IV SA/Wa 34/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-05-24
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
ochrona środowiskacmentarz komunalnyzanieczyszczenieściekiwłaściwość organówk.p.a.inspekcja ochrony środowiskadewastacjajeziorolas

WSA w Warszawie uchylił postanowienie GIOŚ o przekazaniu sprawy dotyczącej zanieczyszczenia cmentarzem, uznając, że organy ochrony środowiska powinny zbadać sprawę, a nie przekazywać ją organom gminy.

Skarżący M. i R. G. poinformowali o dewastacji jeziora i lasu ściekami z cmentarza komunalnego oraz o bezprawnym zajęciu ich gruntów. Główny Inspektor Ochrony Środowiska przekazał sprawę Prezydentowi Miasta O., uznając go za właściwy organ. WSA w Warszawie uchylił tę decyzję, stwierdzając, że organy ochrony środowiska powinny zbadać zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ochrony środowiska, a nie bezzasadnie przekazywać sprawy.

Sprawa dotyczyła skargi M. i R. G. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ) z dnia [...] listopada 2004 r., które utrzymało w mocy postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o przekazaniu sprawy dotyczącej zanieczyszczenia środowiska przez cmentarz komunalny Prezydentowi Miasta O. Skarżący zarzucali dewastację jeziora, lasu i gruntów ściekami z cmentarza oraz bezprawne zajęcie ich nieruchomości. Organy obu instancji uznały, że właściwym organem do rozpatrzenia sprawy jest Prezydent Miasta O., powołując się na ustawę o cmentarzach. WSA w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organy ochrony środowiska miały obowiązek zbadać zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ochrony środowiska zgodnie z ustawą o Inspekcji Ochrony Środowiska. Sąd podkreślił, że fakt, iż zarządzanie cmentarzami należy do wójtów, nie zwalnia organów ochrony środowiska z obowiązku badania sygnałów o naruszeniu przepisów i przeciwdziałania dewastacji środowiska. Przekazanie sprawy innemu organowi zostało uznane za nieuzasadnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Organy ochrony środowiska są właściwe do zbadania zarzutów dotyczących naruszenia przepisów ochrony środowiska, nawet jeśli zarządzanie cmentarzem należy do kompetencji organów gminy.

Uzasadnienie

Ustawa o Inspekcji Ochrony Środowiska nakłada na te organy obowiązek kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska. Fakt, że zarządzanie cmentarzem należy do wójtów, nie zwalnia organów ochrony środowiska z obowiązku badania sygnałów o naruszeniu przepisów i przeciwdziałania dewastacji środowiska.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (4)

Główne

u.I.O.Ś. art. 2 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o Inspekcji Ochrony Środowiska

Do zadań Inspekcji Ochrony Środowiska należy kontrola przestrzegania przepisów o ochronie środowiska i racjonalnym użytkowaniu zasobów przyrody.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 65 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.c.i.c.z. art. 2 § ust. 1

Ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych

Utrzymanie cmentarzy komunalnych i zarządzanie nimi należy do właściwych wójtów (burmistrzów, prezydentów miast).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy ochrony środowiska powinny zbadać zarzuty dotyczące zanieczyszczenia środowiska, a nie przekazywać sprawy organom gminy. Przekazanie sprawy innemu organowi było nieuzasadnione z powodu niedokładnego zapoznania się z treścią pisma skarżących.

Odrzucone argumenty

Zarządzanie cmentarzami komunalnymi należy do właściwych wójtów (burmistrzów, prezydentów miast), co czyni ich właściwymi organami do rozpatrzenia sprawy. Skarga została oddalona przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska.

Godne uwagi sformułowania

organy ochrony środowiska powinny wszcząć postępowanie w celu zbadania, czy sytuacja taka ma miejsce a następnie w wypadku stwierdzenia, że istotnie doszło do naruszenia przepisów ochrony środowiska podjąć kroki w celu przeciwdziałania naruszeniom przepisów ochrony środowiska. to, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1959r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (...) utrzymanie cmentarzy komunalnych i zarządzanie nimi należy do właściwych wójtów (...), nie oznacza, że podmioty te nie mogą działać z naruszeniem przepisów ochrony środowiska. Natomiast rolą organów ochrony środowiska jest badanie sygnałów o naruszeniu przepisów i przeciwdziałanie dewastacji środowiska. przekazanie sprawy innemu organowi w oparciu o art. 65 k.p.a. było nieuzasadnione i świadczy o niedokładnym zapoznaniu się z treścią pisma (wniosku) M. i R. G. z dnia 4 października 2004r., co w konsekwencji musiało doprowadzić do uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji.

Skład orzekający

Jakub Linkowski

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Małaszewska-Litwiniec

członek

Wanda Zielińska - Baran

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja właściwości organów ochrony środowiska w sprawach dotyczących zanieczyszczenia środowiska przez cmentarze komunalne oraz obowiązek badania zarzutów przez te organy."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 2005 roku. Interpretacja k.p.a. w kontekście właściwości organów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między odpowiedzialnością za zarządzanie cmentarzem a odpowiedzialnością za ochronę środowiska, co jest istotne dla zrozumienia kompetencji organów administracji.

Czy gmina odpowiada za zanieczyszczenie cmentarzem? Sąd wyjaśnia kompetencje organów ochrony środowiska.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 34/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-05-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-01-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jakub Linkowski /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
Wanda Zielińska - Baran
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Sygn. powiązane
II OSK 898/05 - Wyrok NSA z 2006-06-07
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, asesor WSA Wanda Zielińska - Baran, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24.05.2005 r. sprawy ze skargi M. i R. G. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...] w przedmiocie przekazania sprawy innemu organowi 1. Uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji. 2. Zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2004r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska -po rozpatrzeniu zażalenia M. i R. G. - utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2004 r., którym na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazano według właściwości Prezydentowi Miasta O. pismo M. i R. G. dotyczące wpływu cmentarza na sąsiednie tereny.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że M. i R. G. pismem z dnia 4 października 2004r., przekazanym do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w O., poinformowali o zdewastowaniu jeziora "P.", lasu, gruntów i otoczenia ściekami i zanieczyszczeniami pochodzącymi z cmentarza komunalnego. Podnieśli także, że część ich gruntów została bezprawnie zajęta na groby oraz, że ich wystąpienia do Gminy nie dały rezultatu, ponieważ Gmina O. nie poczuwa się do odpowiedzialności.
W dalszej części uzasadnienia Główny Inspektor Ochrony Środowiska podał, podobnie jak organ I instancji, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1959r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz.U. z 2000r. Nr 23 poz. 295 ze zm.) utrzymanie cmentarzy komunalnych i zarządzanie nimi należy do właściwych wójtów (burmistrzów, prezydentów miast), na których terenie cmentarz jest położony.
W związku z tym zdaniem Głównego Inspektora Ochrony Środowiska organ I instancji prawidłowo przekazał podanie M. i R. G. organowi właściwemu tj. Prezydentowi Miasta O..
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli M. i R. G..
Skarżący podnieśli, że zaskarżone postanowienie zostało wydane bez wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy.
Zdaniem skarżących, otoczenie cmentarza jest dewastowane i zanieczyszczane ściekami z cmentarza, co stanowi zagrożenie epidemiologiczne. Przekazanie sprawy
Gminie O. jest bezcelowe, ponieważ zdaniem skarżących to właśnie Gmina jest odpowiedzialna za zanieczyszczenie środowiska ściekami z cmentarza.
Skarżący stwierdzili, że sprawą powinny się zająć organy ochrony środowiska nie zaś przekazywać ją Prezydentowi Miasta O..
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W sprawie niniejszej nastąpiło takie naruszenie prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W swoim piśmie z dnia 4 października 2004r., przekazanym do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w O., M. i R. G. poinformowali o zdewastowaniu jeziora "P.", lasu, gruntów i otoczenia ściekami i zanieczyszczeniami pochodzącymi z cmentarza komunalnego.
Wskazano zatem na konkretne naruszenie wymagań ochrony środowiska.
Zgodnie natomiast z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t. jedn. Dz.U. z 2002r. Nr 112, poz. 982 ze zm) do zadań Inspekcji Ochrony Środowiska należy: kontrola przestrzegania przepisów o ochronie środowiska i racjonalnym użytkowaniu zasobów przyrody.
Z brzmienia powyższego przepisu wynika jednoznacznie, że otrzymując informacje o zanieczyszczeniu środowiska ściekami pochodzącymi z cmentarza organy ochrony środowiska powinny wszcząć postępowanie w celu zbadania, czy sytuacja taka ma miejsce a następnie w wypadku stwierdzenia, że istotnie doszło do naruszenia przepisów ochrony środowiska podjąć kroki w celu przeciwdziałania naruszeniom przepisów ochrony środowiska.
Tymczasem organy obu instancji bezzasadnie uznały, że skoro utrzymanie cmentarzy komunalnych i zarządzanie nimi należy do właściwych wójtów (burmistrzów, prezydentów miast), na których terenie cmentarz jest położony to te organy są właściwe do załatwienia sprawy.
Pismo (wniosek) Państwa G. z dnia 4 października 2004r. dotyczyło różnych zagadnień. Oprócz kwestii ochrony środowiska wnioskodawcy podnieśli również, kwestię bezprawnego przejęcia części ich nieruchomości pod cmentarz, która to sprawa nie leży w kompetencji organów ochrony środowiska, co jednak nie oznacza, że organy te mogły uznać się za niewłaściwe w odniesieniu do całości poruszanych problemów w tym szczególnie tych dotyczących przestrzegania przepisów ochrony środowiska.
Należy stwierdzić, że to, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1959r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz.U. z 2000r. Nr 23 poz. 295 ze zm.) utrzymanie cmentarzy komunalnych i zarządzanie nimi należy do właściwych wójtów (burmistrzów, prezydentów miast), nie oznacza, że podmioty te nie mogą działać z naruszeniem przepisów ochrony środowiska. Natomiast rolą organów ochrony środowiska jest badanie sygnałów o naruszeniu przepisów i przeciwdziałanie dewastacji środowiska.
Reasumując należy stwierdzić, że przekazanie sprawy innemu organowi w oparciu o art. 65 k.p.a. było nieuzasadnione i świadczy o niedokładnym zapoznaniu się z treścią pisma (wniosku) M. i R. G. z dnia 4 października 2004r., co w konsekwencji musiało doprowadzić do uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI