IV SA/Wa 3002/19

IV SA/Wa 3002/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-07-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-12-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jarosław Łuczaj /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 3843/21 - Wyrok NSA z 2024-06-11
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 799
art. 204 ust. 2 i 3, art. 192
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Łuczaj (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Kaja Angerman Sędzia WSA Joanna Borkowska Protokolant st. ref. Karolina Jóźwik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2020 r. ze skargi Towarzystwa [...] z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie zmiany pozwolenia zintegrowanego oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej była decyzja Ministra Środowiska z dnia [...] września 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] zmieniającą pozwolenie zintegrowane udzielone dla [...] S.A. z siedzibą w [...] decyzją tego organu z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] dla instalacji spalania paliw zlokalizowanej w [...] - [...] w [...] przy ul. [...].
Zaskarżona decyzja była wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej.
Wnioskiem z dnia 25 czerwca 2018 r. [...] S.A. z siedzibą w [...] (dalej zwana również "Spółką") wystąpiła o zmianę pozwolenia zintegrowanego dla instalacji spalania paliw zlokalizowanej w [...] w [...] - [...] przy ul. [...] udzielonego decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] wraz z późniejszymi zmianami.
Marszałek Województwa [...] (dalej zwany "Marszałkiem"), w związku z wejściem w życie w dniu 5 września 2018 r. ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1592), postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. nr [...] zawiesił prowadzone postępowanie do czas uzupełnienia ww. wniosku zgodnie z zakresem określonym w wezwaniu z 18 września 2018 r., jednak nie dłużej niż na okres 6 miesięcy. Organ I instancji wyjaśnił, że ww. nowelizacja ustawy nałożyła na przedsiębiorcę dodatkowe obowiązki związane z dostosowaniem przedłożonej wcześniej dokumentacji do aktualnie obowiązujących przepisów prawa.
W dniu [...] listopada 2018 r. odbyły się oględziny instalacji do spalania paliw zlokalizowanej w [...] w [...] - [...] przy ul. [...], prowadzonej przez spółkę [...] S.A., w trakcie których dokonano również oględzin miejsc wprowadzania ścieków przemysłowych pochodzących z instalacji [...] [...] Sp. z o.o. do kanalizacji [...] S.A. oraz oględzin rowu/kanału odprowadzającego ścieki. Przedstawiciele Zakładu udzielili wyjaśnień dotyczących przedmiotu wniosku.
Pismem z dnia 18 grudnia 2018 r. Spółka przedłożyła uzupełnienie wniosku o zmianę pozwolenia zintegrowanego w zakresie operatu ppoż. oraz postanowienie Komendanta Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] listopada 2018 r. i wymaganych przepisami zmienionej ustawy o odpadach oświadczeń i zaświadczeń o niekaralności.
Postanowieniem z [...] stycznia 2019 r. nr [...] Marszałek podjął zawieszone postępowanie w sprawie zmiany pozwolenia zintegrowanego dla instalacji spalania paliw w związku z uzupełnieniem wniosku przez Spółkę.
Kolejnymi pismami z 7 marca 2019 r. oraz 16 kwietnia 2019 r. Spółka dokonała uzupełnienia wniosku, na wezwanie organu I instancji.
Marszałek Województwa [...], działając na podstawie art. 104 w związku z art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.) – dalej zwanej "kpa" oraz art. 192, art. 378 ust. 2a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2018 r. poz. 799 z późn. zm.) – zwanej dalej "upoś", decyzją z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] zmienił na wiosek Spółki własną decyzję z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] (zmienioną decyzjami z [...] kwietnia 2013 r., z [...] listopada 2014 r. i [...] stycznia 2016 r.) udzielającą pozwolenia zintegrowanego dla [...] S.A. z siedzibą w [...] dla instalacji do spalania paliw zlokalizowanej w [...] w [...] - [...] w [...] przy ul. [...] w zakresie obejmującym:
I. W części I decyzji "Rodzaj i parametry eksploatacyjne instalacji" w punkcie 1. "Rodzaj prowadzonej działalności", podpunkt b) "Instalacje IPPC objęte pozwoleniem zintegrowanym";
II. W części I decyzji "Rodzaj i parametry eksploatacyjne instalacji" w punkcie 1. "Rodzaj prowadzonej działalności", podpunkt c) "Przedmiot pozwolenia";
II. W części I decyzji "Rodzaj i parametry eksploatacyjne instalacji" w punkcie 2. "Charakterystyka instalacji i stosowanych technologii", podpunkt 2.1.1a "Instalacja do oczyszczania ścieków pochodzących z instalacji wymagających uzyskania pozwolenia zintegrowanego";
III. W części I decyzji "Rodzaj i parametry eksploatacyjne instalacji" w punkcie 2. "Charakterystyka instalacji i stosowanych technologii", podpunkt 2.1.2.7 "Gospodarka ściekowa instalacji";
IV. W części III decyzji "Warunki wprowadzania do środowiska substancji i energii" w punkcie 3. "Gospodarka wodno-ściekowa", podpunkt 3.2. "Warunki wprowadzania ścieków do środowiska";
V. W części III decyzji "Warunki wprowadzania do środowiska substancji i energii" w punkcie 4. "Gospodarka odpadami", w punkcie 4.2. "Przetwarzanie (odzysk) odpadów", podpunkt 4.2.3. "Wskazanie miejsca i sposobu magazynowania oraz rodzaju magazynowanych odpadów przeznaczonych do przetwarzania";
VI. W części III decyzji "Warunki wprowadzania do środowiska substancji i energii" w punkcie 4. "Gospodarka odpadami", poprzez dodanie po punkcie 4.2. "Przetwarzanie (odzysk) odpadów" podpunktu 4.3. "Warunki w zakresie ochrony przeciwpożarowej magazynowanych odpadów wynikające z operatu przeciwpożarowego";
VII. W części V decyzji "Monitorowanie środowiska i kontrola eksploatacji instalacji" w punkcie 4. "Monitoring gospodarki wodno-ściekowej", podpunkt 4.2. "Monitoring wprowadzania ścieków do środowiska";
VIII. W pozostałym zakresie decyzja pozostała bez zmian.
Postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. nr [...] Marszałek, na podstawie art. 108 kpa, nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji z [...] maja 2019 r.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyło Towarzystwo [...] z siedzibą w [...] (dalej zwane "stowarzyszeniem" lub "skarżącym") zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa, z uwagi na nieprawidłowo ustalony stan faktyczny w zakresie:
1) objętości średniej dobowej Qśr oraz maksymalnej rocznej Qmax ścieków przemysłowo-deszczowych z nowego bloku i ścieków z instalacji odsiarczania spalin;
2) wartości dopuszczalnej dla zawiesiny ogólnej w oczyszczonych ściekach przemysłowych wprowadzanych do [...];
3) możliwości odstąpienia od określenia średnich miesięcznych wartości dopuszczalnych dla kadmu i rtęci w oczyszczonych ściekach przemysłowych wprowadzanych do [...];
4) średnich dobowych wartości dopuszczalnych dla kadmu i rtęci w oczyszczonych ściekach przemysłowych wprowadzanych do [...];
5) dopuszczalnych stężeń dla boru, chlorków i siarczanów;
6) konsekwencji zrzutu zasolonych ścieków na stanu ekologicznego JCWP [...] od [...] do ujścia.
W oparciu o powyższe stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Minister Środowiska decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Na wstępie Minister wyjaśnił, że Wojewoda wydał zaskarżoną decyzję zmieniającą pozwolenie zintegrowane dla instalacji spalania paliw celem dostosowania do wymagań ustanowionych przez Komisję Europejską wynikających z konkluzji BAT dotyczących najlepszych dostępnych technik (BAT) w odniesieniu do dużych obiektów energetycznego spalania i w tym zakresie udzielił odstępstwa na podstawie § 19 ust. 1 pkt 2 uchylonego rozporządzenia Ministra Środowiska z 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 1800) – dalej "rozporządzenie w sprawie ścieków", który zezwala na podwyższenie normy, gdy nie jest możliwe jej dotrzymanie, dopuszczając emisję dla chlorków (2700 mg Cl-/1) i siarczanów (700 mg S042-/l) dla instalacji spalania paliw zlokalizowanej w [...] - [...] w [...] przy ul. [...].
Organ II instancji stwierdził, że z analizy wniosku Spółki z dnia 25 czerwca 2018 r. wynika, że zmiana warunków pozwolenia zintegrowanego wynikała z konieczności dostosowania obowiązującego pozwolenia do nowych warunków eksploatacji instalacji w zakresie odprowadzania ścieków do wód powierzchniowych, z uwagi na modernizację oczyszczalni oraz wprowadzenie ścieków z [...] [...] Sp. z o.o. ([...]). Wniosek obejmował zmiany porządkowe w odniesieniu do aktualnych wymagań prawnych oraz warunków aktualnej pracy instalacji, w tym m.in. uwzględnienie:
1) zmiany wydajności oczyszczalni, uzupełnienia wykazu podstawowych urządzeń o zbiornik retencyjny oraz węzeł mechanicznego zagęszczania i odwadniania osadu,
2) zmiany wynikającej z podziału geodezyjnego działek ewidencyjnych: obecnie instalacja zlokalizowana jest na terenie nieruchomości o nr ew. [...], [...] i [...],
3) nr działki na której zlokalizowany jest wylot kanału do rzeki [...], oraz współrzędnych wylotu do rzeki [...],
4) zmiany dotyczące warunków wprowadzania ścieków do wód, badań wód [...] poniżej i powyżej zrzutu ścieków.
Minister argumentował, że wniosek dotyczył uzyskania pozwolenia zintegrowanego dla instalacji spalania paliw w [...] - [...] w zakresie szczególnego korzystania z wód obejmującego odprowadzenie oczyszczonych ścieków przemysłowych stanowiących mieszaninę ścieków bytowych, ścieków przemysłowych oraz wód opadowych i roztopowych, wspólnym wylotem do rzeki [...]. W związku z odprowadzaniem ścieków z [...] do kanalizacji [...] zwiększeniu ulegnie ilość odprowadzanych ścieków przemysłowych do rzeki [...] oraz zmianie ulegną parametry odprowadzanych ścieków.
Ponadto z wniosku wynikało, że instalacja oczyszczania ścieków została poddana modernizacji, zmianie ulega sposób jej funkcjonowania, który może mieć wpływ na środowisko. Łączna dopuszczalna ilość ścieków przemysłowych (mieszaniny ścieków przemysłowych, bytowych oraz ścieków - wód opadowych i roztopowych) wprowadzanych do rzeki [...] po przyjęciu ścieków przemysłowych z [...] (bloku 910 MW) ulegnie zmianie w odniesieniu do zapisów obecnego pozwolenia zintegrowanego dla instalacji spalania paliw w [...] S.A. - [...] - [...] i wyniesie: CW.s = 0,5 m3/s, Qśrd. = 26 240 m3/d, Qdop. = 9 600 000 m3/r.
Jednocześnie przewidywana jakość odprowadzanych ścieków po wprowadzeniu ścieków z [...] ulegnie zmianie w odniesieniu do zapisów pozwolenia zintegrowanego w zakresie:
- wartości dopuszczalnej dla chlorków i siarczanów,
- wartości dopuszczalnej dla węglowodorów ropopochodnych,
oraz uwzględnienia w odprowadzanych ściekach dodatkowych parametrów.
Podsumowując organ II instancji stwierdził, że wniosek stanowił żądanie zmian pozwolenia w zakresie dostosowania instalacji do wymagań wynikających z konkluzji BAT, tzn. z decyzji wykonawczej Komisji z dnia [...] lipca 2017 r. ustanawiającej konkluzje dotyczące najlepszych dostępnych technik (BAT) w odniesieniu do dużych obiektów energetycznego spalania zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE z jednoczesnym zastosowaniem § 19 ust. 1 pkt 2 uchylonego rozporządzenia w sprawie ścieków, który zezwala na podwyższenie normy, gdy nie jest możliwe jej dotrzymanie. Marszałek zastosował ten przepis ustalając wartości dopuszczalne dla chlorków (2700 mg Cl-/l) i siarczanów (700 mg SO42-/l). Z wniosku Spółki wynika, że uzyskanie sumy chlorków i siarczanów na poziomie 1500 mg/l jest praktycznie niemożliwe. Podobnie sytuacja dotyczy zawartości boru w ściekach. Spółka zawnioskowała o ustalenie wartości dopuszczalnej na poziomie 12 mg/l, przy wartości dopuszczalnej 1 mg/l określonej w Tabeli II Załącznika nr 4 uchylonego rozporządzenia w sprawie ścieków. Organ II instancji zwrócił jednak uwagę, że w objaśnieniu nr 16 pod tabelą ustawodawca dopuścił indywidualne ustalenie dopuszczalnej zawartość boru w przypadku ścieków oczyszczonych pochodzących z instalacji oczyszczania spalin metodą mokrą wapienną oraz ścieków z mokrych technologii odprowadzania odpadów paleniskowych w elektrowniach oraz ścieków przemysłowych, w skład których wchodzą ścieki z instalacji oczyszczania spalin metodą mokrą wapienną oraz ścieków z mokrych technologii odprowadzania odpadów paleniskowych w elektrowniach.
W ocenie Ministra Środowiska z analizy akt sprawy wynik, że organ I instancji zasadnie ustalił indywidualnie dopuszczalną zawartość boru oraz sumę chlorków i siarczanów.
Ponadto zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i dokonał jego oceny. Wobec tego zarzuty naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 kpa uznał za nietrafne.
Minister wyjaśnił, że nowy blok 910 MW został objęty decyzją Marszałka z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...], stanowiącą zmianę decyzji Marszałka z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] (zmienionej częściowo decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2017 r. oraz decyzją Marszałka z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...]) udzielającej pozwolenia zintegrowanego dla instalacji do spalania paliw zlokalizowanej w [...] przy ul. [...], która eksploatowana będzie przez [...]. W decyzji tej zostały określone warunki dla ścieków, w tym: objętości średniej dobowej Qśr oraz maksymalnej rocznej Qmax ścieków przemysłowo-deszczowych oraz dopuszczalne poziomy emisji ustalone jako średnia ważona dla zmieszanego strumienia ścieków obejmujących strumień ścieków z oczyszczania spalin (z uwzględnieniem BAT15), odprowadzany poprzez studzienkę K2 do rzeki [...] (średnia dobowa) dla zawiesiny ogólnej, kadmu, rtęci i siarczanów. W tej sytuacji Marszałek był zobowiązany przyjąć takie same wartości jak w tej decyzji. Wobec tego Minister uznał, że nie ma podstaw do kwestionowania tych wartości oraz sposobu ich ustalenia w postępowaniu odwoławczym od decyzji z dnia [...] maja 2019 r.
Odnosząc się natomiast do zarzutów nieprawidłowego ustalenia dopuszczalnych stężeń dla chlorków, organ II instancji wyjaśnił, iż w pkt IV zaskarżonej decyzji ustalono wartości dopuszczalne dla chlorków (2700 mg Cl-/l) zgodnie z wnioskiem Spółki, zastosowano odstępstwo w zakresie zawartości chlorków i siarczanów w ściekach przemysłowych, przewidziane w § 19 ust. 3 uchylonego rozporządzenia w sprawie ścieków, które dopuszcza wprowadzanie ścieków przemysłowych o sumie chlorków i siarczanów powyżej 1500 mg/l do śródlądowych wód powierzchniowych płynących - jeżeli sumaryczna zawartość chlorków i siarczanów w tych wodach, wyliczona przy założeniu pełnego wymieszania, nie przekroczy 1 g/l. Rozporządzenie to utraciło moc z dniem 1 lipca 2019 r. zgodnie z art. 566 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 oraz z 2019 r. poz. 125 i 534) – dalej "ustawa Prawo wodne". W dniu 16 lipca 2019 r., weszło w życie rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1311) – dalej "rozporządzenie z 12 lipca 2019 r.". Zgodnie z § 12 ust. 1 lit b ww. rozporządzenia ścieki przemysłowe o sumarycznym stężeniu chlorków i siarczanów powyżej 1500 mg/l, oraz wody pochodzące z odwodnienia zakładów górniczych niezależnie od sumy stężeń chlorków i siarczanów, mogą być wprowadzane do śródlądowych wód powierzchniowych płynących - jeżeli sumaryczna zawartość stężeń chlorków i siarczanów w tych wodach, wyliczona przy założeniu pełnego wymieszania, nie przekroczy 1000 mg/l. Jednocześnie w ust. 3 tego samego paragrafu ustawodawca stwierdził, że jeżeli nie można spełnić warunków, o których mowa w ust. 1 pkt 2, a zastosowanie dostępnych technik i technologii oczyszczania ścieków oraz zmiana w procesie produkcji są niemożliwe lub ekonomicznie nieuzasadnione, można dopuścić wzrost sumarycznego stężenia chlorków i siarczanów do wartości większej niż 1000 mg/l, poniżej miejsca wprowadzania ścieków lub wód, o których mowa w ust. 1, o ile nie spowoduje to szkód w środowisku wodnym i nie utrudni korzystania z wód przez innych użytkowników.
Biorąc powyższe pod uwagę Minister stwierdził, że wartości dopuszczalne dla zanieczyszczeń, które były przedmiotem oceny organu I instancji dokonanej na podstawie uchylonego rozporządzenia w sprawie ścieków, zostały przeniesione do nowego rozporządzenia z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego. W tej sytuacji ocena stanu faktycznego dokonana przez Marszałka i warunki ustalone w zaskarżonej decyzji są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.
Jak zauważył organ odwoławczy, główny ładunek chlorków w strumieniu ścieków przemysłowych wprowadzanych do rzeki [...] dotyczy strumienia ścieków z oczyszczalni ścieków instalacji odsiarczania spalin (IOS) nowego bloku 910 MW. Zasolenie ścieków z mokrej metody odsiarczania spalin metodą wapienną zależy w przeważającym stopniu od rodzaju spalanego paliwa (zawartości w nim chloru). Zawartość chloru w paliwie (węgiel kamienny) waha się w zakresie od 0,02 do 0,6%. W procesie mokrego odsiarczania spalin ponad 95% chloru zostaje wychwycone w instalacji. W oczyszczalni ścieków z IOS zachodzi korekta odczynu pH, usunięcie zawiesin i metali ciężkich, a także redukcja zawartości substancji organicznych. Niemniej jednak nawet przy maksymalnie rozbudowanym układzie technologicznym ze ścieków nie można usunąć soli rozpuszczonych. Nawet najbardziej zaawansowane technologie oczyszczania ścieków nie usuwają rozpuszczonych związków chlorków. Przewidywane koszty zastosowania technologii są nieproporcjonalnie wysokie w stosunku do spodziewanych korzyści w środowisku. Z przeprowadzonych obliczeń wynika, że strefa pełnego wymieszania dla zrzucanych do rzeki [...] ścieków o podwyższonych stężeniach chlorków i siarczanów w zakresie chlorków Cl wynosi <300 m, a w zakresie siarczanów <50 m (z uwzględnieniem wartości granicznych wskaźników jakości wód odnoszących się do jednolitych części wód powierzchniowych w ciekach naturalnych - dla dobrego stanu ekologicznego - wskazanych w uchylonym rozporządzeniu w sprawie jednolitych części wód powierzchniowych). Wyznaczona na podstawie przeprowadzonych badań sumaryczna ilości chlorków i siarczanów w wodach rzeki [...] nie przekracza 1 g/l na odcinku 100 m poniżej zrzutu ścieków. Zwiększenie stężenia chlorków i siarczanów w zrzucanych ściekach nie wpłynie zatem na przekroczenie sumarycznej ilości 1 g/l na odcinku 100 m poniżej zrzutu ścieków. Wyznaczona na podstawie przeprowadzonych badań strefa mieszania dla wszystkich wnioskowanych parametrów zanieczyszczeń ścieków przemysłowych obejmuje odcinek o maksymalnej długości 1.000 m od miejsca zrzutu ścieków. Zgodnie z informacją uzyskaną od Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie - Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...], w sąsiedztwie wylotu ścieków z [...] do rzeki [...] - w odległości około 5 km powyżej miejsca zrzutu oraz około 10 km poniżej miejsca zrzutu - brak jest aktualnych pozwoleń na pobór wód z rzeki [...]. Poniżej omawianego miejsca zrzutu zlokalizowane są tylko zrzuty wód opadowych, wód z odwodnienia oraz zrzuty ścieków przemysłowych i komunalnych. Wprowadzanie do rzeki [...] ścieków przemysłowych, nie spowoduje szkód w środowisku wodnym i nie utrudni korzystania z wód przez innych użytkowników. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy uznał, że zasadnie w zaskarżonej decyzji zastosowano odstępstwo w zakresie zawartości chlorków i siarczanów w ściekach przemysłowych, przewidziane w § 19 ust. 3 uchylonego rozporządzenia w sprawie ścieków.
Za chybiony Minister uznał zarzut dotyczący nieprawidłowego ustalenia dopuszczalnej zawartości boru w ściekach przemysłowych. Z wyjaśnień Marszałka wynika, że wartość ta została ustalona indywidualnie, zgodnie z Tabelą II Załącznika nr 4 uchylonego rozporządzenia w sprawie ścieków i zgodnie z wnioskiem Spółki na poziomie 12 mg/l. Wartość ta może zostać dostosowana do wartości faktycznie występujących już po uruchomieniu i rozpoczęciu eksploatacji instalacji do spalania paliw Bloku 910 MW, na podstawie analizy wyników pomiarów tego parametru.
Odnosząc się do zarzutu wpływu zasolonych ścieków na stan ekologiczny [...] od [...] do ujścia, organ II instancji stwierdził, że w sposób prawidłowy rozważono w jaki sposób zrzut ścieków przemysłowych odprowadzanych z [...] wpłynie na stan rzeki [...]. Organ I instancji przeanalizował zapisy Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...], stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 października 2016 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 1911) i stwierdził, że miejsce zrzutu ścieków z [...] - [...] zlokalizowane jest na odcinku jednolitej części wód powierzchniowych ([...]) "[...] od [...] do ujścia", która posiada m.in.:
1) kod:[...],
2) typ: 10 (średnia rzeka wyżyna - zachodnia),
3) status JCW: naturalna,
4) aktualny stan JCW: zły,
5) cel środowiskowy: dobry stan ekologiczny, dobry stan chemiczny,
6) ocenę ryzyka nieosiągnięcia celów środowiskowych: zagrożona,
7) odstępstwo: przedłużenie terminu osiągnięcia celu - brak możliwości technicznych,
8) termin osiągnięcia dobrego stanu: 2027 r.
9) uzasadnienie odstępstwa następującej treści: brak możliwości technicznych, dysproporcjonalne koszty. W zlewni [...] występuje presja niska emisja. W programie działań zaplanowano działanie: weryfikacja programu ochrony środowiska dla gminy, mające na celu szczegółowe rozpoznanie i w rezultacie ograniczenie tej presji tak, aby możliwe było osiągnięcie wskaźników zgodnych z wartościami dobrego stanu. Z uwagi jednak na czas niezbędny dla wdrożenia tego działania, następnie konkretnych działań naprawczych, a także okres niezbędny, aby wdrożone działania przyniosły wymierne efekty, dobry stan będzie mógł być osiągnięty do roku 2027.
W zlewni [...] występuje presja komunalna i przemysłowa. W programie działań zaplanowano działanie obejmujące przegląd pozwoleń wodnoprawnych na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi przez użytkowników w zlewni [...] z uwagi na zagrożenie osiągnięcia celów środowiskowych, zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy Prawo wodne, mające na celu szczegółowe rozpoznanie i w rezultacie ograniczenie tej presji tak, aby możliwe było osiągnięcie wskaźników zgodnych z wartościami dobrego stanu. Ponadto w obszarze [...] identyfikuje się wpływ działalności antropogenicznej (eksploatacja [...]) na stan [...], oraz brak możliwości technicznych ograniczenia tych oddziaływań na wody, co generuje konieczność ustalenia mniej rygorystycznych celów w zakresie wskaźników charakteryzujących zasolenie. Z uwagi jednak na czas niezbędny dla wdrożenia tego działania, następnie konkretnych działań naprawczych, a także okres niezbędny, aby wdrożone działania przyniosły wymierne efekty, dobry stan będzie mógł być osiągnięty do roku 2027.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z zapisami uchylonego rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2016 r. w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych oraz środowiskowych norm jakości dla substancji priorytetowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1187) – dalej "rozporządzenie w sprawie jednolitych części wód", stan ekologiczny jednolitych części wód powierzchniowych klasyfikuje się przez nadanie jednolitej części wód powierzchniowych jednej z pięciu klas jakości wód. Stan ekologiczny "dobry" odpowiada klasie jakości wód "II" (klasa II oznacza stan dobry).
Oceniając zaskarżoną decyzję Minister podkreślił, że dokonano również weryfikacji załączonej do wniosku "Oceny wpływu zmiany parametrów ścieków przemysłowych odprowadzanych z [...] na stan rzeki [...]", uwzględniającej wartości graniczne wskaźników jakości wód właściwe dla klasy "II" określone w ww. rozporządzeniu, zgodnie z którą zrzut ścieków nie będzie powodować zagrożeń dla wód powierzchniowych oraz nie spowoduje nieosiągnięcia celów środowiskowych, określonych w Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...], ze względu na fakt, iż:
1) zrzut ścieków nie powoduje pogorszenia stanu [...]; zwiększenie stężenia chlorków w zrzucanych ściekach nie wpłynie na przekroczenie sumarycznej ilości 1 g/l na odcinku 100 m poniżej zrzutu ścieków; przeprowadzone obliczenia wskazały, że wpływ zrzucanych ścieków z [...] - [...] na odcinku 300 m poniżej zrzutu byłby zredukowany do stężenia nieprzekraczającego stanu dobrego przy neutralnym tle;
2) wyznaczona strefa mieszania obejmuje obszar o maksymalnej długości 1000 m od zrzutu; dyrektywa dopuszcza możliwość wykorzystywania stref mieszania, pod warunkiem, iż wyznaczona strefa nie ma wpływu na przestrzeganie stosownych środowiskowych norm jakości w pozostałej części jednolitej [...]; wobec tego dana jednolita część wód powierzchniowych nie zostanie zagrożona pod względem obecnej jakości wód, a także nie będzie wpływu na kolejną część wód;
3) fauna denna na całym badanym odcinku [...], zarówno w punkcie powyżej zrzutu ścieków przemysłowych z [...], jak i w punktach poniżej zrzutu ścieków, odznacza się małym zróżnicowaniem ilościowym i jakościowym; w faunie dominują skąposzczety (Oligochaeta), makrobezkręgowce odporne na zanieczyszczenia wód, występujące w szerokim zakresie warunków środowiskowych; przeprowadzone badania wykazały duże podobieństwo faunistyczne pomiędzy stanowiskami, co pozwala stwierdzić, że odległość od miejsca zrzutu ścieków przemysłowych z [...] nie wpływa istotnie na strukturę zespołów makrobezkręgowców bentosowych; wnioskowane wartości parametrów ścieków przemysłowych nie powinny wpłynąć na pogorszenie warunków środowiskowych dla fauny dennej; przeprowadzone badania nie wykazały obecności w badanym odcinku rzeki [...] gatunków obcych w faunie naszego kraju, uważanych za jedno z głównych zagrożeń dla różnorodności biologicznej; wnioskowane wartości parametrów ścieków przemysłowych zostaną przekroczone dla chlorków i siarczanów, co może ułatwić gatunkom obcym, które tolerują szeroki zakres warunków środowiskowych, w tym zasolenia, utworzenie trwałych populacji po przypadkowej lub celowej introdukcji, a w kolejnym okresie ich dyspersję w rzece [...] oraz jej dopływach.
Dodatkowo Minister zaznaczył, że zgodnie z zapisami Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...] dla [...] "[...] od [...] do ujścia" przewidziano odstępstwo. Polega ono na przedłużeniu terminu osiągnięcia dobrego stanu do roku 2027 r. z uwagi na brak możliwości technicznych, dysproporcjonalne koszty (w obszarze [...] identyfikuje się wpływ działalności antropogenicznej, na stan [...] oraz brak możliwości technicznych ograniczenia tych oddziaływań na wody, co generuje konieczność ustalenia mniej rygorystycznych celów w zakresie wskaźników charakteryzujących zasolenie; występująca działalność gospodarcza człowieka związana jest ściśle z występowaniem bogactw naturalnych i przemysłowym charakterem obszaru zlewni). Tym samym nie można zgodzić się z zarzutem, że organ I instancji nie rozpoznał w jaki sposób zrzut silnie zasolonych ścieków przemysłowych wpłynie na [...] od [...] do ujścia.
Jednocześnie w ocenie Ministra organ I instancji prawidłowo zweryfikował, w jaki sposób zrzut ścieków przemysłowych odprowadzanych z [...] wpłynie na stan rzeki [...], w oparciu o rozporządzenie w sprawie jednolitych części wód, które wygasło w trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego. Brak rozporządzenia powoduje zmianę stanu prawnego, jednakże nie wpływa to na ustalenia stanu faktycznego dotyczącego stanu ekologicznego [...] od [...] do ujścia. Ponadto jak zauważył Minister wartości dopuszczalne dla zanieczyszczeń, które były oceniane na podstawie uchylonego rozporządzenia w sprawie ścieków zostały przeniesione do nowego rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych. W tej sytuacji uznał, iż ocena stanu faktycznego dokonana w zaskarżonej decyzji i warunki w niej ustalone są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.
Odnosząc się do zarzutu dokonania obliczeń dotyczących strefy mieszania dla przepływów SSQ, czyli wód średnich, które są wodami występującymi przez mniejszą część dni roku, organ II instancji wskazał, iż obliczenia stref mieszania wykonane zostały w oparciu o "Wytyczne techniczne dotyczące wyznaczania stref mieszania" zgodnie z art. 4 ust. 4 dyrektywy Komisji Europejskiej z 22 grudnia 2010 r. 2008/105/WE. Zgodnie z ww. wytycznymi Spółka obliczyła przepływ rzeki Q90 (przepływ przekraczany w 90% czasu) na podstawie średnich przepływów z wielolecia. Natomiast w żadnych przepisach nie zostało określone, które wielkości przepływów wód należy przyjąć do obliczenia strefy mieszania. Jednocześnie wytyczne nie przewidują specjalnego modelu obliczenia strefy mieszania na wypadek występowania susz. Wskazano jednak, że w przypadku warunków suszy możliwość rozcieńczania w strumieniu odbiornika może być bardzo ograniczona lub zupełnie nie występować nawet przez kilka miesięcy w roku. W takich okolicznościach niemożliwe jest przyjęcie podejścia polegającego na wyznaczeniu strefy mieszania i jednocześnie zachowanie zgodności z ww. dyrektywą, ponieważ wody w odbiorniku mogą całkowicie składać się z oczyszczonych ścieków. Może to dotyczyć również czasowo istniejących strumieni, które co roku wysychają z przyczyn naturalnych. Sytuacje te mogą wymagać dogłębnego rozważenia każdego przypadku z osobna i indywidualnego ustalania warunków zezwolenia. Jednakże, takie rozwiązanie wskazane zostało dla susz utrzymujących się przez wiele miesięcy, które nie występują w Polsce.
Z uwagi na wskazane wyżej okoliczności Minister utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Skargę na powyższą decyzję wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Towarzystwo [...] z siedzibą w [...]. Stowarzyszenie zarzuciło zaskarżonej decyzji naruszenie:
1) art. 202 ust. 1 upoś w zw. z art. 403 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawa wodnego w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa poprzez ustalenie nieprawidłowych wartości dopuszczalnych dla wskaźników zanieczyszczeń zawartych w ściekach przemysłowych zrzucanych do wód rzeki [...], w wyniku pominięcia stężenia średniomiesięcznego rtęci i kadmu oraz zawyżenia dopuszczalnego stężenia zawiesiny ogólnej;
2) art. 102 kpa poprzez poczynienie przez organy obu instancji ustaleń faktycznych dotyczących urządzeń odprowadzających ścieki na podstawie oględzin instalacji przeprowadzonych przez organ I instancji w okresie zawieszenia postępowania.
Z uwagi na powyższe skarżące Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych.
Stowarzyszenie wskazało, że dopuszczalne ilości zanieczyszczeń w ściekach wynikają z dwóch odrębnych regulacji. Po pierwsze z regulacji art. 204 ust. 1 upoś, zgodnie z którą instalacje wymagające pozwolenia zintegrowanego spełniają wymagania ochrony środowiska wynikające z najlepszych dostępnych technik, a w szczególności nie mogą powodować przekroczenia granicznych wielkości emisyjnych, które w niniejszej sprawie określone są w tzw. konkluzjach BAT. Drugą regulacją zawierającą normy dot. emisji ścieków jest rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z 12 lipca 2019 r., które zastąpiło w trakcie postępowania odwoławczego poprzednie rozporządzenie z 18 listopada 2014 r. normujące tę materię. Rozporządzenie zawiera normy dopuszczalne emisji ścieków, które mają zastosowanie w przypadku, gdy dany wskaźnik zanieczyszczenia (lub w ogóle rodzaj zanieczyszczenia) nie jest normowany przez konkluzje BAT.
W ocenie skarżącego określenie dopuszczalnych wskaźników zanieczyszczeń dla zmieszanego strumienia ścieków zrzucanego do [...] jako średnią ważoną norm zawartych w konkluzjach BAT i norm zawartych w rozporządzeniu jest nieprawidłowe. Jednakże nawet przy założeniu dopuszczalności takiej metody organy nieprawidłowo określiły dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń dla rtęci, kadmu i zawiesiny ogólnej.
W przypadku rtęci i kadmu konkluzje BAT zawierają tylko normy średniodobowe (BAT 15 Tab. 1), zaś rozporządzenie zawiera zarówno normy średniodobowe jak i średniomiesięczne, przy czym te drugie są normami dwukrotnie ostrzejszymi (zał. 4 do rozporządzenia: Hg - norma średniodobowa 0,06 mg a średniomiesięczna 0,03 mg; Cd - norma średniodobowa 0,4 mg a średniomiesięczna 0,2 mg). W konsekwencji zdaniem skarżącego przestrzeganie normy dobowej nie gwarantuje dotrzymania normy miesięcznej. Organy obu instancji uznały jednak określenie normy średniomiesięcznej za bezzasadne z powodu rzekomych trudności w wyliczaniu średniej ważonej. Skarżący argumentował, że wraz z odwołaniem przedłożył "Opinię naukową o pozwoleniu zintegrowanym z [...] XII 2016 r. dla [...] - [...]" sporządzoną przez dr hab. chemii L. P. (obecnie prof. [...] w [...]), w której wskazano matematyczny sposób obliczenia takiej średniej ważonej.
W konsekwencji zdaniem skarżącego w sposób nieuprawniony zwolniono zakład z obowiązku dotrzymania normy średniomiesięcznej, w sytuacji gdy inwestor wprost wskazał, że rtęć i kadm będą obecne w emitowanych ściekach.
Ponadto w ocenie skarżącego w przypadku zawiesiny ogólnej błędnie dokonano zaokrąglenia wartości dopuszczalnej zanieczyszczenia, bowiem przepisy prawa nie przewidują możliwości zaokrąglania norm w sposób, który powiększy dopuszczalną wartość. Zarówno rozporządzenie (zał. 4) jak i konkluzje BAT (BAT 15) zawierają szereg norm, które wyrażone są w ułamkach (np. rtęć i kadm). Organy nie były więc upoważnione do takiego zaokrąglenia wartości dopuszczalnej, które zwiększy dopuszczalną emisję ponad normy przewidziane w konkluzjach BAT i rozporządzeniu.
Biorąc powyższe pod uwagę stowarzyszenie stwierdziło, że nieprawidłowo ustalono i błędnie określono skład ścieków w zakresie rtęci, kadmu i zawiesiny ogólnej, czym naruszono art. 202 ust. 1 upoś w zw. z art. 403 ust. 2 pkt 3 Prawa wodnego w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa.
Skarżący zarzucił również, iż ustalenia organu I instancji opierają się na oględzinach dokonanych w trakcie zawieszenia postępowania, co jest niedopuszczalne w świetle art. 102 kpa. Ponadto pominięto w tych czynnościach udział skarżącego. W tej sytuacji stowarzyszenie nie mogło sformułować odpowiednich wniosków na podstawie oględzin urządzeń do zrzutu ścieków, bowiem nie ma wstępu na teren obiektów [...].
W odpowiedzi na skargę Minister Klimatu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
W piśmie procesowym z 10 lipca 2020 r. stanowiącym uzupełnienie skargi stowarzyszenie podtrzymało w całości zarzuty zawarte w skardze, a ponadto zarzuciło zaskarżonej decyzji naruszenie:
art. 204 ust. 1 upoś poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji ustalającej dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń dla ścieków przemysłowych emitowanych z instalacji na poziomie przekraczającym graniczne wielkości emisyjne określone w konkluzjach BAT.
Zdaniem skarżącego przepisy konkluzji BAT jak i upoś czy ustawy Prawo wodne nie zezwalają na uśrednianie różnych norm. Przeciwnie - konkluzje BAT i art. 204 upos nakazują, aby ścieki spełniały normy BAT-AELs (graniczne wielkości emisyjne - jeżeli im podlegają), zaś ustawa Prawo wodne (art. 78) aby ścieki były oczyszczone w stopniu wymaganym przepisami ustawy. Przy czym w niniejszej sprawie zastosowano średnią ważoną (uwzględniono wielkość obu strumieni ścieków), co przy znaczącej przewadze ścieków nieobjętych konkluzjami BAT spowodowało, że organ I instancji ustalił w pozwoleniu zintegrowanym dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń na poziomie zbliżonym do norm krajowych (rtęć - 0,056 mg/l). W istocie więc zastosowanie średniej ważonej w odniesieniu do norm (BAT i krajowych) doprowadziło do rażącego zawyżenia dopuszczalnych norm emisji i sytuacji, w której żaden ze strumieni ścieków, w tym ten zmieszany, nie musi spełniać granicznych wielkości emisyjnych, co jest niedopuszczalne.
Zarzucone naruszenie art. 204 ust. 1 upoś ma istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem zdaniem skarżącego zastosowana przez organy metodyka ustalania dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń doprowadziła do dwukrotnego naruszenia granicznych wielkości emisyjnych i ustalenia ich na znacząco zawyżonym poziomie. Skarżący zwrócił uwagę, że z jednej strony operator rozcieńcza ścieki podlegające konkluzjom BAT, obniżając w nich rzeczywiste stężenia metali ciężkich, a z drugiej przez obliczenie średnich ważonych, które organ przyjął za podstawę decyzji, podwyższa dopuszczalne stężenia tych pierwiastków w ściekach wprowadzanych do wód.
Pismem z 13 lipca 2020 r. uczestnik postępowania - [...] S.A. z siedzibą w [...] wniósł o oddalenie skargi
Odnosząc się do zarzutu skargi uczestnik podkreślił, że odprowadzanie do środowiska jednym strumieniem w ramach kanalizacji Spółki, różnego rodzaju ścieków, z różnych instalacji w żaden sposób nie narusza art. 201 i n. upoś, co zostało przesądzone w toczonym ze skargi skarżącego postępowaniu dotyczącym pozwolenia zintegrowanego [...], zakończonym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2020 r. (II OSK1266/18). Jednakże należało określić standard emisyjny dla owego jednego strumienia ścieków za pomocą którego są one odprowadzane do środowiska. W tym zakresie standard ten określono wyłącznie jako średnią dobową biorąc pod uwagę, że konkluzje BAT nie formułują normy obejmującej standard miesięczny.
Za niezasadną Spółka uznała także argumentację dotycząca zawyżenia dopuszczalnego standardu dla zawiesiny ogólnej, bowiem określone przepisami prawa wartości dla zawiesin ogólnych wyrażane są za pomocą liczb całkowitych.
W odniesieniu do przeprowadzenia dowodu z oględzin w okresie zawieszenia postępowania uczestnik podniósł, iż jesienią 2019 r. toczyły się równolegle trzy postępowania administracyjne dotyczące zmiany pozwoleń zintegrowanych. Dwa postępowania dotyczyły instalacji uczestnika zlokalizowanej w [...], a jedno dotyczyło instalacji spółki [...], która to instalacja jest w zakresie gospodarki wodno-ściekowej powiązana z [...]. Oględziny zostały przeprowadzone w okresie gdy postępowanie dotyczące [...], nie było zawieszone. W tej sytuacji zasadnie zdecydowano o nieprzeprowadzaniu po raz kolejny oględzin tej samej instalacji po okresie zawieszenia postępowania w sprawie.
W dniu 28 lipca 2020 r. wpłynęło do akt sprawy pismo Spółki z dnia 24 lipca 2020 r., w którym wniesiono, aby w przypadku uwzględnienia skargi, Sąd postanowiło, iż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja wywołują skutki prawne. Spółka argumentowała, że instalacja objęta zaskarżonym pozwoleniem zintegrowanym – [...] w zakresie odprowadzania ścieków limituje pracę innej instalacji posiadającej odrębne, prawomocne pozwolenie zintegrowane tj. bloku 910 [...] w [...], który jest jednym z największych bloków energetycznych W Polsce, co ma istotne znacznie m.in. dla zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego w Polsce. Ponadto opóźnienia w uruchomieniu ww. bloku będą się wiązały z dodatkowymi, znacznymi kosztami. Obecny koszt inwestycji wyniósł już ok. 6,5 miliarda złotych. Mając powyższe na względzie, konieczne jest wykonanie rozruchu technologicznego tego bloku energetycznego z harmonogramem, co nie będzie możliwe w przypadku wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji ze względu na utratę przez odbiorcę ścieków możliwości przyjmowania ścieków z bloku 910 MW i odprowadzenia połączonego strumienia do rzeki [...]. ???
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.; dalej "ppsa").
Rozpoznając niniejszą sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Wskazać należy, że postępowanie w niniejszej sprawie dotyczące zmiany pozwolenia zintegrowanego w związku koniecznością dostosowania obowiązującego pozwolenia do nowych warunków eksploatacji instalacji w zakresie odprowadzania ścieków do wód powierzchniowych, z uwagi na modernizację oczyszczalni i wprowadzenie ścieków z [...], prowadzone było na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z art. 202 ust. 1 ww. ustawy, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, w pozwoleniu zintegrowanym ustala się warunki emisji na zasadach określonych dla pozwoleń, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 2 i 4, pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód oraz pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, bez zalecania jakiejkolwiek techniki czy technologii. Natomiast jak stanowi art. 204 ust. 1 upoś instalacje wymagające pozwolenia zintegrowanego spełniają wymagania ochrony środowiska wynikające z najlepszych dostępnych technik, a w szczególności nie mogą powodować przekroczenia granicznych wielkości emisyjnych. Jednocześnie organ stosownie do ust. 2 ww. przepisu, w szczególnych przypadkach może w pozwoleniu zintegrowanym zezwolić na odstępstwo od granicznych wielkości emisyjnych, jeżeli w jego ocenie ich osiągnięcie prowadziłoby do nieproporcjonalnie wysokich kosztów w stosunku do korzyści dla środowiska oraz pod warunkiem że nie zostaną przekroczone standardy emisyjne, o ile mają one zastosowanie. Ponadto przy dokonywaniu oceny, o której mowa w ust. 2 art. 204, organ właściwy bierze pod uwagę położenie geograficzne, lokalne warunki środowiskowe, charakterystykę techniczną instalacji lub inne czynniki mające wpływ na funkcjonowanie instalacji i środowisko jako całość (ust. 3 art. 204 upoś).
Z powyższych regulacji wynika, że oprócz wymagań dotyczących treści pozwolenia zintegrowanego instalacje muszą spełniać również pewne standardy techniczne. Z tego względu w art. 204 ust. 1 ww. ustawy określono dwa warunki, od których uzależnione jest wydawanie pozwolenia zintegrowanego. Jednym z nich jest najlepsza dostępna technika w rozumieniu art. 3 pkt 10 upoś, drugim natomiast jest – co do zasady – brak przekroczenia standardów emisyjnych, poza odstępstwami, na które zezwolił organ administracji na podstawie ust. 2 komentowanego przepisu.
Zgodnie natomiast z art. 192 upoś, przepisy o wydawaniu pozwolenia stosuje się odpowiednio w przypadku zmiany jego warunków.
Zmiana pozwolenia zintegrowanego w zakresie gospodarki wodno-ściekowej dla instalacji spalania paliw Spółki [...] w [...] – [...] wynikała z konieczności uwzględnienia kwestii dotyczących przyjęcia do systemu kanalizacji przemysłowo-deszczowej [...] strumieni ścieków pochodzących z instalacji spalania paliw bloku 910 [...], eksploatowanej przez [...] i wspólnego ich odprowadzania (razem ze ściekami pochodzącymi z instalacji spalania paliw [...]) do środowiska.
Biorąc pod uwagę ww. regulacje upoś organ uznał, że w przypadku instalacji spalania paliw bloku [...] kryterium oceny instalacji będzie – w przypadku – ścieków z instalacji oczyszczania spalin – spełnienie wymagań BAT 15. Ponadto skoro w analizowanym przypadku, z uwagi na istniejącą konfigurację systemów odprowadzania ścieków, możliwość rozdzielenia strumieni ścieków i osobnego ich oczyszczania jest ograniczona, zatem graniczna wielkość emisji ścieków w pozwoleniu zintegrowanym dla instalacji spalania paliw [...] mogła zostać ustalona - zgodnie z wnioskiem Spółki – jako średnia ważona uwzględniająca natężenie przepływów poszczególnych strumieni ścieków oraz wielkości graniczne poszczególnych substancji (dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń) wynikające z:
konkluzji BAT określonych w decyzji wykonawczej Komisji (UE) z dnia 31 lipca 2017 r. 2017/1442 ustanawiającej konkluzje dotyczące najlepszych dostępnych technik (BAT) w odniesieniu do dużych obiektów energetycznego spalania zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE (poziomy emisji powiązane z BAT 15) - dla strumienia ścieków z instalacji odsiarczania spalin (IOS),
przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego - dla pozostałych strumieni ścieków przemysłowych.
Wyjaśnić również należy, iż ilość, stan i skład ścieków przemysłowych z instalacji IPPC nowego bloku [...] został szczegółowo określony w decyzji Marszałka z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...], stanowiącej zmianę decyzji tego organu z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] (zmienionej częściowo decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2017 r. oraz decyzją Marszałka z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...]) udzielającej pozwolenia zintegrowanego dla instalacji do spalania paliw zlokalizowanej w [...] przy ul. [...], która eksploatowana będzie przez [...]. W decyzji tej zostały określone warunki dla ścieków, w tym: objętości średniej dobowej Qśr oraz maksymalnej rocznej Qmax ścieków przemysłowo-deszczowych oraz dopuszczalne poziomy emisji ustalone jako średnia ważona dla zmieszanego strumienia ścieków obejmujących strumień ścieków z oczyszczania spalin (z uwzględnieniem BAT 15), odprowadzany poprzez studzienkę K2 do rzeki [...] (średnia dobowa) dla zawiesiny ogólnej, kadmu, rtęci i siarczanów. Zaznaczyć także należy, iż ww. decyzja Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2017 r. była przedmiotem skargi wniesionej również przez skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 listopada 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1127/17, oddalił skargę Stowarzyszenia na ww. decyzję, a Naczelny Sąd Administracyjny uznał za słuszne stanowisko sądu I instancji oddalając skargę kasacyjną od ww. wyroku (II OSK 1266/18). W tej sytuacji organ I instancji zasadnie w punkcie III. decyzji przyjął takie same wartości ilości, stanu i składu ścieków przemysłowych z instalacji IPPC bloku [...] jak w ww. decyzji [...] kwietnia 2019 r.
W ocenie skarżącego nieprawidłowo ustalono wartości dopuszczalnych wskaźników zanieczyszczeń dla ścieków przemysłowych zrzucanych do wód rzeki [...], bowiem uśredniono normy, jak i objętości ścieków wraz z zawartymi w nich wskaźnikami zanieczyszczeń w zmieszanym strumieniu ścieków, a także pominięto stężenia średniomiesięcznego rtęci i kadmu oraz zawyżenia dopuszczalnego stężenia zawiesiny ogólnej.
Odnosząc się do powyższego zarzutu Sąd zwraca uwagę, że zmiana pozwolenia w zakresie gospodarki wodno-ściekowej związana była z koniecznością uwzględnienia kwestii związanych z przyjęciem do systemu kanalizacji przemysłowo-deszczowej [...] strumieni ścieków pochodzących z instalacji spalania paliw bloku [...], eksploatowanej przez [...]. W związku z eksploatacją bloku [...], [...] odprowadza do urządzeń kanalizacyjnych [...] po pierwsze ścieki przemysłowe oraz wody opadowe i roztopowe oraz po drugie oczyszczone ścieki z instalacji odsiarczania spalin. Te dwa strumienie mieszają się z trzecim strumieniem tj. ściekami przemysłowymi Spółki i poprzez kanalizację Spółki kierowane są do środowiska. W tak ustalonym stanie faktycznym zastosowanie znajdują dwie różne regulacje dotyczące emisji zanieczyszczeń w ściekach. Po pierwsze należało zastosować decyzję wykonawczą Komisji (UE) 2017/1442 z dnia 31 lipca 2017 r. ustanawiająca konkluzje dotyczące najlepszych dostępnych technik (BAT) w odniesieniu do dużych obiektów energetycznego spalania zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE (Dz. Urz. UE L 212/1; dalej jako "konkluzje BAT"). Regulacja ta obejmuje listę substancji charakterystycznych dla ścieków z instalacji odsiarczania spalin (IOS). Natomiast do pozostałych dwóch strumieni należało zastosować rozporządzenie Ministra Środowiska z 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego.
Słuszność powyższego stanowiska została potwierdzona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjne z dnia 18 marca 2020 r. II OSK 1266/18, który oceniając decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2017 r. udzielającą pozwolenia zintegrowanego m.in. w zakresie wprowadzania ścieków do wód jednym strumieniem w ramach kanalizacji Spółki obejmującej różne rodzaje ścieków z różnych instalacji, nie stwierdził by naruszała ona prawo.
Biorąc powyższe pod uwagę ilość, stan i składu ścieków przemysłowych z instalacji IPPC bloku [...] określona w punkcie III. decyzji organu I instancji z [...] kwietnia 2019 r. musiała być zgodna z ustaleniami zawartym w decyzji Marszałka z [...] kwietnia 2019 r. nr [...], stanowiącej zmianę decyzji tego organu z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] (zmienionej częściowo decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2017 r. oraz decyzją Marszałka z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...]) i z tego względu organ I instancji przyjął takie same wartości.
W kwestii pominięcia stężenia średniomiesięcznego rtęci i kadmu wskazać należy, iż w zaskarżonej decyzji dopuszczalna zawartość kadmu i rtęci w ściekach przemysłowych ustalona została jako wartość średnia dobowa. Wynika to z faktu, iż celem zaproponowanych zmian pozwolenia zintegrowanego było dostosowanie instalacji do wymagań wynikających z konkluzji BAT. Konkluzje BAT 15 określają standardy emisyjne wyłącznie jako wartości średnie dobowe. Natomiast przepisy rozporządzenia w sprawie ścieków przewidują dla niektórych substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, w tym dla rtęci i kadmu, najwyższe dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń określając wartości średnie dobowe i średnie miesięczne. Skoro zatem konkluzje BAT przewidują jedynie wymóg ustalenia wartości średniodobowej to należało uznać, że jest on wystarczający do kontroli wskaźników zanieczyszczeń w postaci rtęci i kadmu. Ponadto nałożenie obowiązku prowadzenia codziennego monitoringu pozwala na stały nadzór nad przestrzeganiem standardów emisyjnych w zakresie rtęci i kadmu.
Za niezasadną Sąd uznał także argumentację dotyczącą zawyżenia dopuszczalnego standardu dla zawiesiny ogólnej. Wyjaśnić należy, iż zarówno w konkluzjach BAT jak i rozporządzeniu w sprawie ścieków, dopuszczalne wartości dla zawiesin ogólnych zawartych w ściekach przemysłowych określono jako liczby całkowite. W konkluzjach BAT poziom średniodobowej emisji zawiesiny ogólnej (TSS) określono na wartość 10–30 mg/l, natomiast w ww. rozporządzeniu najwyższą dopuszczalną wartość zawiesiny ogólnej określono na 35 mg/l. Wobec tego zasadnie zaokrąglono do liczby całkowitej średnią ważoną dopuszczalnej wartości dla zawiesin ogólnych.
Biorąc powyższe pod uwagę chybione okazały się zarzuty naruszenia art. 202 ust. 1 i art. 204 ust. 1 upoś oraz art. 403 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo wodne.
W odniesieniu do zarzutu przeprowadzenia dowodu z oględzin w okresie zawieszenia postępowania podnieść należy, iż przed organem I instancji toczyły się dwa postępowania dotyczące zmiany pozwolenia zintegrowanego dla instalacji do spalania paliw zlokalizowanej w [...] przy ul. [...]. Pierwsze postępowanie dotyczyło instalacji spółki [...], która to instalacja jest w zakresie gospodarki wodno-ściekowej powiązana z [...], a drugie postępowanie zakończone zostało zaskarżoną decyzją. Oględziny zostały przeprowadzone w okresie, gdy postępowanie dotyczące [...], zakończone wydaniem decyzji z [...] kwietnia 2019 r., nie było zawieszone. W postępowaniu dotyczącym instalacji [...] na prawach strony uczestniczył również skarżący. Zaskarżona decyzja organu I instancji z [...] maja 2019 r. w zakresie ustalenia ilości, stanu i składu ścieków przemysłowych jest spójna z decyzją z [...] kwietnia 2019 r. Niemniej jednak przeprowadzenie oględzin w trakcie zawieszenia postępowania i bez udziału skarżącego stanowi naruszenie przepisów postępowania, w tym także zasady zapewnienia czynnego udziału strony w toku postępowania. Nie zawsze jednak takie uchybienie ma wpływ na wynik sprawy. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Z analizy akt sprawy wynika, że skarżąca zgodnie z zawiadomieniem z 26 kwietnia 2019 r. została poinformowana o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przez organ I instancji, w trybie art. 10 § 1 kpa. Z tego prawa stowarzyszenie skorzystało zapoznając się z aktami sprawy w dniu 8 maja 2019 r., jednak żadnych uwag przed wydaniem decyzji nie wniosło. W tej sytuacji należało uznać, że pomimo stwierdzonych uchybień procesowych nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy. Ponadto skarżący nie kwestionował w toku prowadzonego postępowania, jak również w skardze, ustalonego przez organ stanu faktycznego sprawy.
Reasumując, mimo stwierdzonych uchybień, Sąd nie dopatrzył się w postępowaniu organów administracyjnych naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym organ w sposób prawidłowy dokonał oceny stanu faktycznego i zastosował prawidłową podstawę prawną, a zarzuty skargi okazały się bezpodstawne.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji.