IV SA/Wa 3416/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju, utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej z 1966 r., uznając brak rażącego naruszenia prawa mimo upływu czasu.
Skarga dotyczyła odmowy stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej z 1966 r. Skarżący zarzucał m.in. wydanie decyzji wobec osoby zmarłej oraz brak analizy dokumentów. Minister Infrastruktury i Rozwoju utrzymał w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności, wskazując na brak możliwości oceny kompletności akt i brak rażącego naruszenia prawa. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że decyzja z 1966 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a zarzuty dotyczące skierowania do osoby zmarłej lub braku rokowań nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę L. K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2015 r., która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] grudnia 1966 r. o wywłaszczeniu nieruchomości. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące m.in. wydania decyzji wobec osoby zmarłej (T. K.) oraz braku wnikliwej analizy dokumentów. Minister uznał, że mimo braku kompletnych akt sprawy, nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa, a decyzja z 1966 r. była zgodna z ówcześnie obowiązującymi przepisami, w tym dotyczącymi celu wywłaszczenia, rokowań (które mogły być pominięte z uwagi na nieuregulowany stan prawny nieruchomości i nieustalonych spadkobierców) oraz ustalenia odszkodowania. Sąd administracyjny, kontrolując legalność decyzji, uznał skargę za niezasadną. Podkreślono, że postępowanie o stwierdzenie nieważności jest nadzwyczajnym trybem wzruszenia ostatecznej decyzji i wymaga wykazania kwalifikowanej niezgodności z prawem. Sąd stwierdził, że decyzja z 1966 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a zarzuty skarżącego, w tym dotyczące skierowania decyzji do osoby zmarłej, nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym. Wskazano, że decyzja była skierowana do A. K. (spadkobierczyni), a T. K. był wymieniony jedynie informacyjnie jako właściciel ujawniony w księdze wieczystej. Sąd odniósł się również do kwestii braku rokowań, stwierdzając, że było to uzasadnione nieuregulowanym stanem prawnym nieruchomości. Podkreślono, że wątpliwości co do odbycia się rozprawy z udziałem biegłego nie mogły stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności, a brak udziału spadkobierców w pierwotnym postępowaniu mógł być podstawą do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności. Sąd powołał się także na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego dotyczące znaczącego upływu czasu od wydania decyzji, który może ograniczać możliwość jej wzruszenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (5)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja z 1966 r. nie jest dotknięta rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak jest dowodów na rażące naruszenie prawa przy wydaniu decyzji z 1966 r., w tym w zakresie celu wywłaszczenia, rokowań, ustalenia odszkodowania czy skierowania do osoby zmarłej. Nawet jeśli wystąpiłyby wady, znaczny upływ czasu od wydania decyzji ogranicza możliwość jej wzruszenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (21)
Główne
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 157
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 16
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa wywłaszczeniowa art. 2 § 2
Ustawa z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
ustawa wywłaszczeniowa art. 3 § 1
Ustawa z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
ustawa wywłaszczeniowa art. 6 § 1
Ustawa z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
ustawa wywłaszczeniowa art. 6 § 4
Ustawa z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
ustawa wywłaszczeniowa art. 15
Ustawa z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
ustawa wywłaszczeniowa art. 16 § 1
Ustawa z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
ustawa wywłaszczeniowa art. 21
Ustawa z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
ustawa wywłaszczeniowa art. 8 § 6
Ustawa z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
Dotyczy ustalania odszkodowania za wywłaszczenie części gruntu w mieście lub osiedlu, gdy pozostała część jest nie mniejsza niż działka normatywna.
MP Nr 72, poz. 335
Zarządzenie Ministra Rolnictwa z dnia 24 września 1962r. w sprawie ceny, warunków i trybu sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych
Ustalenie ceny 1 ha gruntu rolnego klasy I w strefie miejskiej okręgu I na 36.000 zł.
u.g.n. art. 136
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja z 1966 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na upływ czasu. Skierowanie decyzji do A. K. było prawidłowe, a wzmianka o T. K. miała charakter informacyjny. Brak rokowań był uzasadniony nieuregulowanym stanem prawnym nieruchomości. Ustalenie odszkodowania było zgodne z obowiązującymi przepisami.
Odrzucone argumenty
Decyzja wywłaszczeniowa z 1966 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Decyzja została skierowana do osoby zmarłej (T. K.). Brak wnikliwej analizy dokumentów przez organ. Nieruchomość nadal w posiadaniu skarżącego i nie wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia. Wątpliwości co do odbycia się rozprawy z udziałem biegłego. Brak udziału spadkobierców w postępowaniu.
Godne uwagi sformułowania
stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest instytucją, stanowiącą wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji rażące naruszenie prawa, a zatem przesłanka o której mowa w pkt 2 art. 156 § 1 k.p.a., zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. usuwanie orzeczeń ostatecznych narusza bowiem ład systemu prawnego, stanowi odstępstwo od zasady stabilności decyzji ostatecznych oraz zasady dwuinstancyjności postępowania. z uwagi na znaczny upływ czasu od daty wydania, orzeczenie np. o wywłaszczeniu oraz o ustaleniu odszkodowania, nawet pomimo jej ewentualnej wadliwości, decyzja nie może być uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa z uwagi na znaczny upływ czasu od daty wydania orzeczenia.
Skład orzekający
Tomasz Wykowski
przewodniczący
Marzena Milewska-Karczewska
sprawozdawca
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w kontekście stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących wywłaszczeń i z uwzględnieniem wpływu znacznego upływu czasu od wydania decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia z 1966 r. i zastosowania przepisów z tamtego okresu. Interpretacja rażącego naruszenia prawa może być różnie stosowana w zależności od kontekstu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy historycznej decyzji wywłaszczeniowej i próby jej wzruszenia po wielu latach, co pokazuje długotrwałe konsekwencje decyzji administracyjnych i trudności w ich kwestionowaniu. Aspekt upływu czasu i jego wpływu na możliwość stwierdzenia nieważności jest interesujący.
“Czy decyzję sprzed ponad 50 lat można jeszcze unieważnić? Sąd rozstrzyga o losach wywłaszczenia z PRL.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wa 3416/15 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2016-02-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2015-11-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Małgorzata Małaszewska-Litwiniec Marzena Milewska-Karczewska /sprawozdawca/ Tomasz Wykowski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę Hasła tematyczne Nieruchomości Skarżony organ Minister Infrastruktury Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2012 poz 270 art 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.), Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2016 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2015r. nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju (dalej Minister lub organ II instancji), w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.- dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku L. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] maja 2015 znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] grudnia 1966r. nr [...] o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w [...], ozn. jako część parceli [...] o pow. 11.000 m2 z całości o powierzchni 9 ha, zapisanej w księdze wieczystej Państwowego Biura Notarialnego w [...] KW nr [...], jako własność T. K. Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismem z dnia 29 grudnia 2005r. L. K., spadkobierca T. K., wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności m. in. decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] grudnia 1966r. nr [...] orzekającej o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w [...], ozn. jako część parceli [...] o pow. 11.000 m2 z całości o powierzchni 9 ha, zapisanej w księdze wieczystej Państwowego Biura Notarialnego w [...] KW nr [...], jako własność T. K. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011r. nr [...] Minister Infrastruktury umorzył postępowanie z wniosku L. K. z dnia 29 grudnia 2005r., uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie brakiem właściwości do orzekania w sprawie. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2011r. nr [...]. Następnie 9 maja 2012r. Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej przekazał przedmiotowy wniosek L. K. z dnia 29 grudnia 2005r. do rozpatrzenia Wojewodzie [...]. Na skutek wniosku Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012r. w przedmiocie rozstrzygnięcia negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy Ministrem Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej a Wojewodą [...], Prezes Rady Ministrów orzeczeniem z dnia [...] listopada 2012r. nr [...] wskazał, iż organem właściwym do rozpoznania wniosku L. K. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] grudnia 1966r. nr [...] jest Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej. Decyzją z dnia [...] maja 2015r. znak: : [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju po rozpatrzeniu wniosku L. K. z dnia 29 grudnia 2005r., odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] grudnia 1966r. o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako część parceli [...] o pow. 11.000 m2 z całości o powierzchni 9 ha, zapisanej w księdze wieczystej Państwowego Biura Notarialnego w [...] nr [...] jako własność T. K. Pismem z dnia 16 czerwca 2015r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł L. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i wskazując m. in. że decyzja o stwierdzenie nieważności, której wnosi została skierowana do zmarłego T. K., co jest równoznaczne z rażącym naruszeniem prawa. Minister Infrastruktury i Rozwoju po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] sierpnia 2015r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] maja 2015r. znak: [...]. W uzasadnieniu organ wskazał na obowiązujące przepisy prawa, utrwalone orzecznictwo w zakresie rażącego naruszenia prawa a także podkreślił że, pomimo licznych wystąpień, organowi nie udało się odnaleźć całości akt administracyjnych sprawy. Pozyskano jedynie egzemplarz decyzji z dnia [...] grudnia 1966r., skrócony wyciąg z księgi wieczystej nr [...] obejmujący obszar 9,7768 ha w [...] położnej przy ul. [...] (dokument datowany na dzień [...] listopada 1960r.), oraz pismo Prezydium Państwowego Biura Notarialnego w [...] z dnia [...] listopada 1966r. Z tego też względu organ wskazał, że ocena została przez organ dokonana w oparciu o zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 1966r. Organ odwoławczy mając zatem na względzie treść w/w decyzji oraz brzmienie obowiązujących w dniu 22 grudnia 1966r. przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz. U. z 1961r. Nr 18, poz. 94- dalej "ustawa wywłaszczeniowa") w szczególności art. 2 ust. 2, art. 3 ust.1, art. 6 ust.1 i 4, art.15, art. 16, art. 21 oraz art. 8 ust. 6 pkt 3 uznał, iż prawidłowo Minister Infrastruktury i Rozwoju uznał, że wywłaszczenie było niezbędne celem realizacji zatwierdzonych planów gospodarczych co potwierdziła decyzja o lokalizacji szczególnej nr [...] wydana przez właściwy organ planowania przestrzennego. Ze względu na fakt, że organ nie dysponował aktami postępowania wywłaszczeniowego, wskazano że brak było możliwości dokonania oceny czy rokowania zostały przeprowadzone zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami. Organ wskazał jednak, że ze względu na nieuregulowany stan prawny nieruchomości na co wskazuje pkt 2 skarżonej decyzji, gdyż odszkodowanie zostało ustalone na rzecz nieustalonych spadkobierców to organ mógł odstąpić od przeprowadzenia rokowań (art. 6 ust.4 ustawy). Postepowanie jak wynika z treści decyzji zostało wszczęte na wniosek podmiotu ubiegającego się o wywłaszczenie tj. w niniejszej sprawie Oddziału Wojskowego Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...], co wynika z treści decyzji. Jednak brak kompletnych akt archiwalnych powoduje, że nie można przeprowadzić oceny postępowania wywłaszczeniowego i ustalić czy było ono przeprowadzone w sposób prawidłowy a tym samym nie można stwierdzić, czy zaszły przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Tym samym zdaniem organu brak jest podstaw do wzruszenia ostatecznej decyzji z [...] grudnia 1966r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...]