IV SA/Wa 345/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-04-03
NSAnieruchomościŚredniawsa
ewidencja gruntównieruchomościwłasnośćspadekzmiany w operaciedecyzja administracyjnaprawo rzeczowepostępowanie nadzwyczajnestwierdzenie nieważności

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności zmiany w operacie ewidencji gruntów, uznając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa.

Skarga dotyczyła decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności zmiany w operacie ewidencji gruntów, która wykreśliła Skarb Państwa jako właściciela działki nr [...] i wpisała w jego miejsce spadkobierców S.K. Skarżąca E.N. zarzucała m.in. wydanie decyzji bez rozprawy, nieuwzględnienie dokumentów sądowych i błędne ustalenie stanu prawnego. Sąd administracyjny uznał, że organy prawidłowo odmówiły stwierdzenia nieważności, ponieważ wprowadzona zmiana miała na celu jedynie skorygowanie błędu w ewidencji i doprowadzenie jej do zgodności ze stanem prawnym, a nie zwrot nieruchomości. Sąd podkreślił, że ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i ewentualne błędy mogą być korygowane w zwykłym trybie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę E.N. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] stycznia 2005 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] maja 1995 r. o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów obrębu K. dotyczących działki nr [...]. Zmiana ta polegała na wykreśleniu Skarbu Państwa jako właściciela i wpisaniu w jego miejsce osób fizycznych, spadkobierców S.K. Skarżąca zarzucała m.in. wydanie decyzji bez rozprawy, wyrywkowe sprawdzenie dokumentów, nieuwzględnienie dokumentów sądowych oraz błędne ustalenie, że wąwóz nr [...] nigdy nie był własnością Skarbu Państwa. Sąd administracyjny uznał, że organy prawidłowo odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji z 1995 r. Podkreślono, że ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i służy odzwierciedleniu stanu prawnego. Wprowadzona zmiana miała na celu skorygowanie błędu w ewidencji, gdzie Skarb Państwa został błędnie wpisany jako właściciel działki, która nigdy nie przeszła na jego własność. Sąd wskazał, że organy administracji miały podstawę prawną do dokonania takich zmian na podstawie dokumentów sądowych ustalających prawa spadkobierców. Sąd nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji. Podniesiono również, że ewentualne błędy w ustaleniu współwłaścicieli mogą być korygowane w zwykłym trybie. Zarzut pominięcia stron postępowania (E.N. i P.N.) został uznany za nieuzasadniony w kontekście braku dokumentów wywodzących ich tytuł prawny do działki, z zastrzeżeniem możliwości żądania wznowienia postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wprowadzone zmiany miały na celu jedynie skorygowanie błędu w ewidencji i doprowadzenie jej do zgodności ze stanem prawnym, a nie zwrot nieruchomości. Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny, a ewentualne błędy mogą być korygowane w zwykłym trybie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji z 1995 r., ponieważ nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Wprowadzona zmiana była korektą błędu w ewidencji, a nie rozstrzygnięciem o prawie własności. Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny, a jej błędy mogą być naprawiane w zwykłym trybie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

Kpa art. 156 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kpa art. 159 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 16 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 145 § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.g.k. art. 20

Ustawa z dnia 17 maja 1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.k. art. 22 § 1 i 2

Ustawa z dnia 17 maja 1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne

Z.E.G. art. 64 § 2 i 3

Zarządzenie Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r. w sprawie ewidencji gruntów

Z.E.G. art. 67 § 6

Zarządzenie Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r. w sprawie ewidencji gruntów

Z.E.G. art. 55 § 1

Zarządzenie Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r. w sprawie ewidencji gruntów

Dekret z dnia 2 lutego 1955r. o zakładaniu ewidencji gruntów i budynków

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy prawidłowo odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji, ponieważ nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Wprowadzona zmiana w operacie ewidencji gruntów była jedynie korektą błędu i doprowadzeniem ewidencji do zgodności ze stanem prawnym. Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i jej błędy mogą być korygowane w zwykłym trybie. Organ administracji posiadał uprawnienie do wydania decyzji administracyjnej w sprawie zmian w operacie ewidencji gruntów.

