IV SA/Wa 31/23

IV SA/Wa 31/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-04-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wąsikowska
Aneta Dąbrowska /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Borkowska
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2492
art. 1 par. 1, par. 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 3 par. 1, art. 134 par. 1,art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 61 par. 1, art. 28, art. 105 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2018 poz 121
art. 129 ust. 5 pkt 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska,, sędzia WSA Agnieszka Wąsikowska, Protokolant st. spec. Iwona Kędzior, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 2 listopada 2022 r. nr 3442/2022 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania oddala skargę.
Uzasadnienie
K. P. (dalej też: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z 2 listopada 2022 r.,
w której utrzymano w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] lipca 2022 r. o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
Orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] (dalej: "Prezydium") z [...] maja 1956 r. wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa w zarząd
i użytkowanie [...] w [...] na cele realizacji narodowych planów gospodarczych, m. in. nieruchomość o pow. 0,5058 ha położoną we wsi [...] gr. [...] pow. [...] i ustalono odszkodowanie na rzecz F. P. w wysokości 1485 zł i 44 gr (dalej jako: "orzeczenie
o wywłaszczeniu").
Orzeczeniem o sprostowaniu omyłek z [...] czerwca 1956 r. Prezydium sprostowało orzeczenie z [...] maja 1956 r. – w poz. 1 skreślono sumę zł 1485 gr 44 (pkt 4 orzeczenia). W uzasadnieniu podano, że po wydaniu oznaczonego w nagłówku orzeczenia stwierdzono, że wywłaszczone nieruchomości otrzymane zostały od Państwa w wyniku realizacji dekretu z roku 1944 o przeprowadzeniu reformy rolnej.
Z uwagi na to, że przyznanie odszkodowania uzależnione jest od ustalenia czy właściciele dokonali wpłat na rzecz Państwowego Funduszu Ziemi – Wydz. [...]. Wstrzymał przyznanie odszkodowania do czasu otrzymania potrzebnych informacji
z Wydziału [...] Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] wydając jednocześnie powyższą decyzję. Ustalenie odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nastąpi
w terminie późniejszym.
W piśmie z 7 października 2020 r. skarżący wniósł o wszczęcie postępowania celem ustalenia i wypłaty, na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (dalej w skrócie: "u.g.n."), odszkodowania za nieruchomość położoną ówcześnie w miejscowości [...] (obecnie [...], dzielnica [...]), wywłaszczoną pod budowę [...] na mocy decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, stanowiącą w dniu wywłaszczenia własność F. P. (ojca K. P.).
Prezydent pismem z 23 października 2020 r. zwrócił się do skarżącego, działającego przez pełnomocnika, z prośbą o uzupełnienie wniosku przez przedłożenie dokumentów potwierdzających tytuł własności F. P. do przedmiotowej nieruchomości na dzień jej wywłaszczenia oraz postanowień o nabyciu praw
do spadku po byłym właścicielu nieruchomości. Przy piśmie z 17 listopada
2020 r. skarżący przedłożył kopie dokumentów: orzeczenie o wywłaszczeniu
i odszkodowaniu, orzeczenie o sprostowaniu omyłek, rejestr wywłaszczeń - wyciąg, szacunek gruntów wywłaszczonych we wsi [...], wykaz właścicieli gruntów wsi [...], wniosek o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego. Przy piśmie z 28 grudnia 2020 r. skarżący przedłożył odpisy postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po
F. P.. Z przedłożonych postanowień wynika, że K. P. jest spadkobiercą F. P. w udziale 1/3 części. Prezydent pismami z: 23 października 2020 r., 20 września 2021 r.,
22 września 2021 r. zwrócił się do: Archiwum Państwowego [...], Archiwum Akt Nowych w [...], [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...], Archiwum Zakładowego, Burmistrza Dzielnicy [...], Starostwa Powiatowego w [...] oraz Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z prośbą o przeprowadzenie kwerendy archiwalnej mającej na celu odnalezienie dokumentów potwierdzających tytuł własności do przedmiotowej nieruchomości na dzień jej wywłaszczenia, w tym dokumentu Nadania Ziemi na rzecz F. P., wydanego w wykonaniu dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego
z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Wymienione instytucje w odpowiedziach na pisma stwierdziły, że nie odnaleziono dokumentu własności F. P. do przedmiotowej nieruchomości w dniu wydania orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości.
Prezydent pismem z 7 lipca 2021 r. ponownie poinformował skarżącego, że materiał dowodowy winien być uzupełniony o dokument własności F. P. do przedmiotowej nieruchomości w dniu jej wywłaszczenia. Prezydent zawiadomieniem
z 22 czerwca 2022 r. poinformował skarżącego o zebranym materiale dowodowych do wydania rozstrzygnięcia w sprawie oraz uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. Skarżący nie wniósł dalszych wniosków dowodowych w sprawie.
Prezydent decyzją z [...] lipca 2022 r. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie o ustalenie i wypłatę odszkodowania za wyżej opisaną nieruchomość. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że roszczenie o ustalenie
i wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość zgodnie z art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. przysługuje osobie wywłaszczonej oraz następcy prawnemu osoby wywłaszczonej, a więc przede wszystkim spadkobiercy poprzedniego właściciela wywłaszczonej nieruchomości. Natomiast skarżący wykazał spadkobranie po F. P., jednak nie przedłożył dokumentów potwierdzających tytuł własności byłego właściciela do przedmiotowej nieruchomości na dzień jej wywłaszczenia. Przeprowadzona przez organ pierwszej instancji szeroka kwerenda archiwalna również nie doprowadziła do odnalezienia poszukiwanej dokumentacji potwierdzającej tytuł własności F. P. do wywłaszczonej nieruchomości. Zatem przedmiotowe postępowanie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe, albowiem nie została udokumentowana okoliczność przysługiwania prawa własności F. P. do nieruchomości w dniu wydania decyzji
o wywłaszczeniu.
Od powyższej decyzji odwołał się skarżący. Wojewoda Mazowiecki (dalej: "Wojewoda") decyzją z 2 listopada 2022 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta z [...] lipca 2022 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że zasadniczą kwestią dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy istniały w stanie faktycznym sprawy okoliczności uzasadniające stwierdzenie,
że w świetle art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. skarżącemu przysługuje roszczenie o ustalenie i wypłatę odszkodowania za ww. nieruchomość. Według organu, w uzasadnieniu do projektu ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492), którą przepis ten został wprowadzony do u.g.n., i która weszła w życie z dniem
22 września 2004 r., stwierdzono, że nowa regulacja dotyczy sytuacji, gdy wywłaszczenie już nastąpiło, ale bez ustalenia odszkodowania lub gdy nieruchomość została przejęta na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego bez decyzji o wywłaszczeniu. W takich sytuacjach będzie wydawana odrębna decyzja tylko w sprawie odszkodowania. Wojewoda wskazał, że pozbawienie prawa do nieruchomości jest pierwszą z przesłanek określonych w art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g,n. Drugą jest, aby obowiązujące przepisy przewidywały ustalenie odszkodowania (pod. wyrok WSA w Gdańsku z 23.05.2019 r., sygn. II SA/Gd 255/19; wyrok NSA
z 13.12.2019 r., sygn. I OSK 1139/18). Art. 216 ust. 2 u.g.n. przewiduje, stosowanie na równi z aktualnie przewidzianym wywłaszczeniem w u.g.n., do nabytych i przejętych nieruchomości na podstawie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu
i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r., Nr 4, poz. 31). Organ zauważył, że w orzeczeniu
z [...] maja 1956 r. powołano przepisy art. 10, art. 21 i art. 33 pkt 2 dekretu. Art. 33 dekretu przewidywał wywłaszczenie nieruchomości za odszkodowaniem. Obecnie odpowiednikiem art. 33 dekretu jest art. 128 u.g.n., który stanowi, że wywłaszczenie własności nieruchomości użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw.
Kwestią sporną w sprawie stanowił brak przysługiwania tytułu własności F. P. do nieruchomości o pow. 0,5058 ha, położonej we wsi [...], gr. [...] w powiecie [...] (obecnie nieruchomość położona w [...] w dzielnicy [...] w rejonie ul. [...]) wywłaszczonej orzeczeniem z [...] maja 1956 r. od F. P. W orzeczeniu ustalono odszkodowanie na rzecz F. P. w wysokości 1 485,44 zł, jednak orzeczeniem z [...] kwietnia 1956 r. wykreślono wymienione odszkodowanie. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że z uwagi na to, że przyznanie odszkodowania uzależnione jest od ustalenia czy właściciele dokonali wpłat na rzecz Państwowego Funduszu Ziemi - wstrzymano przyznanie odszkodowania do czasu otrzymania potrzebnych informacji. Wskazano również, że ustalenie odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nastąpi
w terminie późniejszym.
Niewątpliwie w sprawie zachodziła konieczność wykazania, że osoba składająca wniosek jest uprawniona do ubiegania się o ustalenie i wypłatę należnego odszkodowania za wywłaszczona nieruchomość. Organy przeprowadziły
postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia stanu faktycznego w sprawie,
w szczególności: czy nastąpiło wywłaszczenie nieruchomości i czy F. P. wskazany
w orzeczeniu o wywłaszczeniu posiadał tytuł prawny do nieruchomości. Legitymację prawną do wystąpienia z roszczeniem o odszkodowanie w sytuacji wymienionej
w art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. ma przede wszystkim osoba wywłaszczona, w stosunku do której nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania. Ponadto na zasadach ogólnych, na mocy sukcesji uniwersalnej, uprawnionym do zgłoszenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania za wywłaszczenie jest także następca prawny osoby wywłaszczonej, a więc przede wszystkim spadkobierca poprzedniego właściciela będącego osobą fizyczną. Taki krąg podmiotów legitymowanych, jest generalnie charakterystyczny dla żądań (roszczeń) powstających w związku z wywłaszczeniem nieruchomości. Stanowisko to potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych wskazujące, że roszczenie to należy rozpatrywać
w odniesieniu do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na podstawie art. 136 ust. 3 u.g.n., gdzie z takim żądaniem może wystąpić tylko poprzedni właściciel lub jego spadkobierca (wyrok NSA z 10.11.2017r., sygn. I OSK 793/17; wyrok WSA
w Białymstoku z 4.04.2019 r., sygn. II SA/Bk 36/19).
Z ustaleń poczynionych przez organy wynika, że w dacie wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości wnioskodawca niniejszego postępowania – K. P., nie był właścicielem przedmiotowej nieruchomości. W orzeczeniu o wywłaszczeniu
i odszkodowaniu wskazano F. P. jako osobę, od której wywłaszczono nieruchomość na rzecz Skarbu Państwa.
Art. 128 ust. 1 u.g.n. stanowi, że wywłaszczenie własności nieruchomości następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej, odpowiadającym własności tych praw. W orzecznictwie sądów administracyjnych został wyrażony pogląd, że uprawnionym do odszkodowania jest również następca prawny na mocy sukcesji uniwersalnej, a więc spadkobierca wywłaszczonego (przy czym chodzi tu
o całkowite odjęcie prawa własności - m. in. wyrok IVSA w Gdańsku z 15.07.2020 r., sygn. II SA/Gd 359/20, wyrok WSA w Białymstoku z 5.12.2019 r., sygn. II SA/Bk 689/19).
Jak słusznie stwierdził organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji,
legitymację prawną do wystąpienia z roszczeniem o odszkodowanie w sytuacji wymienionej w art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. ma przede wszystkim osoba wywłaszczona, w stosunku do której nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania.
Prezydent pismem z 23 października 2020 r. zwrócił się do pełnomocnika Wnioskodawcy z prośbą o uzupełnienie wniosku poprzez przedłożenie dokumentów potwierdzających tytuł własności F. P. do przedmiotowej nieruchomości na dzień jej wywłaszczenia oraz postanowień o nabyciu praw do spadku po byłych właścicielach. Wnioskodawca wykazał spadkobranie po F. P., jednak nie przedłożył dokumentów potwierdzających tytuł własności F. P. do przedmiotowej nieruchomości na dzień jej wywłaszczenia. Również przeprowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie w zakresie kwerendy archiwalnej mającej na celu odnalezienie dokumentów postępowania zakończonego przedmiotowym orzeczeniem z [...] maja 1956 r., nie doprowadziło do ustalenia tytułu własności do wywłaszczonej nieruchomości.
W przedmiotowej sprawie K. P. złożył wniosek o ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w trybie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n., jednak nie została udokumentowana przez wnioskodawcę okoliczność przysługiwania prawa własności F. P. do wywłaszczonej nieruchomości orzeczeniem z [...] maja 1956 r., sprostowanym orzeczeniem z [...] kwietnia 1956 r.
Zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość może przy tym zostać dostrzeżona przez organ na wstępnym etapie sprawy - wówczas nie wszczyna się postępowania, a organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Może też zostać dostrzeżona przez organ w toku rozpoznawania sprawy (po jej wszczęciu), co powinno skutkować wydaniem decyzji umarzającej postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Dla skutecznego żądania ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w przedmiotowej sprawie, niezbędne było przedstawienie lub
wskazanie dokumentu potwierdzającego prawo własności do przedmiotowej nieruchomości na dzień wywłaszczenia. W toku postępowania nie wykazano,
że wskazany w orzeczeniu z [...] maja 1956 r., sprostowanym orzeczeniem z [...] kwietnia 1956 r. F. P. posiadał tytuł własności do nieruchomości lub inne prawo rzeczowe podlegające wywłaszczeniu. W związku z tym K. P. spadkobierca F. P. został uznany przez organy za podmiot nie uprawniony do wystąpienia z wnioskiem
o ustalenie odszkodowania w trybie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. Wnioskodawca nie wykazał, iż posiada interes prawny do występowania jako strona postępowania. Wskazany w art. 28 K.p.a. interes prawny w rozumieniu przywołanego przepisu musi mieć oparcie w przepisach prawa, to przepis bowiem decyduje o tym, czy konkretny podmiot ma w danej sprawie chroniony interes prawny. W przedmiotowej sprawie został złożony wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomości, który nie został poparty dowodami, mogącymi stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji, nie został załączony dokument potwierdzający tytuł własności F. P. do wywłaszczonej nieruchomości.
Tym samym postępowanie odszkodowawcze umorzono jako bezprzedmiotowe.
K. P. w skardze na decyzję Wojewody z 2 listopada 2022 r. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji Prezydenta z [...] lipca 2022 r. Skarżący zarzucił wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem:
1) prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 28 k.p.a. w zw. z art. 128 ust. 1 u.g.n. przez uznanie, że niezałączenie przez stronę dokumentu potwierdzającego prawo własności do wywłaszczonej nieruchomości wg stanu na dzień wywłaszczenia powoduje, że spadkobierca osoby wywłaszczonej nie posiada interesu prawnego do występowania jako strona w odrębnym postępowaniu
o ustalenie odszkodowania;
2) przepisów postępowania mającym wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie,
tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 76 § 1 i § 3 k.p.a. przez odrzucenie - bezpodstawnie i bez przeprowadzenia stosownego przeciwdowodu - dowodów
w postaci dokumentów urzędowych (orzeczenia z [...] maja 1956 r. i decyzji incydentalnej z [...] maja 1955 r. o zezwoleniu na objęcie nieruchomości potwierdzających przysługiwanie prawa własności F. P. do wywłaszczanej nieruchomości).
Wojewoda – w odpowiedzi na skargę – wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami
m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U.
z 2023 r., poz. 259) - dalej w skrócie: p.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, że decyzja Wojewody Mazowieckiego
z 2 listopada 2022 r. i utrzymana nią w mocy decyzja Prezydenta [...] z [...] lipca
2022 r. nie naruszają prawa w stopniu dającym podstawę do wyeliminowania ich
z obrotu prawnego.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej pod względem zgodności
z prawem była decyzja wydana w postępowaniu odwoławczym przez Wojewodę,
w której utrzymał w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji przez Prezydenta
o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie o odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości.
Postępowanie administracyjne, stosownie do art. 61 § 1 k.p.a., wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W myśl art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Posiadanie interesu prawnego, którego pochodną jest legitymacja do żądania wszczęcia postępowania może być rozumiane wyłącznie jako obiektywna, rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Organ odwoławczy uznał, że skarżący żąda jego czynności (wszczęcia, rozpoznania sprawy, wydania aktu administracyjnego co do istoty sprawy), tymczasem nie wykazał interesu prawnego legitymującego go do takiego żądania.
Przymiot strony w postępowaniu toczącym się w trybie regulacji art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość przysługuje osobie wywłaszczonej oraz następcy prawnemu osoby wywłaszczonej,
a więc spadkobiercy poprzedniego właściciela nieruchomości.
W postępowaniu organy, na podstawie zebranego materiału dowodowego słusznie ustaliły, że skarżący wykazał spadkobranie po F. P., ale nie przedłożył dokumentów potwierdzających tytuł własności byłego właściciela do nieruchomości na dzień jej wywłaszczenia. Również organy, podjęły stosowne czynności w tym przedmiocie, czyli nie tylko wzywały skarżącego do przedłożenia stosownych dokumentów, ale i zwracały się do określonych organów i instytucji celem nadesłania wskazywanych dokumentów. Jednak wszystkie podejmowane czynności nie doprowadziły do odnalezienia poszukiwanej dokumentacji - potwierdzającej tytuł własności F. P. do wywłaszczonej nieruchomości. W szczególności chodziło organom o Dokument Nadania Ziemi wydany w wykonaniu dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej na rzecz F. P. Z orzeczenia o sprostowaniu omyłek wynika bowiem, że wywłaszczona nieruchomość została otrzymana od Państwa
w wyniku realizacji dekretu z roku 1944 o przeprowadzeniu reformy rolnej i przyznanie odszkodowania uzależnione było od ustalenia czy właściciele dokonali wpłat na rzecz PFZ. Wstrzymano więc przyznanie odszkodowania do czasu otrzymania informacji
z Wydz. [...] Prezydium PRN w [...], informując, że ustalenie odszkodowania nastąpi
w terminie późniejszym. W tej sytuacji postępowanie przed organem pierwszej instancji, jako toczące się na wniosek osoby, która nie posiada interesu prawnego
w inicjowaniu przedmiotowego postępowania, tym samym nie może być stroną
w sprawie, jako niewłaściwie wszczęte zostało umorzone i rozstrzygnięcie procesowe zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy.
Wszystko to oznacza, że sprawa nie kwalifikuje się do ponownego rozpatrzenia. Organy wydając w sprawie decyzje postąpiły zgodnie z zasadami ogólnymi
i dowodowymi postępowania administracyjnego, ich ustalenia nie budzą żadnych wątpliwości.
Odnosząc się jeszcze do argumentacji podniesionej w skardze, należy zauważyć, że orzeczenie z [...] maja 1956 r. po sprostowaniu orzeczeniem z [...] czerwca 1956 r. względem F. P. zyskało status orzeczenia o wywłaszczeniu. Następnie, w 2020 r. sam skarżący wniósł o ustalenie odszkodowania. We wniosku powołał się na podstawę art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. Norma ta oczywiście stanowi podstawę do wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania również za nieruchomości wywłaszczone przed wejściem w życie tej ustawy. Niemniej nawet, gdyby nieustalenie organów, które legło u podstaw wydanych w sprawie decyzji, co do braku interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. po stronie skarżącego, to art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. dotyczy tylko roszczeń nieprzedawnionych. Tymczasem w myśl art. 39 ust. 1 dekretu, roszczenia odszkodowawcze przedawniały się po upływie trzech lat od dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne w toku instancji, a już bezwzględnie – zgodnie z ust. 2 art. 39 dekretu – przedawnienie następowało
w każdym razie po upływie sześciu lat od dnia, o którym mowa w ust. 1 (pod. wyrok NSA z 18 czerwca 2014 r., sygn. 18.06.2014 r., sygn. I OSK 2813/12). Oznacza to, że skarżący wystąpił z wnioskiem o odszkodowanie po upływie terminu, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie. Zaś upływ terminu do dochodzenia roszczenia
o odszkodowanie oznacza bezskuteczność wniosku, w konsekwencji bezprzedmiotowość postępowania, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., sprowadzającą się do tożsamego rozstrzygnięcia jak w sprawie, czyli umorzenia postępowania administracyjnego.
Wobec niestwierdzenia przez Sąd podniesionego w skardze naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie uwzględniono skargi. W tym stanie rzeczy Sąd – na mocy art. 151 p.p.s.a. – oddalił skargę.