. W zakresie tej części decyzji, która dotyczy przyznanego odszkodowania organ wskazał, że zgodnie z art. 21 ustawy wywłaszczeniowej, odszkodowanie było ustalane na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych przy czym opinia ta winna zawierać szczegółowe uzasadnienie. Organ wskazał w tym zakresie, iż nie zostały również odnalezione dokumenty, które odnosiłyby się do wskazanej kwestii. Nie mniej jednak uzasadnienie decyzji z dnia [...] grudnia 1966r. wskazuje, że biegły brał udział w postępowaniu a odszkodowanie zostało przyznane na podstawie opinii biegłego. Nadto z treści decyzji wynika, że obligatoryjna rozprawa wywłaszczeniowo-odszkodowawcza została przeprowadzona w dniu [...] grudnia 1966r. Organ wyjaśnił również, że odszkodowanie zostało ustalone w oparciu o art. 8 ust. 6 pkt 3 ustawy wywłaszczeniowej oraz zarządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 24 września 1962r. w sprawie ceny, warunków i trybu sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych (MP Nr 72, poz. 335 z późn. zm.), z uwzględnieniem opinii biegłego. Kwota należnego odszkodowania została wyliczona zgodnie z tymi przepisami i ustalona została prawidłowo na 39.600 zł. Tym samym zdaniem organu odwoławczego organ I instancji w sposób prawidłowy dokonał ustalenia, że decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Odnosząc się do zarzutu, iż decyzja została skierowana do osoby zmarłej organ wskazał, że zarzut ten nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym, bowiem decyzja została skierowana do A. K. a nie T. K. jak podnosi skarżący. T. K. został wymieniony w treści decyzji jako właściciel nieruchomości jedynie informacyjnie, gdyż był on ujawniony w księdze wieczystej jako właściciel, co potwierdza znajdujący się w aktach odpis z księgi wieczystej. Nr [...] z dnia [...] listopada 1960r. Organ wskazał również, że brak sądowego potwierdzenia następców prawnych zmarłego T. K. potwierdzał nieuregulowany stan prawny nieruchomości w dacie wydania decyzji wywłaszczeniowej, co zostało przez organ uwzględnione, bowiem decyzja nie została adresowana do zmarłego. Organ wskazał w tym zakresie również, że aczkolwiek T. K. zmarł w dniu [...] listopada 1957r. to prawa spadkobierców do spadku po nim zostały potwierdzone stosownym postanowieniem o nabyciu spadku dopiero w dniu [...] lutego 1967r. (sygn. [...]) tak więc już po zakończeniu postępowania wywłaszczeniowego. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że organ wywłaszczeniowy posiadał informację o śmierci T. K., gdyż jak wynika z jej treści została ona skierowana do A. K. będącej jednym z następców prawnych po T. K. a odszkodowanie zostało przyznane następcom prawnym po T. K. Tym samym zdaniem organu nie doszło do rażącego naruszenia prawa również w tym zakresie. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się L. K. składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i zarzucając, że decyzja wydana została bez wnikliwej analizy wszystkich dokumentów jak też bez uwzględnienia stanu faktycznego. Trudno bowiem uznać za kompleksową ocenę materiału dowodowego ocenę jedynego dokumentu, którym w dodatku jest sama skarżona decyzja. Skarżący wskazał również, że przedmiotowa nieruchomość objęta wskazaną wyżej decyzją wywłaszczeniową do dnia dzisiejszego jest w jego i jego rodziny władaniu. Z tego względu zdaniem skarżącego ma on duże wątpliwości co do niezbędności wywłaszczenia na wskazany cel o lokalizacji szczegółowej nr [...] wydanej przez właściwy organ planowania przestrzennego. Nadto zdaniem skarżącego wątpliwym jest, że miała miejsce rozprawa w tej sprawie, w której uczestniczył biegły, bowiem w [...] w latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku w żadnych postępowaniach nie brał udział biegły z listy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...], o czym świadczą dokumenty z innych postępowań zakończonych stwierdzeniem nieważności decyzji o wywłaszczeniu. Skarżący podkreślił również, że decyzja jest dotknięta przesłanką nieważności tj. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, bowiem skoro T. K. w dacie gdy toczyło się postępowanie i wydana została skarżona decyzja już nie żył to wydanie decyzji wobec osoby zmarłej jest dotknięte przesłanką nieważności. Skarżący wskazał również, że decyzja z dnia [...] grudnia 1966r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] nie dała możliwości spadkobiercom brania udziału w samym postępowaniu, jak też możliwości odwołania się od niej. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zaprezentowane skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jt. Dz.U. z 2014r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. – jt. Dz. U. z 2012r. poz. 270 z późn.zm.- dalej "ppsa"). Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1 b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa. Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest niezasadna. W pierwszym rzędzie wskazać należy, iż kontrola Sądu w przedmiotowej sprawie dotyczy decyzji wydanej w jednym z nadzwyczajnych trybów wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej, a mianowicie trybie przewidzianym w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Poza sporem jest okoliczność, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Zauważenia również wymaga, że stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest instytucją, stanowiącą wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 k.p.a., toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Przy tym należy pamiętać, iż ewentualne zaistnienie wad ocenia się według stanu faktycznego i prawnego sprawy, istniejącego w dacie wydawania decyzji, kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym. Zadaniem organu, prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest ocena takiej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. wystąpienia przesłanek, określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie takie ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby jego przedmiotem było ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno-prawnego (por. wyrok SN z dnia 7 marca 1996 r., III ARN 70/95, OSNCP 1996/18/258). Obowiązkiem organu orzekającego w kwestii stwierdzenia nieważności decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, jest przeprowadzenie analizy przepisów, stanowiących podstawę wydania zakwestionowanej decyzji pod kątem ich naruszenia. Takie postępowanie traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się na podstawie art. 157 k.p.a. W świetle tego przepisu zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest ocena takiej decyzji jedynie pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, określonej w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że interpretacja przepisów, dotyczących możliwości podważenia decyzji ostatecznych, musi być ścisła i nie może rozszerzać zakresu unormowania. Usuwanie orzeczeń ostatecznych narusza bowiem ład systemu prawnego, stanowi odstępstwo od zasady stabilności decyzji ostatecznych oraz zasady dwuinstancyjności postępowania. Zatem tylko wyraźnie określone w ustawie przyczyny, obejmujące najdalej idące wadliwości orzeczenia lub poprzedzającego go postępowania, mogą prowadzić do jego wzruszenia. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo administracyjnym rażące naruszenie prawa, a zatem przesłanka o której mowa w pkt 2 art. 156 § 1 k.p.a., zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu zatem o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa, dodatkowo w sposób jasny i niedwuznaczny. W niniejszej sprawie Sąd po dokładnym przeanalizowaniu przeprowadzonego przez organy postępowania jak również zgromadzonych w jego wyniku dokumentów oraz uwzględnieniu, że mimo podjęcia stosownych poszukiwań nie zostały przez organy odnalezione akta administracyjne sprawy, uznał że decyzja z dnia [...] grudnia 1966r. nie jest wydana z rażącym naruszeniem prawa. Ze zgromadzonego w sprawie materiału, w tym w szczególności z samej decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] grudnia 1966r. nie wynika by w sposób rażący naruszała ona którykolwiek z przepisów w oparciu, o który wydana została wskazana decyzja, w szczególności przepisów ustawy wywłaszczeniowej z roku 1958. Z treści samej decyzji wynika bowiem, że celem wywłaszczenia nieruchomości była realizacja zatwierdzonych planów gospodarczych a niezbędność wywłaszczenia na wskazany cel potwierdzała decyzja o lokalizacji szczegółowej nr [...] wydana przez właściwy organ planowania przestrzennego. Tym samym prawidłowo organy uznały, że przy wywłaszczeniu nie doszło do rażącego naruszenia art. 3 ustawy wywłaszczeniowej, bowiem wywłaszczenie nastąpiło na cel użyteczności publicznej. Przy tym dodać należy, że z treści decyzji wynika, iż wniosek wywłaszczeniowy w dniu [...] października 1966r. złożył Oddział Wojskowy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...], a zatem podmiot uprawniony stosownie do art. 2 ust.2 ustawy wywłaszczeniowej. Nadto stosownym zawiadomieniem z dnia [...] listopada 1966r. organ wszczął postępowanie wywłaszczeniowe odnośnie przedmiotowej nieruchomości – tym samym spełnione były wymogi zarówno z art. 15 jak i 16 ust.1 ustawy wywłaszczeniowej, co oznacza, iż również nie doszło do rażącego naruszenia prawa w tym przepisów w/w ustawy. Z treści decyzji z dnia [...] grudnia 1966r. wynika również, że nieruchomość podlegająca wywłaszczeniu w tym czasie miała nieuregulowany stan prawny, na co wskazuje pkt 2 sentencji wskazanej decyzji, gdyż jak wynika z jego treści odszkodowanie zostało przyznane na rzecz nieustalonych spadkobierców. Powyższe wskazuje, że organ mógł prowadząc postępowanie odstąpić od przeprowadzenia rokowań z właścicielem nieruchomości, stosownie do art. 6 ust.4 ustawy wywłaszczeniowej, brak było bowiem dokumentów z których wynikałoby komu przysługuje prawo do wywłaszczonej nieruchomości. Tym samym brak przeprowadzenia rokowań z właścicielem wywłaszczanej nieruchomości również w niniejszej sprawie nie mógł stanowić o rażącym naruszeniu przepisów ustawy. Jak wynika z treści wskazanej wyżej decyzji również odszkodowanie zostało ustalone na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych – w treści decyzji wskazano bowiem, że biegły brał udział w postępowaniu , a odszkodowanie zostało przyznane na podstawie opinii biegłego. Przy czym obligatoryjna rozprawa wywłaszczeniowo-odszkodowawcza jak wynika z treści wskazanej wyżej decyzji została przeprowadzona w dniu [...] grudnia 1966r. Odszkodowanie natomiast zostało ustalone zgodnie z art. 8 ust. 6 pkt 3 ustawy wywłaszczeniowej oraz obowiązującego wówczas zarządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 24 września 1962r. w sprawie ceny, warunków i trybu sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych (MP Nr 72, pos. 335 z późn. zm.), z uwzględnieniem opinii biegłego. Należy bowiem wskazać że jeżeli wywłaszczeniu podlegała część gruntu w mieście lub w osiedlu, tak jak w niniejszej sprawie, a pozostała część wynosiła nie mniej niż powierzchnia działki normatywnej przyjętej w danej miejscowości na budowę domu jednorodzinnego wolno stojącego, odszkodowanie było obliczone jak za grunt rolny klasy I w strefie miejskiej okręgu I. Zgodnie ze wskazanym wyżej rozporządzeniem Ministra Rolnictwa cena 1 ha wynosiła podówczas 36.000zł, czyli za 1 m2 – 3,60 zł Skoro zatem w wyniku wywłaszczenia odjęta została powierzchnia 11.000 zł to odszkodowanie za odjętą nieruchomość winno było wynosić 39.600 zł i na taką też kwotę zostało ono ustalone. Sad uznał także, że organy w sposób prawidłowy przyjęły, iż w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa na skutek skierowania decyzji do osoby zmarłej. Z treści decyzji z dnia [...] grudnia 1966r. nie wynika by była ona skierowana do T. K. - nieżyjącego w dacie jej wydawania. Zdaniem Sądu organy prawidłowo przyjęły, że z treści decyzji wynika, w tym w szczególności z jej rozdzielnika, że decyzja została skierowana do A. K. a nie T. K. Faktycznie T. K. w treści decyzji został wymieniony, lecz nie jako strona do której skierowano decyzję, a jako właściciel nieruchomości ujawniony w księdze wieczystej (odpis KW nr [...] z dnia [...] listopada 1960r.). Było to zatem, jak słusznie przyjęły organy, wskazanie czysto informacyjne. Nadto z treści decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] grudnia 1966r. jednoznacznie wynika, iż niewątpliwie organ wywłaszczeniowy posiadał w dacie orzekania wiedzę, iż właściciel nieruchomości T. K. nie żyje, co wynika już choćby tylko z faktu, że w rozdzielniku decyzji została wskazana A. K. (jedna ze spadkobierców) a nadto w pkt 2 w/w decyzji określono w sposób jednoznaczny, że odszkodowanie przyznane jest na rzecz spadkobierców T. K. Powyższe wskazuje, iż brak jest podstaw do twierdzenia, że którykolwiek ze wskazanych powyżej przepisów ustawy wywłaszczeniowej został naruszony w sposób rażący, lub też, że decyzja została skierowana do osoby zmarłej. Powyższe oznacza również, że organy w sposób prawidłowy uznały, iż decyzja nie jest dotknięta przesłanką z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. a tym samym prawidłowo wydały decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1966r. Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze Sąd uznał je za niezasadne i niepodważające prawidłowości wydanych decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 1966r. W świetle bowiem zgromadzonego materiału dowodowego, należy bowiem wskazać, że: -fakt czy nieruchomość została wykorzystana i czy jest użytkowana przez podmiot na którego rzecz zostało dokonane wywłaszczenie nie stanowi podstaw umożliwiających stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej. Są to bowiem fakty i stany prawne, które zaistniały już po wydaniu decyzji. Natomiast badanie zaistnienia przesłanek nieważnościowych w decyzji następuje na dzień jej wydania. Jeżeli jednak faktycznie nieruchomość zdaniem skarżącego jest zbędna na cel na jaki została wywłaszczona i nie został on zrealizowany do dnia dzisiejszego a nieruchomość jak twierdzi skarżący jest w dalszym ciągu w jego użytkowaniu, to może się on ubiegać o zwrot wywłaszczonej nieruchomości w trybie art. 136 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (jt. Dz.U. z 2015. poz. 1774 z późn. zm.). - wątpliwości skarżącego co do odbycia się rozprawy z udziałem biegłego w świetle zapisów zawartych w samej decyzji należy uznać za niezasadne. Szczególnie, że aby można było stwierdzić nieważność decyzji musi być ona wydana np. z rażącym naruszeniem prawa a zatem naruszenie to musi nie budzić wątpliwości i jasno wynikać z zestawienia z przepisem prawa. Natomiast wątpliwość powstająca na tle innych spraw nie wskazuje aby w tej sprawie doszło do złamania jasno określonego zapisu ustawy. - nie branie przez spadkobierców udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 1966r. nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności. Jest to natomiast przesłanka stanowiąca postawę do ewentualnego wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Na zakończenie Sąd pragnie również wskazać, na stanowisko wyrażone przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku o sygn. P 46/13 z dnia 12 maja 2015 r., w którym Trybunał stwierdził niekonstytucyjność regulacji zawartej w art. 156 § 2 k.p.a., w zakresie wskazanym w pytaniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - czy art. 156 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) w zakresie, w jakim z uwagi na znaczny upływ czasu od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, na podstawie której strona nabyła prawo lub ekspektatywę prawa, nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia jej nieważności z przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 2 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, jest zgodny z art. 2 Konstytucji oraz art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175, ze zm.). Powyższe stwierdzenie niekonstytucyjności wskazanego zapisu otwiera bowiem drogę do dokonania takiej wykładni art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., która oznacza, że z uwagi na znaczny upływ czasu od daty wydania, orzeczenie np. o wywłaszczeniu oraz o ustaleniu odszkodowania, nawet pomimo jej ewentualnej wadliwości, decyzja nie może być uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa z uwagi na znaczny upływ czasu od daty wydania orzeczenia. Na przeszkodzie wyeliminowania takiego orzeczenia z obrotu prawnego stoją bowiem konstytucyjne zasady: praworządności (legalizmu), bezpieczeństwa prawnego oraz zaufania obywatela do państwa (lojalności państwa) wynikające z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarga nie może być zatem uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organu nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI