IV SA/Wa 3017/19

IV SA/Wa 3017/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-03-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-12-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Sękowska
Jarosław Łuczaj
Monika Barszcz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
III OSK 3524/21 - Wyrok NSA z 2022-11-15
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 119, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Monika Barszcz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska sędzia WSA Jarosław Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2019 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zagospodarowania odpadu oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej było postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ, organ drugiej instancji) z dnia [...] września 2019 r., wydane na podstawie art. 144, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej zwany "kpa"), w związku z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2019 r., poz. 1162, dalej zwanej "ustawą o przemieszczaniu odpadów"), w związku z art. 24 ust. 3 lit. a i art. 2 pkt 35 lit a rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z dnia 12 lipca 2006 r. ze zm., dalej zwane "rozporządzeniem Nr 1013/2006 w sprawie przemieszania odpadów"), art. 18 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1610), utrzymujące w mocy jego postanowienie z dnia [...] lipca 2019 r. zobowiązujące Pana R. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: "[...]" (dalej także zwany skarżącym, stroną) do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczenia odpadu, poprzez zagospodarowanie odpadu o kodzie 16 01 04 * w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...], wysłanego z terytorium [...] na terytorium Polski, przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami, wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów.
Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie sprawy.
W wyniku zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu towaru w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...], funkcjonariusze [...] Urzędu Celno - Skarbowego w [...], ujawnili nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadu. W wyniku działań kontrolnych ustalono: (1) rodzaj odpadów: uszkodzony pojazd marki [...]; (2) kod odpadu: 16 01 04*; (3) wysyłający: [...]; (4) odbiorca: Pan R. S., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą: "[...]", Polska.
Biorąc pod uwagę powyższe, GIOŚ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadem o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...], przez Pana R. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: "[...]", będącego odbiorcą ww. odpadu, odpowiedzialnym za jego nielegalne międzynarodowe przemieszczenie z terytorium [...] na terytorium Polski.
W odpowiedzi na powyższe strona postępowania, pismem z dnia [...] listopada 2018 r. złożyła do GIOŚ wyjaśnienia, w których poinformowała, iż ww. pojazd nie jest odpadem w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia (WE) 1013/2006 z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, ponieważ nie jest ani substancją, ani przedmiotem należącym do określonej kategorii, którego ich posiadacz usuwa, zamierza usunąć lub ma obowiązek usunąć. Według strony nawet w przypadku uznania ww. pojazdu za odpad, jego ewentualna klasyfikacja jako odpadu byłaby błędna, ponieważ przedmiotowy pojazd nie jest ani zużyty, ani nienadający się do użytkowania, ani niebezpieczny. W ww. wyjaśnieniach strona wskazała, iż organ wszczynając postępowanie i uznając przedmiotowy pojazd za odpad zachował się w sposób arbitralny, co jest niezgodne z zasadą praworządności określoną w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Na potwierdzenie powyższego w ww. wyjaśnieniach strona powołała się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2001 r., sygn. akt II SA55/00 oraz załączyła kopię umowy sprzedaży hurtowej pojazdów dla pojazdu marki [...] wraz z uwierzytelnionym tłumaczeniem.
GIOŚ podtrzymał swoje stanowisko w kwestii uznania przedmiotowego pojazdu za odpad i postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r., zobowiązał Pana R. S., do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr 1013/2006 z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczenia odpadu, poprzez zagospodarowanie odpadu o kodzie 16 01 04 * w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...], wysłanego z terytorium [...] na terytorium Polski, przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami, wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów, określając termin realizacji ww. działań na nie dłuższy niż 30 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. strona złożyła do GIOŚ zażalenie na ww. postanowienie. Skarżący zarzucił organowi, iż postanowienie GIOŚ z dnia [...] lipca 2019 r., wydane zostało z naruszeniem: art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, art. 2 pkt 1 Rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, art. 72 ust. 1 pkt 4 i art. 81 ust. 11 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz niewłaściwym zastosowaniem art. 72 ust. 2a w zw. z ust. 1 pkt 5 ww. ustawy Prawo o ruchu drogowym i art. 18 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji. W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie w całości zażalonego postanowienia oraz wstrzymanie jego wykonania. Pan R. S., potwierdził swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, iż w rozpatrywanym przypadku nie doszło do nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadu z terytorium [...] na terytorium Polski. Strona wskazała, że użyty w dokumentacji pojazdu termin "salvage" nie może być utożsamiany z terminem "odpad" w rozumieniu przepisów regulujących gospodarkę odpadami. Strona przytoczyła również definicję terminu "salvage", według której ww. termin oznacza: "ratowanie zagrożonego majątku; uratowany majątek lub majątek pozostały po pożarze lub innej stracie, niekiedy zachowany przez ubezpieczyciela, który wypłacił właścicielowi wartość straty; wynagrodzenie przekazywane osobie, która nie mając takiego obowiązku pomaga w ratowaniu statku lub ładunku". Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie strony, powoływanie się przez GIOŚ na definicję odpadu zawartą art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach jako "każdej substancji lub przedmiotu, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany", a tym bardziej jako odpad niebezpieczny o kodzie: 16 01 04*, tj., jest bezzasadne. Strona wskazała ponadto, iż nawet w oficjalnej oryginalnej angielskiej wersji językowej Rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów termin "odpad" został określony jako "waste", a niejako "salvage". W dalszej części uzasadnienia zażalenia strona wskazała, iż właściwe znaczenie terminów: "Salvage Vehicle" oraz "Salvage Certificate", o których mowa w dokumencie "Salvage Certificate of a Vehicle" Nr [...], na który powołuje się organ, zostało określone w Kodeksie Pojazdów Samochodowych [...] gdzie "Salvage Vehicle" oznacza "Pojazd odzyskany", a "Salvage Certificate" oznacza "Tytuł pojazdu odzyskanego". Wraz z zażaleniem strona przedłożyła tłumaczenie przysięgłe z języka angielskiego paragrafów: 1-154.7,1-168.05,1.168.1,3-301 oraz 3-308 Kodeksu Pojazdów Samochodowych [...] w [...], wskazując, iż z powyższych przepisów wynika, że przedmiotowy pojazd może być odbudowany i po przeprowadzeniu procedury z udziałem Sekretarza [...], w szczególności po zakończonej pomyślnie inspekcji, może uzyskać tytuł własności, uczestniczyć w ruchu drogowym, a tym samym może być wykorzystany zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Dalej Strona wskazała, iż powoływanie się przez organ na art. 72 ust. 2a w zw. z ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym jest bezpodstawne, ponieważ w ust. 1 pkt 5, do którego odsyła art. 72 ust. 2a, jest mowa o dowodzie rejestracyjnym jako jednym z dokumentów stanowiących podstawę do rejestracji pojazdu, ale jest on wymagany wówczas, jeżeli pojazd był rejestrowany, co w rozpatrywanym przypadku nie miało miejsca. W ocenie Strony przedmiotowy pojazd został zakwalifikowany przez władze [...] jako pojazd odzyskany "salvage vehicle", któremu wystawiono tytuł/świadectwo pojazdu odzyskanego "Salvage Certificate", co zgodnie z powołanymi przepisami Kodeksu Pojazdów Samochodowych [...] w [...], wykluczało uznanie przedmiotowego pojazdu jako pojazdu złomowanego "junk vehicle" oraz wystawienia dla tego pojazdu świadectwa złomowania "Junking Certificate".
W odniesieniu do materiału dowodowego oraz do zarzutów przedstawionych przez stronę w zażaleniu z dnia [...] sierpnia 2019 r., GIOŚ stwierdził, że sprowadzony przez stronę pojazd, w momencie zgłoszenia do odprawy celnej bezsprzecznie był uszkodzony oraz wymagał przeprowadzenia napraw w warunkach warsztatu samochodowego. Powyższe potwierdza załączona do materiału dowodowego opinia techniczna ww. pojazdu z dnia [...] września 2018 r. wraz z kalkulacją naprawy ww. pojazdu oraz dokumentacją fotograficzną, sporządzona przez rzeczoznawcę. W ww. opinii rzeczoznawca stwierdził, iż pojazd posiada uszkodzenia nadwozia, układu napędowego oraz zawieszenia tylnego. Wartość badanego pojazdu rzeczoznawca określił na kwotę 91.100 PLN, przy czym koszt naprawy oszacowany został przez rzeczoznawcę na kwotę 74.126 PLN. Dokumentacja fotograficzna potwierdza, iż sporny pojazd, w dacie przywozu na terytorium Polski, był uszkodzony. Organ wskazał ponadto, iż do ww. pojazdu strona przedłożyła dokument w postaci świadectwa własności pojazdu "Salvage Certificate of a Vehicle", z którego wynika, że właścicielem ww. uszkodzonego pojazdu była firma [...] w [...], która sprzedała przedmiotowy pojazd firmie [...] w [...]. Finalnie firma [...] w [...], sprzedała ww. pojazd Panu R. S. ([...] – R. S.), na podstawie przesłanej przez stronę w toku postępowania umowy sprzedaży hurtowej pojazdów z dnia [...] czerwca 2018 r., dla pojazdu marki [...]. Dodatkowo organ podkreślił, iż ww. dokument "Salvage Certificate of a Vehicle", tj. Świadectwo odzysku pojazdu, zawiera adnotacje: "Salvage only" oraz "Non-Register able", co zgodnie z tłumaczeniem sporządzonym przez tłumacza przysięgłego, oznacza iż ww. pojazd przeznaczony jest "tylko do odzysku", "nienadający się do zarejestrowania". Wskazano, że organ nie kwestionuje ww. dokumentu Salvage Certificate of a Vehicle w zakresie tego, czego dokument ten dotyczy, tj. Tytułu świadectwa pojazdu odzyskanego. Organ wskazał natomiast, iż z uwagi na zawarte w tym dokumencie adnotacje: "tylko do odzysku, nienadający się do zarejestrowania" ww. pojazd nie mógł być zarejestrowany na terytorium [...], jak również nie mógł poruszać się po drogach. Aby przedmiotowy pojazd mógł być ponownie zarejestrowany i dopuszczony do ruchu, a więc mógł być wykorzystany zgodnie ze swoim pierwotnym przeznaczeniem, wymagane było uzyskanie dla niego statusu pojazdu zrekonstruowanego (odbudowanego). W przypadku naprawy ww. pojazdu na terenie [...], zastosowania się do procedur i przepisów wynikających z prawa [...], właściwy organ ww. stanu mógłby wydać dla ww. pojazdu dokument "Certyfikat of Title - reconstructed" i dopiero taki dokument byłby właściwy do ponownej rejestracji przedmiotowego pojazdu na terytorium [...]. Powyższe koresponduje również z przedłożonym przez stronę wraz z zażaleniem tłumaczeniem zapisów Kodeksu Pojazdów Samochodowych [...] w [...], który w § 1-168.1 wskazuje, iż pojazd odbudowany to "pojazd, dla którego wystawiono tytuł pojazdu odzyskanego i który następnie został przywrócony do stanu pierwotnego lub nadającego się do użytkowania przez odbudowującego posiadającego uprawnienia i który spełnił wszystkie wymagania kontroli pojazdu odzyskanego". "Dla pojazdów, których model ma 8 lat lub mniej, Sekretarz [...] wystawi nowy tytuł na jakikolwiek odbudowany pojazd albo na jakikolwiek pojazd, na który uprzednio wystawiono tytuł pojazdu odzyskanego w tym [...] albo w jakiejkolwiek innej jurysdykcji, po wykonaniu pomyślnie zakończonej inspekcji pojazdu wymaganej na podstawie postanowienia § 3-308 art. III" - Tytuł Własności Pojazdów Odbudowanych. W rozpatrywanym przypadku przedmiotowy pojazd nie został odbudowany na terytorium [...] oraz nie przeszedł stosownej inspekcji wymaganej zgodnie z ww. przepisami prawa i dla ww. pojazdu nie został wydany, na terenie [...], tytuł własności pojazdu zrekonstruowanego. Strona zaś przemieszczając ww. uszkodzony pojazd poza granice [...], a w szczególności wywożąc poza granice [...], spowodowała, iż tymczasowa przeszkoda prawna, stanowiąca o niemożności zarejestrowania spornego pojazdu, stała się trwałą przeszkodą prawną, gdyż niemożliwe stało się uzyskanie dla przedmiotowego pojazdu certyfikatu własności pojazdu "zrekonstruowanego", (odbudowanego). Wyklucza to tym samym dalsze użytkowanie przedmiotowego pojazdu zgodnie ze swoim pierwotnym przeznaczeniem, jak również prawną możliwość jego ponownego dopuszczenia do ruchu drogowego na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1990 ze zm.). Tym samym ww. pojazd stanowi odpad. W zażaleniu strona zarzuciła, iż organ bezpodstawnie powołał się na definicję odpadu zawartą art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, ponieważ błędnie interpretuje zapis "salvage" w dokumencie "Salvage Certificate of a Vehicle" przedmiotowego pojazdu, jak również to, iż organ dokonał manipulacji językowej utożsamiając ze sobą dwa różne angielskojęzyczne pojęcia: "salvage" i "waste", których zarówno zakres językowy, jak i prawny są diametralnie różne. Odnosząc się do powyższego organ stwierdził, że definicja pojęcia "odpad" została określona w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2019 r. poz. 1162), zgodnie z którą przez odpady rozumie się "każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany". "Pozbycie się", które stanowi konieczną przesłankę do uznania za odpad, w istocie oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko. Co równie istotne, decydujące znaczenie dla uznania danego przedmiotu za odpad ma jego stan w momencie sprowadzenia na terytorium Polski oraz wola jego poprzedniego posiadacza. Głównym kryterium kwalifikacji rzeczy jako "odpadu" jest postępowanie jej posiadacza. Według Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dla oceny tego, czy zaszło "pozbycie się" danej substancji czy przedmiotu, istotne jest określenie przyczyn zastosowania tego zmienionego sposobu wykorzystania i intencji, skłaniających posiadacza do tej zmiany (np. nieprzydatność, czy brak możliwości wykorzystania w dotychczasowy sposób), a także ewentualne konsekwencje (dla człowieka lub środowiska) tego nowego sposobu zastosowania (wyrok TS UE z dnia 14 czerwca 2000 r. w połączonych sprawach C-418/97 i C-419/97, wyrok TS UE z dnia 11 września 2003 r. w sprawie C-l 14/01). Przedmiot staje się zatem odpadem z chwilą "pozbycia się " go przez dotychczasowego posiadacza, bowiem o tym, czy dana substancja lub przedmiot mogą być uznane za nieprzydatne w określonym miejscu lub czasie, decyduje ich dotychczasowy posiadacz. Sam zapis "salvage" w dokumencie "Salvage Certificate of a Vehicle " nie jest jednoznaczny z uznaniem pojazdu za odpad. O uznaniu pojazdu za odpad może przesądzać wiele okoliczności, w tym stan techniczny danego pojazdu, jak również zapisy w dokumentach rejestracyjnych lub dokumentach sprzedaży. Jednocześnie należy wskazać, iż brak zapisu "waste " w ww. dokumentach również nie przesądza, że dany pojazd nie jest odpadem. Celem działalności gospodarczej jest wytworzenie rzeczy i usług, które mają określoną użyteczność. Produkt, jeżeli zaspokaja jakąś potrzebę, jest użyteczny, a użyteczność stanowi jego wartość. Nieużyteczność substancji lub przedmiotów może być charakteryzowana z uwzględnianiem podziału na: względną i bezwzględną. Nieużyteczność względna ma miejsce wówczas, gdy substancja lub przedmiot nie nadaje się do wykorzystania w produkcji podstawowej w miejscu, w którym powstały, posiada natomiast wartość w produkcji ubocznej lub podstawowej w innym miejscu. Nieużyteczność bezwzględna ma miejsce wówczas, gdy substancja lub przedmiot utraciły wszelką wartość użytkową. Ponadto, zgodnie z orzeczeniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pojęcie odpadu nie wyłącza substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania (wyrok z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie C-235/02). Zdaniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej odpadami są także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu, będące przedmiotem transakcji lub wymienione na listach handlowych, nawet, gdy zostaną poddane procesom dezaktywacyjnym mającym na celu unieszkodliwienie potencjalnych zagrożeń (wyrok Trybunału z dnia 25 czerwca 1997r. w połączonych C-304/94, C-330/94, C-342/94, C-224/95). W rozpatrywanym przypadku, dla przedmiotowego pojazdu wydane zostało świadectwo własności "Salvage Certificate of a Vehicle", z adnotacją: "Salvage only" oraz "Non-Registerable" ("tylko do odzysku", "nienadający się do zarejestrowania"). Powyższe świadczy o tym, iż na podstawie tego dokumentu ww. pojazd nie mógł być zarejestrowany na terytorium [...], jak również nie mógł poruszać się po drogach i aby mógł być ponownie zarejestrowany i dopuszczony do ruchu, a więc mógł być wykorzystany zgodnie ze swoim pierwotnym przeznaczeniem, wymagane było uzyskanie dla niego statusu pojazdu zrekonstruowanego (odbudowanego). Przedmiotowy pojazd nie został odbudowany na terytorium [...] oraz nie przeszedł stosownej inspekcji wymaganej zgodnie z ww. przepisami prawa i dla ww. pojazdu nie został wydany, na terenie [...], tytuł własności pojazdu zrekonstruowanego. Strona zaś przemieszczając ww. uszkodzony pojazd poza granice [...], a w szczególności wywożąc poza granice [...], spowodowała, iż tymczasowa przeszkoda prawna, stanowiąca o niemożności zarejestrowania spornego pojazdu, stała się trwałą przeszkodą prawną, gdyż niemożliwe stało się uzyskanie dla przedmiotowego pojazdu certyfikatu własności pojazdu "zrekonstruowanego", (odbudowanego). Wyklucza to tym samym dalsze użytkowanie przedmiotowego pojazdu zgodnie ze swoim pierwotnym przeznaczeniem, jak również prawną możliwość jego ponownego dopuszczenia do ruchu. W związku z powyższym przedmiotowy pojazd należało uznać za odpad, który powinien zostać w odpowiedni sposób zagospodarowany, a zarzut strony w zakresie błędnej interpretacji zapisu "salvage" w dokumencie "Salvage Certificate of a Vehicle" przedmiotowego pojazdu oraz dopuszczenie się przez organ manipulacji językowej związanej z pojęciami: "salvage" oraz "waste", należy uznać za bezzasadne.
Uzasadniając, iż omawiany pojazd należy sklasyfikować jako odpad, organ wskazał także na art. 72 ust. 2a w zw. z ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym i w tym zakresie wyjaśnił, jak niżej. Zgodnie z treścią art. 72 ust. 2a ww. ustawy Prawo o ruchu drogowym w przypadku pojazdu sprowadzanego z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim zamiast dowodu rejestracyjnego, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, dopuszcza się przedstawienie innego dokumentu stwierdzającego rejestrację pojazdu, wydanego przez organ właściwy do rejestracji pojazdów w tym państwie. Podstawowym dokumentem uprawniającym jego właściciela do zarejestrowania pojazdu na terytorium [...], jest Tytuł Własności Pojazdu (w oryginale Certificate of Title of Vehicle) i taki dokument stanowi "inny dokument stwierdzający rejestrację pojazdu, wydany przez organ właściwy do rejestracji pojazdów w tym państwie". W przypadku uszkodzonego pojazdu sprowadzonego z [...], dokumentem spełniającym wymogi ww. art. 72 ust. 2a ww. ustawy Prawo o ruchu drogowym jest np.: "Salvage Certificate" lub "Certificate of Salvage for a Vehicle", a w przypadku pojazdu uszkodzonego, a następnie naprawionego na terytorium [...] jest "Certyficate of Title reconstructed" lub "Rebuild Title".
W rozpatrywanym przypadku dla przedmiotowego pojazdu wydany został dokument "Salvage Certificate of a Vehicle", tj. Świadectwo odzysku pojazdu, zawierający adnotację: "Salvage only - Non-Registerable", tj. "tylko do odzysku, nie nadający się do zarejestrowania ". Powyższe potwierdza, iż wbrew twierdzeniu strony przedmiotowy pojazd był zarejestrowany, a w związku z tym, że uległ uszkodzeniu, odpowiednie władze [...] w [...] wydały dla niego dokument nieuprawniający do rejestracji. Przedmiotowy pojazd aby mógł być ponownie zarejestrowany i dopuszczony do ruchu, (mógł być wykorzystany zgodnie ze swoim pierwotnym przeznaczeniem), wymagane było uzyskanie dla niego, po jego naprawie i przejściu stosownej inspekcji, statusu pojazdu zrekonstruowanego (odbudowanego). Przedmiotowy pojazd nie został odbudowany na terytorium [...] oraz nie przeszedł stosownej inspekcji wymaganej zgodnie z ww. przepisami prawa i dla ww. pojazdu nie został wydany, na terenie [...], tytuł własności pojazdu zrekonstruowanego, tj. "Certificate of Title reconstructed'' lub "Rebuild Title ", który to dokument jest dokumentem, o którym mowa w ww. art. 72 ust. 2a ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Brak tego dokumentu stanowi przeszkodę w ponownej rejestracji ww. pojazdu na terytorium RP, zgodnie z przepisami ww. ustawy. Wobec powyższego zarzut strony dotyczący błędnej interpretacji ww. przepisów art. 72 pkt. 2a ww. ustawy Prawo o ruchu drogowym, również należy uznać za bezpodstawny.
Organ nie zgodził się również z twierdzeniem skarżącego, iż organ błędnie zaklasyfikował przedmiotowy pojazd jako odpad o kodzie 16 01 04*. Przedmiotowy pojazd z uwagi na brak możliwości rejestracji, a tym samym użytkowania go zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, stanowi odpad, który winien być w odpowiedni sposób sklasyfikowany. Zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014 r., poz. 1923), pojazdy stanowiące odpady klasyfikuje się pod kodem 16 01 04* - "zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy" (odpady niebezpieczne) lub pod kodem 16 01 06 - "zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy niezawierające cieczy i innych niebezpiecznych elementów" (odpady inne niż niebezpieczne). Biorąc pod uwagę, iż z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie (dokumentacja fotograficzna, ocena techniczna) wynika, iż pojazd posiadał silnik, płyny eksploatacyjne oraz inne niebezpieczne elementy, nadające mu właściwości odpadu niebezpiecznego, ww. pojazd, jako odpad, zasadnie został sklasyfikowany pod kodem 16 01 04* (odpady niebezpieczne). Odpady sklasyfikowane pod kodem 16 01 04* nie zostały sklasyfikowane pod żadnym kodem w załącznikach III, IIIB, IV lub IVA do rozporządzenia WE Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, a przywóz do Polski odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załącznikach III, IIIB, IV lub IVA do rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. b iii ww. rozporządzenia, wymaga zastosowania procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody. Przywóz do Polski odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załącznikach III, IIIB, IV lub IVA do rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. b iii) ww. rozporządzenia, wymaga zastosowania procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody. Według art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, przez odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady. Jak wynika z kopii umowy sprzedaży hurtowej przedmiotowego pojazdu z dnia [...] czerwca 2018 r., kupującym omawiany pojazd jest strona, tj. Pan R. S., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą: "[...]" – R. S., który nabył ww. pojazd od podmiotu [...] w [...] na podstawie faktury z dnia [...] czerwca 2018 r., a następnie sprowadził ww. pojazd na terytorium Polski. Pan R. S. stał się zatem odbiorcą odpadu sprowadzonego na terytorium Polski z naruszeniem zasad określonych w tytule II rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006, co na podstawie art. 2 pkt 35 lit. a ww. rozporządzenia stanowiło nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadów.
Organ również stwierdził, iż nie można przypisać odpowiedzialności za przemieszczenie ww. odpadu podmiotowi pozbywającemu się spornego pojazdu, gdyż dokonał on pozbycia się tego pojazdu na rzecz strony na terytorium [...]. W związku z powyższym, odpowiedzialność za nielegalne przemieszczanie ww. pojazdu (odpadu) ponosi Pan R. S.. Art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów stanowi, iż w przypadku stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia odpadów albo na podstawie powiadomienia o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w trybie art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 1013/2006, GIOŚ wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wzywa odbiorcę odpadów - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadów odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów - w drodze postanowienia, do zastosowania procedur określonych w art. 24 ww. rozporządzenia, określając termin realizacji działań wynikających z tych procedur, nie dłuższy niż 30 dni. Według art. 24 ust. 3 rozporządzenia nr 1013/2006, jeżeli odpowiedzialność za nielegalne przemieszczanie ponosi odbiorca, właściwy organ miejsca przeznaczenia zapewnia, że przedmiotowe odpady zostaną poddane odzyskowi lub unieszkodliwianiu w sposób racjonalny ekologicznie: (-) przez odbiorcę; lub, jeżeli jest to niewykonalne, (-) przez właściwy organ albo osobę fizyczną lub prawną działającą w jego imieniu. Art. 18 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji mówi, że właściciel pojazdu wycofanego z eksploatacji przekazuje go wyłącznie do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów. Jak wykazano powyżej przedmiotowy pojazd z uwagi na brak dokumentu umożliwiającego jego rejestrację, zarówno w dacie przemieszczenia nie mógł być wykorzystany zgodnie ze swoim pierwotnym przeznaczeniem na terenie [...], jak również nie może być wykorzystany zgodnie ze swoim przeznaczeniem na terenie Polski. Wobec powyższego zasadnie ww. pojazd należało uznać za odpad pojazdu wycofanego z eksploatacji. W tym miejscu należy wskazać, iż jedyną formą odzysku odpadu z pojazdu, który został nielegalnie przemieszczony jest jego przekazanie do stacji demontażu i demontaż polegający na pozyskaniu z niego części zamiennych. Tym samym w rozpatrywanym przypadku ww. pojazd powinien zostać poddany procesowi odzysku w uprawnionej stacji demontażu. Wobec powyższego, jak i treści ww. przepisów prawa, organ słusznie zobowiązał stronę do zagospodarowania sprowadzonego nielegalnie odpadu w sposób określony wyżej przytoczonym przepisem, a który w świetle prawnych regulacji daje gwarancję poddania tego odpadu odzyskowi lub unieszkodliwianiu w sposób racjonalny ekologicznie.
Skargę na postanowienie GIOŚ z dnia [...] września 2019 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Pan R. S.. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu uszkodzonego pojazdu marki [...] za odpad o kodzie 16 01 04*, podczas gdy z dokumentacji sprawy wynika, że pojazd nie jest odpadem w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach;
2) art. 2 pkt 1 Rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu uszkodzonego pojazdu za odpad o kodzie 16 0104*, podczas gdy z dokumentacji sprawy wynika, że Pojazd nie jest odpadem także w rozumieniu art. 2 pkt 1 Rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów;
3) art. 3 pkt 1 lit. b iii) Rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu uszkodzonego pojazdu za odpad o kodzie 16 01 04*, podczas gdy z dokumentacji sprawy wynika, że pojazd nie jest odpadem także w rozumieniu art. 2 pkt 1 Rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów;
4) art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym poprzez jego niezastosowanie polegające na nieuwzględnieniu przez organ możliwości rejestracji pojazdu wynikającej z tego przepisu, podczas gdy zgodnie z jego postanowieniami rejestracji dokonuje się na podstawie zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane albo dowodu rejestracyjnego pojazdu lub innego dokumentu wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego, potwierdzającego wykonanie oraz termin ważności badania technicznego;
5) art. 81 ust. 11 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym poprzez jego niezastosowanie polegające na nieuwzględnieniu przez organ możliwości rejestracji pojazdu wynikającej z tego przepisu, podczas gdy zgodnie z jego postanowieniami rejestracja pojazdu jest możliwa po wykonaniu dodatkowego badania technicznego, którym podlega pojazd, w którym została dokonana naprawa wynikająca ze szkody istotnej;
6) art. 72 ust. 2a w zw. z ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że brak dowodu rejestracyjnego pojazdu, który został sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim, uniemożliwia jego rejestrację w Polsce, podczas gdy z dokumentacji sprawy wynika, że pojazd nie był zarejestrowany, ponieważ z dokumentacji jego zakupu wynika, że nie mógł być zarejestrowany w stanie, w jakim został zakupiony;
7) art. 18 ustawy z dnia z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu uszkodzonego pojazdu za pojazd wycofany z eksploatacji i zobowiązanie skarżącego do przekazania pojazdu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, podczas gdy z dokumentacji sprawy wynika, że pojazd nie jest pojazdem wycofanym z eksploatacji i nie podlega przekazaniu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów;
8) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy postanowienia I instancji w sytuacji, gdy postanowienie I instancji powinno zostać uchylone w całości.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia w całości, a w wypadku uznania niniejszego wniosku za niezasadny - uchylenie tego postanowienia w całości oraz o uchylenie postanowienia organu I instancji w całości.
W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi.
Na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a., sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było ustalenie czy wprowadzony na terytorium Polski pojazd marki [...] stanowi odpad.
Sąd podzielił w sprawie stanowisko organu uznającego powyższy pojazd za odpad.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Kluczowe znaczenie w definicji odpadu ma pojęcie "pozbycia się", które nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. Jednocześnie uznaje się, że nie ma powodu, aby je rozumieć inaczej niż w języku potocznym, w znaczeniu "odsunąć coś od siebie", "uwolnić się od czegoś".
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 listopada 2017 r. o sygn. akt II OSK 420/16 - o kwalifikacji danego przedmiotu jako odpadu rozstrzyga przesłanka pozbycia się. Nie chodzi przy tym o utratę kontroli nad przedmiotem, lecz zasadniczą zmianę jego wykorzystania, odmienną od głównego przeznaczenia, do którego przestał on się nadawać, zwłaszcza gdy zmiana ta może spowodować negatywne następstwa dla człowieka lub środowiska. Przesłankę "pozbycia się" można stwierdzić wyłącznie na podstawie zachowania posiadacza przedmiotu (substancji), z uwzględnieniem okoliczności obiektywnych umożliwiających odtworzenie zamiaru jaki mu przyświecał w stosunku do tego przedmiotu. Dla uznania danego przedmiotu za odpad podlegający regulacjom ustawy z 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów oraz rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, decydujące znaczenie ma stan prawny i faktyczny istniejący w chwili wprowadzenia produktu na terytorium Polski. Okoliczność, że dotychczasowy posiadacz pojazdu używanego odstąpił od jego naprawienia celem dalszego użytkowania rodzi bowiem domniemanie, że wolę pozbycia się pojazdu łączyć trzeba z oceną jego dalszej nieprzydatności w rozumieniu, jakie temu pojęciu nadaje definicja odpadu. Dlatego nie ma znaczenia dla tej oceny jaki miał zamiar nabywca pojazdu, a więc również czy nabył go celem wyremontowania. Nabycie przez pojazd statusu odpadu uzależnione jest od tego, czy w momencie przekroczenia granicy może on być wykorzystywany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, a zatem czy może on poruszać się po drogach. Z tej przyczyny w postępowaniu w sprawie dotyczącej międzynarodowego przemieszczania odpadów nie bada się możliwości przywrócenia pojazdowi stanu technicznego umożliwiającego dopuszczenie do ruchu drogowego. To, co stanie się w przyszłości z pojazdem, nie ma wpływu na uzyskany przez niego status odpadu.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że z akt administracyjnych wynika, iż przedmiotowy pojazd marki [...] nabyty przez skarżącego od [...] w [...] w momencie przemieszczenia granicy był uszkodzony.
Bezsporne w sprawie jest również to, że do ww. pojazdu strona przedłożyła dokument w postaci świadectwa własności pojazdu "Salvage Certificate of a Vehicle", z którego wynika, że właścicielem ww. uszkodzonego pojazdu była firma [...] w [...], która sprzedała przedmiotowy pojazd firmie [...] w [...]. Ostatecznie firma [...] w [...], sprzedała ww. pojazd skarżącemu. Dokument "Salvage Certificate of a Vehicle", tj. Świadectwo odzysku pojazdu, zawiera adnotacje: "Salvage only" oraz "Non-Register able", co oznacza iż ww. pojazd przeznaczony jest "tylko do odzysku", "nienadający się do zarejestrowania". Strona posiada w stosunku do tego pojazdu tytułu świadectwa pojazdu odzyskanego. Zgodnie z tym dokumentem pojazd ten nie mógł być zarejestrowany na terytorium [...], jak również nie mógł poruszać się po drogach. Aby mógł być on ponownie zarejestrowany i dopuszczony do ruchu, a więc mógł być wykorzystany zgodnie ze swoim pierwotnym przeznaczeniem, wymagane było uzyskanie dla niego statusu pojazdu zrekonstruowanego (odbudowanego).
Jak prawidłowo ustalił organ - poprzedni właściciel przedmiotowego pojazdu nie dokonał koniecznych napraw niezbędnych do użytkowania go zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem oraz nie uzyskał dla tego pojazdu tytułu pojazdu zrekonstruowanego, lecz zbył uszkodzony - na rzecz kolejnego nabywcy. W ostateczności ten pojazd został nabyty przez stronę w stanie uniemożliwiającym jego ponowną rejestrację, a tym samym dalsze wykorzystanie w celu w jakim został wyprodukowany. Uzyskanie dla przedmiotowego pojazdu tytułu własności pojazdu zrekonstruowanego, umożliwiłoby jego ponowną rejestrację zgodnie z art. 72 ust. 2a ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Brak tego dokumentu stanowi przeszkodę w ponownej rejestracji na terytorium RP, zgodnie z przepisami ww. ustawy.
Z akt sprawy bezspornie wynika, że w momencie wprowadzenia przedmiotowego pojazdu na terytorium Polski był on w stanie nienadający się do ruch, ani do rejestracji.
Bez znaczenia w tym zakresie jest argument skarżącego, że pojazd ten może być zrekonstruowany (odbudowany). Jak wskazano wyżej decydujące znaczenie ma wola pierwotnego właściciela pojazdu oraz jego stan w momencie przemieszczenia. Bez znaczenia jest więc również to, że istnieje możliwość, po pomyślnej odbudowie, pomyślnie zakończonej inspekcji, uzyskanie odpowiedniego tytułu i ostatecznie -rejestracja samochodu. Jak wynika z przytoczonego wyżej orzecznictwa - nie decyduje tu również zamiar nabywcy oraz jego późniejsze czynności.
Uznać zatem należy, że organ zasadnie zakwalifikował przedmiotowy pojazd jako odpad.
Pojazd w momencie wprowadzenia na terytorium Polski, w stanie opisanym prawidłowo przez organ, nie mógł być używany zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Wobec tego spełniona została również przesłanka, że jego przeznaczeniem było jego pozbycie się rozumiane jako zasadnicza zmiana sposobu wykorzystania przedmiotu, odmienna od jego podstawowego przeznaczenia.
Biorąc to pod uwagę należy stwierdzić, że brak jest podstaw do kwestionowania ustaleń organu orzekającego, które doprowadziły do stwierdzenia, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów, jak i rozporządzenia Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, przedmiotowy pojazd zakwalifikowany został jako odpad pod kodem 16 01 04*.
Dowody zebrane w toku postępowania przez organ w niniejszej sprawie były wystarczające do kwalifikacji ww. pojazdu jako odpadu, co wykazano wyżej. Zdaniem Sądu, organ ocenił całość materiału dowodowego w sposób prawidłowy. Organ przeprowadził również prawidłowo postępowanie, a tym samym nie doszło do naruszenia przepisów formułujących zasady postępowania dowodowego. Niezasadne są również zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 P.p.s.a., należało oddalić przedmiotową skargę.