IV SA/WA 341/06

IV SA/Wa 341/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-05-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Alina Balicka
Danuta Szydłowska
Małgorzata Miron /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka,, asesor WSA Danuta Szydłowska, Protokolant Dorota Kozub, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2006 r. sprawy ze skargi "P." Spółki z o.o. w P. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji; 2. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz "P." Spółki z.o.o. w P. kwotę 355,- (trzysta pięćdziesiąt pięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy postanowienie [...]Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w S. z dnia [...] października 2005 r. w sprawie odmowy zawieszenia postępowania.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że pismem z dnia 12 września 2005 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie wstrzymania użytkowania instalacji na podstawie art. 365 ust. 1 pkt 1 ustawy z 27 kwietnia 2001r.-Prawo ochrony środowiska. Z treści tego przepisu wynika, że przesłanką wstrzymania użytkowania instalacji jest brak pozwolenia zintegrowanego. Wnioskiem z dnia 27 września 2005 r. Spółka "P." wystąpiła o zawieszenie postępowania w sprawie wstrzymania użytkowania instalacji do chowu lub hodowli świń na fermie trzody chlewnej w S., ponieważ toczy się postępowanie w sprawie wydania pozwolenia zintegrowanego. Uzasadniając wniosek Spółka wskazała, że udzielenie stronie pozwolenia zintegrowanego ma bezpośredni wpływ na postępowanie w sprawie o wstrzymanie użytkowania instalacji, zaś winą za brak pozwolenia obciąża organ, który opieszale rozpatruje jej wniosek o wydanie tegoż pozwolenia.
Rozpatrując wniosek o zawieszenie postępowania organ wskazał, że art. 201 ust. 1 ustawy- Prawo ochrony środowiska nakłada na stronę obowiązek posiadania pozwolenia zintegrowanego zaś stosowne przepisy rozporządzeń wykonawczych określają termin, w którym strona powinna uzyskać takie zezwolenie – do dnia 31 grudnia 2004 r. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że strona z wnioskiem o wydanie pozwolenia zintegrowanego wystąpiła dnia 5 kwietnia 2004 r. W wyniku jego rozpoznania decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. pozwolenie takie zostało wydane lecz decyzją z dnia [...] lipca 20045 r. Minister Środowiska decyzję tę uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Organ odwoławczy wskazał dodatkowo, że art. 365 ust. 1 ustawy Oprawo ochrony środowiska stanowi, że wojewódzki inspektor ochrony środowiska wstrzyma w drodze decyzji użytkowanie instalacji eksploatowanej bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego Treść przepisu jednoznacznie nakłada na organ obowiązek wstrzymania użytkowania instalacji eksploatowanej bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego a związku z tym, nie można zgodzić się ze stanowiskiem, iż podjęcie działań w Urzędzie Wojewódzkim w celu uzyskania tego pozwolenia jest zagadnieniem wstępnym w postępowaniu prowadzonym w trybie tego przepisu.
Organ II instancji nie podzielił także zawartego w zażaleniu zarzutu naruszenia konstytucyjnej zasady równości i orzekania w sposób odmienny w takich samych okolicznościach sprawy w innych sprawach albowiem oceny i poglądy zawarte w orzeczeniu organu prezentują stanowisko w danej sprawie i mają wiążący charakter tylko w tej sprawie, w której dane orzeczenie zostało wydane.
"P." Spółka z o.o. w P. wniosła skargę na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2005r. zarzucając naruszenie przepisów postępowania:
1. art. 97 §1 pkt 4 kpa poprzez błędną wykładnię i zastosowanie,
2. art. 2 i 32 ust. 2 Konstytucji oraz art. 8 kpa poprzez ich niezastosowanie,
3. art. 124§2 w zw. z art. 107§3 i art. 126, 7,8,9,11 kpa poprzez ich niezastosowanie.
Uzasadniając skargę "P." Spółka z o.o. powołując się na stanowisko doktryny wskazała, że w przypadku wystąpienia zagadnienia wstępnego chodzi o wpływ rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego na sprawę główną. Jeżeli więc rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego wywiera bezpośredni wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy głównej to w sprawie głównej wystąpiło zagadnienie wstępne, które warunkuje merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy głównej. W takiej sytuacji zagadnieniem wstępnym w niniejszej sprawie jest sprawa udzielenia pozwolenia zintegrowanego na eksploatowanej instalacji.
Dodatkowo skarżąca podniosła, że złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia zintegrowanego jeszcze przed wszczęciem postępowania dotyczącego wstrzymania eksploatacji urządzeń i jedynie opieszałość organów administracji doprowadziła do tego, że wniosek ten nie został do tej pory skutecznie rozpoznany.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 2 i 32 Konstytucji i art. 8 kpa skarżąca wskazała, że w stosunku do skarżącej w identycznym stanie faktycznym (dotyczącym prowadzenia fermy w innej miejscowości ) zapadło inne rozstrzygnięcie – uwzględniające wniosek o zawieszenie postępowania.
Dodatkowo skarżąca podniosła, że organ odwoławczy nie odniósł się do jej zarzutów przestawionych w zażaleniu a uzasadnienie postanowienia jest bardzo lakoniczne. Powyższe stanowi naruszenie art. 107 §3 kpa.
W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na jej rzecz.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonego postanowienia jak i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji albowiem orzeczenia te zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy.
Zaskarżonym postanowieniem organy administracji obu instancji rozpoznały wniosek "P." Spółki z o. o. w P. o zawieszenie postępowania toczącego się na podstawie art. 365 ust. 1 ustawy -Prawo ochrony środowiska do czasu zakończenia postępowania o wydanie pozwolenia zintegrowanego. Jako podstawę prawną wskazano art. 97§1 pkt 4 kpa.
Przepis tego artykułu stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie jeżeli rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Zastosowanie tego przepisu łączy się z koniecznością wyjaśnienia pojęcia "zagadnienia wstępnego". Przez pojęcie to rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego(tak m.in. wyrok NSA z dnia 7.03.2001r. III SA 32/00 LEX nr 47487). Zarówno w doktrynie jak i o orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że przy ocenie czy dana kwestia stanowi zagadnienie wstępne niezbędne jest uprzednie ustalenie związku pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego a zagadnieniem wstępnym (tak .in. wyrok NSA z 26.01.1993 r. IISA 1678\92 ONSA 1994 nr 2 poz. 55).
Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że trafne są zarzuty skarżącej co do naruszenia art. 97§1 pkt 4 kpa poprzez jego niezastosowanie.
Postępowanie "główne" w niniejszej sprawie toczy się na podstawie art. 365 ust. 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska, zgodnie z którym organ wstrzyma użytkowanie instalacji eksploatowanej bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego. Przyjmując, że wynik sprawy o uzyskanie pozwolenia zintegrowanego nie stanowi zagadnienia wstępnego dla sprawy o wstrzymanie eksploatacji urządzeń organ zastosował wykładnię gramatyczną tego przepisu, która prowadzi do wniosku, że dla oceny spełnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie istotna jest data wydania decyzji. W ocenie Sądu – dla interpretacji tego przepisu należy zastosować wykładnię celowościową i systemową.
Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest wszak zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Przepisy ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz rozporządzenia wykonawcze nakładają obowiązek posiadania pozwoleń zintegrowanych w terminie do 31.12.2004 r. Skarżąca – co nie jest kwestionowane w niniejszej sprawie – złożyła stosowny wniosek 5 kwietniu 2004 r. i wniosek ten zamiast w określonym przepisami kpa terminie został rozpoznany dopiero [...].12.2004 r. Następnie dnia [...] lipca 2005 r. decyzja ta została uchylona. W ocenie Sądu -w omawianej sytuacji strona – podmiot korzystający ze środowiska, który dopełnił wszelkich formalności celem uzyskania wymaganego prawem pozwolenia zintegrowanego nie może ponosić ujemnych skutków działania organów. Brak bowiem pozwolenia zintegrowanego w dacie kontroli – 1.09.2005 r. nie jest wynikiem zaniedbań ze strony prowadzącego instalację lecz długotrwałości postępowania administracyjnego w tym zakresie.
Zasadny jest również zarzut naruszenia konstytucyjnej zasady równości. Zgodnie z przyjętym w tym zakresie orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasada równości obywateli wobec prawa nie oznacza ani "wszystkim to samo" ani "wszystkim jednakowo" lecz zasada ta wymaga aby w podobnych sytuacjach były stosowane podobne lub identyczne rozwiązania ( tak NSA w wyroku z dnia 23 września 1998 r. III SA 2790\97 lex 44732)
Oczywistym jest, że postanowienie o zawieszeniu postępowania, na które powołuje się skarżący – z dnia 8.09.2005 r. wiąże jedynie w sprawie, w której zostało ono wydane, biorąc jednak pod uwagę, że kwestia ta należy do właściwości tego samego organu ( Głównego Inspektora Ochrony Środowiska jako organu wyższego stopnia w stosunku do wojewódzkich inspektorów ochrony środowiska ) rozstrzygnięcia w tym zakresie należy ujednolicić. Kwestia ta nie została wyjaśniona przez organ odwoławczy w niniejszej sprawie.
Reasumując – zaskarżone rozstrzygnięcie jak i poprzedzające je rozstrzygnieęie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego – art. 97§1 pkt 4 kpa, które miało wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując ponownie wniosek o zawieszenie postępowania organ weźmie pod uwagę przedstawioną wyżej ocenę prawną uwzględniając przy tym stan sprawy o wstrzymanie eksploatacji urządzeń.
Z tych względów – na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.
R