismach procesowych.
Pismem z dnia 16 listopada pełnomocnik skarżącej oraz uczestnika postępowania K. J. podtrzymał w całości zarzuty skargi oraz twierdzenia zawarte w piśmie procesowym z dnia 20 sierpnia 2020 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym wobec spełnienia warunków wynikających z treści art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity: Dz. U. poz. 1842 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego w składzie trzech sędziów, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na podstawie § 1 zarządzenia nr 31 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw i wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach dalszych działań profilaktycznych przeciwdziałających rozprzestrzenianiu się wirusa SARS-CoV-2 w związku z objęciem miasta Gliwice i niektórych innych miast województwa śląskiego obszarem czerwonym, w związku z zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 października 2020 r., na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 przywołanej wcześniej ustawy, skierowano sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym na dzień 2 grudnia 2020 r., o czym zawiadomiono skarżącą, organ administracji i wszystkich uczestników postępowania (k. 113 akt sądowych).
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (przepis art. 57a nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż dotyczy skarg na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej). Jednakże zgodnie z art. 134 § 2 p.p.s.a. sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Z kolei stosownie do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach.
Z przepisów tych wynika bezspornie, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Stwierdzenie istnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek skutkuje wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego. Akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę (art. 151 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji organu II instancji z dnia [...] r., utrzymującej w mocy decyzję własną tego organu z dnia [...] r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji z dnia [...] r., zmienionej następnie decyzją organu I instancji z dnia [...] r., Sąd, nie dopatrzył się przy jej wydaniu takiego naruszenia prawa, które w świetle przywołanego powyżej art. 145 § 1 p.p.s.a., uzasadniałoby jej usunięcie z obrotu prawnego.
W tym miejscu należy przypomnieć, że organ I instancji ostateczną decyzją z dnia [...] r., [...], znak [...], działając na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2, art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 73 ust. 1, art. 74 ust. 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 77 ust. 1, art. 79 ust. 1, art. 80, art. 82, art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (wówczas tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 z późn. zm., w skrócie, jak dotychczas: "u.u.i.ś.") oraz art. 104 i art. 106 k.p.a., w związku z § 3 ust. 1 pkt 78 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213 poz. 1397 z późn. zm.), orzekł o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia inwestycyjnego na nieruchomości stanowiącej działki o numerach ewidencyjnych 1 i 2, karta mapy nr 4, polegającego na budowie mechaniczno-chemiczno-biologicznej oczyszczalni ścieków przy zastosowaniu niskoreagentowej technologii oczyszczania ścieków w sołectwie H., gmina K. (dotychczas określanej w skrócie jako: "decyzja z dnia [...] r."). Powyższa decyzja została zmieniona decyzją organu I instancji z dnia [...] r., w zakresie szczegółowo opisanym na stronie 3 niniejszego uzasadnienia.
Pismem z dnia 9 maja 2019 r. skarżąca, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., złożyła do organu II instancji wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] r. (por. str. 4).
Zgodnie z ugruntowanym poglądem judykatury i piśmiennictwa prawniczego instytucja stwierdzenia nieważności jest kompromisem dwóch zasad - zasady praworządności oraz zasady trwałości decyzji administracyjnej. Z zasady trwałości decyzji administracyjnej wynika dążenie do sanacji wadliwości decyzji dla ochrony praw nabytych przez stronę, natomiast z zasady praworządności dążenie do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wadliwych. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy, powinna być zatem interpretowana ścieśniająco, a postępowanie prowadzone w tym trybie, nie może skutkować wzruszeniem ostatecznych decyzji administracyjnych w oparciu o wady, które nie są wadami kwalifikowanymi. "Rażące naruszenie prawa" jest jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji zawartą w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Pojęcie to nie otrzymało definicji legalnej. W procesie stosowania prawa zostało jednak ukształtowane na tyle czytelnie, że jego rozumienie nie powinno budzić wątpliwości. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa nie może być interpretowane w sposób rozszerzający, a następuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać ani tolerować. Podkreśla się nadto, że z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde, nawet oczywiste naruszenie prawa. Nie każde bowiem naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję w takim stopniu, że niezbędna jest jej eliminacja tak, jak gdyby od początku nie została wydana, a istnienie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. musi być oczywiste, "widoczne gołym okiem", a nie być kwestią przypuszczeń, czy też zawiłych dociekań i zabiegów językowych (wyrok NSA z dnia 6 lutego 2002 r. sygn. akt II OSK 490/05, dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA, dalej: "CBOS"). Z motywów decyzji wydanej w trybie nadzwyczajnym wyczytać można, jako przyczynę stwierdzenia nieważności, naruszenie przez organ I instancji prawa materialnego.
Należy wskazać, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie takiej decyzji jest wymagane jedynie dla planowanych: 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; bądź jako 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 u.u.i.ś.).
Istotną okolicznością jest także i to, że postępowanie prowadzone w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań jest koniecznym elementem dla uzyskania innych rozstrzygnięć pozwalających już konkretnie na realizację określonego przedsięwzięcia, a samo postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji określonego przedsięwzięcia (inwestora). W realiach niniejszej sprawy takim przyszłym rozstrzygnięciem była decyzja organu I instancji z dnia [...] r. nr [...], znak [...], ustalająca warunki zabudowy dla przedsięwzięcia inwestycyjnego, wydana na podstawie art. 59 ust. 1, 60 ust. 1 i 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (wówczas t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 647 z późn. zm., w skrócie: "u.p.z.p."), która stała się ostateczna z dniem [...] kwietnia 2015 r., oraz została sprostowana w zakresie punktu 13 postanowieniem organu I instancji z dnia [...] r.
W tym miejscu trzeba zauważyć z urzędu, że wymieniona decyzja z dnia [...] r. została później w trybie nadzwyczajnym zakwestionowana i organ II instancji stwierdził jej nieważność decyzją z dnia [...] r., nr [...], a wyniku wniesienia przez inwestora skargi nieprawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 28 września 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 1559/19 (CBOS), została ona oddalona. Wyjaśnienie to jest konieczne z uwagi na przedmiot obecnie rozpatrywanej sprawy, w której zakwestionowana ostateczna decyzja organu I instancji z dnia [...] r. została wydana wcześniej. Z powyższego wypływa istotny wniosek ograniczający niniejsze postępowania wyłącznie do kwestii określenia środowiskowych uwarunkowań, których spełnienie przez inwestora, determinuje możliwość realizacji przedsięwzięcia (por. art. 72 ust. 1 pkt 3 i art. 73 ust. 1 u.u.i.ś.).
Wskazanie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko ustawodawca, na mocy art. 60 u.u.i.ś. powierzył Radzie Ministrów, która rozporządzeniem z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397), skatalogowała oddzielnie przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko i przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (pkt 1-3).
Mając na uwadze charakter planowanej inwestycji za prawidłowe uznać należy stanowisko, iż projektowane przedsięwzięcie wymienione zostało w § 3 tegoż rozporządzenia, w szczególności w pkt 78. Konsekwencją ustalenia, iż w sprawie mamy do czynienia z przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, może być potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, bowiem dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko obowiązek taki nie powstaje automatycznie, lecz stwierdza go, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 63 ust. 1 u.u.i.ś.).
W rozpatrywanej sprawie kwestia konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanej inwestycji również nie wzbudzała kontrowersji, bowiem obowiązek w powyższym zakresie został stwierdzony postanowieniem organu I instancji z dnia [...] r. (str. 1 niniejszego uzasadnienia). W wykonaniu powyższego obowiązku inwestor przedłożył raport o oddziaływaniu projektowanego przedsięwzięcia na środowisko, a w dalszej kolejności aneks do tego raportu. Dalej wskazać przyjdzie, iż art. 80 ust. 1 u.u.i.ś. wymaga, aby w sytuacji, gdy w toku postępowania przeprowadzona została ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko właściwy organ, wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, wziął pod uwagę: 1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 u.u.i.ś.; 2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; 3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa; 4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. Nadto, regulacje u.u.i.ś. wymaga, aby organ wydał decyzję po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2 u.u.i.ś.). Mając na uwadze okoliczność, iż w toku kontrolowanego postępowania nie było prowadzone postępowanie w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, to należy odnieść się wyłącznie do pozostałych elementów warunkujących wydanie decyzji. Odnosząc się do kwestii uzgodnień i opinii wskazać należy, iż przepis art. 77 ust. 1 u.u.i.ś. wymaga aby przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska (por. art. 77 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś.), oraz zasięgnął opinii państwowego powiatowego inspektora nadzoru sanitarnego (art. 78 ust. 1 pkt 2 u.u.i.ś.).
Nie ulega wątpliwości, iż w realiach niniejszej sprawy Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. (RDOŚ) postanowieniem z dnia [...] r. wyraził opinię, że nie istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Następnie po uzupełnieniu wniosku inwestora RDOŚ postanowieniem z dnia [...] r., na podstawie art. 106 k.p.a. i art. 77 ust. 1 pkt 1, art. 77 ust. 3, 4 i 7 u.u.i.ś., dokonał uzgodnienia pod określonymi warunkami (str. 1-4 uzasadnienia, pkt I -II) oraz nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę, a także postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko (pkt III). Warunki, pod którymi dokonane zostało powyższe uzgodnienie przeniesione zostały do decyzji organu I instancji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla realizacji planowanej inwestycji. Ponadto, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. (PPIS) przedkładając opinię z dnia [...] r. zaopiniował pozytywnie planowane przedsięwzięcie i określił środowiskowe uwarunkowania jego realizacji, wskazując, iż z punktu widzenia wymagań higienicznych i zdrowotnych nie dostrzega przeciwwskazań do realizacji przedsięwzięcia, w szczególności z uwagi na to, że tak w procesie budowy, jak i podczas eksploatacji inwestycji istnieje możliwość zastosowania rozwiązań skutkujących ograniczeniem negatywnego oddziaływania na środowisko, oraz nawet po zmianie wniosku inwestora i przedłożeniu aneksu do raportu po nowej opinii z dnia [...] r. nie zmienił wcześniej już wyrażonego w uzgodnieniach stanowiska. Wskazania zawarte w powyższych opiniach i postanowieniach uzgodnień przeniesione zostały do decyzji organu I instancji, ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla realizacji planowanej inwestycji. Pozwala to dojść do przekonania, iż spełniony jest warunek, o którym mowa w przepisie art. 80 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś., gdyż decyzja uwzględnia ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i jego aneksie.
Nie ulega bowiem wątpliwości, iż raport przedłożony przez inwestora, jak i aneks do niego był podstawą uzgodnień i opinii, o których była mowa powyżej. Wzięcie pod uwagę przez organ I instancji tych uzgodnień i opinii jednoznacznie wskazuje na wypełnienie warunku, o którym mówi art. 80 ust. 1 pkt 2 u.u.i.ś.
Niezależnie od powyższego organ I instancji poddał zapisy znajdujące się w raporcie analizie w ramach prowadzonego postępowania, wyprowadzając odnoszące się do środowiska uwarunkowania konieczne do spełnienia przy realizacji i eksploatacji projektowanego przedsięwzięcia.
Odnosząc się kwestii uwzględnienia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wyników postępowania z udziałem społeczeństwa należy wskazać, iż organy administracji właściwe do wydania takiej decyzji mają obowiązek zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w tego rodzaju postępowaniu (art. 30 u.u.i.ś.), w którym stosownie do treści art. 29 u.u.i.ś., każdy ma prawo składania uwag i wniosków. Analizując działania organu I instancji w powyższym zakresie należy jednoznacznie wskazać na prawidłowość zastosowania także normy art. 33 u.u.i.ś. Uwagi i wnioski zgłoszone w toku prowadzonego postępowania winny zostać rozpatrzone, a w uzasadnieniu decyzji, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów k.p.a., organ winien podać informacje o udziale społeczeństwa w postępowaniu oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa (art. 37 u.u.i.ś.
Z akt administracyjnych wynika, że organ prowadzący postępowanie zawiadomił w drodze obwieszczenia o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na wniosek inwestora, określając rodzaj i miejsce planowanej inwestycji. W tym samym dniu organ miał podać do publicznej wiadomości informację o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie wniosku inwestora o wydanie decyzji środowiskowej dla opisanego przedsięwzięcia i określił końcową datę składania uwag i wniosków.
Analiza uzasadnienia kwestionowanej decyzji organu I instancji z dnia [...] r. jednoznacznie wskazuje na poprawność zastosowania prawa w powyższym zakresie z powodu braku złożenia uwag i wniosków (str. 24 uzasadnienia).
Kontrolowanej decyzji nie można także postawić zarzutu naruszenia przepisu art. 82 u.u.i.ś., bowiem określono w niej: rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, obowiązek przedstawienia przez inwestora analizy porealizacyjnej, oznaczając jej zakres i termin przedstawienia, wobec przyjęcia przez organy, że z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika taka potrzeba. Ponadto załącznik nr 1 do decyzji stanowi charakterystyka przedsięwzięcia licząca 5 stron (por. art. 82 ust. 3 u.u.i.ś.).
Raporty o oddziaływaniu na środowisko sporządzane są dla określonego rodzaju inwestycji, których oddziaływanie w części przypadków można uznać za negatywne. Stąd też inwestor podejmując się ich realizacji musi przedstawić warianty planowanego przedsięwzięcia w sposób zapewniający możliwość kontroli, czy proponowany wariant jest rozwiązaniem optymalnym, tj. stanowi rozwiązanie najbardziej korzystne nie tylko dla inwestora, ale przede wszystkim dla środowiska. Podobne poglądy dominują w odniesieniu do przepisów u.u.i.ś., bowiem: "W świetle art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) nie jest wystarczające przedstawienie w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jedynie wariantu wnioskodawcy oraz wariantu polegającego na tym, że przedsięwzięcie nie będzie podejmowane. Wariant niepodejmowania przedsięwzięcia nie może być uznany za racjonalny wariant alternatywny wobec wariantu wnioskodawcy" (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 marca 2011 r. o sygn. akt II SA/Gd 864/10, CBOS).
Wskazując na powyższe Sąd doszedł do przekonania, że wyprowadzenie wymogu przedstawienia więcej niż dwóch wariantów przedsięwzięcia następuje w drodze wykładni prawa. Zatem zaakceptowanie inwestycji, dla której przedstawiono jedynie wariant polegający na podjęciu przedsięwzięcia w kształcie przyjętym przez inwestora, nie może być rozważany w kategoriach rażącego naruszenia prawa (por. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).
Sąd nie podziela zaprezentowanej w skardze argumentacji, gdyż organ II instancji w sposób należyty zidentyfikował swoją rolę i przeprowadził postępowanie wyjaśniające, pozwalające z wystarczającą dozą pewności uznać, iż decyzja organu I instancji z dnia [...] r., będąca przedmiotem wniosku skarżącej nie narusza prawa w sposób kwalifikowany, uzasadniający stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. w związku z przepisami u.u.i.ś., względnie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (jako rażąco naruszającej prawo). Dokonana przez organu II instancji analiza, której przebieg został szczegółowo przytoczony w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia, w ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości.
Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi Sąd wskazuje, że żaden z nich nie daje podstaw do wzruszenia zaskarżonej decyzji.
Zdaniem Sądu, nie naruszono również art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., bowiem zakres zebrania i poziom szczegółowości analizy materiału dowodowego, ocenić należy jako wystarczający, chociaż postulatem skargi było przeprowadzenie także dowodów z innych opracowań.
Dodatkowo należy zaznaczyć, że celem postępowania dowodowego prowadzonego przez sąd administracyjny nie jest dokonywanie ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwianej decyzją administracyjną. Nie ma podstaw do twierdzenia, że z art. 106 § 3 p.p.s.a. wynika możność żądania przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, których strona nie podniosła w toku postępowania przed organem administracji i które były nieznane organom. Nie można w tym trybie kwestionować poszczególnych ustaleń i ocen, które składają się na stan faktyczny i prawny sprawy. Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. służy natomiast ocenie, czy właściwe w sprawie organy ustaliły stan faktyczny sprawy zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie, czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. Przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu przez sąd administracyjny będzie zatem dopuszczalne wówczas, gdy postulowany (bądź dopuszczony z urzędu) dowód będzie pozostawał w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu. Mówiąc inaczej winien to być dowód z dokumentu, który mógłby się przyczynić do wyjaśnienia kwestii legalności zaskarżonego aktu. Ponadto, dopuszczony winien być tylko taki dowód, który odnosi się do "istotnych wątpliwości" związanych z oceną, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem. Postępowanie w trybie omawianego przepisu ma charakter uzupełniający i fakultatywny. O konieczności i celowości jego przeprowadzenia decyduje sąd rozpoznający skargę, przy czym tylko do tego sądu należy ocena, czy w sprawie istnieją istotne wątpliwości, które bez nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie mogą zostać wyjaśnione przez dopuszczenie określonego dowodu. Co do istotnych wątpliwości, to można o nich mówić wówczas, gdy ze względu na mające znaczenie dla wyjaśnienia sprawy braki bądź sprzeczności w ustaleniach faktycznych, podjęte rozstrzygniecie nie jawi się jako niewątpliwe. Przywołać należy również utrwalony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd o niedopuszczalności przeprowadzenia przed sądem administracyjnym dowodu z opinii biegłego (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 412/16 i wyrok NSA wyrok z dnia 15 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 698/16, CBOS). Opinia biegłego jest bowiem innym środkiem dowodowym, niż "dowód z dokumentu", w rozumieniu art. 106 § 3 p.p.s.a. Mianowicie przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w postępowaniu sądowoadministracyjnym musiałoby podlegać wszelkim rygorom prawnym właściwym dla kontradyktoryjnego modelu procesu sądowego i w żadnym wypadku nie może być utożsamiane wyłącznie z zapoznaniem się z treścią określonego dokumentu prywatnego, zawierającego przygotowany na zlecenie strony pogląd w sprawie (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 kwietnia 2018 r. sygn. akt I Sa/Kr 172/18, CBOS).
Wskazać również należy na pogląd, że sąd administracyjny, kontrolując zgodność z prawem postępowania administracyjnego i wydanej w jego wyniku ostatecznej decyzji administracyjnej, nie ma w świetle obowiązujących przepisów ani obowiązku, ani nawet uprawnienia, aby odnosić się do zdarzeń późniejszych i uwzględniać dokumenty powstałe po wydaniu zaskarżonej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2017 r. sygn. akt II OSK 2100/16, CBOS). Niezasadne jest uchylenie decyzji z uwagi na wadliwości postępowania dowodowego w sytuacji, gdy dowody ewentualnie potwierdzające wadliwość postępowania dowodowego zostały przedłożone dopiero na rozprawie przed sądem, a zatem organy administracji nie miały żadnej możności ustosunkowania się do nich w toku postępowania. Przechodząc do okoliczności rozpoznawanej sprawy należy przypomnieć, że skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika w pismach skierowanych do sądu wniosiła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, w tym z opinii. Z kolei organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł m.in. o oddalenie wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi i kolejnych pism. Mając na uwadze wnioski dowodowe wyjaśnić należy, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 p.p.s.a.). W postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie może zatem być prowadzone postępowanie dowodowe z zeznań stron, świadków i opinii biegłych.
Niniejsza sprawa nie dotyczy również przesłanek pozbawienia wójta mandatu radnego, ale dotyczy zagadnienia podstawowego, to jest przesłanek nieważności, których nie stwierdzono.
Zarzut naruszenia art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. przez niewskazanie podstawy prawnej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji i pominięcie podstawy stwierdzania nieważności wskazanej w art. 156 § 1 k.p.a. jest całkowicie chybiony. Podstawy prawne odmowy stwierdzenia nieważności omówione zostały na kilkunastu stronach zaskarżonej decyzji. Doprecyzować należy też, że w art. 156 § 1 k.p.a. wskazano kilka podstaw stwierdzenia nieważności decyzji, niemniej w niniejszej sprawie rozważać należało art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z opisanych przyczyn nie można się zgodzić ze skarżącą, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego. Jeszcze raz przypomnieć należy, że postępowanie, którego dotyczy niniejsza skarga, nie jest postępowaniem w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań, ale postępowaniem nadzwyczajnym, w którym bada się przesłanki nieważności w odniesieniu do innej decyzji ostatecznej.
Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. dla stwierdzenia nieważności decyzji, niezbędne jest ustalenie następujących przesłanek: po pierwsze, treść decyzji musi pozostawać w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa; po drugie - w sprawie, w zakresie objętym tą decyzją obowiązywał niewątpliwy stan prawny; nadto charakter naruszenia przepisu był tego rodzaju, że prowadziło to do powstania sytuacji niemożliwej do zaakceptowania w praworządnym państwie. Powyższe przesłanki muszą być jasno wskazane i nie mogą być dorozumiane.
Stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą wyjątek od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji ostatecznych, służącej ochronie takich wartości jak porządek prawny, ochrona praw nabytych, pewność, stabilność i bezpieczeństwo obrotu prawnego. Zasadą ogólną postępowania administracyjnego (art. 8 K.p.a.) jest też obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa, czemu nie służy uchylanie lub zmienianie ostatecznych i prawomocnych decyzji bez szczególnie uzasadnionych powodów. Dlatego należy uznać, iż naruszenie przepisów uzasadniających stwierdzenie nieważności musi być szczególnie poważne i mające na tyle istotny wpływ na wynik sprawy, aby uzasadniało to odstępstwo od podstawowej zasady postępowania jako jest stabilność ostatecznych decyzji administracyjnych. Ponadto, samo naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania mające nawet istotny wpływ na wynik sprawy nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 77 ust. 1 u.u.i.ś., RDOŚ pozytywnie zaopiniował realizację planowanego przedsięwzięcia. Dodatkowo, nie zachodziła żadna z ujętych w przepisach okoliczności uzasadniająca wydanie decyzji odmawiającej zgodę na realizację przedsięwzięcia. Bez potwierdzenia jest także zarzut skarżącej dotyczący niewłaściwego ustalenia kręgu stron postępowania. Przepisy nakazują jedynie zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu i umożliwienie zgłoszenia uwag oraz wniosków, natomiast nie nakładają obowiązku uzyskania społecznej akceptacji dla przedsięwzięcia. W niniejszym postępowaniu nie doszło także do rażącego naruszenia prawa z uwagi na brak przeprowadzenia dowodów, niezbędnych do wyjaśnienia istoty sprawy, czy też do wydania decyzji bez przeprowadzenia dowodów obligatoryjnych w danej sprawie lub też takich, które miałyby oczywisty wpływ na odmienną ocenę materiału dowodowego. Organ II instancji podkreślił, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej brak jest miejsca na merytoryczną ocenę raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W sprawie zatem nie zaistniała żadna z przesłanek art. 156 § 1 k.p.a. Końcowo Sąd zaznacza, że odstąpił od analizy i przytaczania w części merytorycznej niniejszego uzasadnienia obszernych zarzutów skargi. Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, Sąd uznał, że brak jest podstaw do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił, o czym orzeczono w sentencji.