IV SA/Wa 326/06

IV SA/Wa 326/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-09-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Łukasz Krzycki /przewodniczący/
Tomasz Wykowski
Wanda Zielińska-Baran /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Sygn. powiązane
II OSK 773/07 - Wyrok NSA z 2008-12-04
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.),, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Katarzyna Tomiło, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2006 r. sprawy ze skargi M. S. i K. S. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji administracyjnej - oddala skargę -
Uzasadnienie
Minister Środowiska decyzją z dnia [...] października 2006 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w związku z art. 162 § 1 pkt. 1 i 2 kpa, utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Wojewody [...]z dnia [...] czerwca 1981 roku, zatwierdzającą ugodę zawartą pomiędzy H. C. a K. S. w sprawie uregulowania stosunków wodnych na ich gruntach.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż stwierdzenie wygaśnięcia decyzji może być orzeczone, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Wygaśnięcie decyzji można stwierdzić również w przypadku, gdy została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia określonego warunku, którego strona nie dopełniła. Zdaniem organu odwoławczego wniosek K. S. nie mógł być uwzględniony, albowiem okoliczności w nim podane nie wypełniają przesłanek z art. 162 § 1 pkt. 2 kpa. Natomiast wyrok NSA z dnia 7 października 2004 r. (sygn. IV SA 4550/02), na który powołuje się skarżący, zawiera jedynie pouczenie o możliwości wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z dnia [...] czerwca 1981r. i nie przesądza o sposobie przyszłego rozstrzygnięcia w tej sprawie.
Powyższa decyzja zatwierdzająca ugodę ma zgodnie z art. 35 ustawy Prawo wodne z 1974 r. rangę pozwolenia wodnoprawnego, a wynikające z niej obowiązki przeszły na obecnych właścicieli nieruchomości - z jednej strony na D. S. - córkę K. S., a z drugiej strony po H. C. na jej siostrzeńca – A. C.. Przepisy tej ustawy nie określały zasad wygaśnięcia pozwoleń wodnoprawnych. Obecnie obowiązująca ustawa Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001r. w art. 135 wymienia przypadki wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego, jednakże w świetle art. 204 tej ustawy nie mają one zastosowania do ostatecznych decyzji wydanych w oparciu o poprzednią ustawę z 1974 roku. W przedmiotowej sprawie ze względu na brak przepisu szczególnego nakazującego stwierdzenie wygaśnięcie tego pozwolenia wodnoprawnego nie zachodzi bezprzedmiotowość decyzji z dnia [...] czerwca 1981 r. Nie zachodzą również przesłanki stwierdzenia wygaśnięcia tej decyzji ze względu na interes strony i interes społeczny. Charakter sprawy ma znaczenie lokalne i nie powoduje oddziaływania na interesy innych podmiotów. Brak jest podstaw do wygaśnięcia decyzji z [...] czerwca 1981 r. z punktu widzenia interesów stron, gdyż na uchylenie obowiązku ustalonego w decyzji wobec pani H. C., który przeszedł na obecnego właściciela A. C., nie zgadzają się skarżący, a z kolei A. C. nie zgadza się na wygaśnięcie obowiązku określonego tą decyzją dla K. S. - obecnie dla D. S. Skoro strony nie mogą zawrzeć porozumienia i wykazać okoliczności przemawiającej za stwierdzeniem wygaśnięcia całej decyzji, która godziłaby w ich wspólne interesy, to - zdaniem organu - brak było podstaw do uwzględnienia wniosku K. S.