IV SA/WA 381/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-05-12
NSAAdministracyjneWysokawsa
nieruchomości rolneprzejęcie na własność Skarbu Państwadekret o reformie rolnejpostępowanie administracyjnekontrola sądowaart. 153 PPSAzasada związania oceną prawnąwłaściwość rzeczowa

WSA w Warszawie uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotyczącą przejęcia nieruchomości rolnej na własność Skarbu Państwa, powołując się na brak podstaw prawnych w poprzednich orzeczeniach.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymującą w mocy odmowę stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1954 r. o przejęciu nieruchomości rolnej na własność Państwa. Sąd administracyjny uchylił decyzję Ministra, wskazując na naruszenie art. 153 PPSA, ponieważ organ nie uwzględnił wcześniejszej oceny prawnej sądu z 2004 r. o braku podstaw prawnych do wydania orzeczenia z 1954 r. na podstawie dekretu z 1945 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę J. L. i innych spadkobierców byłego właściciela nieruchomości rolnej na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z grudnia 2005 r. Decyzja ta utrzymywała w mocy wcześniejszą decyzję Ministra z października 2005 r. o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1954 r., które z kolei utrzymywało w mocy orzeczenie o przejęciu nieruchomości rolnej na własność Państwa na podstawie dekretu z 1945 r. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania. Uzasadnienie opierało się na art. 153 PPSA, zgodnie z którym ocena prawna sądu wyrażona w orzeczeniu wiąże sąd oraz organ. Sąd wskazał, że w wyroku z 2004 r. (sygn. akt IV SA/Wa 472/04) już stwierdzono brak podstaw prawnych w dekrecie z 1945 r. do wydania orzeczenia administracyjnego o przejęciu nieruchomości. Minister, mimo uchylenia jego wcześniejszych decyzji przez WSA w 2004 r., ponownie wydał decyzję, nie uwzględniając tej wiążącej oceny prawnej, czym naruszył art. 153 PPSA. Sąd podkreślił, że nie nastąpiła zmiana stanu prawnego ani nie ujawniły się nowe okoliczności uzasadniające odstąpienie od wcześniejszej oceny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji (Prezydium WRN w S.) nie miało podstaw prawnych w dekrecie z 1945 r. do wydania orzeczenia o przejęciu nieruchomości w formie decyzji administracyjnej.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny, opierając się na art. 153 PPSA i swoim wcześniejszym wyroku z 2004 r., stwierdził, że dekret z 1945 r. nie przewidywał przejęcia nieruchomości w trybie decyzji administracyjnej ani nie wskazywał organu właściwego rzeczowo do wydania takiej decyzji. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, utrzymując w mocy orzeczenia o przejęciu, naruszył art. 153 PPSA, nie uwzględniając tej wiążącej oceny prawnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (5)

Główne

PPSA art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

PPSA art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji.

Dz.U. 1945 nr 57 poz. 321

Dekret z dnia 28 listopada 1945 r. o przejęciu niektórych nieruchomości ziemskich na cele reformy rolnej i osadnictwa

Podstawa prawna przejęcia nieruchomości, jednakże sąd uznał, że nie przewidywał on przejęcia w trybie decyzji administracyjnej ani nie wskazywał organu właściwego rzeczowo.

Pomocnicze

PPSA art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania.

PPSA art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organ art. 153 PPSA poprzez nieuwzględnienie wiążącej oceny prawnej sądu z wyroku z 2004 r. o braku podstaw prawnych do wydania orzeczenia z 1954 r. na podstawie dekretu z 1945 r.

Godne uwagi sformułowania

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. dekret z dnia 28 listopada 1945 r. nie przewidywał przejęcia nieruchomości w tym trybie - decyzją administracyjną ani nie wskazywał organu właściwego rzeczowo do wydania takiej decyzji.

Skład orzekający

Jakub Linkowski

przewodniczący

Marian Wolanin

sprawozdawca

Agnieszka Wójcik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność zasady związania oceną prawną sądu (art. 153 PPSA) w sprawach administracyjnych, nawet po latach i mimo zmian organów czy procedur, jeśli stan prawny i faktyczny nie uległy zmianie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przejęcia nieruchomości na podstawie dekretu z 1945 r. i interpretacji jego stosowania przez sądy administracyjne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak zasada związania oceną prawną sądu (art. 153 PPSA) może być kluczowa dla ochrony praw obywateli, nawet w sprawach dotyczących historycznych przejęć nieruchomości.

Sąd administracyjny przypomina: Prawo z 1945 roku nie dawało podstaw do przejęcia nieruchomości decyzją administracyjną!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 381/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-05-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wójcik
Jakub Linkowski /przewodniczący/
Marian Wolanin /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie asesor WSA Marian Wolanin (spr.), asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2006 r. sprawy ze skargi J. L., E. L., E. G., J. G, G. G., A. G., M. P., K. K. i K. G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości rolnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] października 2005 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżących J. L., E. L, E. G., J. G., G. G., A. G., M. P., K. K. i K. G. solidarnie kwotę 440 /czterysta czterdzieści/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] października 2005 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 1954 r. utrzymującego w mocy orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w S. z dnia [...] stycznia 1954 r. o przejęciu na własność Państwa nieruchomości rolnej o pow. [...] ha zapisanej w Kw nr [...] prowadzonej w Sądzie Rejonowym w T. stanowiącej własność J. G.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano m.in., że przejęcie nieruchomości nastąpiło na podstawie dekretu z dnia 28 listopada 1945 r. o przejęciu niektórych nieruchomości ziemskich na cele reformy rolnej i osadnictwa (Dz.U. Nr 57, poz. 321). Dokonując oceny legalności orzeczeń o przejęciu nieruchomości na rzecz Państwa, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, że Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w S. miało podstawę prawną do działania w niniejszej sprawie i było właściwym do wydania orzeczenia z dnia [...] stycznia 1954 r.
Zaskarżona decyzja z dnia [...] grudnia 2005 r. oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] października 2005 r. wydane zostały po uprzednim uchyleniu decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2004 r. i z dnia [...] stycznia 2004 r. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2004 r. sygn. akt IV SA/Wa 472/04. W powołanym wyroku Sąd wskazał m.in., że dekret z dnia 28 listopada 1945 r. nie przewidywał przejęcia nieruchomości w tym trybie - decyzją administracyjną ani nie wskazywał organu właściwego rzeczowo do wydania takiej decyzji. Następnie Sąd wskazał, że tych okoliczności, jako istotnych dla wyniku sprawy organ nadzoru nie rozważył i nie ocenił.
W skardze na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, J. L., działający jako spadkobierca byłego właściciela nieruchomości we własnym imieniu oraz w imieniu pozostałych uprawnionych osób, zarzucił naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), błędne zastosowanie przepisów dekretu z dnia 28 listopada 1945 r., oraz błędne ustalenia faktyczne odnoszące się do okoliczności osiedlenia repatrianta na nieruchomości J. G., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, powołując się na stan faktyczny i prawny zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
W wyroku z dnia 29 listopada 2004 r. sygn. akt IV SA/Wa 472/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał oceny prawnej orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w S. z dnia [...] stycznia 1954 r., wskazując na brak podstaw prawnych w dekrecie z dnia 28 listopada 1945 r. o przejęciu niektórych nieruchomości ziemskich na cele reformy rolnej i osadnictwa, do jego wydania. Ocena ta, zgodnie z powołanym art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wiąże organ orzekający oraz Sąd rozpatrujący skargę w niniejszej sprawie.
Wprawdzie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zaskarżonej decyzji wskazał na sposób ustalenia właściwości rzeczowej Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej do orzekania w sprawie przejęcia nieruchomości na rzecz Państwa na podstawie dekretu z dnia 28 listopada 1945 r., to jednak nie uwzględnił oceny prawnej zawartej w wyroku z dnia 29 listopada 2004 r. sygn. akt IV SA/Wa 472/04 o braku podstaw prawnych do wydania orzeczenia jako formy decyzji administracyjnej, czym naruszył art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W rozpatrywanej sprawie nie nastąpiła bowiem zmiana stanu prawnego, jak również nie ujawniły się nowe okoliczności w sprawie, które uzasadniałyby brak związania oceną prawną zawartą w wyroku Sądu z dnia 29 listopada 2004 r.
W związku z powyższym, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.
O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżących orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 §2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zobowiązany jest uwzględnić ocenę prawną zawartą w wyroku z dnia 29 listopada 2004 r. sygn. akt IV SA/Wa 472/04 i przeprowadzić postępowanie z udziałem wszystkich stron, w tym osób, którym obecnie przysługują prawa rzeczowe do przedmiotowej nieruchomości.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI