IV SA/WA 375/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-05-25
NSArolnictwoŚredniawsa
płatności rolneAgencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwaposiadanie grunturażące naruszenie prawanieważność decyzjiprawo UErozporządzenia KEkontrola administracyjnazawyżenie powierzchni

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę rolnika na decyzję stwierdzającą nieważność decyzji przyznającej mu płatności bezpośrednie do gruntów rolnych, uznając, że pierwotna decyzja była wydana z rażącym naruszeniem prawa z powodu zadeklarowania powierzchni, której rolnik nie posiadał.

Rolnik W. N. zaskarżył decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność wcześniejszej decyzji przyznającej mu płatności bezpośrednie do gruntów rolnych za rok 2004. Spór dotyczył zadeklarowania przez rolnika powierzchni działek, których nie posiadał, co było wynikiem konfliktu z inną spółką. Sąd uznał, że pierwotna decyzja przyznająca płatności była wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ rolnik nie spełnił wymogu posiadania gruntów, a różnica między zadeklarowaną a faktycznie posiadaną powierzchnią przekroczyła 50%, co skutkowało obowiązkiem nałożenia sankcji.

Sprawa dotyczyła skargi W. N. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego przyznającej rolnikowi płatności bezpośrednie do gruntów rolnych za rok 2004. Problem wynikał z faktu, że rolnik zadeklarował we wniosku trzy działki ewidencyjne, jednak kontrola wykazała, że o płatności do części z nich ubiegała się również inna spółka, "A." Sp. z o.o. Wcześniejsze postępowania wykazały, że rolnik nie był posiadaczem spornych działek, a umowa dzierżawy na rzecz spółki "A." była wpisana w księdze wieczystej. Mimo to, Kierownik Biura Powiatowego wydał decyzję przyznającą płatności, nie uwzględniając zawyżenia powierzchni i nie nakładając sankcji przewidzianych w przepisach unijnych. Dyrektor Regionalny stwierdził nieważność tej decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, wskazując na naruszenie przepisów UE dotyczących płatności bezpośrednich i zintegrowanego systemu zarządzania. Rolnik w skardze argumentował, że miał na myśli posiadanie zgodne z prawem i że złożył wniosek warunkowo, oczekując na rozstrzygnięcie sporu cywilnego o posiadanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że decyzja przyznająca płatności była wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ rolnik nie spełnił wymogu posiadania gruntów, a różnica między zadeklarowaną a faktyczną powierzchnią przekroczyła 50%, co obligowało do nałożenia sankcji zgodnie z rozporządzeniami UE. Sąd podkreślił, że dla stwierdzenia nieważności wystarczy rażące naruszenie prawa, które miało miejsce w tym przypadku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja taka może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa, jeśli nie spełniono wymogu posiadania gruntów rolnych, a przekroczenie dopuszczalnej różnicy powierzchni obliguje do nałożenia sankcji zgodnie z przepisami UE.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przyznanie płatności bezpośrednich wymaga posiadania gruntów rolnych. W sytuacji, gdy wnioskodawca zadeklarował powierzchnię, której nie posiadał, a różnica między deklarowaną a stwierdzoną powierzchnią przekroczyła 50%, organ pierwszej instancji rażąco naruszył prawo, nie nakładając sankcji przewidzianych w rozporządzeniach UE. Brak korekty wniosku przez rolnika po ustaleniu stanu faktycznego również obciążał go.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

u.p.d.o.g.r. art. 2 § 1, 2

Ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych

Płatności bezpośrednie przysługują posiadaczowi działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, kwalifikujących się do objęcia płatnościami.

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja podlega stwierdzeniu nieważności, gdy została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Rozporządzenie KE nr 2199/2003 art. 5 § 1

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 2199/2003

W przypadku różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a rzeczywistą przekraczającą 30%, pomoc nie jest przyznawana; powyżej 50% nakładana jest kara.

Rozporządzenie KE nr 2419/2001 art. 32 § 2

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 2419/2001

Podobne sankcje za przekroczenie deklarowanej powierzchni w ramach zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli.

Pomocnicze

k.c. art. 336

Kodeks cywilny

Definicja posiadania jako stanu faktycznego, związanego z wykonywaniem władztwa nad rzeczą wraz z wolą wykonywania uprawnienia dla siebie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja przyznająca płatności była wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ wnioskodawca nie posiadał zadeklarowanych gruntów, a różnica powierzchni przekroczyła 50%, co skutkowało obowiązkiem nałożenia sankcji zgodnie z przepisami UE.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego, że posiadał grunty zgodnie z prawem lub że wniosek był warunkowy, oczekując na rozstrzygnięcie sporu cywilnego. Argumentacja, że organ pierwszej instancji powinien był zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia sporu cywilnego o posiadanie.

Godne uwagi sformułowania

rażące naruszenie prawa niezbędne jest wykazanie, że było to rażące naruszenie prawa oczywistość naruszenia konkretnego przepisu, za uznaniem naruszenia za rażące przemawia charakter naruszonego przepisu oraz racje ekonomiczne, społeczne, a skutki, które wywołała decyzja są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności posiadanie musi być wyrazem wykonywania prawa, nie może być nim władztwo, które nie jest związane z prawem

Skład orzekający

Małgorzata Małaszewska-Litwiniec

przewodniczący sprawozdawca

Grzegorz Czerwiński

sędzia

Jarosław Trelka

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście decyzji o płatnościach rolnych oraz wymogu posiadania gruntów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów UE dotyczących płatności rolnych i systemu kontroli z lat 2003-2004.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne spełnienie wymogów formalnych i faktycznych przy ubieganiu się o środki publiczne, nawet w przypadku rolnictwa. Pokazuje też, jak sąd interpretuje 'rażące naruszenie prawa'.

Rolnik stracił dopłaty przez błąd we wniosku – sąd wyjaśnia, co to jest 'rażące naruszenie prawa'.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 375/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-05-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2007-02-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński
Jarosław Trelka
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Sygn. powiązane
II GSK 349/07 - Wyrok NSA z 2008-01-23
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, asesor WSA Jarosław Trelka, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2007r. sprawy ze skargi W. N. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) lipca 2006 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej płatności bezpośrednie do gruntów rolnych -oddala skargę-
Uzasadnienie
Zaskarżoną do sądu administracyjnego decyzją z dnia (...) lipca 2006 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia (...) marca 2006 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu g. z siedzibą w O. z dnia (...) stycznia 2006 r., którą przyznano W. N. płatności bezpośrednią do gruntów rolnych za rok 2004.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż wniosek W. N.
o przyznanie płatności bezpośredniej za rok 2004 obejmował trzy działki
ewidencyjne o nr: (...). Kontrola administracyjna przedmiotowego wniosku
wykazała, że o przyznanie płatności bezpośredniej do gruntów znajdujących się na
działkach ewidencyjnych nr (...) ubiegał się także inny podmiot ,,A."
Sp. z o.o. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, na podstawie
zgromadzonych dokumentów Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu g. z siedzibą w O. wydał w dniu
(...) października 2004 r. decyzję w sprawie przyznania płatności obszarowych, na mocy której pozostawił bez rozpoznania wniosek W. N. w stosunku do działek ewidencyjnych o numerach (...) położonych w obrębie G., gmina K., będących przedmiotem konfliktu krzyżowego. W wyniku rozpoznania odwołania od powyższej decyzji Dyrektor (...) Oddziału
Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S.
decyzją z dnia (...) czerwca 2005 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i
przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W
uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż z dokumentów zgromadzonych
w aktach sprawy nie wynika, aby W. N. w 2004 r. był posiadaczem działek
ewidencyjnych o nr (...) położonych w obrębie G. Jak wskazał organ
W. N. potwierdził powyższy fakt w swoim piśmie z dnia 12 czerwca 2004
r. stwierdzając: ,,mimo, iż moja umowa dzierżawy cały czas obowiązuje, obecnie
upraw pszenicy dokonuje bezprawnie Spółka ,,A." Sp. z o.o.,
uniemożliwiając prowadzenie na tych gruntach moich upraw". Ponadto organ
1
odwoławczy wskazał, iż w dziale III odpisu księgi wieczystej nr (...), prawo dzierżawy spornych działek na okres 25 lat wpisane jest na rzecz Spółki ,,A.". Wskazano również, iż W. N. dostarczył protokół ze sprawy o sygn.akt (...) toczącej się w Sądzie Rejonowym w G. z powództwa W. N. przeciwko ,,A." Sp. zo.o. o ochronę posiadania.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu g. z siedzibą w O. decyzją z dnia (...) stycznia 2006 r. przyznał W. N. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na 2004 r. za użytkowanie działki o numerze ewidencyjnym (...).
W dniu 7 marca 2006 r. Dyrektor (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia (...) stycznia 2006 r. Postępowanie to zakończyło wydanie decyzji z dnia (...) marca 2006 r., na mocy której Dyrektor (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. stwierdził na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, nieważność wyżej wymienionej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, tj. w szczególności art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. oraz w art. 32 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r.
Organ pierwszej instancji wyliczając płatność do działki rolnej położonej na działce ewidencyjnej (...) nie uwzględnił zawyżenia przez producenta rolnego wnioskowanej powierzchni gruntów rolnych w stosunku do powierzchni stwierdzonej w wyniku kontroli administracyjnej, wynikającego z faktu zadeklarowania we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 także działek ewidencyjnych nr (...) wraz z położonymi na nich działkami rolnymi oznaczonymi we wniosku literami A, B i C o łącznej powierzchni (...) ha, których nie był posiadaczem. Różnica pomiędzy powierzchnią wszystkich działek rolnych zadeklarowanych do dopłat we wniosku wyniosła (...) ha, zaś obszar stwierdzony do dopłat w wyniku wyjaśnień kontroli krzyżowej to (...) ha, wobec tego różnica między obszarem deklarowanym, a wyznaczonym wynosiła ponad 50 % i wiązała się z obowiązkiem nałożenia przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu g. z siedzibą w O. odpowiednich sankcji przewidzianych w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 2199/2003 oraz w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 2419/2001.
Skargę na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) lipca 2006 r. wniósł M. N. zarzucając jej naruszenie przepisów art. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 oraz art. 32 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 poprzez ich wadliwą interpretację jak również naruszenie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez błędne jego zastosowanie. W uzasadnieniu powyższej skargi skarżący, powołując się na systemową wykładnię art. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych podniósł, iż posługując się terminem "posiadanie" ustawodawca miał na myśli posiadanie zgodne z prawem, a nie bezprawne, uzyskane wskutek naruszenia cudzego posiadania. Skarżący wskazał, iż składając wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2004 r. wytoczył powództwo przeciwko Spółce ,,A." o naruszenie jego posiadania. Złożenie przedmiotowego wniosku w czasie wytoczonego procesu sądowego o ochronę posiadania, było zdaniem skarżącego, aktem zabezpieczenia jego praw do płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2004 r. Złożenie natomiast jako załącznika do przedmiotowego wniosku wyjaśnień powinno zostać w ocenie skarżącego uznane przez organ administracyjny, jako warunkowa deklaracja tego obszaru, uzależniona od przyszłego rozstrzygnięcia sądu cywilnego co do posiadania tego obszaru przez jeden z podmiotów. Zdaniem skarżącego organ pierwszej instancji zobowiązany był do zawieszenia postępowania w sprawie do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd cywilny. Powyższe umożliwiłoby skarżącemu w przypadku uzyskania niekorzystnego wyroku sądu podjęcie stosownych kroków i częściowego wycofania wniosku. Fakt poinformowania przez Kierownika Biura Powiatowego o wykrytych nieprawidłowościach, w ocenie skarżącego, wyeliminował możliwość skutecznego wycofania wniosku po uzyskaniu niekorzystnego wyroku sądowego. Nadto skarżący podniósł, iż ugruntowana linia orzecznictwa, jak i zgodne poglądy doktryny stanowią, że legalne posiadanie musi być wyrazem wykonywania prawa, nie może być nim władztwo, które nie jest związane z prawem. Skutkiem tego władztwo, które nie jest związane z prawem nie uprawnia, w myśl art. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, do dopłat, gdyż władający nieruchomościami bez tytułu prawnego nie jest ich posiadaczem. W przedmiotowej sprawie, władająca nieruchomościami w dniu złożenia wniosku spółka ,,A." była posiadaczem spornych nieruchomości, tyle, że zdaniem skarżącego, bezprawnym. Swoje posiadanie wywodziła bowiem z umowy dzierżawy, zawartej z naruszeniem wcześniejszego posiadania skarżącego, który ponad rok wcześniej zawarł umowę
dzierżawy na sporne grunty z właścicielem. W ocenie skarżącego zatem nienałożenie przez Kierownika Biura Powiatowego sankcji nie było rażącym naruszeniem prawa, lecz wynikała z dogłębnego zbadania sprawy.
W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odnosząc się do zawartych w niej zarzutów, podtrzymał stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) lipca 2006r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia (...) marca 2006 r., w której stwierdzono na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu g. z siedzibą w O. z dnia (...) stycznia 2006 r., przyznającą W. N. płatności bezpośrednią do gruntów rolnych za rok 2004. w łącznej wysokości 483,30 zł.
Dokonanie oceny zaskarżonej decyzji, co do jej zgodności z prawem, poddane jest więc specyficznym regułom odnoszącym się do kontroli decyzji wydanych w trybach nadzwyczajnych. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ma bowiem w prawie bardzo istotne znacznie. Przede wszystkim z tego powodu, że jest to instytucja procesowa stanowiąca wyjątek od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych {art. 16 § 1 Kpa). Przepis art. 156 § 1 Kpa nakłada zatem na organ administracji publicznej obowiązek nie tylko stwierdzenia niewątpliwego naruszenia prawa, ale zarazem wykazania, że było to rażące naruszenie prawa. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności
oznacza bowiem, że sprawa nie toczy się już w trybie zwykłym, a stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w trybie zwykłym dopuszczalne jest jedynie w przypadku stwierdzenia wyjątkowo ciężkiego naruszenia prawa. Do wzruszenia decyzji nie wystarczy zatem stwierdzenie zaistnienia naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy, ale musi to być rażące naruszenie prawa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 23 grudnia 2004r. Sygn. akt OSK 992/04, wyrok NSA z dnia 18 lipca 1994r. sygn. akt V SA 535/94, Wyrok NSA IV SA 905/2002 z dnia 27.10.2003 r. Wyrok NSA w Warszawie V SA 2998/99 z dnia 26.09.2000 r. Wyrok NSA w Warszawie III SA 1935/99 z dnia 11.08.2000 r. ) przyjmuje się, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, gdy łącznie zostaną spełnione trzy przesłanki: zachodzi oczywistość naruszenia konkretnego przepisu, za uznaniem naruszenia za rażące przemawia charakter naruszonego przepisu oraz racje ekonomiczne, społeczne, a skutki, które wywołała decyzja są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Oczywistość naruszenia prawa polega na niewątpliwej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym podstawę prawną decyzji. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszająca prawo, to gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. A zatem reasumując z rażącym naruszeniem prawa w świetle art. 156 § 1 pkt 2 Kpa powołanego przepisu mamy do czynienia, gdy w sposób oczywisty, bezsporny i nie stwarzający odmiennej wykładni został naruszony przepis prawny.
Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, iż w ocenie Sądu, orzekający w sprawie organ słusznie uznał, iż powyższe przesłanki zaistniały w rozpatrywanej sprawie.
Kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu g. z siedzibą w O. z dnia (...) stycznia 2006 r., przyznającą W. N. płatności bezpośrednią do gruntów rolnych za rok 2004, wydana została w oparciu o przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru(Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40, z późn. zm zwanej w dalszej części ustawą), której tytuł został zmieniony ustawą z dnia 25 kwietnia 2006 r. o zmianie ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych ( Dz. U. Nr 92, poz. 638). Zgodnie z art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy, płatności bezpośrednie do gruntów rolnych przysługują
osobie fizycznej, zwanej "producentem rolnym", utrzymującej grunty rolne w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska pod warunkiem, że jest ona posiadaczem działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami. Za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym prowadzona jest jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego.
Rażące naruszenie prawa w decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu g. z siedzibą w O. z dnia (...) stycznia 2006 r., przyznającej W. N. płatności bezpośrednią do gruntów rolnych za rok 2004, polega więc w szczególności na naruszeniu art. 2 ust. 1 i ust. 2 powołanej ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, poprzez niespełnienie wymogu posiadania i użytkowania rolniczego przez skarżącego powołanej działki rolnej w rozumieniu wskazanych przepisów prawnych.
Zauważyć należy, iż jak wynika z treści skargi skarżący nie neguje faktu, iż nie był w 2004 r. posiadaczem spornych gruntów rolnych podnosząc, iż posiadaczem ich była Spółka ,,A.", tyle że bezprawnym. Istota sporu dotyczy zatem pojęcia posiadania, które należy rozumieć, stosownie do art. 336 ustawy Kodeks cywilny, jako stan faktyczny, związany z wykonywaniem władztwa nad rzeczą wraz z wolą wykonywania uprawnienia dla siebie. Za posiadacza rzeczy uważa się tego, kto nią faktycznie włada jako właściciel ( posiadacz samoistny), jak i tego, kto nią włada jako użytkownik, najemca, dzierżawca lub mające inne prawo, z którym łączy określone władztwo nad cudzą rzeczą ( posiadacz zależny). Dla posiadania określonego w art. 336 Kc istotny jest stosunek psychiczny posiadacza do nieruchomości, bowiem musi on oznaczać wolę wykonywania względem nieruchomości określonego prawa dla siebie albo we własnym imieniu.
W świetle powyższych rozważań, nie budzi wątpliwości, iż w sytuacji zgłoszenia przez skarżącego bezpodstawnego użytkowania spornego gruntu rolnego przez innego producenta rolnego -,,A." Sp. z o. o., nie można mówić o prawidłowym posiadaniu w rozumieniu art. 336 Kc.
Bezspornym jest, że skarżący nigdy nie dokonał zmiany, czy też korekty swego wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, złożonego w dniu 28.06.2004 r. Wniosek ten obejmował działki o nr ew. (...) oraz (...). Z wyjaśnień dołączonych do tego wniosku wynikało jedynie, że prawo skarżącego
do posiadania dwóch ostatnich nie jest przesądzone i zostanie rozstrzygnięte przez Sąd powszechny. We wniesionej skardze jednakże W. N. przyznał, że nie zdołał wygrać procesu o przywrócenie posiadania działek o nr (...) oraz (...) i dlatego nie odwołał się od decyzji z dnia (...).01.2006 r. przyznającej mu dopłaty do działki o nr (...). Zatem przed wszczęciem owego postępowania nieważnosciowego co do tej decyzji znał już wynik postępowania o przywrócenie mu naruszonego posiadania odnośnie działek o nr ew. (...) oraz (...). Fakt ten obligował go do dokonania korekty wniosku, ustał bowiem stan niepewności co do podstaw zadeklarowania tych działek we wniosku o przyznanie płatności. Korekty takiej jednakże skarżący nie dokonał, zatem w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia (...).01.2006 r. organ związany był zadeklarowaną powierzchnią zgłoszonych działek, widniejącą we wniosku.
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu g. z siedzibą w O., przyznając W. N. decyzją z dnia (...) stycznia 2006 r., płatności bezpośrednią do gruntów rolnych za użytkowanie działki o nr ewidencyjnym (...) za rok 2004, nie uwzględnił zatem zawyżenia przez skarżącego wnioskowanej powierzchni gruntów rolnych w stosunku do powierzchni stwierdzonej w wyniku kontroli administracyjnej. Różnica pomiędzy powierzchnią wszystkich działek rolnych zadeklarowanych przez skarżącego we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004, a powierzchnią stwierdzoną w trakcie kontroli administracyjnej wynosiła ponad 50 % i wiązała się z obowiązkiem nałożenia przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu g. z siedzibą w O. odpowiednich sankcji przewidzianych w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiającym środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 roku rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji ( Dz. Urz. UE L 328 z 17.12.2003) oraz w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 ( Dz. Urz. WE L 327 z 12.12 2001).
Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 rozporządzenia komisji (WE) Nr 2199/2003 w przypadku wykrycia w trakcie kontroli administracyjnej różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią rzeczywistą przekraczającą 30% żadna pomoc nie jest przyznana na dany rok. Jeżeli natomiast różnica ta przekracza 50% na wnioskodawcę zostaje także nałożona kara w kwocie odpowiadającej różnicy pomiędzy powierzchnią zgłoszoną, a powierzchnią stwierdzoną. Powyższa kwota potrącana jest z płatności , do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych przez niego podczas trzech lat kalendarzowych następujących po roku dokonania ustalenia.
Podobne uregulowanie zawiera przywoływany przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa art. 32 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001. Stosownie do powyższego przepisu jeżeli w odniesieniu do całkowitej określonej powierzchni objętej stosowaniem pomocy w ramach schematów pomocowych, o których mowa w art. 1 ust. 1 lit.a) rozporządzenia (EWG) nr 3508/92, zadeklarowana powierzchnia przekracza powierzchnię określoną zgodnie z art. 31 ust. 2 tego rozporządzenia o więcej niż 30%, pomoc do której rolnik był uprawniony, zostanie odmówiona dla odnośnego roku kalendarzowego. Jeżeli różnica wynosi więcej niż 50%, rolnik jest ponownie wykluczany z otrzymania pomocy do wysokości kwoty odpowiadającej różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią rzeczywistą.
Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, iż w ocenie Sądu orzekające w sprawie organy trafnie uznały, iż nadzorowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu g. z siedzibą w O. z dnia (...) stycznia 2006 r., jako wydana z rażącym naruszeniem prawa winna być wyeliminowana z obrotu prawnego.
Rozstrzygniecie organu co do przyznania skarżącemu określonej płatności wydano w oparciu o wniosek skarżącego z dnia 28.06.2004 r. dotyczący wszystkich zadeklarowanych we wniosku powierzchni gruntów łącznie, tj. działek o nr (...). Wydając tę decyzję odnośnie działki o nr ew. (...) organ nie uwzględnił zupełnie owego zawyżenia przez skarżącego wnioskowanej powierzchni gruntów rolnych w stosunku do powierzchni stwierdzonej w wyniku kontroli administracyjnej, spowodowanej brakiem stosownej korekty wniosku. Właściwy organ rozstrzygając o przyznaniu producentowi rolnemu określonej
kwoty, stanowiącej iloczyn ilości hektarów i stawki płatności za hektar, winien również uwzględnić ewentualne zastosowaniu sankcji powierzchniowych, ściśle związanych z procesem przyznawania płatności bezpośrednich. Mechanizm ów, wynikający z przepisów art. 5 rozporządzenia komisji (WE) Nr 2199/2003 oraz z art. 32 rozporządzenia 2419/2001 nie został zastosowany przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu g. z siedzibą w O.
W świetle powyższego uznać należy, iż decyzja z dnia (...) stycznia 2006 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa i nie mogła ostać się w obrocie prawnym.
Z uwagi na powyższe brak jest podstaw do uznania, iż zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia (...) marca 2006 r. stwierdzającą nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu g. z siedzibą w O. z dnia (...) stycznia 2006 r., wydana została z naruszeniem prawa.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI