IV SA/Wa 3570/15

IV SA/Wa 3570/15 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2016-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-11-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anita Wielopolska
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
Wanda Zielińska-Baran /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 680
art 13, art 19 ust 1, art 15
Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity
Dz.U. 2014 poz 1647
art 151
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Anita Wielopolska, Protokolant ref. staż. Agnieszka Jastrzębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2016 r. sprawy ze skargi E. E. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] września 2015 r., nr [...] Rada do Spraw Uchodźców, działając na podstawie art. 89p ust. 1 oraz art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 680 z późn. zm., dalej: "ustawa") oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania E. E. od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. o odmowie nadania statusu uchodźcy i odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej, utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja obejmuje również żonę wnioskodawcy – E. E., i jego małoletnie dzieci Y. E. i A. E.. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2015 r. E. E., obywatel [...], narodowości [...], zwrócił się do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o nadanie mu statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej, który decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. postanowił odmówić nadania wnioskodawcy statusu uchodźcy na terytorium RP, powołując się na przepis art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP.
W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i udzielnie mu ochrony międzynarodowej. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) art. 69 § 2 k.p.a. wskazując na brak podpisu tłumacza na protokole z przesłuchania i brak podania adresu tłumacza; 2) art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, w wyniku czego organ I instancji niesłusznie uznał, że nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia i skarżącemu nie przysługuje ochrona międzynarodowa, podczas gdy był on prześladowany jeszcze zamieszkują na terenie [...], a ponadto jak wynika z doświadczenia życiowego [...], będącego wyznawcą [...], który próbował szukać azylu w krajach europejskich, powołując się na prześladowania z powodu religii i pochodzenia, wraca na [...] i jest prześladowany, zagrożone jest jego zdrowie i życie oraz bezpieczeństwo osobiste i jego najbliższych; art. 7 w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie co się stało z jego majątkiem, który posiadał na [...]. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego Rada do Spraw Uchodźców powołaną na wstępie decyzją utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ przedstawił przebieg postępowania administracyjnego i powołał treść art. 13 ustawy oraz wskazał na okoliczności, które skarżący wskazał jako uzasadniające przyznanie mu statusu uchodźcy uzyskane w trakcie rozpoznawania wniosku o nadanie statusu uchodźcy i przeprowadzonego w dniu 29 stycznia 2015 r., wywiadu statusowego. Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego Rada do Spraw Uchodźców stwierdziła, że skarżący nie wykazał żadnych istotnych faktów lub okoliczności, które można byłoby zakwalifikować jako indywidualne prześladowanie z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej, czy z powodu przekonań politycznych, lub mogłoby uzasadniać obawę przed takim prześladowaniem w przyszłości. Organ stwierdził, że w przypadku skarżącego można przyjąć, iż żywione przez nią obawy odnoszące się do zagrożenia jakie wiązałoby się z dalszym przebywaniem na [...] są uzasadnione, jednakże, odnosząc się do dyspozycji zawartej w art. 18 ust. 1 ustawy, organ uznał, że w tym przypadku brak jest uzasadnionej obawy przed prześladowaniem, a także nie występuje rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia. Jeżeli bowiem na części terytorium kraju pochodzenia nie zachodzą okoliczności uzasadniające obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy i istnieje uzasadnione przypuszczenie, że cudzoziemiec będzie mógł bezpiecznie i legalnie przemieścić się na tę część terytorium i zamieszkać na niej, koniecznym jest rozstrzygnięcie o braku uzasadnionych obaw oraz nie występowaniu rzeczywistych ryzyk. Organ jednoznacznie stwierdził, że w indywidualnej sytuacji skarżącego w pełni znajduje zastosowanie przepis art. 18 ust. 1 ustawy o ochronie. Organ zauważył, że skarżący we wniosku statutowym jednoznacznie stwierdził, że nie był prześladowany, nigdy nie był zatrzymywany, aresztowany ani sądzony. Nigdy nie stawiano mu żadnych zarzutów, które świadczyłyby o posądzeniu go o jakąś wrogą działalność wobec władz kraju pochodzenia. Materiał dowodowy nie wskazuje na jakąkolwiek działalność polityczną cudzoziemca. Organ przyznał, że samo przebywanie na obszarze objętym przez [...] i objętym działaniami wojennymi, w szczególności wobec posiadania narodowości [...] i wyznawania [...] mogło być dla cudzoziemca i jego rodziny niebezpieczne. Rada podkreśliła, iż zarówno z materiału dowodowego, jak i twierdzeń skarżącego wynika, że na [...], po anektowaniu go przez [...], a także w okręgu [...] i [...], miały miejsce przypadki łamania prawa człowieka, takie jak pobicia, uprowadzenia i być może także zabójstwa osób odmawiających poparcia dla [...] ruchów. Zdaniem organu w tej sytuacji decyzja cudzoziemca o opuszczeniu miejsca zamieszkania ze względów bezpieczeństwa byłą racjonalna i uzasadniona. Jednocześnie Rada uznała, że twierdzenia skarżącego, iż nie będzie bezpieczny i nie zostanie zapewniona mu opieka na terytorium macierzystej [...] nie zasługują na uwzględnienie. Zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje na niemożność zapewnienia cudzoziemcowi bezpieczeństwa przez władze [...] na terytorium [...].
Rada podkreśliła, że nie podważa tezy, że sytuacja na [...] jest napięta i dynamiczna. Na wschodzie [...] w obwodzie [...] i Ługańskim oraz na [...] toczy się konflikt zbrojny pomiędzy wspieranymi przez [...] s. a [...] siłami rządowymi. Istnieje jednak alternatywa wewnętrznej ucieczki bowiem w pozostałych obwodach [...], (tj. poza obwodami [...] i [...] oraz [...]), kontrolowanych przez rząd w [...], sytuacja pozostaje stosunkowo spokojna. Na terenach tych aparat państwowy funkcjonuje w miarę normalnie, a władze centralne, jak i regionalne, starają się zapewnić bezpieczeństwo obywatelom. Na terenach tych nie dochodzi do starć zbrojnych ani innych zdarzeń, które rodziłyby bezpośrednie zagrożenie dla życia, zdrowia i innych podstawowych praw dla większej liczby obywateli. Jak dotąd władze [...] podejmują skuteczne działania, aby konflikt zbrojny nie rozlał się na kontrolowane przez nie obszary. Ogólny poziom przestrzegania na [...] (poza wskazanymi wyżej obwodami, tj. [...], [...] i [..]) praw człowieka jest zadowalający, o czym świadczy podpisanie, a następnie ratyfikowanie umowy stowarzyszeniowej między [...] a Unią Europejską. Organ zauważył, że władze [...], tak na poziomie centralnym jak i wojewódzkim, wystąpiły z ofertą pomocy przesiedleńcom z [...] i wschodniej [...] i podejmują działania w celu zapewnienia im schronienia. Powstały punkty informacyjne na wszystkich dworcach kolejowych. Uruchomiono specjalne linie telefoniczne zarówno w Ministerstwie Polityki Społecznej, jak i w obwodowych Administracjach Państwowych, gdzie można uzyskać niezbędne informacje dotyczące osiedlenia, korzystania z opieki zdrowotnej, zatrudnienia oraz pobierania takich świadczeń jak rekompensaty, renty czy emerytury. Ponadto organy [...] władzy, pomagają przybywającym uchodźcom w zameldowaniu czy rejestracji samochodu oraz rejestracji firmy. Swoje działania władze [...] koordynują z regionalnym przedstawicielem UNHCR. Ponadto w dniu 15 kwietnia 2014 r. została przyjęta ustawa o terytoriach okupowanych, która stanowi, iż [...] mają prawo do swobodnego przemieszczania się po całym terytorium [...]. Komitet ds. Praw Człowieka w Radzie Najwyższej [...] podczas przygotowania ustawy uwzględnił wszystkie poprawki i uwagi organizacji międzynarodowych, m. in. IOM i UNHCR.
Z opracowania Wydziału Informacji o [...] wynika ponadto, że w reakcji na problemy mieszkaniowe przesiedleńców z [...] oraz z południowo -wschodnich województw [...], władze oraz urzędnicy Państwowych Administracji Obwodowych centralnych i zachodnich obwodów dokonują wszelkich starań by zapewnić miejsce pobytu lub zamieszkania dla przesiedleńców, w którym zostanie im zapewniona pomoc socjalna, medyczna, oświatowa itp. Duży wysiłek w pomoc przesiedleńcom podejmuje również społeczeństwo [...]. Pomoc udzielana przesiedleńcom jest skromna, a ich warunki bytowania z pewnością trudne, ale umożliwiają one egzystencję osobom, które z nich korzystają. Organ podkreślił, że w dniu 20 października 2014 r. Rada Najwyższa [...] przyjęła ustawę [...] "O zapewnieniu praw i swobód osób wewnętrznie przemieszczonych" w redakcji z dnia [..] października ( k. 50 akt org. I instancji). Ustawa wyznacza podstawy prawne statusu osób tymczasowo przemieszczonych oraz gwarancje prawne ich pobytu w nowym miejscu zamieszkania, określa porządek zatrudnienia, wypłat socjalnych i udzielenia odpowiedniej pomocy osobom tymczasowo przesiedlonym. Przesiedleńcy mogą liczyć na pomoc medyczną na [...]. Wskazał, że za pośrednictwem [...] Ministerstwa Zdrowia/Departamentów Ochrony Zdrowia w Państwowych Administracjach Obwodowych do przesiedleńców i osób rannych podczas działań w strefach ATO trafiają lekarstwa i inne środki medyczne przekazywane przez międzynarodową organizację "Lekarze bez Granic", jak również realizowane są inne programy pomocowe. Zdaniem Rady świetle powyższego nie można podzielić twierdzeń skarżącego, że nie może on wrócić na [...], bo nie uzyska oczekiwanego wsparcia od władz [...]. Takiemu twierdzeniu przeczą zeznania samego cudzoziemca, który w wywiadzie statutowym oświadczył wyraźnie, że otrzymał od władz [...] jednorazową pomoc finansowa w wysokości 7 tys. [...], później w sierpniu 2014 r. też okazano im pomoc. Pomoc była udzielana im przez wolontariuszy. Organ wyjaśnił, iż z materiału dowodowego wynika, że w szczególności w obwodzie [...], gdzie przemieścił cudzoziemiec wraz z rodziną, mechanizmu niezbędna do przyjmowania uchodźców funkcjonują w sposób wzorcowy. Dlatego zdaniem organu, można z całą stanowczością stwierdzić, że to cudzoziemiec i jego żona nie podjęli działań w celu dochodzenia i ochrony swoich praw na [...], decydując się, po bardzo krótkim pobycie na terytorium [...] kontrolowanym przez władze w [...] na wyjazd do Polski. Tymczasem w świetle orzecznictwa nie jest uchodźcą osoba nie wykorzystują wszystkich możliwości w celu uzyskania ochrony i pomocy w kraju swego pochodzenia. W odniesieniu do możliwości uzyskania ochrony w kraju pochodzenia wyżej wskazano, że istnieją określone i realne możliwości. Z relacji skarżącego wynika, że w istocie nie miał osobistych, negatywnych doświadczeń w tej materii. Nie można zatem, zdaniem Rady, uznać, że podczas krótkiego pobytu w obwodzie [...] wyczerpał możliwości jeżeli chodzi i poszukiwanie pracy, nie podał żadnego konkretnego przykładu instytucji, czy innego podmiotu gdzie starał się aplikować. Można więc zdaniem Rady twierdzić, że cudzoziemiec zupełnie wykluczył i zlekceważył opcję trwałej relokacji wewnętrznej zakładając, że wsparcie jakie uzyska w Polsce będzie bardziej atrakcyjne i perspektywiczne pod kątem ekonomicznym czy socjalnym. W świetle natomiast przedstawionych kryteriów przyznawania statusu uchodźcy, względy ekonomiczne i odnoszące się do starań o znalezienie bardziej dogodnego miejsca do życia, czy atrakcyjnego zatrudnienia nie mogą zostać uznane za relewantne dla udzielenia ochrony międzynarodowej. Samo obniżenie jakości opieki socjalnej czy medycznej w kraju pochodzenia do tej, na jaką cudzoziemiec i jego rodzina może ewentualnie liczyć w Polsce nie stanowi naruszenia przepisów konwencji o ochronie prawa człowieka i podstawowych wolności. Rada podzieliła stanowisko organu I instancji, że niezasadne są twierdzenia skarżącego, że miejscowa ludność w obwodzie [...] z czasem zmieniła swój stosunek do cudzoziemca i jego rodziny. Cudzoziemiec zarówno we wniosku, jak i w trakcie wywiadu środowiskowego nie podał aby zdarzenia dotyczące wrogiego stosunku do niego i jego rodziny miejscowej ludności obwodu [...] miały miejsce. Rada stwierdziła, że nie daje wiary również twierdzeniom skarżącego, że w trakcie kontroli granicznej cudzoziemiec i jego żona byli poddani nieprzyjaznemu traktowaniu przez funkcjonariusza straży granicznej. Przeczy temu jednoznaczna wypowiedź cudzoziemca w trakcie wywiadu statutowego, że w trakcie pierwszego wyjazdu z [...] do Rejonu [...] z rodziną w ogóle na granicy nie było pograniczników. Rada stwierdziła, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwala przyjąć, że na terenach kontrolowanych przez rząd [...] brak jest realnych zagrożeń dla osób opuszczających wschodnie tereny, nawet gdy z pochodzenia są oni [...] [...], ale deklarują lojalność wobec państwa [...]. Mające miejsca nieporozumienia czy nawet występujące incydentalne konflikty nie mogą stanowić podstawy przyjęcia o realnym dyskryminowaniu czy prześladowaniu przybyłych przez lokalną większość. W odniesieniu do wyznawanej przez cudzoziemca religii [...] Rada wskazała, że na żadnym etapie postępowania nie podnosił on żadnych okoliczności świadczących, że z powodu wyznawanej religii doznał aktów przemocy, czy dyskryminacji na terytorium [...] kontrolowanym przez władze w [...].
Jak wynika z informacji zgromadzonych przez organ I instancji [...] konstytucja i ustawy gwarantują wolność wyznania i praktyki religijnej. Na [...] istnieją oficjalnie zarejestrowane centra [...], działają [...] i domy modlitwy we [...], [...], [...], [...], [...] [...].
Rada na podstawie wszystkich poczynionych ustaleń stwierdziła, że wnioskodawca nie był osobą bezpośrednio zagrożoną prześladowaniem z przyczyn, jakie określa Konwencja Genewska dotycząca statusu uchodźcy. W przypadku wnioskodawcy nie istnieje żadne ograniczenie formalne, organizacyjne, ani też osobiste, które eliminowałyby go z grona osób mogących skutecznie korzystać z pomocy swojego państwa ukierunkowanych na wewnętrznych przesiedleńców. Osobiste uwarunkowania cudzoziemca (wiek, wykształcenie, doświadczenie zawodowe) całokształt sprawy daje mu pełną swobodę w wyborze miejsca stałego lub czasowego zamieszkania na terenie niemal całego kraju. Podobne warunki można stwierdzić w przypadku jego małżonki. Natomiast cudzoziemiec wskazując na trudności występujące wśród osób przemieszczonych, nie wykazał jakie konkretne przyczyny dotyczące jego osoby, bądź członków jego rodziny wykluczają dostępność i skuteczność pomocy na zachodzie, czy w centralnej [...].
O nadaniu statusu uchodźcy nie może przesądzać sam fakt opuszczenia kraju. Nadanie statusu uchodźcy nie następuje ze względu na warunki życia lub sytuację ekonomiczną cudzoziemca, lecz jedynie z uwagi na istniejące, realne i uzasadnione obawy prześladowania w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o taki status. Aby uzyskać status uchodźcy należy wykazać się indywidualny charakter tych prześladowań lub obaw przed takimi prześladowaniami. Zgodnie z art. 13 ust. 3 ustawy prześladowanie, o którym mowa w ust. 1 musi:1) ze względu na swoją istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenie praw człowieka, w szczególności prawa, których uchylenie jest dopuszczalne zgodnie z art. 15 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950r., lub 2) być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie prawa człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania, o których mowa w pkt 1. Zdaniem Rady wnioskodawca w świetle zgromadzonego materiału dowodowego takich norm nie spełnia. Organ następnie powołał się na treść art. 48 ustawy, zgodnie z którym w przypadku gdy wnioskodawcy odmawia się nadania statusu uchodźcy, w decyzji orzeka się o udzieleniu ochrony uzupełniającej z przyczyn, o których mowa w art. 15, tj. gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić cudzoziemca na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: 1/ orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, 2/ tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, 3/ poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego - i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Zdaniem Rady w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie można mówić o żadnym z wymienionych zagrożeń wobec skarżącego i jego żony. Z zeznań cudzoziemca bowiem wynika, że nie należał do żadnych organizacji politycznych, nigdy nie stawiano mu zarzutów dotyczących posądzaniu go o jakąś wrogą działalność wobec władz kraju pochodzenia i nie prowadzono wobec niego żadnego postępowania sądowego, czy administracyjnego. Nie orzeczono również wobec skarżącego kary śmierci i nie groziło jej wykonanie egzekucji. Na kontrolowanym przez władze [...] terytorium nie stwierdzono aby miało miejsce powszechne stosowanie przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego.
Rada stwierdziła, że nie ma podstaw do udzielenia skarżącemu ochrony uzupełniającej i nie doszło do naruszenia art. 15 cyt. ustawy. Zdaniem Rady postępowanie w sprawie prowadzone było prawidłowo. Organ I instancji przesłuchał stronę za jej zgodą w języku [...], a po zakończonym przesłuchaniu protokół przesłuchania, jako zgodny ze złożonymi zeznaniami skarżący podpisał. Organ I instancji zgromadził też materiał dowodowy wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 8, 77 i art.69 § 2 k.p.a. Ustawa o ochronie (...) zawiera regulacje odnoszące się do przesłuchania cudzoziemca ( art. 43), przepisy k.p.a. nie mają w tym zakresie zastosowania. Z art. 43 ust. 4 ustawy wynika, że tłumacz uczestniczy w przesłuchaniu w razie potrzeby. W imieniu organu co do zasady cudzoziemców przesłuchują jego pracownicy, biegle władający językiem, w którym prowadzone jest przesłuchanie. Dlatego protokół podpisywany jest przez pracownika, który prowadził przesłuchanie cudzoziemca w jego języku.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. E. w zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący całego dostępnego w sprawie materiału dowodowego dotyczącego kraju pochodzenia w zakresie sytuacji osób wewnętrznie przesiedlonych z [...] wyznania [..], jak i w zakresie możliwości uzyskania jakiejkolwiek pomocy przez osoby, które opuściły terytorium kraju i starały się o status uchodźcy w innym państwie odnoszącego się do sytuacji uchodźców wewnętrznych na [...], a także w zakresie praktyki akcji pomocowych dla osób przesiedlonych na [...], a zatem rzeczywistej możliwości uzyskania pomocy przez osoby wewnętrznie przesiedlone;
2. art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiałów dowodowych, wykraczającą poza przewidzianą w tym przepisie zasadę swobodnej oceny dowodów.
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organy administracji.
Rada do Spraw Uchodźców w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r, poz. 1647 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Prześladowanie o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy musi, po pierwsze ze względu na swą istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenie praw człowieka, w szczególności praw, których uchylenie jest niedopuszczalne zgodnie z art.15 ust. 2 Konwencji (rzymskiej) o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Po drugie musi być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania, (art. 13 ust. 3 ustawy). Nadanie statusu uchodźcy warunkowane jest zatem wykazaniem przez cudzoziemca, że żywi on "uzasadnioną obawę" przed prześladowaniem z określonych w ustawie powodów. Zgodnie bowiem z treścią art. 19 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, cudzoziemcowi odmawia się nadania statusu uchodźcy, jeżeli nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia. W konsekwencji oznacza to, że osoba ubiegająca się o status uchodźcy winna w sposób nie budzący wątpliwości zasadność tej obawy wykazać. W tym względzie nie wystarcza jedynie stan uczuć osoby zainteresowanej i jej subiektywne przekonanie, lecz konieczne jest, aby obawa ta została potwierdzona przez ocenę sytuacji obiektywnej poprzez odniesienie jej do realiów występujących w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o nadanie jej statusu uchodźcy. Dopiero na tym tle można dokonać właściwej oceny, czy dana osoba ubiegająca się o status uchodźcy rzeczywiście może obawiać się prześladowań ze strony własnego państwa. Innym słowy ocena, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniem jest uzasadniona, musi być więc dokonana w odniesieniu do indywidualnego przypadku i na tle ogólnej sytuacji społeczno-prawnej i polityczno-ekonomicznej kraju pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy. W literaturze przyjmuje się, że "jeśli jakaś osoba ma zostać zakwalifikowana jako uchodźca, to konieczne jest stwierdzenie rozbratu pomiędzy nią a władzami kraju ojczystego. Jednakże sami opozycja czy niezgadzanie się z rządem sprawującym władzę nie wystarczają. Musi istnieć ryzyko poważnego uszczerbku dla tej osoby, stanowiące konsekwencję politycznych wypadków lub okoliczności. Wynika to wyraźnie z powiązania (...) faktu przebywania za granicą z obawą prześladowania. Oznacza to, po pierwsze, że akt lub akty stanowiące prześladowanie albo muszą być podejmowane przez same władze państwowe, albo przez inne ciała lub osoby prywatne, jeśli władze państwowe nie są w stanie lub nie chcą interweniować na rzecz jednostki" (zob. B. Wierzbicki, Sytuacja prawna uchodźcy w systemie międzynarodowej ochrony praw człowieka, Białystok 1993, s. 37). Podkreślić należy, że oprócz wykazania uzasadnionej obawy prześladowania, wymaga się dodatkowo, aby takie prześladowanie miało za podstawę rasę, religię, narodowość, przynależność do określonej grupy społecznej lub poglądy polityczne uchodźcy. Nadanie statusu uchodźcy nie następuje ze względu na warunki życia lub sytuację ekonomiczną wnioskodawcy, lecz jedynie z uwagi na istniejące, realne i uzasadnione obawy prześladowania w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o taki status. O ile intencje tego rodzaju są bezsprzecznie zrozumiałe z życiowego punktu widzenia, o tyle winny być realizowane przez cudzoziemca w innych trybach, umożliwiających obywatelom państw obcych legalne przebywanie, czy też pracę na terenie Polski, nie zaś w trybie zarezerwowanym dla uchodźców. Ustawowe przesłanki, których wystąpienie jest konieczne do objęcia cudzoziemców ochroną, nie mogą być zatem interpretowane w sposób dowolny, nadmiernie zliberalizowany. Postępowania administracyjne, których przedmiotem jest nadanie statusu uchodźcy wymagają przede wszystkim przeprowadzenie oceny oświadczeń ubiegającego się o tą ochronę cudzoziemca. W postępowaniu takim organy orzekające, co do zasady, napotykają bowiem na istotne utrudnienia w kompletowaniu materiału dowodowego. Brak jest realnych możliwości dokonywania przez organ bezpośrednich, samodzielnych ustaleń w odniesieniu do sytuacji cudzoziemca w kraju jego pochodzenia poprzez np. przesłuchanie świadków, dokonanie oględzin, itd. Wobec tego, że zasadniczym elementem materiału w sprawie są zeznania ubiegającego się o status uchodźcy cudzoziemca, organ zeznania te musi szczególnie wnikliwie zweryfikować i rozważyć w kontekście sytuacji, którą określa. W tym miejscu należy wskazać, na inne instrumenty ochrony międzynarodowej, z których ewentualnie powinny skorzystać organy w ramach procedury uchodźczej. Instrumenty te, podobnie jak nadanie statusu uchodźcy mają ściśle określony cel, jakim jest, w szerokim ujęciu, ochrona osób zagrożonych w swoich krajach pochodzenia różnego rodzaju nieuzasadnionymi i dolegliwymi represjami, godzącymi w ich podstawowe prawa. Zgodnie z art. 15 ustawy cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w wypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: 1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, 2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, 3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Odnosząc te ogólne rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że organy dokładnie analizowały treść oświadczeń cudzoziemca zawartych we wniosku o nadanie statusu uchodźcy oraz treść jego wypowiedzi złożonych podczas statutowego przesłuchania. W ocenie Sądu, dokonana przez organy analiza tych wypowiedzi jest wyczerpująca i obejmuje całość oświadczeń cudzoziemca. Zdaniem Sądu uzasadnienia decyzji tak pierwszej, jak i drugiej instancji, zawierają wnioski wypływające z tej analizy. Z akt sprawy wynika, że skarżący mieszkał na [...], w miejscowości [..]. W wywiadzie statutowym wskazał, że przed referendum opuścił [...] w obawie o bezpieczeństwo swojej rodziny z powodu komunikatu [...] aktywistów, że jeżeli nie chcą przyjąć obywatelstwa [...] i są jej przeciwni to powinni wyjechać. Wraz z rodziną wyjechał do [...], gdzie załatwił dzięki pomocy organizacji wolontariuszy "[...]" mieszkanie, i otrzymał pomoc materialna w wysokości 7 tys. [...]. Po upływie miesiąca wrócił na [...], który ponownie opuścił w połowie sierpnia 2014 r. i zamieszkał z rodziną w okolicach [...], gdzie przebywał do momentu wyjazdu do Polski. W kwietniu 2014 r. bez problemów otrzymał we [...] paszport. Jako powód wyjazdu z [...] do Polski, że na połowie terytorium [....] toczy się wojna, a władze [...] nie mogą zapewnić jemu i jego rodzinie bezpieczeństwa. Oceniając stan faktyczny i okoliczności podane przez skarżącego należy zauważyć, że – jak słusznie stwierdził organ - władze [...] nie kontrolują sytuacji na [...]. W związku z powyższym należy zakładać, że osobom nieakceptującym i kontestującym aneksję może grozić realne niebezpieczeństwo, a w konsekwencji decyzję skarżącej o opuszczeniu [...] ze względów bezpieczeństwa można uznać za racjonalną i uzasadnioną. Zgodzić się jednak należy ze stanowiskiem organu, że obawy skarżącego, że on jak i jego rodzina nie będą bezpieczni i nie zostanie im zapewniona opieka na terytorium macierzystej [...] nie zasługują na uwzględnienie. Z analizy materiału dokumentacyjnego niniejszej sprawy, w tym przede wszystkim z wniosku i protokołu z wywiadu statutowego wynika, że rzeczywistym powodem wyjazdu cudzoziemca wraz z rodzina z kraju pochodzenia było dążenie do poprawy sytuacji życiowej. Za prawidłowe należy uznać stanowisko organów obu instancji, że skarżący może poprzez relokację przenieść się do innego rejonu [...], wolnego od zagrożenia separatyzmem. Oczywistym jest bowiem, że przeważająca część terytorium [...] nie tylko nie jest dotknięta działaniami zbrojnymi, pozostając całkowicie pod kontrolą władz [...], ale nie stoi w obliczu groźby secesji. Zagadnienie relokacji wewnętrznej reguluje na gruncie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP art.18, w myśl którego to przepisu, jeżeli na części terytorium kraju pochodzenia nie zachodzą okoliczności uzasadniające obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy i istnieje uzasadnione przypuszczenie, że cudzoziemiec będzie bez przeszkód mógł zamieszkać na tej części terytorium mógł bezpiecznie i legalnie przemieścić się na tę część terytorium i zamieszkać na niej, uznaje się, że nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia (ust.1). Przy ocenie, czy sytuacja na części terytorium kraju pochodzenia jest zgodna z ust. 1, bierze się pod uwagę okoliczności dominujące na tej części terytorium kraju oraz osobiste uwarunkowania cudzoziemca (ust.2). Podzielić należy stanowisko organów, że odniesienie osobistych uwarunkowań skarżącej do sytuacji panującej na większości terytorium [...] nie daje podstaw do uznania, aby skarżący nie mógł bezpiecznie przemieścić się na to terytorium i tam zamieszkiwać. Organ właściwie ustalił, że na pozostałych terenach [...] aparat państwowy funkcjonuje w miarę normalnie, a władze centralne, jak i regionalne, starają się zapewnić bezpieczeństwo obywatelom. Na terenach tych nie dochodzi do starć zbrojnych ani innych zdarzeń, które rodziłyby bezpośrednie zagrożenie dla życia, zdrowia i innych podstawowych praw dla większej liczby obywateli. Co bardzo istotne władze [...], zarówno na poziomie centralnym jak i wojewódzkim, wystąpiły z ofertą pomocy przesiedleńcom z [...] i wschodniej [...] i podejmują działania w celu zapewnienia im schronienia. Powstały punkty informacyjne na wszystkich dworcach kolejowych, jak również uruchomiono specjalne linie telefoniczne zarówno w Ministerstwie Polityki Społecznej oraz w obwodowych Administracjach Państwowych, gdzie można uzyskać niezbędne informacje dotyczące osiedlenia, korzystania z opieki zdrowotnej, zatrudnienia oraz pobierania takich świadczeń jak rekompensaty, renty czy emerytury. Ponadto organy [...] władzy pomagają przybywającym uchodźcom w zameldowaniu czy rejestracji samochodu oraz rejestracji firmy. Organ słusznie zwrócił uwagę, że w dniu [...] kwietnia 2014 r. została przyjęta ustawa o terytoriach okupowanych, która stanowi, iż [...] mają prawo do swobodnego przemieszczania się po całym terytorium [...]. Organ powołał się na opracowanie Wydziału Informacji o [...], z którego wynika ponadto, że w reakcji na problemy mieszkaniowe przesiedleńców z [...] oraz z południowo-wschodnich województw [...], władze oraz urzędnicy Państwowych Administracji Obwodowych centralnych i zachodnich obwodów dokonują wszelkich starań by zapewnić miejsce pobytu lub zamieszkania dla przesiedleńców, w którym zostanie im zapewniona pomoc socjalna, medyczna, oświatowa itp. Akcentuje się, że duży wysiłek w pomoc przesiedleńcom podejmuje również społeczeństwo [...]. Wprawdzie pomoc udzielana przesiedleńcom jest skromna, a ich warunki bytowania z pewnością trudne, ale umożliwiają one egzystencję osobom, które z nich korzystają. Trafnie również przyjęły organy orzekające w sprawie, że w odniesieniu do skarżącej nie zachodzą przesłanki, uzasadniające przyznanie jej ochrony uzupełniającej w rozumieniu art.15 ustawy. Stan faktyczny sprawy nie upoważnia bowiem do przyjęcia, że powrót skarżącej do kraju pochodzenia mógłby narazić ją na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: 1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, 2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, 3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia, wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego, ze względu na które to ryzyko skarżący nie chce lub nie może korzystać z ochrony kraju pochodzenia. W sposób oczywisty zagrożenia takie w odniesieniu do skarżącego nie wynikają z akt postępowania, jej oświadczeń i ustalonej przez organ sytuacji na terytorium [...] (poza [...] i obwodami dotkniętymi [...] i walkami zbrojnymi).
Jak przyznał skarżący po przyjeździe do [...] została udzielona mu pomoc w znalezieniu mieszkania, jak i pomoc finansowa. Jednakże nie podjął żadnych dalszych działań w celu dochodzenia i ochrony swoich prawa na [...], lecz po krótkim pobycie w rejonie [...] postanowił wyjechać do Polski licząc na lepsze warunki ekonomiczne i socjalne Fakt, że pomoc, której mogą oczekiwać przesiedleńcy jest skromna to nie oznacza, że nie może ona być skutecznie udzielona osobom, które o nią proszą i podejmują w tym zakresie odpowiednie starania. Organ właściwie ocenił, że wprawdzie pomoc dla przesiedleńców może nie być w pełni satysfakcjonująca, co w oczywisty sposób wynika chociażby z pogorszenia sytuacji osób zmuszonych do konieczności znalezienia nowego centrum spraw osobistych, życiowych, znalezienia pracy i mieszkania. Zgodzić się jednak należy z organem, że osobom, które takiej pomocy poszukiwały została ona udzielona i mogą one w sposób niezagrożony egzystować na innych terenach [...]. Nie można także podzielić zarzutu dotyczącego represji przesiedleńców ze względu na wyznawanie [...], zwłaszcza, że skarżący nie przedstawił żadnego dowodu aby doznał on, czy też członkowie jego rodziny jakichkolwiek prześladowań, czy też dyskryminacji. Jak wskazały organy na terenie [...] działają [...] i domy modlitwy, w tym we [...], a więc w miejscu do którego udał się skarżący wraz z rodziną po wyjeździe [...].
W okolicznościach przedmiotowej sprawy, organy orzekające w sprawie słusznie stwierdziły, że cudzoziemiec nie spełnia przesłanek uzasadniających uznanie za uprawnionego do nadania statusu uchodźcy bądź udzielenia ochrony uzupełniającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, określonych w art 13 ust. 1 i art. 15 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Mając na uwadze ustalenia dokonane w trakcie prowadzonego postępowania statusowego, należy stwierdzić, że skarżący nie uwiarygodnił, iż jest narażony na naruszenia praw człowieka. Żywione obawy w świetle złożonych zeznań można rozpatrywać w kategoriach domniemania, które nie zostało potwierdzone w materiale dowodowym. Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności, które można zakwalifikować jako indywidualne prześladowania lub które mogłyby uzasadniać obawę przed takim prześladowaniem w przyszłości. Nie przedstawił dowodu potwierdzającego znalezienie się w sytuacji rzeczywistego ryzyka wystąpienia zagrożeń. W ocenie Sądu, przytoczone przez skarżącego okoliczności nie stanowią przesłanek uzasadniających obawę przed prześladowaniem z powodów, określonych w art. 1 ust. A pkt 2 Konwencji Genewskiej z dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 ze zm.) oraz nie uzasadniają udzielenia ochrony uzupełniającej. Sąd nie dopatrzył się w sprawie naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77, 80 k.p.a. Organy obu instancji oparły się na materiale dowodowym dostarczonym przez skarżącego, jak również na ocenie sytuacji w kraju pochodzenia cudzoziemca. W sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające oraz ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń. Wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały przez organ wyjaśnione i uwzględnione, przy czym subsumcja tak ustalonego stanu faktycznego pod znajdujące zastosowanie normy prawa materialnego dokonana w oparciu o zasadę swobodnej oceny dowodów i z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, musiała doprowadzić organ do wniosku, że skarżący nie spełnia przesłanek do uzyskania ochrony międzynarodowej w Polsce, określonych w ustawie o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.