Odrzucone argumenty

Decyzja z 1995 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w tym bez rozprawy administracyjnej i z nieuwzględnieniem dokumentów sądowych. Wąwóz nr [...] nigdy nie był własnością Skarbu Państwa i powinien być traktowany jako część masy spadkowej. Organ wszedł w kompetencje sądu, przypisując prawa do wąwozu wszystkim spadkobiercom S.K. wbrew ich woli. Pominięcie stron postępowania (E.N. i P.N.) stanowi naruszenie przepisów Kpa.

Godne uwagi sformułowania

Ewidencja gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma więc charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny. Do wzruszenia decyzji nie wystarczy zatem stwierdzenie zaistnienia naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy. W trybie nadzoru konieczność uznania decyzji za nieważną zachodzi jedynie w enumeratywnie wyliczonych ustawowo przypadkach (art. 156 § 1 k.p.a.), gdyż sprzeciwia się ono fundamentalnej zasadzie trwałości decyzji ostatecznych. Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, gdy łącznie zostaną spełnione trzy przesłanki: zachodzi oczywistość naruszenia konkretnego przepisu, za uznaniem naruszenia za rażące przemawia charakter naruszonego przepisu oraz racje ekonomiczne.

Skład orzekający

Alina Balicka

przewodniczący

Małgorzata Miron

członek

Agnieszka Wójcik

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w kontekście stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych dotyczących ewidencji gruntów. Charakter deklaratoryjny ewidencji gruntów i możliwość korygowania błędów w zwykłym trybie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ewidencją gruntów i zmianami właścicielskimi wynikającymi ze spadku, z uwzględnieniem przepisów z lat 60. i 70. XX wieku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonego sporu o własność nieruchomości i prawidłowość wpisów w ewidencji gruntów, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.

