IV SA/WA 3371/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego "[...]" Sp. z o.o. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która utrzymała w mocy decyzję Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych odmawiającą zgody na nabycie przez spółkę nieruchomości rolnej o łącznej powierzchni 3,71 ha. Głównym powodem odmowy było stwierdzenie, że nabycie to doprowadziłoby do nadmiernej koncentracji gruntów rolnych w rękach spółki. Spółka argumentowała, że posiada jedynie 38,59 ha gruntów własnych, a pozostałe grunty są dzierżawione, co nie powinno być podstawą do uznania nadmiernej koncentracji. Podnoszono również zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym błędne oznaczenie nieruchomości i organów, nienależyte uzasadnienie decyzji oraz nieuwzględnienie celu nabycia (strefa bioasekuracji, dojazd do fermy) i niewielkiej przydatności rolnej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając ustalenia organów obu instancji. Sąd uznał, że przepisy ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, w tym przesłanka braku nadmiernej koncentracji gruntów, mają zastosowanie. Podkreślono, że istotny jest fakt posiadania gruntów, a nie tylko własności, a spółka już posiadała grunty o powierzchni wielokrotnie przekraczającej średnią wojewódzką i dwukrotnie przekraczającej dopuszczalną powierzchnię gospodarstwa rodzinnego. Sąd uznał również, że podniesione przez spółkę zarzuty proceduralne były omyłkami, które nie miały wpływu na meritum sprawy, a przeznaczenie nieruchomości i jej przydatność rolna nie były decydujące dla oceny przesłanki nadmiernej koncentracji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'nadmiernej koncentracji gruntów rolnych' w kontekście ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, znaczenie posiadania (dzierżawy) w ocenie tej przesłanki, oraz stosowanie klauzul generalnych w prawie administracyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia nieruchomości rolnej przez podmiot inny niż rolnik indywidualny, wymagającej zgody administracyjnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nabycie przez spółkę nieruchomości rolnej o powierzchni 3,71 ha, przy posiadaniu (własność i dzierżawa) ponad 800 ha, prowadzi do nadmiernej koncentracji gruntów rolnych w rozumieniu ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nabycie takiej nieruchomości prowadzi do nadmiernej koncentracji gruntów rolnych, co stanowi negatywną przesłankę do wyrażenia zgody.
Uzasadnienie
Spółka już posiadała grunty o powierzchni wielokrotnie przekraczającej średnią wojewódzką i dwukrotnie dopuszczalną powierzchnię gospodarstwa rodzinnego. Istotny jest fakt posiadania gruntów, a nie tylko własności.
Czy błędy proceduralne w decyzjach organów (np. błędne oznaczenie położenia nieruchomości, organu, czy dane statystyczne) mają istotny wpływ na wynik sprawy i uzasadniają uchylenie decyzji?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli błędy te stanowią oczywiste omyłki, nie mają wpływu na meritum sprawy i nie budzą wątpliwości co do przedmiotu postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał wskazane przez spółkę błędy za omyłki, które nie wpłynęły na prawidłowość zaskarżonej decyzji ani na możliwość identyfikacji przedmiotu sprawy.
Czy cel nabycia nieruchomości rolnej (np. strefa bioasekuracji, dojazd do fermy) lub jej niewielka przydatność rolna mogą wpływać na ocenę przesłanki nadmiernej koncentracji gruntów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przy ocenie przesłanki nadmiernej koncentracji gruntów rolnych istotne jest to, czy nieruchomości stanowią grunty rolne, a nie cel ich przyszłego przeznaczenia czy ich obecna przydatność rolna.
Uzasadnienie
Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego koncentruje się na fakcie posiadania gruntów rolnych i przeciwdziałaniu nadmiernej koncentracji, a nie na indywidualnych celach nabywcy.
Przepisy (14)
Główne
u.k.u.r. art. 2a § ust. 4 pkt 1
Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego
Nabycie nieruchomości rolnej przez inne podmioty niż wskazane w ustawie wymaga zgody Dyrektora Generalnego KOWR, jeżeli wykaże się brak możliwości nabycia przez inne podmioty, rękojmię należytego prowadzenia działalności rolniczej, a w wyniku nabycia nie dojdzie do nadmiernej koncentracji gruntów rolnych.
u.k.u.r. art. 2a § ust. 4 pkt 1 lit. c
Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego
Jedną z negatywnych przesłanek odmowy zgody na nabycie nieruchomości rolnej jest możliwość wystąpienia nadmiernej koncentracji gruntów rolnych.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, gdy zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Pomocnicze
u.k.u.r. art. 2a § ust. 1 i 3 pkt 1
Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego
Określa podmioty, które mogą nabywać nieruchomości rolne bez dodatkowej zgody.
u.k.u.r. art. 2a § ust. 4 pkt 1 lit. a
Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego
Pozytywna przesłanka zgody na nabycie nieruchomości rolnej - brak możliwości nabycia przez inne podmioty.
u.k.u.r. art. 2a § ust. 4 pkt 1 lit. b
Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego
Pozytywna przesłanka zgody na nabycie nieruchomości rolnej - nabywca daje rękojmię należytego prowadzenia działalności rolniczej.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 107 § § 1 i § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych do kontroli działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nabycie nieruchomości rolnej przez spółkę prowadziłoby do nadmiernej koncentracji gruntów rolnych, co jest negatywną przesłanką odmowy zgody. • Spółka już posiadała grunty o powierzchni wielokrotnie przekraczającej średnią wojewódzką i dopuszczalną powierzchnię gospodarstwa rodzinnego.
Odrzucone argumenty
Nabycie 3,71 ha nie doprowadzi do nadmiernej koncentracji, gdyż spółka posiada jedynie 38,59 ha własnych, a reszta jest dzierżawiona. • Naruszenie przepisów KPA (błędne oznaczenia, nienależyte uzasadnienie, nieuwzględnienie dowodów). • Nieruchomości miały służyć celom innym niż stricte rolnicze (bioasekuracja, dojazd), a ich przydatność rolna jest niewielka. • Pojęcie nadmiernej koncentracji gruntów nie jest zdefiniowane w ustawie.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie nadmiernej koncentracji gruntów rolnych jest tzw. klauzulą generalną, czyli zwrotem niedookreślonym o charakterze wartościujących, dającym jednocześnie pewną swobodę decyzyjną. • Z literalnej wykładni art. 2a ust. ust. 4 pkt 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego wynika jednoznacznie, że warunkiem wyrażenia zgody na nabycie nieruchomości rolnej jest to, by w wyniku danej czynności prawnej nie doszło na nadmiernej koncentracji gruntów rolnych. • Istotny jest sam fakt ich posiadania, zwłaszcza że w okolicznościach niniejszej sprawy opiera się ono o uregulowany stan wynikający z formalnej i długotrwałej umowy dzierżawy.
Skład orzekający
Katarzyna Golat
przewodniczący
Jarosław Łuczaj
sprawozdawca
Anita Wielopolska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'nadmiernej koncentracji gruntów rolnych' w kontekście ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, znaczenie posiadania (dzierżawy) w ocenie tej przesłanki, oraz stosowanie klauzul generalnych w prawie administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia nieruchomości rolnej przez podmiot inny niż rolnik indywidualny, wymagającej zgody administracyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony polskiego rynku rolnego przed nadmierną koncentracją gruntów, co ma znaczenie dla struktury gospodarstw rolnych i bezpieczeństwa żywnościowego.
“Czy posiadanie dzierżawionych gruntów rolnych może zablokować zakup własnej działki?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.