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ podniósł, iż z ugody nie wynika obowiązek wykonania otwartej wodnicy, a zatem na odcinku gdzie prowadzi droga do gospodarstwa, wodnica może być wykonane jako przykryta. Orzeczona w ugodzie trasa wodnicy nie jest bowiem obecnie zabudowana. Minister Środowiska podkreślił, iż wbrew twierdzeniom skarżących, nie dopatrzył się w decyzji organu pierwszej instancji niewłaściwości lub wewnętrznej sprzeczności, wobec tego zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli M. i K. małż. S. podnosząc, zarzut nierzetelnego przeprowadzenia postępowania administracyjnego przez organy obu instancji, gdyż ich zdaniem, w ogóle nie ustosunkowano się do faktu, iż w 1982 roku H. C. zmieniła kierunek wodnicy, przesunęła drogę poniżej ogrodzenia p. D. Nie odniesiono się również do kwestii wywierania nacisku przez prowadzących postępowanie do zawarcia ugody. Zdaniem skarżących bezprzedmiotowość decyzji z dnia [...] czerwca 1981 r. wynika z tego, że pomimo upływu 24 lat ugoda nie została wykonana, a więc wodnica nie jest nikomu potrzebna. Organy administracyjne nie wzięły pod uwagę art. 5 k. c, jak też art. 7 kpa. Skro ustawa - Prawo wodne z 1974 roku nie wskazywało okresu przedawnienia roszczeń, to rozstrzygnięcia należało oprzeć na przepisach zawartych w kodeksie cywilnym. Istniejąca zabudowa na posesjach powoduje, iż wodnica nie ma racji bytu w obecnych warunkach. Wydana decyzja " lakonicznie stwierdza, że nie kwestionuje stanu istniejącej zabudowy ", co jednak nie zostało poparte żadnymi argumentami. Skarżący podnieśli także, iż w zaskarżonej decyzji pięciokrotnie podano błędnie datę decyzji "[...] czerwca 1991 r.", co świadczy o nierzetelności prowadzonego postępowania.
Skarżący wnieśli alternatywnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, bądź uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z dnia
[...] czerwca 1981 roku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna i jako taka podlega oddaleniu.
Kontroli legalności sprawowanej przez sąd zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr. 153, poz. 1269 ze zm.) poddana została decyzja administracyjna oparta o art. 162 § 1 pkt 1 kpa. Przepis ten stanowi, że organ administracji państwowej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji wskazuje przepis prawa, albo, gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony.
Wygaśnięcie decyzji, o czym stanowi powołany przepis, jest możliwe zatem w sytuacji jej bezprzedmiotowości, przy spełnieniu pozostałych przesłanek wymienionych w art. 162 § 1 pkt 1 kpa.
Bezprzedmiotowość decyzji wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego naruszanego na podstawie decyzji administracyjnej, a to z powodu zgaśnięcia podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę, czy też na skutek zmiany stanu rzeczy faktycznego uniemożliwiającego wykonanie decyzji albo z powodu zmiany w stanie prawnym, ale tylko w przypadku, gdy porządkuje ona taki skutek (por. B. Adamiec,
J. Borkowski " Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" wyd. C. H. Beck, Warszawa 2005 s. 777).
Bezprzedmiotowość decyzji oznacza jej nierealność z punktu widzenia możliwości osiągnięcia celu i zaistnieje wówczas, gdy przestanie istnieć bądź przedmiot rozstrzygnięcia (prawo i obowiązek stron) bądź podmiot, którego to rozstrzygnięcie dotyczyło.
Rozpoznając kwestię bezprzedmiotowości wydanej uprzednio decyzji organ musi mieć na względzie, iż decyzja ta skierowana jest na wywołanie konkretnych i indywidualnie oznaczonych skutków.
Decyzja staje się bezprzedmiotową w sytuacji, gdy skoncentrowany w decyzji skutek nie może być osiągnięty z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych.
W niniejszej sprawie organy obu instancji przyjęły, że z uwagi na brak przesłanek z art. 162 §1 pkt. 1 kpa nie zachodzą podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1981 roku zatwierdzającej ugodę zawartą w dniu [...] marca 1981 roku pomiędzy K. S. a H. C. dotyczącą uregulowania stosunków wodnych na ich parcelach
Uznano bowiem, że nie został osiągnięty skutek wynikający ze wskazanej wyżej ugody, nadal istnieje potrzeba wykonania urządzenia odprowadzającego wody opadowe, w celu zabezpieczenia obu stron przed zalewaniem wodami opadowymi. Zdaniem organu wykonanie tych obowiązków leży w interesie stron. Ze stanowiskiem organów obu instancji należy się zgodzić.
Poza tym organ odwoławczy trafnie zauważył, iż w aktualnym stanie prawnym brak jest przepisu prawa nakazującego wygaśnięcie tego rodzaju decyzji. Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne w art. 135 wymienia co prawda przypadki, wygaśnięcia zezwolenia wodnoprawnego, to jednak w świetle przepisu art. 204 tej ustawy nie mają one zastosowania do decyzji ostatecznych wydanych na podstawie poprzednio obowiązującego Prawa wodnego z 1974 roku, skoro w świetle obecnie obowiązujących regulacji ugoda nie zastępuje pozwolenia wodnoprawnego. Zasadnym jest zauważyć, iż w literaturze prawa administracyjnego przyjmuje się, że jeżeli nowa regulacja nie przewiduje uregulowań co do losu decyzji wydanych przed wejściem jej w życie i wydanej na odmiennych podstawach prawnych , to decyzja ta nadal jest wiążąca, mimo że przestała istnieć podstawa prawa, która uzasadniała jej wcześniejsze wydanie. Faktem jest, że ustawodawca chcąc usunąć wątpliwości prawne co do dalszych losów wydanych wcześniej decyzji, reguluje te kwestie najczęściej w przepisach przejściowych i końcowych, poprzez zapisy utrzymujące w mocy poprzednie decyzje. Jednak nie jest to niezbędne do uznania dalszego obowiązywania decyzji. (vide: Tadeusz Woś: Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji administracyjnej jako bezprzedmiotowej, PiP z 1992r. Nr 7). Zatem nie można uznać, że decyzja z dnia [...] czerwca 1981r. stała się bezprzedmiotowa sama w sobie, tylko z uwagi na zmianę stanu prawnego. W takiej sytuacji staje się ona bezprzedmiotowa jedynie wówczas, kiedy nowe przepisy przewidują taki skutek. Innymi słowy, stwierdzenie wygaśnięcia decyzji musi nakazywać przepis prawa, a ustawa z dnia
[...] lipca 2001r. Prawo wodne nie przewidziała takiej sytuacji.
Wbrew zarzutom skargi, postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone dokładnie i rzetelnie. Przeprowadzono dwie rozprawy administracyjne w dniach 1 i 16 grudnia 2004 r. połączone z oględzinami terenu z udziałem zainteresowanych stron. Ustalono, że zarówno na działce D. S.
(stanowiącej uprzednio własność skarżących), jak i na działce A. C. (stanowiącej poprzednio własność H. C.) nie ma śladów wykonania rowków, określonych decyzją z dnia [...] czerwca 1981 roku. Ponieważ trasa przebiegu rowków jest niezabudowana, to nie ma przeszkód do realizacji wykonania obowiązku określonego ugodą. Wykonane rowki odprowadzałyby znaczną część wód opadowych, a tym samym zabezpieczałyby działki przed podmakaniem, szczególnie po obfitych deszczach.
Odnosząc, się do zarzutu skargi, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, kilkakrotnie podano błędną datę decyzji Wojewody [...], wyjaśnić należy, iż błąd ten został sprostowany trybie art. 113 kpa postanowieniem Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2006 r.
Wyjaśnić również należy, iż w postępowaniu administracyjnym nie mają zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego, w tym też określona w art. 5 k.c. zasada współżycia społecznego. Natomiast zarzut skargi, iż organ odwoławczy nie ustosunkował się do podnoszonej w odwołaniu okoliczności o wywieraniu przez prowadzących postępowanie nacisku skarżących na zawarcie ugody, nie mógł być uwzględniony, albowiem kwestia ta nie ma znaczenia w kontekście możliwości wygaszenia decyzji.
Mając powyższe na względzie, wobec bezzasadności skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.