Błąd w ewidencji gruntów czy rażące naruszenie prawa? Sąd wyjaśnia granice ingerencji administracji.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 345/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-04-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wójcik. /sprawozdawca/
Alina Balicka /przewodniczący/
Małgorzata Miron
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Sygn. powiązane
I OZ 932/07 - Postanowienie NSA z 2007-12-12
Skarżony organ
Główny Geodeta Kraju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Miron,, asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi E.N. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o wprowadzaniu zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków - oddala skargę -
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 1995r. działający z upoważnienia Kierownika Urzędu Rejonowego w P. - Kierownik Oddziału Geodezji i Gospodarki Gruntami, powołując się na art. 20, 22 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U Nr 30 poz. 163) orzekł o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów obrębu K., w ten sposób, iż w miejsce Skarbu Państwa-dotychczasowego właściciela działki nr [...] o pow. 0,3221 ha wpisał osoby fizyczne, tj. U.K. , J.K., S.K., J.K., A.K. , A. K. - każdy z nich posiadający udział w wysokości 1/8 oraz E.N., A.U. i Z.B. - posiadających udział w wysokości po 1/12.
Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji wystąpiła pismem z dnia 25 kwietnia 2004r. a następnie z dnia 31 maja 2004r. E.N.. Zarzucając powyższej decyzji wadliwość polegającą na:
wydaniu jej bez przeprowadzenia rozprawy administracyjnej,
wyrywkowego sprawdzenia treści dokumentów,
nie uwzględnienia dokumentów sądowych, które zaginęły około 1986r. i odnalazły
się w 2002 roku,
nie wzięcia pod uwagą, iż wąwóz -droga nr [...] nigdy nie był własnością Skarbu
Państwa, i nigdy nie miał odrębnej księgi Wieczystej, znajdował się w masie
spadkowej 4 spadkobierców dziadka wnioskodawczyni – S.K.,
jako nieruchomość włączona w część posesji im przypisanej.
Decyzją z dnia [...] października 2004r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 159 § 1 Kpa orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] maja 1995r. o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów obrębu K. w odniesieniu do jednostki rejestrowej nr [...], obejmującej działkę ewidencyjną nr [...]. oraz odmówił wstrzymania wykonania kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji.
W uzasadnieniu organ wskazał, między innymi, iż zmiana właściciela działki nr [...] dokonana decyzją kwestionowaną w postępowaniu nieważnościowym była konieczna, bowiem Skarb Państwa nigdy nie był jej właścicielem, nie legitymował się bowiem tytułem prawnym do przedmiotowej nieruchomości, określonej w ewidencji gruntów jako użytek gruntowy droga. Nowy stan ujawnia zaś jako współwłaścicieli osoby posiadające prawa spadkowe do nieruchomości objętej KW [...], które to prawa wynikają z postanowień sądowych, mocą których ustalone zostały prawa do dziedziczenia ustawowego.
Odwołanie od niniejsze decyzji wniosła E.N.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2006r. Główny Geodeta Kraju działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] października 2004r. W uzasadnieniu Główny Geodeta Kraju wskazał, iż działka ewidencyjna położona w K. oznaczona nr ewidencyjnym [...] została wyodrębniona w 1967 r. przy zakładaniu ewidencji gruntów i budynków i była pierwotnie oznaczona nr [...]. Zmiana numeru działki nastąpiła w 1986 r. w wyniku odnowienia operatu ewidencyjnego. Działka wykazywana była w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego K. jako droga stanowiąca własność Skarbu Państwa. Z akt sprawy jednoznacznie wynika jednak, że grunty w granicach tej działki nie stanowiły nigdy własności Skarbu Państwa. Przedmiotowa działka, wydzielona została z gruntów wchodzących w skład nieruchomości zwanej "P. ", która na mocy umowy kupna - sprzedaży zawartej przed notariuszem D.K. w formie aktu notarialnego sporządzonego w dniach [...] października 19T1 r. (rep. [...]), stanowiła własność S.K. Zatem wprowadzona w operacie ewidencji gruntów i budynków zmiana, co do wykreślenia Skarbu Państwa jako właściciela działki nr [...] była zgodna ze stanem prawnym. W wyniku dokonanej zmiany w miejsce Skarbu Państwa zostali wykazani jako współwłaściciele działki nr [...]:
U.K. - udz. 1/8
M.K. - udz. -1/8
S.K. - udz. 1/8
J.K. - udz. 1/8
A.K. - udz. 1/8
1) A.K. - udz. 1/8
2) E.N. - udz. 1/12
3) A.U. - udz. 1/12
4) A.B. - udz. 1/12
Podstawą wykazania wyżej wymienionych osób jako współwłaścicieli działki nr [...] były zaś następujące dokumenty:
1) postanowienie Sądu Powiatowego w P. z dnia [...].10.1955 r. Sygn. akt [...]
2) postanowienie Sądu Rejonowego w P. z dnia [...].07.1983 r. Sygn. akt [...]
3) postanowienie Sądu Rejonowego w P. z dnia [...].12.1972 r. Sygn. akt [...]
4) postanowienie Sądu Wojewódzkiego w [...] z dnia [...].10.1980 r. Sygn. akt [...]
5) postanowienie Sądu Powiatowego w P. z dnia [...].10.1966 r. Sygn. akt [...]
Z powyższych dokumentów w ocenie organu jednoznacznie wynika, że osoby wykazane w operacie ewidencji gruntów i budynków jako współwłaściciele działki nr [...] w określonych częściach ułamkowych nabyli prawa do spadku po S.K. w tych samych częściach.
Postanowieniem Sądu Wojewódzkiego w [...] z dnia [...].06.1980 r. Sygn. akt [...] została oddalona rewizja J.W. od wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia [...].02.1980 r. Sygn. akt [...], na mocy, którego ustalono, że Z.B. nabyła własność części spadku po S.K., oznaczoną numerami działek [...] o łącznej powierzchni 2,6530m2. Jak wynika z uzasadnienia wyroku Sądu Wojewódzkiego w [...], Z.B. w wyniku działu spadku po S.K., przypadły działki [...]. Niemniej jednak w dniu orzekania działka oznaczona Nr [...] o powierzchni 0,2890 ha stanowiła własność J.B., natomiast działka nr [...] była własnością Skarbu Państwa reprezentowanego przez Zakład Energetyczny w [...] Rejon Energetyczny w P.. Z powyższego uzasadnienia wynika również, że L.K. w wyniku uwłaszczenia stał się właścicielem "przypadłego mu na podstawie dobrowolnej umowy działowej gruntu spadkowego" w postaci
działek oznaczonych numerami [...]. Na mocy postanowienia Sądu Wojewódzkiego w [...] z dnia [...].10.1980 r. Sygn. akt [...] wydanego na skutek rewizji J.W. od postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia [...].01.1980 r. Sygn. akt [...] dotyczącego zniesienia współwłasności i działu spadku po L.K., S.K. nabył własność nieruchomości gruntowych oznaczonych numerami działek: [...]o powierzchni 1,0434 ha, działki [...] o powierzchni 0,4440 ha, działki [...] o powierzchni 1,8582 ha oraz domu położonego przy ul. [...], natomiast J.W. - dom przy ul. [...]. Jak z powyższego wynika, żadne z wyżej wymienionych postanowień nie ustalało praw do działki nr [...] (obecnie [...]). W dniu [...].04.1944 r. spadkobiercy po S.K. zawarli umowę o dział spadku. Umowa ta określa granice poszczególnych udziałów spadkowych w sposób opisowy, którego nie można odnieść do istniejących działek ewidencyjnych. Skutkuje to tym, że umowa ta nie może stanowić podstawy do wykazania w operacie ewidencyjnym udziałów poszczególnych spadkobierców po S.K. w działce nr [...]. Organ administracji państwowej nie ma uprawnień do rozstrzygania ewentualnych wątpliwości związanych z prawem własności odnośnie działki nr [...]. Właściwym organem w tym przypadku jest sąd powszechny. Organ podkreślił, że jeżeli w postępowaniu sądowym zostanie ustalony nowy stan prawny dotyczący praw własności w stosunku do działki [...], nie będzie przeszkód, by dokonać zmian w ewidencji gruntów. Wykazanie, zatem w operacie ewidencji gruntów i budynków wszystkich spadkobierców po S.K. ustanowionych prawomocnymi postanowieniami sądowymi nie narusza obowiązującego prawa.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E.N., żądając jej uchylenia, jak również stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] maja 1995r. Zaskarżonej decyzji jak również utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Strona skarżącą zarzuciła orzekającym w sprawie organom zaniechanie podjęcia czynności procesowych zmierzających do pełnego zbadania materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy oraz w Sadzie Rejonowym I Wydział Cywilny w P. oraz w Wydziale Ksiąg Wieczystych w/w Sądu. Pominięcie stron postępowania tj. E. i P. N.. Niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącej. Jednocześnie
skarżąca podniosła", iż w jej ocenie decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] maja 1995r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ okoliczności faktyczne ustalone przed jej wydaniem okazały się fałszywe co stanowi naruszenie art. 156 § 1 Kpa. Wąwóz -część dawnej drogi nie był nigdy własnością Skarbu Państwa, a zatem nie powinien być zwracany decyzją i to na podstawie przepisów dotyczących wyłącznie ewidencji gruntów i budynków służących do wprowadzania zmian w rejestrze geodezyjnym. Ponadto skarżąca wskazuje, iż decyzja została wydana w sprawie, w której przepis prawa nie przewiduje danej czynności w formie decyzji. I powinna odbyć się przez czynność materialno-techniczną. W razie zaś wątpliwość, co do własności wąwozu należało przeprowadzić rozprawę administracyjną. Skarżąca podniosła, iż organy błędnie przyjęły, że wąwóz z numerem ewidencyjnym [...] "wydzielony" z nieruchomości należącej do jej dziadka S.K. w momencie działu spadku nie był przedmiotem tego działu, podczas gdy wąwóz ten nie był nigdy wydzielony ani wyodrębniony z posesji należącej do S.K., nie miało miejsca również jego wywłaszczenie, wykup czy też przejecie ani komunalizacja. W wyniku dobrowolne umowy działowej z 1944r. załączonej do akt sprawy całą nieruchomość S.K. podzielono na 4 części pomiędzy jego spadkobierców i wówczas nastąpiło oznaczenie numerami poszczególnych części spadkowych. Spadkobiercy podzielili się nieruchomością w granicach opisanych w dobrowolnej umowie działowej wraz z częściami dawnej drogi polnej. Mama skarżącej Z.B. odziedziczyła działki nr [...]. Z działek tych wyodrębniono dla Zakładu Energetycznego podstację trafo 79m i 28 lasu na rzecz J.B., co miało miejsce w 1980r. O wydzieleniu części dawnej drogi polnej nie było żadnej mowy. W 1981r. została założona księga wieczysta nr [...] na nazwisko Z.B. jako jedynego właściciela nieruchomości spadkowej w granicach jej przepisanych wraz z wąwozem. Po jej śmierci w 1983r. współwłaścicielami tej nieruchomości zostali E.N., A.U., A.B.. Dopiero w latach 80-tych nadano nr wąwozowi biegnącemu jedynie przez posesję skarżącej. O tym fakcie strona skarżąca dowiedziała się zaś przypadkowo w 1986r.
Ponadto skarżąca podniosła , iż wprowadzając zmianę w operacie ewidencji gruntów i budynków Kierownik Urzędu Rejonowego w P. wszedł w kompetencje Sądu przypisując prawa do wąwozu biegnącego wyłącznie przez
nieruchomość należąca do spadkobierców po Z.B. wszystkim spadkobiercom po S.K., wbrew ich woli. Argument, iż wąwóz nie był przedmiotem działu spadku nie polega na prawdzie, bowiem nie mógł być on odrębnym przedmiotem działu spadku, ponieważ w czasie prowadzonej przez Sąd w P. i Sąd w [...] sprawy wąwóz nie występował jako oddzielna działka, a dawna droga polna fizycznie w terenie już nie istniała od lat 50-tych. A zatem nie można było występować przed sądem o coś, co nie figurował w ewidencji jako odrębna " działka". Zgodnie z wykonanymi mapami wąwóz należał do działki nr [...]. Skarżąca wskazuje także, iż błędnie stwierdzono w decyzji, iż J.K. otrzymała w wyniku działu spadku dom przy ul. [...] podczas gdy na podstawie postanowienia Sądu Wojewódzkiego w [...] przyznano jej jedynie wierzytelność do nakładów na działce [...] stanowiącej własność Z.B. przy ul. [...] / a nie przy wąwozie/, Natomiast cały majątek-gospodarstwo rolne po L.K. odziedziczył jego syn – S.K. W tych okolicznościach stwierdzenie Głównego Geodety Kraju, że umowa dobrowolna nie może stanowić podstawy do wykazania w operacie ewidencyjnym udziałów poszczególnych spadkobierców w dziale [...]" -posłużyło i stało się powodem do utrzymania w mocy decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z 1995r.
W odpowiedzi na skargę Główny Geodeta Kraj wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podniósł, iż nie można zgodzić się z zarzutem strony skarżącej jakoby kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja została wydana bez podstawy prawnej. Zgodnie, bowiem z § 64 ust. 2 zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r. w sprawie ewidencji gruntów (Monitor Polski Nr 11, poz. 98 ze zm), wprowadzenie zmian do operatu ewidencji gruntów dokonywano na podstawie ostatecznych decyzji administracyjnych. Ponadto organ wskazał, iż Kierownik Urzędu Rejonowego w P. dokonując zmiany w operacie ewidencyjnym nie orzekał o " zwrocie" tej nieruchomości, ale doprowadził do zgodności ze stanem prawnym zapisów w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu K. dotyczącym działki nr [...]. Przy czym stan prawny nieruchomości ustalił na podstawie postanowień Sądu Powiatowego w P. z dnia [...] października 1955r. sygn. akt [...], z dnia [...] lipca 1983r. sygn. akt [...], z dnia [...] grudnia 1972r. sygn. akt [...], Postanowienia Sądu Powiatowego w P. z dnia [...] grudnia 1966r. Sygn. akt [...] oraz postanowienia Sądu Wojewódzkiego w [...] z dnia [...] października 1980r. Sygn. akt [...]. Wbrew zaś twierdzeniom strony skarżącej, w dacie prowadzonej przez wyżej wymieniony Sądy sprawy działowej działka [...] figurowała w ewidencji gruntów i budynków. Została ona, bowiem wydzielona w związku z przeprowadzonymi w 1967r. pracami mającymi na celu założenie ewidencji dla K.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne kontrolują, więc akty i czynności organów administracji z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.
W niniejszej sprawie kontroli poddano decyzję wydaną w trybie stwierdzenia nieważności. Dokonanie oceny, co do jej zgodności z prawem poddane, więc jest
i
specyficznym regułom odnoszącym się do kontroli decyzji wydanych w trybach nadzwyczajnych. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności oznacza, bowiem, że sprawa nie toczy się już w trybie zwykłym i stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w trybie zwykłym dopuszczalne jest jedynie w przypadku stwierdzenia wyjątkowo ciężkiego naruszenia prawa. Do wzruszenia decyzji nie wystarczy zatem stwierdzenie zaistnienia naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy. W trybie nadzoru konieczność uznania decyzji za nieważną zachodzi jedynie w enumeratywnie wyliczonych ustawowo przypadkach (art. 156 § 1 k.p.a.), g\fyż sprzeciwia się ono fundamentalnej zasadzie trwałości decyzji ostatecznych, (por. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 1998r. II S.A. 456/98).
Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ma w prawie bardzo istotne znaczenie. Przede wszystkim z tego powodu, że stanowi wyjątek od
określonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Przepis art. 156 § 1 k.p.a. nakłada, więc na organ administracji publicznej obowiązek nie tylko stwierdzenia niewątpliwego naruszenia prawa, ale zarazem wykazania, że było to rażące naruszenie prawa. Analiza orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, gdy łącznie zostaną spełnione trzy przesłanki tj. zachodzi oczywistość naruszenia konkretnego przepisu, za uznaniem naruszenia za rażące przemawia charakter naruszonego przepisu oraz racje ekonomiczne. Trzecim elementem wymagającym zbadania są społeczne skutki, jakie wywołała decyzja.
W rozpoznawanej sprawie orzekające organy uznały, iż kontrolowana przez nie w postępowaniu nieważnościowym decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] maja 1995r. o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów obrębu K. w odniesieniu do jednostki rejestrowej nr [...], obejmującej działkę ewidencyjną nr [...] nie narusza prawa w stopniu rażącym i odmówiły stwierdzenia jej nieważności.
Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] maja 1995r. o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów obrębu K. w odniesieniu do jednostki rejestrowej nr [...], obejmującej działkę ewidencyjną nr [...]., została wydana wobec ustalenia z mocy prawa przez w/w organ, iż dane zawarte w ewidencji a dotyczące właściciel działki nr [...] są niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym. Organ ten ustalił, iż działka nr [...] wyodrębniona została przy zakładaniu ewidencji gruntów w 1967r. na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955r. o zakładaniu ewidencji gruntów i budynków i jako jej właściciela wpisano Skarb Państwa. Działka ta nie została jednak objęta postępowaniem uwłaszczeniowym, a zatem organ uznał za zasadne dokonać zmianę w ewidencji polegającą na wykreśleniu Skarbu Państwa jako właściciela tej działki i wpisaniu w jego miejsce osób posiadających prawa do tej nieruchomości, które to prawa ustalił na podstawie posiadanych przez siebie dokumentów tj. postanowień sądu o nabyciu spadku. Podnieść należy, iż w ocenie Sądu, stosownie do obowiązujących wówczas przepisów organ ten posiadał upoważnienie do wydania powyższego rozstrzygnięcia w formie decyzji. Stosownie bowiem do treści § 67 pkt 6 zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r. w sprawie ewidencji gruntów (Monitor Polski Nr 11, poz. 98 ze zm), w przypadku ujawnienia błędów w operacie ewidencji organ
winien był dokonać ich sprostowania z urzędu. Zgodnie zaś z brzmieniem § 64 ust. 3 w/w zarządzenia o powziętej przez siebie decyzji w sprawie wpisu zmian dokonanych z urzędu organ obowiązany jest zawiadomić osoby zainteresowane. A zatem wbrew stanowisku strony skarżącej w rozpoznawanej sprawie istniała podstawa prawna do orzekania przez organ w drodze decyzji administracyjnej.
W skardze strona skarżąca zarzuca również organowi, błędne przyjęcie, iż
wąwóz nie był przedmiotem działu spadku w czasie prowadzonej przez Sąd w
P. i Sąd w [...] sprawy działowej i uwłaszczeniowej, bowiem w ocenie
strony skarżącej w okresie tym wąwóz nie występował jako oddzielna działka, zatem
wchodził w skład masy spadkowej. Dopiero w latach 80-tych nadano numer
wąwozowi biegnącemu jedynie przez posesję skarżącej. O tym fakcie strona
skarżąca dowiedziała się zaś przypadkowo w 1986r. W konsekwencji doszło do
błędnego przypisania przez organ prawa do wąwozu biegnącego/Wyłącznie przez
nieruchomość należąca do spadkobierców po Z.B. wszystkim
spadkobiercom po S.K.. j '
Odnosząc się do powyższego zarzutu należy wskazać, iż wbrew twierdzeniem strony skarżącej, sporna działka została wyodrębniona w 1967r., przy zakładaniu ewidencji gruntów dla K. i od tego momentu figurowała w ewidencji jako własność Skarbu Państwa. Okoliczność, iż błędnie dokonano wpisu Skarbu Państwa w miejsce właściciela działki, bowiem działka ta -droga nigdy nie przeszła prawnie na własność Skarbu Państwa, jak wynika z akt sprawy nie jest kwestionowana przez stronę skarżącą. Podkreślić jednak należy, iż wbrew stanowisku strony skarżącej nadzorowaną w postępowaniu nieważnościowym decyzją nie dokonano zwrotu spornej działki jej właścicielom, a jedynie skorygowano błąd jaki istniał od szeregu lat w ewidencji gruntów. Istotną kwestią dla rozpoznania powyższej sprawy jest jednak sam fakt wyodrębnienia tej działki i skutki prawne, faktyczne jakie okoliczność ta wywołała i wywołuje w sferze prawa. Z chwilą wyodrębnienia, wydzielenia działki, rozpoczęła ona swój samodzielny byt. A zatem wszelkie dotyczące niniejszej działki zmiany np. jej właściciela, powstałe na skutek zbycia lub nabycia gruntów, zgodnie z § 55 ust. 1 cytowanego powyżej zarządzenia należy rozumieć jako zmiany prawnego stanu władania tą konkretną działką udowodnione odpisem z księgi wieczystej, aktem notarialnym lub prawomocnym orzeczeniem sądowym (sprzedaż, kupno, darowizna, podział spadku, zasiedzenie itp.) lub na mocy ostatecznych decyzji organów administracji państwowej (reforma
rolna, osadnictwo, scalenie i wymiana gruntów, wywłaszczenie itp.). Zmiany te winny wynikać wprost z dokumentów (ostatecznych decyzji, umów zawartych w formie aktów notarialnych aktów notarialnych, wyroków sądów itp. ) A zatem podstawę do dokonania przez organ zmian wpisów w ewidencji stanowić mogą jedynie w/w dokumenty, orzeczenia. Jak wynika zaś z akt sprawy przedmiotowa działka, wydzielona została z gruntów wchodzących w skład nieruchomości zwanej "P.", która na mocy umowy kupna - sprzedaży zawartej przed notariuszem D.K. w formie aktu notarialnego sporządzonego w dniach [...] października 1911 r. (rep. [...]), stanowiła własność S.K. W wyniku dokonanej zmiany w miejsce Skarbu Państwa zostali wykazani jako współwłaściciele działki nr [...] wszyscy spadkobiercy S.K. Stało się tak ponieważ, żaden z przedłożonych organowi dokumentów, orzeczeń wbrew stanowisku skarżącej nie wskazywał wprost na posiadanie tytułu własności w/w działki, oznaczonej nr [...] dla konkretnej osoby, określonego, zawężonego kręgu spadkobierców. Podkreślić należy, iż w sytuacji wykazania przed dany podmiot praw do w/w działki, które to wynikać będą z np. z orzeczenia sądu, umowy nabycia, darowizny zawartej w formie aktu notarialnego, organ zobowiązany będzie do ich wprowadzenia a tym samy zaktualizowania powyższych wpisów. W tej sytuacji, także fakt ewentualnego błędnego określenia współwłaścicieli spornej działki, polegający w ocenie skarżącej na wpisaniu jako współwłaściciela J.K. w ocenie Sądu może być sanowany w drodze zwykłego postępowania. Należy bowiem mieć na uwadze, iż rejestr ewidencji gruntów, jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma więc charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej, a zatem w przypadku ujawnienia jego błędów istnieją zwykłe środki do dokonania zaistniałych w n;m zmian, poprzez przedłożenie przez zainteresowanego stosownego dokumentu wskazującego, wprost kto posiada lub nie tytuł prawny do działki nr ew. [...].
Również podniesiona przez skarżącą okoliczność, iż przed wydaniem kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji organ nie zbadał akt sprawy działowej sygn. akt [...] I Wydział Cywilny w P., z których jasno wynika, kto jest właścicielem drogi polnej nie stanowi podstawy do
stwierdzenia, iż decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Można co prawda zarzucić organowi, iż zaniechał dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, niemniej jednak nie jest to zarzut rażącego naruszenia prawa. Ponadto należy wskazać, iż jak sama skarżąca wskazuje akta powyższe zaginęły w 1986r. i odnalazły się w 2002r. a zatem w dacie orzekania organ z przyczyn od siebie niezależnych nie mógłby uzyskać do nich wglądu.
Odnosząc się zaś do zarzutu pominięcia w postępowaniu nieważnościowym stron postępowania tj. E.N. i P.N. należy wskazać, iż zgodnie z art. 28 Kpa, stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności, jest określenie kręgu stron takiego postępowania. Bez wątpienia za jego stronę uznać należy podmioty które brały udział w postępowaniu zwyczajnych zakończonym nadzorowaną w postępowaniu nieważnościowym decyzją. Ale także i inne podmioty, które legitymują się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 Kpa. W przypadku wyżej wskazanych osób brak jest dokumentu z którego wywodziliby oni wprost tytuł prawny (prawo własności, wieczystego użytkowania) do działki nr [...]. A zatem nie można stwierdzić wprost, iż winne być one uznane za strony niniejszego postępowania, a co za tym idzie, iż nieinformując ich o toczącym się postępowaniu organy naruszyły art. 10 Kpa. Podnieść jednak należy, iż jeżeli w/w osoby wykażą, iż winne były być uznane za strony tego postępowania mogą stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 4 Kpa żądać jego wznowienia.
Reasumując należy wskazać, iż w ocenie Sądu wbrew stanowisku strony skarżącej brak jest podstaw do uznania, że w rozpoznawanej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa, bowiem przedstawione przez stronę skarżącą błędy, uchybienia nie mogą być uznane za wady posiadające charakter rażący, nie dający się usunąć przy zastosowaniu innych, zwyczajnych środków prawnych.
Wobec powyższego słusznie wskazały organy orzekające w niniejszej sprawie, iż brak jest podstaw do uznania, iż decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] maja 1995r. o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów obrębu K. w odniesieniu do jednostki rejestrowej nr [...],
obejmującej działkę ewidencyjną nr [...]. wydana została z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego, które skutkowałoby stwierdzeniem jej nieważności.
Sąd nie dopatrzył się także naruszeń prawa które skutkowałby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na mocy art. 151 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo i postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI