IV SA/Wa 2977/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-02-04
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
odpadyochrona środowiskakara pieniężnamieszanie odpadówodpady niebezpiecznekontrolaodpowiedzialnośćustawa o odpadach

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki na decyzję GIOŚ o nałożeniu kary pieniężnej za mieszanie odpadów niebezpiecznych.

Spółka złożyła skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 100 000 zł za mieszanie odpadów niebezpiecznych. Spółka zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i nieprawidłowe przeprowadzenie badań. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa, a spółka ponosi odpowiedzialność za mieszanie odpadów, co potwierdziły badania laboratoryjne i okoliczności pożaru.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółki [...] Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 100 000 zł. Kara została wymierzona za mieszanie odpadów niebezpiecznych różnych rodzajów, mieszanie odpadów niebezpiecznych z odpadami innymi niż niebezpieczne oraz mieszanie odpadów niebezpiecznych z substancjami, materiałami lub przedmiotami, stwierdzone w lipcu 2016 r. Spółka zarzucała organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego, nieprawidłowe przeprowadzenie badań laboratoryjnych oraz nieuzasadnione przypisanie jej odpowiedzialności za mieszanie odpadów, podczas gdy odpowiedzialność miał ponosić wytwórca odpadów. Sąd uznał jednak, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny, zgromadziły obszerny materiał dowodowy i dokonały jego wszechstronnej oceny. Potwierdzono, że spółka ponosi odpowiedzialność za mieszanie odpadów, co wynikało z analiz laboratoryjnych wskazujących na obecność substancji charakterystycznych dla różnych grup odpadów w magazynowanych osadach (kod 05 01 09*), a także z ustaleń dotyczących pożaru i działań w mobilnym rozdrabniaczu. Sąd podkreślił, że z chwilą przekazania odpadów spółce, odpowiedzialność za ich właściwe gospodarowanie przeszła na nią. Oddalono skargę jako bezzasadną.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, podmiot przejmujący odpady ponosi odpowiedzialność za ich właściwe gospodarowanie, w tym za zakazane mieszanie, jeśli przyjmuje odpady zmieszane i przystępuje do ich magazynowania.

Uzasadnienie

Przejęcie odpowiedzialności za gospodarowanie odpadami oznacza odpowiedzialność za zgodny z przepisami sposób postępowania z przyjętymi odpadami. Spółka nie jest uprawniona do przyjmowania odpadów o zmienionych właściwościach od wytwórców.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.o. art. 21 § 1

Ustawa o odpadach

Zakazuje mieszania odpadów niebezpiecznych różnych rodzajów, odpadów niebezpiecznych z odpadami innymi niż niebezpieczne, a także odpadów niebezpiecznych z substancjami, materiałami lub przedmiotami.

u.o. art. 194 § 1

Ustawa o odpadach

Administracyjną karę pieniężną wymierza się za mieszanie odpadów niebezpiecznych różnych rodzajów, mieszanie odpadów niebezpiecznych z odpadami innymi niż niebezpieczne lub mieszanie odpadów niebezpiecznych z substancjami, materiałami lub przedmiotami, w tym rozcieńczanie substancji, o którym mowa w art. 21 ust. 1, lub mieszanie tych odpadów, wbrew warunkom, o których mowa w art. 21 ust. 2.

Pomocnicze

u.o. art. 21 § 2

Ustawa o odpadach

Dopuszcza mieszanie odpadów, jeżeli służy poprawie bezpieczeństwa procesów przetwarzania i nie nastąpi wzrost zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi lub środowiska.

u.o. art. 194 § 3

Ustawa o odpadach

Kara pieniężna wynosi nie mniej niż 1 000 zł i nie może przekroczyć 1 000 000 zł.

u.o. art. 27 § 2

Ustawa o odpadach

Wytwórca odpadów lub inny posiadacz odpadów może zlecić wykonanie obowiązku gospodarowania odpadami wyłącznie podmiotom posiadającym zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów.

u.o. art. 27 § 3

Ustawa o odpadach

Jeżeli wytwórca odpadów lub inny posiadacz odpadów przekazuje odpady następnemu posiadaczowi odpadów, który posiada decyzję zezwalającą na zbieranie lub przetwarzanie odpadów, odpowiedzialność za gospodarowanie odpadami przechodzi na tego następnego posiadacza.

u.o. art. 4 § 1

Ustawa o odpadach

Klasyfikacja odpadów uwzględnia źródło ich powstawania oraz składniki odpadów, dla których przekroczenie wartości granicznych stężeń substancji niebezpiecznych może powodować, że odpady są odpadami niebezpiecznymi.

u.o. art. 199

Ustawa o odpadach

Dz.U. 2018 poz 992

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 grudnia 2012 r. w sprawie katalogu odpadów

Argumenty

Odrzucone argumenty

Podmiot niebędący wytwórcą odpadów, który przejął odpady zmieszane przez ich wytwórcę, nie narusza zakazu mieszania odpadów. Obecność substancji charakterystycznych dla innych grup odpadów w odpadach o kodzie 05 01 09* nie jest wystarczająca do uznania, że skarżący miesza odpady różnych rodzajów. Badania próbek pobranych z terenu sąsiedniego, a nie bezpośrednio z terenu spółki, są wadliwe i nie mogą stanowić dowodu zanieczyszczenia środowiska. Organ I instancji naruszył przepisy KPA, nieprawidłowo przeprowadzając badania i odmawiając przeprowadzenia wnioskowanych dowodów.

Godne uwagi sformułowania

przejęcie odpowiedzialności za gospodarowanie odpadami oznacza odpowiedzialność za właściwy, a więc zgodny z obowiązującymi przepisami i warunkami udzielonego zezwolenia sposób postępowania z przyjętymi odpadami. skarżąca spółka nie jest uprawniona przyjmować odpadów o zmienionych właściwościach od wytwórców, a więc odpadów nieodpowiadających kodowi wynikającemu z karty przekazania odpadów. wyniki badań pobranych próbek dowodzą, że w składzie magazynowanych przez skarżącą odpadów o kodzie 05 01 09 znajdowały się związki chemiczne charakterystyczne dla grup odpadów o kodzie 07, 08, 18 i 16, a więc także tego, że doszło do zmieszania odpadów różnych rodzajów.

Skład orzekający

Anna Falkiewicz-Kluj

przewodniczący

Kaja Angerman

sprawozdawca

Agnieszka Wąsikowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Odpowiedzialność posiadacza odpadów za mieszanie odpadów, nawet jeśli nie jest ich wytwórcą, oraz interpretacja przepisów dotyczących klasyfikacji i dopuszczalności mieszania odpadów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji mieszania odpadów niebezpiecznych i interpretacji przepisów ustawy o odpadach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności firmy za nieprawidłowe gospodarowanie odpadami, co jest ważnym tematem z punktu widzenia ochrony środowiska i działalności gospodarczej. Zawiera szczegółowe opisy ustaleń kontrolnych i analiz laboratoryjnych.

Firma ukarana za mieszanie odpadów niebezpiecznych – sąd potwierdza odpowiedzialność posiadacza odpadów.

Sektor

ochrona środowiska

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

IV SA/Wa 2977/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-02-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-11-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wąsikowska
Anna Falkiewicz-Kluj /przewodniczący/
Kaja Angerman /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
III OSK 1455/21 - Wyrok NSA z 2022-12-20
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 992
art.21 ust. 1, art. 27 ust. 2 pkt 1, art. 4 ust. 1 i ust. 3, art. 194 ust. 1 pkt 2, art. 194 ust. 3 w zw. z art. 199
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), asesor WSA Agnieszka Wąsikowska, Protokolant sekr. sąd. Wioletta Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
IV SA/Wa 2977/18
UZASADNIENIE
Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] sierpnia 2018 r. po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...].12.2016 r., znak: [...] wymierzającą spółce administracyjną karę pieniężną w wysokości 100 000 zł za mieszanie odpadów niebezpiecznych różnych rodzajów, mieszanie odpadów niebezpiecznych z odpadami innymi niż niebezpieczne oraz mieszanie odpadów niebezpiecznych z substancjami, materiałami lub przedmiotami stwierdzone w dniach [...], [...], [...], i [...].07.2016 r., wbrew warunkom, o których mowa w art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14.12.2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2018 r., poz. 992).
Decyzja była wynikiem następujących ustaleń i oceny prawnej.
[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...].12.2016 r., wymierzył spółce administracyjną karę pieniężną w wysokości 100 000 zł za naruszenie warunków, o których mowa w art. 21 ust. 2 ustawy o odpadach.
Spółka odwołała się od w/w decyzji.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...], ziemskiego w [...] skierował do [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska wniosek
o przeprowadzenie kontroli związanej z nieprawidłowościami dotyczącymi działalności [...] z o. o. W związku z powyższym [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w dniach od [...].06.2016 r. do [...].07.2016 r. przeprowadził kontrolę w/w podmiotu.
W trakcie przedmiotowej kontroli [...] Sp. z o. o. posiadała decyzję Starosty [...] z dnia [...].02.2015 r., znak: [...], udzielającą zezwolenia nazbieranie odpadów niebezpiecznych oraz innych niż niebezpieczne. W w/w decyzji Starosta [...] określił rodzaje odpadów dopuszczonych do zbierania oraz miejsca i sposób ich magazynowania. Odpady magazynowane były w [...] przy ul. [...], na terenie działki ewidencyjnej o nr [...].
W dniu [...].07.2016 r. na terenie [...] Sp. z o. o. spaleniu uległa maszyna [...] - [...] - mobilny rozdrabniacz odpadów. W trakcie czynności kontrolnych [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska ustalił, że wnętrze kosza zasypowego przedmiotowej maszyny pokryte było kolorową substancją (farbą). Ponadto znajdowały się w nim pogniecione metalowe pojemniki, z których wyciekała kolorowa substancja (farba). Ślady zapalenia stwierdzono w koszu zasypowym maszyny oraz we wnętrzu maszyny. Spaleniu uległa również taśma służąca do transportu opadów oraz oprzyrządowanie elektryczne. W pobliżu maszyny oraz zbiornika na odpady o kodzie 05 01 09* osady z zakładowych oczyszczalni ścieków zawierające substancje niebezpieczne unosił się charakterystyczny zapach dla rozpuszczalników. Ponadto [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska ustalił, że taśmociąg w/w maszyny wyciągnięty był nad zbiornik betonowy przeznaczony na odpady o kodzie 05 01 09* osady z zakładowych oczyszczalni ścieków zawierające substancje niebezpieczne. W związku z powyższym wewnątrz w/w zbiornika znalazła się pryzma spalonych odpadów, tj. zmieszanych opakowań, pojemników. Ponadto spaleniu uległy odpady znajdujące się na palecie wózka widłowego, m.in. były to zlepy farb lakierów, szmaty, farby w pojemnikach z tworzyw sztucznych. Zgodnie z informacją udzieloną przez Straż Pożarną, która była na miejscu zdarzenia ok. godz. 14:26 wózek widłowy
z odpadami był przy w/w maszynie, a wysięgnik w/w wózka był powyżej kosza zasypowego palącej się maszyny, przy czym odpady znajdujące się przy przedmiotowej maszynie oraz na wózku widłowym paliły się (wraz z pryzmą
w zbiorniku). W działaniach gaśniczych wzięły udział jednostki Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego, zwanego dalej "KSRG", tj. 13 zastępów (36 osób). Stwierdzone nieprawidłowości udokumentowano protokołem z oględzin z dnia [...].07.2016 r. wraz z wykonaną dokumentacją fotograficzną, która stanowi integralną cześć protokołu kontroli nr [...].
W wyniku podjętych przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska czynności kontrolnych ustalono, że odpady o kodzie 16 07 08* odpady zawierające ropę naftową lub jej produkty zmagazynowano m.in. w betonowym zbiorniku (otwartym, niezadaszonym) w ilości 830,596 Mg (podano na podstawie przedstawionej ewidencji odpadów: kart ewidencji i kart przekazania odpadu za rok 2015 i 2016). W dniach [...].07.2016, r., [...].07.2016 r. oraz [...].07.2016 r. w trakcie wizji lokalnych stwierdzono, że odpady o kodzie 16 07 08* zmagazynowane w w/w zbiorniku są zanieczyszczone różnego rodzaju pojemnikami: metalowymi, z tworzyw sztucznych (typu pet, kanistry) oraz szmatami. Powyższą nieprawidłowość udokumentowano protokołami z oględzin oraz dokumentacją fotograficzną.
W trakcie oceny wizualnej stwierdzono, iż w zbiorniku betonowym (otwartym) ze ściętym narożnikiem przeznaczonym na odpady o kodzie 05 01 09* osady
z zakładowych oczyszczalni ścieków zawierające substancje niebezpieczne były zmieszane z różnego rodzaju odpadami, tj. odpady o konsystencji stałej oraz płynnej były wymieszane z odpadami opakowaniowymi, szmatami i sorbentem. Powierzchnia zmagazynowanych odpadów była różnokolorowa (zielona, pomarańczowa, szara). Nad zbiornikiem oraz w jego otoczeniu w powietrzu wyczuwalny był intensywny zapach charakterystyczny dla farb i lakierów. Stwierdzone nieprawidłowości udokumentowano protokołami z oględzin z dnia [...].07.2016 r., [...].07.2016 r. oraz [...].07.2016 r. wraz z wykonaną dokumentacją fotograficzną, które stanowią integralną cześć protokołu kontroli nr [...].
Ponadto [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w dniu [...].07.2016 r.
i [...].07.2016 r. pobrał próbki ze zbiornika przeznaczonego na odpady o kodzie
05 01 09* w celu przeprowadzenia ich analizy na chromatografie. Wyniki badań pobranych próbek zostały zawarte w sprawozdaniu z badań nr [...] z dnia
[...].07.2016 r. oraz nr [...] z dnia [...].07.2016 r.
Odpady o kodzie 05 01 09* osady z zakładowych oczyszczalni ścieków zawierające substancje niebezpieczne, wg rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 09.12.2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U z 2014 r., poz. 1923), zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie katalogu odpadów", zaliczane są do grupy odpadów z przeróbki ropy naftowej, oczyszczania gazu ziemnego oraz pirolitycznej przeróbki węgla.
W próbkach odpadu pobranych z wózka widłowego, z kosza zasypowego urządzenia maszyny [...] - [...] - mobilnego rozdrabniacza oraz ze zbiornika na odpady o kodzie 05 01 09* oznaczono związki chemiczne, które wskazują na różne źródła powstawania odpadów. Wyodrębnione związki chemiczne charakterystyczne są m.in. dla następujących grup odpadów:
a) odpady z produkcji, przygotowania, obrotu i stosowania produktów przemysłu chemii organicznej, tj.: 07 (kosmetyki, oznaczono: Benzoic acid 4-(dimetyloamino -ethyl ester; Padimate O, Benzoic acid 4-(dimetyloamino)-ethyl ester),
b) odpady z produkcji, przygotowania, obrotu i stosowania powłok ochronnych (farb, lakierów, emalii ceramicznych), kitu, klejów, szczeliw i farb drukarskich, tj.: 08 (oznaczono: N-Metylopirolidon, 1,5-Dimethyltetralin, p-izopropylo-a-metylostyren),
c) odpady medyczne i weterynaryjne (z wyłączeniem odpadów kuchennych
i restauracyjnych niezwiązanych z opieką zdrowotną lub weterynaryjną), tj.: 18 (leki, oznaczono - [...]),
d) odpady nieujęte w innych grupach, tj.: 16 (chemikalia, oznaczono: 4-Benzylobifenyl, 1-Ethyl- 2-pyrrolideinone).
Oznaczone związki chemiczne w próbkach odpadów pobranych z kosza zasypowego maszyny, zbiornika na odpady o kodzie 05 01 09* oraz wózka widłowego występowały we wszystkich próbkach, co jednoznacznie wskazywało, że w mobilnym rozdrabniaczu prowadzono przetwarzanie odpadów.
Ponadto prawidłowość ustaleń dokonanych przez organu I instancji podczas przedmiotowej kontroli nr [...], w kwestii m.in. przyczyn pożaru potwierdzają informacje przekazane przez T. G. - starszego kapitana [...] Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w piśmie z dnia [...].06.2016 r., z którego wynika, iż "najprawdopodobniej zapaliły się opary farb, lakierów i innych substancji pochodnych a także materiałów stałych typu plastik, palety drewniane, szmaty, itd., itp. Mogło to mieć miejsce w trakcie wrzucania wcześniej wspomnianych rzeczy przy użyciu wózka widłowego do maszyny prasująco-mielącej [...] (wrzucano od góry). Wytwarzające się w tym czasie opary mogły zapalić się od gorącego silnika maszyny [...] lub spalin wydostających się z rury wydechowej maszyny [...]. W wyniku pożaru płonęła maszyna [...] (tj. silnik znajdujący się w komorze silnika maszyny [...] oraz rzeczy znajdujące się na górze maszyny [...], tzn. wsypie, tj. plastiki, szmaty, palety drewniane i jakieś pojemniki metalowe), ramię z pasem transmisyjnym skierowanym do betonowego zbiornika oraz odpady w tymże betonowym zbiorniku (tj. tworzywa sztuczne, elementy metalowe, drewno, szmaty, itp.). Występowało bardzo duże zadymienie. W powietrzu wyczuwało się specyficzny zapach towarzyszący rozpuszczalnikom, olejom i farbom."
W związku z powyższym [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska jednoznacznie stwierdził, że w zbiorniku na odpady o kodzie 05 01 09* mieszano ze sobą odpady niebezpieczne różnych rodzajów, a także odpady niebezpieczne
z odpadami innymi niż niebezpieczne, które klasyfikowane są zgodnie z w/w rozporządzeniem do różnych grup odpadów. Spółka naruszyła punkt 4 decyzji Starosty [...] z dnia [...].02.2015 r., znak: [...] nakazujący kontrolowanemu podmiotowi selektywne magazynowanie odpadów, a także art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 14.12.2012 r. o odpadach.
Zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14.12.2012 r. o odpadach dopuszcza się mieszanie odpadów niebezpiecznych różnych rodzajów, mieszanie odpadów niebezpiecznych z odpadami innymi niż niebezpieczne, a także mieszanie odpadów niebezpiecznych z substancjami, materiałami lub przedmiotami, jeżeli ich zmieszanie służy poprawie bezpieczeństwa procesów przetwarzania odpadów powstałych po zmieszaniu jeżeli w wyniku prowadzenia tych procesów nie nastąpi wzrost zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi lub środowiska. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nie stwierdził, aby zachodziły przesłanki dopuszczalności mieszania opisanego w art. 21 ust. 2.
Ustalenia powyższe zostały odnotowane w protokole z kontroli nr [...] podpisanym przez kontrolującego i kontrolowanego w dniu [...].07.2016 r. bez uwag i zastrzeżeń.
Pomimo iż kontrolowana podpisała przedmiotowy protokół kontroli, to pismem z dnia [...].07.2016 r. wniosła zastrzeżenia i wyjaśnienia do protokołu kontroli.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 07.04.2017 r.
o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), która weszła w życie z dniem 01.06.2017 r., zobligowany był do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy na podstawie dotychczasowych przepisów kpa.
Stwierdził, że administracyjna kara pieniężna wymierzona decyzją organu I instancji została wymierzona prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami. Naruszenie zostało stwierdzone i udokumentowane w protokole kontroli nr [...], podpisanym bez uwag i zastrzeżeń przez kontrolowanego i kontrolującego w dniu [...].07.2016 r.
Organ odwoławczy podkreślił, że nie kwestionuje faktu posiadania przez stronę zezwolenia na zbieranie odpadów w [...] (działka ewidencyjna nr [...]). Niemniej jednak w trakcie kontroli nr [...] przeprowadzonej w dniach od [...].06.2016 r. do [...].07.2016 r. stwierdzono, że strona naruszyła art. 21 ust. 1 ustawy z dnia [...].12.2012 r. o odpadach, który zakazuje "mieszania odpadów niebezpiecznych różnych rodzajów, mieszania odpadów niebezpiecznych z odpadami innymi niż niebezpieczne, a także mieszania odpadów niebezpiecznych z substancjami, materiałami lub przedmiotami, w tym rozcieńczania substancji niebezpiecznych" oraz w sposób nieprawidłowy realizowała obowiązki wynikające z pkt 4 decyzji Starosty [...] z dnia [...].02.2015 r., znak: [...] nakazującego stronie selektywne magazynowanie odpadów.
W rozpatrywanym przypadku [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nie stwierdził, aby zachodziły przesłanki dopuszczalności w/w mieszania opisane
w art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14.12.2012 r. o odpadach, tj. aby zmieszanie służyło poprawie bezpieczeństwa procesów przetwarzania odpadów powstałych po zmieszaniu i aby w wyniku prowadzenia tych procesów nie nastąpił wzrost zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi lub środowiska.
W myśl powyższego strona, dopuściła się naruszeń przepisów, a także warunków posiadanego zezwolenia. Powyższe zatem było podstawą do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w trybie art. 194 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14.12.2012 r. o odpadach, który stanowi, że administracyjną karę pieniężną wymierza się za "mieszanie odpadów niebezpiecznych różnych rodzajów, mieszanie odpadów niebezpiecznych z odpadami innymi niż niebezpieczne lub mieszanie odpadów niebezpiecznych z substancjami, materiałami lub przedmiotami, w tym rozcieńczanie substancji, o którym mowa w art. 21 ust. 1, lub mieszanie tych odpadów, wbrew warunkom, o których mowa w art. 21 ust. 2 " Dlatego w ocenie organu odwoławczego zupełnie bezzasadny jest zarzut, iż strona nigdy nie dopuściła się naruszenia, o którym mowa w art. 194 ust. 1 pkt 2.
Organ wyjaśnił, że wysokość kary wynosi nie mniej niż 1 000 zł i nie może przekroczyć 1 000 000 zł (art. 194 ust. 3 ustawy z dnia 14.12.2012 r. o odpadach). Wskazał, że administracyjna kara pieniężna nałożona na stronę była w pełni uzasadniona, a jej wysokość adekwatna do wagi stwierdzonego naruszenia. Organ odwoławczy podzielił również opinię organu I instancji, który wysokość wymierzonej kary uzasadnił m.in. tym, że "podmiot od wielu lat działa na rynku gospodarki odpadami, zatem winien prowadzić gospodarkę odpadami zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi oraz posiadanym zezwoleniem na zbieranie odpadów". Dodatkowo organ I instancji uwzględnił, że naruszenie występowało w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniach [...], [...], [...] i [...] lipca 2016 r. oraz wziął także pod uwagę rozmiary działalności prowadzonej przez stronę. Wpływ na ustalenie wysokości kary miał również fakt, iż zostało potwierdzone, że mieszanie ze sobą odpadów różnego pochodzenia spowodowało reakcje chemiczne, które stały się źródłem emisji zanieczyszczeń.
Wymiar kary mimo subiektywnego odczucia strony mieści się w dolnej granicy przewidzianej w art. 194 ust. 3 ustawy z dnia 14.12.2012 r. o odpadach, co oznacza, że kara jest adekwatna do naruszenia i jest wystarczająco dotkliwa dla strony, by stanowić skuteczny środek zapobiegający dalszemu naruszeniu prawa.
Zdaniem organu protokół kontroli nr [...] z [...].07.2017 r., podpisany przez stronę należy uznać za dowód stwierdzonych naruszeń. Materiał dowodowy stanowi jednak nie tylko protokół kontroli, ale również niezbite dowody zgromadzone w trakcie przeprowadzonych oględzin, czyli dokumentacja fotograficzna oraz wyniki badań laboratoryjnych, które w sposób niepodważalny świadczą o naruszeniu.
W myśl powyższego za niezgodny z prawdą organ uznał zarzut strony dotyczący naruszenia przez organ I instancji art. 7 kpa, art. 77 kpa §1 i art. 80 kpa polegającego na uznaniu, iż odwołująca dopuściła się naruszenia, pomimo braku dysponowania przez organ pierwszej instancji dowodami potwierdzającymi, iż ewentualnego zmieszania odpadów dokonała odwołująca, a nie wytwórca odpadów. Jako jeden
z licznych przykładów potwierdzający bezpodstawność w/w argumentu strony organ wskazał protokół oględzin przeprowadzony przez organ I instancji po pożarze w dniu [...].07.2016 r., gdzie stwierdzono, iż taśmociąg maszyny do mielenia odpadów wyciągnięty był nad zbiornik przeznaczony na odpad o kodzie 05 01 09*, a wewnątrz zbiornika na odpad o kodzie 05 01 09*znajdowała się pryzma spalonych odpadów (zmieszanych opakowań, pojemników). Ponadto spaleniu uległy odpady znajdujące się na palecie na wózku widłowym m.in.: były to zlepy farb/lakierów szmaty, farby
w pojemnikach z tworzyw sztucznych.
Organ nie zgodził się ze stanowiskiem strony, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 14.12.2012 r. o odpadach poprzez uznanie, że podmiot niebędący wytwórcą odpadów i prowadzący działalność
w zakresie zbierania odpadów, który przejął odpady zmieszane przez ich wytwórcę, narusza zakaz mieszania odpadów wyrażony w w/w przepisie. Organ przytoczył treść art. 3 ust. 19 ustawy z dnia 14.12.2012 r. o odpadach poprzez posiadacza odpadów rozumie się "wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości". Organ odwoławczy nie dał wiary wyjaśnieniom strony, która stwierdziła, że nie dokonała zmieszania przedmiotowych odpadów, ale zostały one w takiej postaci do niej dostarczone, a ewentualny zarzut mieszania winien być kierowany pod adresem podmiotów, które w takiej formie je dostarczają do strony. Zdaniem organu powyższe wyjaśnienia jednoznacznie potwierdzają, że strona była świadoma, jakie odpady przyjmowała w swoje posiadanie oraz że mieszając je ze sobą dopuszcza się naruszenia, o którym mowa w art. 194 ust. 1 pkt 2. Wskazał, że strona na żadnym etapie postępowania zarówno
I instancji, jak i odwoławczego, nie wykazała, że nie ona dopuściła się przedmiotowego naruszenia. Dopuszczenie przez stronę sytuacji przyjmowania zmieszanych odpadów niebezpiecznych, mimo - jak twierdzi strona - bieżącego sprawdzania zawartości odbieranych odpadów, zdaniem organu odwoławczego jest całkowicie bezprawne i nie może stanowić ewentualnego usprawiedliwienia stwierdzonych naruszeń.
Brzmienie art. 27 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14.12.2012 r o odpadach stanowi,
iż wytwórca odpadów lub inny posiadacz odpadów może zlecić wykonanie obowiązku gospodarowania odpadami wyłącznie podmiotom, które posiadają: zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów. Natomiast w myśl art. 27 ust. 3 w/w ustawy jeżeli wytwórca odpadów lub inny posiadacz odpadów przekazuje odpady następnemu posiadaczowi odpadów, który posiada decyzję wymienioną w ust. 2 pkt 1 lub 2 odpowiedzialność za gospodarowanie odpadami, z chwilą ich przekazania, przechodzi na tego następnego posiadacza odpadów. Toteż, w momencie przyjmowania odpadów przez stronę zobowiązana ona była dołożyć należytej staranności oraz dokładnie ocenić, czy przyjmowane odpady są zgodne z zapisem widniejącym na karcie przekazania odpadu (czy kod odpadu jest zgodny ze stanem faktycznym przekazywanego odpadu). Ponadto w trakcie kontroli nr [...] z dnia [...].07.2016 r. pełnomocnik strony oświadczył, że w przypadku wątpliwości dotyczących rodzaju dostarczonego odpadu wykonywane są we własnym nieakredytowanym laboratorium jego analizy
(np. określenie punktu zapłonu, kaloryczności, właściwości fizykochemicznych
- w zakresie zawiesiny olejowej, wilgotności). W trakcie przedmiotowej kontroli strona przedstawiła kontrolującemu wydruk z badania przeprowadzonego w miesiącach maj/czerwiec 2016 r. Mając na względzie powyższe zdaniem organu tym bardziej nie sposób przyjąć za słuszny zarzut strony dotyczący naruszenia przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska art. 27 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14.12.2012 r. o odpadach. W związku z powyższym wywód strony, jakoby z przyczyn stricte ekonomicznych nie było uzasadnione oczekiwanie, iż będzie ona dokonywała rozdzielenia odpadów zmagazynowanych w zbiorniku na odpady o kodzie 16 07 08*, polegającego na "wyławianiu" śladowych ilości opakowań z tworzyw sztucznych oraz sorbentów, które znalazły się tam wyłącznie z przyczyn leżących po stronie ich wytwórcy lub poprzedniego posiadacza, organ uznał za niezgodny ze stanem rzeczywistym.
W ocenie organu odwoławczego nie ma zastosowania argumentacja strony dotycząca naruszenia przez organ I instancji art. 4 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 14.12.2012 r. o odpadach oraz załącznika do rozporządzenia w sprawie katalogu odpadów poprzez uznanie, że wystąpienie w składzie odpadów stanowiących osady z zakładowych oczyszczalni ścieków zawierających substancje niebezpieczne oznaczone kodem 05 01 09* - substancji charakterystycznych dla odpadów z innych grup katalogu było wystarczające do uznania, że odwołująca mieszała odpady różnych rodzajów. Charakterystyka odpadów o kodzie 05 01 09* przekazana organowi I instancji przez podmiot przekazujący stronie przedmiotowy odpad, wskazuje, że był on mieszaniną produktów naftowych, wody oraz zanieczyszczeń stałych. W związku z powyższym niemożliwe jest, aby w składzie odpadów o kodzie 05 01 09* znajdowały się związki chemiczne charakterystyczne m.in. dla następujących grup odpadów: odpady z produkcji, przygotowania, obrotu
i stosowania produktów przemysłu chemii organicznej, tj.: 07, odpady z produkcji, przygotowania, obrotu i stosowania powłok ochronnych (farb, lakierów, emalii ceramicznych), kitu, klejów, szczeliw i farb drukarskich, tj.: 08 , odpady medyczne i weterynaryjne (z wyłączeniem odpadów kuchennych i restauracyjnych niezwiązanych z opieką zdrowotną lub weterynaryjną), tj.: 18, odpady nieujęte w innych grupach, tj.: 16 (chemikalia, oznaczono: 4-Benzylobifenyl, l-Ethyl-2-pyrrolideinone).
Wyniki badań z próbek odpadu pobranych ze zbiornika przeznaczonego na odpady
o kodzie 05 01 09* świadczą jednoznacznie o obecności związków chemicznych, które wskazują, iż pochodzą one z różnych źródeł powstawania odpadów. Dlatego zdaniem organu odwoławczego niezgodny z prawdą jest fakt, aby w/w wyniki badań przeprowadzone przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska nie stanowiły dowodu, iż strona mieszała ze sobą odpady niebezpieczne różnych rodzajów, a także odpady niebezpieczne z odpadami innymi niż niebezpieczne, które klasyfikowane są zgodnie z w/w rozporządzeniem do różnych grup odpadów oraz że zostały one przeprowadzone w sposób nieprawidłowy.
Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu dotyczących naruszenia przez organ I instancji art. 7 kpa, art. 77 kpa §1 i art. 80 kpa, organ stwierdził, iż nie mogą one mieć wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie.
[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska jako dowód dopuścił wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśniania sprawy i jako organ administracji publicznej rozpatrzył wyczerpująco zebrany w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy w sposób dokładny i rzetelny, zapewniając stronie aktywny udział
w toczącym się postępowaniu administracyjnym poprzez możliwość zapoznania się
z materiałem dowodowym, wnoszenia uwag, wniosków, czy wypowiadania się co do zgromadzonych dowodów.
Argument strony jakoby organ I instancji oparł ustalenia faktyczne w sprawie na nieprawidłowo przeprowadzonych badaniach lotnych związków organicznych, ze względu na dokonanie poboru próbek w miejscu stanowiącym teren użytkowany przez inny podmiot, organ odwoławczy uznał za zupełnie chybiony. Zgodnie
z wynikami z badań nr [...] z dnia [...].07.2016 r. pierwszym punktem pomiarowym był teren [...] Sp. z o. o. przy ogrodzeniu [...] Sp. z o. o., obok bramy wjazdowej, zlokalizowany, jak sama strona podkreśliła, w odległości nie mniejszej niż 130 m od zbiornika na odpady o kodzie 05 01 09*, czyli de facto w bezpośrednim sąsiedztwie zbiornika na odpady o kodzie 05 01 09*.
Powyższe badanie obejmowało określenie stężeń immisyjnych wybranych lotnych związków organicznych. W badanych próbkach stwierdzono obecność m.in. następujących substancji chemicznych: toluen, styren, aceton, 2-butanon oraz benzen. W/w substancje zostały wymienione w §2 rozporządzenia Ministra Zdrowia
z dnia 24.07.2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy i zaliczone do kategorii 1A lub IB Tabeli 3.1 Wykaz zharmonizowanej klasyfikacji oraz oznakowania substancji stwarzających zagrożenie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16.12.2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniające
i uchylające dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1907/2006. Wyniki w/w badania wykazały, że mieszanie ze sobą odpadów różnego pochodzenia spowodowało reakcje chemiczne, które stały się źródłem emisji zanieczyszczeń (miejsca pracy i środowiska), dlatego brak jest podstaw do uznania, że ustalenia faktyczne organu I instancji zawarte w piśmie z dnia [...].07.2016 r., znak: [...] oraz przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pozostają
w sprzeczności z wynikami badań przedstawionymi w sprawozdaniu z badań nr [...]
z dnia [...].07.2016 r. Na marginesie organ dodał, że stwierdzone zanieczyszczenia powietrza świadczą o realnym zagrożeniu zdrowia, życia i środowiska, co również
w pełni uzasadnia wysokość nałożonej kary.
O tym, w jaki sposób dana substancja oddziałuje na środowisko, a także zdrowie
i życie, informuje sporządzona na podstawie przepisów rozporządzenia WE nr 1907/2006 (REACH), załącznik II oraz rozporządzenie WE nr 1272/2008 (CLP), karta charakterystyki, sekcje 2, 6, 12 i 13. Zgodnie z informacjami zawartymi w kartach charakterystyki:
a) toluen - działa szkodliwie na rozrodczość (kat. 3), szkodliwą, drażniącą. Możliwe ryzyko szkodliwego działania na dziecko w łonie matki. Działa szkodliwie przez drogi oddechowe; stwarza poważne zagrożenie zdrowia w następstwie długotrwałego narażenia. Działa szkodliwie; może powodować uszkodzenie płuc
w przypadku połknięcia. Działa drażniąco na skórę. Pary mogą wywoływać uczucie senności i zawroty głowy. Substancja wysoce łatwopalna,
b) styren - działa szkodliwie przez drogi oddechowe. Działa drażniąco na oczy
i skórę. Produkt łatwopalny,
c) aceton - działa drażniąco na oczy. Powtarzające się narażenie może powodować wysuszanie lub pękanie skóry. Pary mogą wywoływać uczucie senności i zawroty głowy. Substancja wysoce łatwopalna i drażniąca,
d) 2-butanon - działa drażniąco na oczy. Powtarzające się narażenie może powodować wysuszanie lub pękanie skóry. Pary mogą wywoływać uczucie senności i zawroty głowy. Substancja wysoce łatwopalna oraz drażniąca,
e) benzen - może powodować raka. Może powodować dziedziczne wady genetyczne. Również działa toksycznie przez drogi oddechowe, w kontakcie ze skórą i po połknięciu; stwarza poważne zagrożenie zdrowia w następstwie długotrwałego narażenia. Działa szkodliwie; może powodować uszkodzenie płuc W przypadku połknięcia. Działa drażniąco na oczy i skórę. Substancja wysoce łatwopalna, rakotwórcza (kat. 1), mutagenna (kat. 2), toksyczna, szkodliwa oraz drażniąca.
[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził obecność w/w substancji na podstawie wyników badań nr [...] z dnia [...].07.2016 r. Powyższe świadczy
o prowadzeniu przez stronę działalności z brakiem poszanowania zarówno do obowiązujących przepisów ochrony środowiska, jak i samego środowiska oraz zdrowia i życia ludzi. Zatem strona bezsprzecznie dopuszczając do mieszania odpadów zawierających reaktywne substancje niebezpieczne z innymi odpadami, doprowadziła do rażących zaniedbań skutkujących wymierzeniem przez organ
I instancji kary pieniężnej.
Z w/w badań bezspornie wynika, że w zbiorniku zlokalizowanym na terenie firmy
[...] Sp. z o. o. przeznaczonym do magazynowania odpadów o kodzie 05 01 09* podmiot magazynował mieszając ze sobą odpady niebezpieczne 05 01 09* z innymi odpadami niebezpiecznymi i innymi niż niebezpieczne z grupy 08 odpady z produkcji, przygotowania obrotu i stosowania powłok ochronnych (farb, lakierów, emalii ceramicznych), kitu, klejów, szczeliw i farb drukarskich.
Organ podkreślił fakt, iż w wynikach badań nr [...] z dnia [...].07.2016 r. oraz nr [...]
z dnia [...].07.2016 r., stwierdzono, podobnie jak w wynikach badania nr [...] z dnia [...].07.2016, obecność odpadów zaliczanych do grupy nr 08, tj.: odpadów
z produkcji, przygotowania, obrotu i stosowania powłok ochronnych (farb, lakierów, emalii ceramicznych), kitu, klejów, szczeliw i farb drukarskich, co jednoznacznie udowadnia, że przeprowadzone przez organ I instancji w/w badania zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy i nie budzący wątpliwości co do ich wiarygodności.
Zdaniem organu zarzut strony dotyczący braku wykazania przez organ I instancji, że badania próbek pobranych z terenu [...] Sp. z o. o., tj. w bezpośrednim sąsiedztwie zbiornika na odpady o kodzie 05 01 09* obrazowały zanieczyszczenia środowiska powodowane wyłącznie lub w jakikolwiek sposób przez stronę, należy uznać za niezgodny z prawdą.
Organ za bezzasadny uznał również argument dotyczący wadliwej lokalizacji badania tła poprzez wybranie punktu pomiarowego nr [...] na terenie [...] Sp. z o. o. Organ
I instancji wybierając punkt pomiarowy nr [...], stanowiący tło przedmiotowych badań, kierował się koniecznością porównania wyników przeprowadzonych badań stężeń lotnych związków organicznych z pierwszym punkiem pomiarowym
(tj. w bezpośrednim sąsiedztwie zbiornika przeznaczonego na odpady o kodzie
05 01 09*), z terenem, na który zanieczyszczenia emitowane ze zbiornika na odpady o kodzie 05 01 09* nie oddziaływało, a który stanowił nadal strefę przemysłową.
Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego naruszenia przez organ I instancji art. 7 kpa, art. 75 kpa, art. 77 §1 kpa polegającego na odmownym rozpatrzeniu wniosków dowodowych strony zgłoszonych w piśmie z dnia [...].08.2016 r., organ stwierdził,
iż jest on niezgodny ze stanem faktycznym. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska pismem z dnia [...].08.2016 r., wezwał Prokurenta [...] Sp. z o. o. do stawiennictwa osobistego lub przez upoważnionego pełnomocnika w dniu [...].09.2016 r. o godz. 8:00 w siedzibie [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, w celu złożenia wyjaśnień w postępowaniu odnośnie wnioskowanego przez stronę dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów.
Prokurent [...] Sp. z o. o. ani inny upoważniony pełnomocnik strony nie zgłosił się
w siedzibie '[...] Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, w celu złożenia wyjaśnień. Mając na względzie powyższe organ I instancji postanowieniem z dnia [...].09.2016 r., odmówił uwzględnienia żądania dowodowego [...] Sp. z o. o. dotyczącego: oględzin przeprowadzonych w [...] Sp. z o. o.; przesłuchania świadków, zapisów monitoringu wizyjnego [...] Sp. z o. o. z dni, w których przeprowadzone były czynności kontrolne organu I instancji; opinii biegłego z zakresu gospodarki odpadami oraz uwzględnił żądanie dowodowe strony i dopuścił karty przekazania odpadów, w sposób szczegółowy wyjaśniając przyczyny odmowy przeprowadzenia przedmiotowych dowodów.
[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się do stanowiska strony zaprezentowanego w piśmie z dnia [...].08.2016 r.
Wobec powyższego organ II instancji za w pełni udowodnione uznał stwierdzone naruszenie i ocenił, że postępowanie administracyjne jak i decyzja nie zawiera znamion bezprzedmiotowości obligującej organ II instancji do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Spółka wniosła skargę na decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie zaskarżając decyzję w całości i zarzucając jej:
1. Naruszenie prawa materialnego:
a. art. 21 ust. 1 ustawy o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 r. polegające na uznaniu, że podmiot niebędący wytwórcą odpadów i prowadzący działalność
w zakresie zbierania odpadów, który przejął odpady zmieszane przez ich wytwórcę narusza zakaz mieszania odpadów wyrażony w powołanym przepisie,
b. art. 27 ust. 2 pkt 1 ustawy o odpadach polegające na uznaniu, że przekazanie odpadów zmieszanych przez ich wytwórcę następnemu posiadaczowi powoduje przeniesienie odpowiedzialności admninistracyjnoprawnej m.in. z tytułu uprzedniego naruszenia przez wytwórcę odpadów ustawowego zakazu mieszania odpadów,
c. naruszenie art. 4 ust. 1 i ust. 3 ustawy o odpadach oraz załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014 r. poz. 1923) polegające na uznaniu, że wystąpienie
w składzie odpadów stanowiących "osady z zakładowych oczyszczalni ścieków zawierające substancje niebezpieczne", oznaczonych kodem 05 01 09* substancji charakterystycznych zdaniem organów dla odpadów z innych grup katalogu jest wystarczające do uznania, że skarżący miesza odpady różnych rodzajów, pomimo, że już z samej tylko nazwy ww. rodzaju odpadów wynika, iż mają one zawierać substancji niebezpieczne, przy czym żaden powszechnie obowiązujący przepis prawa nie wskazuje w sposób wyczerpujący o jakie konkretnie substancje
w odniesieniu do tego rodzaju odpadów chodzi,
d. art. 194 ust. 1 pkt 2 ustawy o odpadach polegające na wymierzeniu skarżącej kary pieniężnej za mieszanie opadów niebezpiecznych różnych rodzajów, odpadów niebezpiecznych z odpadami innymi niż niebezpieczne oraz odpadów niebezpiecznych z substancjami, materiałami lub przedmiotami pomimo, iż skarżący nigdy nie dopuścił się podobnego naruszenia, zaś organy uznały, że wystarczające do wymierzenia kary na podstawie tego przepisu jest ustalenie, iż skarżący przyjmuje od podmiotów trzecich zmieszane odpady,
e. art. 194 ust. 3 w zw. z art. 199 ustawy o odpadach polegające na wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w wysokości rażąco wygórowanej tj. .w wysokości
100-krotnie wyższej od minimalnej wysokości kary i wielokrotnie wyższej od kar wymierzonych przez organy innym podmiotom w zbliżonym stanie faktycznym
(tj. za podobne naruszenia),
2. Naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynika sprawy:
a. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. polegające na oparciu istotnych ustaleń faktycznych w sprawie na nieprawidłowo przeprowadzonych przez organ badaniach lotnych związków organicznych, w szczególności przeprowadzeniu - na potrzeby ustalenia rzekomej emisji z należącego do strony zbiornika betonowego na odpady 05 01 09* - badań próbek pobranych w miejscu stanowiącym teren użytkowany przez inny podmiot zajmujący się gospodarką odpadami, zlokalizowanym w odległości nie mniejszej niż ok. 130 m od ww. zbiornika,
b. art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. polegające na błędnym ustaleniu, iż poprzez podpisanie protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r.
(sygn. protokołu: [...]) skarżący potwierdził ustalenia w nim zawarte, w sytuacji gdy skarżący w piśmie z dnia [...] lipca 2016 r. zgłosił umotywowane zastrzeżenia
i wyjaśnienia do przedmiotowego protokołu kontroli, kwestionując ustalenia poczynione w trakcie tej kontroli,
c. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. polegające na uznaniu, że odwołująca dopuściła się naruszenia polegającego na mieszaniu opadów niebezpiecznych różnych rodzajów, odpadów niebezpiecznych z odpadami innymi niż niebezpieczne oraz odpadów niebezpiecznych z substancjami, materiałami lub przedmiotami pomimo braku dysponowania przez organ pierwszej instancji żadnymi dowodami potwierdzającymi, iż ewentualnego zmieszania odpadów dokonała odwołująca, a nie wytwórca odpadów,
d. art. 78 § 1 w zw. z art. 10 § 1 K.p.a. polegające na odmownym rozpatrzeniu wniosków dowodowych skarżącego zgłoszonych w piśmie z dnia [...] sierpnia 2016 r. na tezy dowodowe korzystne dla skarżącego tj. odmienne od tez dowodowych, które organy orzekające w sprawie stwierdziły na niekorzyść strony, a których przeprowadzenie potwierdziłoby bezzasadność przypisywanych spółce naruszeń mieszania odpadów.
Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji
i poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska
z dnia [...] grudnia 2016 r. oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty od pełnomocnictwa według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi w pierwszej kolejności podniesiono, że odpady o kodzie
05 01 09* to odpady opisane w katalogu odpadów jako "osady z zakładowych oczyszczalni ścieków zawierające substancje niebezpieczne ". Co za tym idzie zasadniczą cechą charakterystyczną ww. odpadów, decydującą o zaliczeniu ich do jednego z rodzajów odpadów niebezpiecznych jest obecność w ich składzie substancji niebezpiecznych.
Ani w ustawie o odpadach, ani w rozporządzeniu zawierającym katalog odpadów nie wskazano obecność (zawartość) jakich składników stanowiących substancje niebezpieczne uprawnia, względnie wyklucza możliwość zaliczenia odpadów stanowiących osady z zakładowych oczyszczalni ścieków do wskazanego rodzaju odpadów. Powyższe oznacza tym samym, że wystąpienie w składzie odpadów zakwalifikowanych - ze względu na źródło pochodzenia - jako osady z zakładowych oczyszczalni ścieków dowolnych substancji uznanych za niebezpieczne, uzasadnia zaliczenie ich do ww. rodzaju odpadów. Żaden obowiązujący przepis prawa nie określa bowiem wyczerpującego katalogu substancji niebezpiecznych, których występowanie jest dopuszczalne z punktu widzenia kwalifikacji danych odpadów jako odpadów o kodzie 05 01 09*. Nie decyduje o tym również podstawowa karta charakterystyki odpadu sporządzana przez wytwórcę, czy posiadacza odpadów.
Przy uwzględnieniu powyższego skarżący zarzuca, że stwierdzenie przez organy,
iż magazynowane przez skarżącego osady z zakładowych oczyszczalni ścieków oznaczone kodem 05 01 09*, które zaliczają się do odpadów niebezpiecznych właśnie z uwagi na występowanie w ich składzie substancji niebezpiecznych, rzekomo zawierają w sobie m.in. substancje chemiczne charakterystyczne dla odpadów z innych grup katalogu odpadów:
- nie wyklucza możliwości zakwalifikowaniu przedmiotowych odpadów jako odpadów o kodzie 05 01 09*, a wręcz uzasadniania taką, a nie inną ich kwalifikację,
- nie pozbawia odpadów o kodzie 05 01 09* cech uzasadniających zaliczenie ich do takiego rodzaju odpadów,
- nie oznacza, że skarżący dokonał zmieszania takich odpadów z innymi odpadami.
Z kolei twierdzenie organu, że dane substancje (związki chemiczne) stwierdzone
w składzie takich odpadów są bardziej charakterystyczne dla odpadów z jednej grupy, a mniej charakterystyczne dla odpadów z innych grup nie oznacza bynajmniej, że substancje bardziej charakterystyczne dla odpadów z innych grup w ogóle nie mogą pojawić się np. w składzie odpadów o kodzie 05 01 09*.
W konsekwencji skarżący zarzuca, że w toku niniejszego postępowania organy obu instancji nie wykazały w sposób wiarygodny i nie budzący wątpliwości, jakoby
w zbiorniku betonowym na odpady o kodzie 05 01 09*, skarżący miał magazynować jakiekolwiek inne odpady poza odpadami o kodzie 05 01 09* tj. mieszać te ostanie odpady z innymi.
Niezależnie od powyższego skarżący zarzuca również, że organy obu instancji dokonały kluczowych ustaleń faktycznych w sprawie na podstawie wadliwych materiałów dowodowych, dopuszczając się tym samym naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.
W tym zakresie skarżący przypomina, że organ pierwszej instancji przeprowadził badania lotnych związków organicznych - udokumentowane następnie
w sprawozdaniu z badań nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. - pochodzących rzekomo
z terenu należącego do skarżącego oraz z terenu spółki [...] Sp. z o.o. Zbiornik betonowy przeznaczony do magazynowania odpadów o kodzie 05 01 09* zlokalizowany jest na terenie należącym do skarżącego, położonym pomiędzy należącą do niego halą magazynową, a halą magazynową użytkowaną przez
[...] S.A., w bliskim sąsiedztwie 120-metrowego komina żelbetowego. Miejsce to jest oddalone od bramy wjazdowej na teren zakładu Spółki o ok. 130m. Przy uwzględnieniu powyższego wskazać należy, że w sprawozdaniu z badań nr [...]
z dnia [...] lipca 2016 r. wprost wskazano, że punkt pomiarowy nr 1 był zlokalizowany na terenie firmy [...] Sp. z o.o. przy ogrodzeniu skarżącego, obok bramy wjazdowej. Powyższe świadczy o tym, że ww. punkt pomiarowy został zlokalizowany na terenie należącym do innej firmy zajmującej się gospodarką odpadami, w odległości co najmniej 130 m od zbiornika skarżącego na odpady o kodzie 05 01 09*, z którego emisja była przedmiotem badań.
Zarzucić zatem należy, że punkt pomiarowy umiejscowiony na terenie użytkowanym przez inny podmiot, którego działalność również wiąże się z emisją różnych substancji do powietrza, w odległości co najmniej 130 m od docelowo badanego źródła emisji, nie jest punktem znajdującym się - jak twierdzi organ odwoławczy
- w bezpośrednim sąsiedztwie zbiornika na odpady o kodzie 05 01 09*. Wręcz kuriozalnym jest twierdzenie organu pierwszej instancji (por. str. 15 i 16 uzasadnienia zaskarżonej decyzji), jakoby lokalizacje oddalone od siebie o co najmniej 130 znajdowały się cyt.: "w bezpośrednim sąsiedztwie". O bezpośrednim sąsiedztwie można byłoby mówić jedynie w przypadku, gdyby ewentualny punkt pomiarowy znajdował się w tym samym miejscu (obok) co badane źródło emisji tj. w stanie faktycznym - możliwie najbliżej zbiornika na odpady o kodzie 05 01 09*, a najlepiej bezpośrednio nad zbiornikiem. Tylko taki sposób pomiaru emisji dawałby bowiem wiarygodne wyniki.
W konsekwencji zarzucić należy, że badania stężeń lotnych związków organicznych (sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r.), na które powołują się organy w wydanych przez siebie decyzjach w zakresie w jakim miałyby one stanowić dowód na zanieczyszczenie środowiska przez skarżącego będące następstwem rzekomego mieszania odpadów i spowodowanych tym reakcji chemicznych, są oczywiście wadliwe i nie mogą stanowić podstawy jakichkolwiek wiarygodnych i wiążących ustaleń faktycznych w sprawie. Mając na uwadze fakt, że wadliwe ustalenie
o spowodowaniu przez skarżącego zanieczyszczenia powietrza organy obu instancji uznały za kluczową okoliczność wpływającą na wysokość nałożonej kary, należy stwierdzić, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Kwestionowane badania stężeń lotnych związków organicznych dotyczą próbek pobranych z terenu, który w ogóle nie jest użytkowany przez spółkę, ale przez inny podmiot, również zajmujący się gospodarką odpadami tj. spółkę [...] Sp. z o.o. Głównym profilem działalności tej firmy jest bowiem odzysk metali nieżelaznych,
w wyniku którego produkowany jest m.in. granulat aluminiowy wykorzystywany następnie w hutnictwie i przemyśle samochodowym. Przy prowadzeniu opisanej wyżej działalności ww. spółka wykorzystuje instalacje, których eksploatacja wiąże się m.in. z emisją do powietrza gazów i innych szkodliwych substancji.
Z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością można zatem stwierdzić, że przeprowadzone przez organ pierwszej instancji badania próbek pobranych z terenu [...] Sp. z o.o. obrazują co najwyżej zanieczyszczenia środowiska (powietrza) powodowane przez działalność tej właśnie firmy.
Teren i obiekty należące do skarżącego podobnie jak tereny użytkowane przez firmy działające w sąsiedztwie odwołującej stanowią teren dawnych Zakładów [...] "[...]" S.A. Te zaś stanowią część szerszego kompleksu terenów przemysłowych [...].
Działalność prowadzona przez każdy z podmiotów w sposób znacząco negatywny wpływa na środowisko, powodując m.in. znaczne zanieczyszczenie powietrza szkodliwymi związkami chemicznymi. Obecność na analizowanym terenie co najmniej kilku firm będących emiterami substancji szkodliwych do powietrza oznacza zaś, że każda z takich firm w określonym stopniu przyczynia się do istotnego pogorszenia jego stanu. Powyższe twierdzenie nie są przy tym gołosłowne, ale znajdują potwierdzenie choćby w doniesieniach prasowych z ostatnich lat dotyczących stanu jakości powietrza na terenie Skawiny, w których jako podmioty odpowiedzialne za zanieczyszczenie powietrza substancjami szkodliwymi dla życia
i zdrowia były wskazywane podmioty inne niż skarżący.
Organy orzekające w niniejszej sprawie nie wykazały tymczasem ani tego, że podmiotem wyłącznie odpowiedzialnym za stwierdzoną wysoką zawartość szkodliwych związków chemicznych w powietrzu stwierdzonych podczas badań przeprowadzonych w lipcu 2016 r. na terenie [...] Sp. z o.o. jest skarżący, jak i tego, że jest on w ogóle odpowiedzialny w jakimś stopniu za stwierdzone zanieczyszczenie powietrza. Organ pierwszej instancji przeprowadził badania tła w punkcie zlokalizowanym na terenie firmy [...] Sp. z o.o., która zlokalizowana jest na obrzeżach tutejszej strefy przemysłowej i bezpośrednio sąsiaduje z terenami zieleni. Zdaniem strony, tak wybrany punkt pomiarowy nie może być uznany za prawidłowy dla wyznaczenia wartości tła zanieczyszczenia powietrza dla strefy przemysłowej,
w której strona prowadzi działalność gospodarczą. Punkt taki winien bowiem zostać zlokalizowany również w obrębie tej strefy.
Skarżąca wyjaśniła, że zbierane odpady co do zasady magazynuje w formie (postaci) w jakiej przyjmuje je od ich wytwórców lub poprzednich posiadaczy. Jakkolwiek też skarżąca dokonuje sprawdzenia zawartości odbieranych odpadów i ich segregacji przed zmagazynowaniem, tym niemniej może zdarzyć się że odpad trafiający na docelowe miejsce magazynowe (np. do zbiornika na odpady o kodzie 05 01 09*),
w szczególności odpad płynny, może zawierać znikome (śladowe) ilości innych rodzajów odpadów. To zatem nie skarżąca dokonuje ewentualnego zmieszania odpadów, ale ewentualnie ich wytwórca lub podmiot, od którego skarżąca je odbiera.
Tym samym ewentualny zarzut mieszania odpadów winien być kierowany pod adresem podmiotów, które w takiej formie ww. odpady dostarczają skarżącej. To te podmioty ewentualnie naruszają bowiem normę wyrażoną w art. 21 ust. 1 ustawy
o odpadach, a nie skarżąca.
Nie jest prawidłowym stanowisko organów obu instancji jakoby z chwilą przekazania odpadów skarżącemu przez ich wytwórcę, to skarżąca odpowiada za skład chemiczny tych odpadów będący następstwem działań podjętych przez ich wytwórcę. Cytowany przez organ art. 27 ust. 2 pkt 1 ustawy o odpadach przewiduje jedynie "przejście" odpowiedzialności za gospodarowanie odpadami, co należy rozumieć jako odpowiedzialność za dalsze postępowanie z tymi odpadami, a nie za działania podjęte w stosunku do tych odpadów (w tym m.in. działania wytwórcy, które doprowadziły do ich powstania) przed ich przejęciem.
Organy obu instancji w żaden sposób nie wyjaśniły w wydanych przez siebie decyzjach, dlaczego rzekome zmieszanie odpadów przez skarżącego zostało zakwestionowane jako działanie nie mieszczące się w granicach dopuszczonych przez przepisy powszechnie obowiązującego prawa tj. art. 21 ust. 2 ustawy
o odpadach. Zaskarżona decyzja podobnie jak decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z istotnym naruszeniem art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a.
Niezależnie od powyższego skarżąca zarzuciła organom obu instancji naruszenie art. 8 K.p.a. oraz art. 194 ust. 3 w zw. z art. 199 ustawy o odpadach polecające na wymierzeniu skarżąceej kary pieniężnej w wysokości rażąco wygórowanej,
w szczególności w wysokości wielokrotnie wyższej od kar wymierzonych innym podmiotom przez te same organy w zbliżonym stanie faktycznym (tj. za podobne naruszenia).
W obszarze właściwości samego tylko Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska pozostaje co najmniej kilkadziesiąt podmiotów zajmujących się gospodarką odpadami. Podmioty te są przy tym poddawane kontroli organu pierwszej instancji - nieliczni, w tym skarżący co najmniej raz w roku, a większość rzadziej - w zakresie m.in. zgodnego z przepisami ustawy o odpadach oraz
z posiadanymi zezwoleniami i pozwoleniami postępowania z odpadami. W przypadku wielu z takich podmiotów, na przestrzeni choćby ostatnich kilku lat wielokrotnie zdarzyło się, że organ pierwszej instancji nakładał kary pieniężnej za naruszenia wskazane w art. 194 ust. 1 ustawy o odpadach.
Ze względu na fakt, że na przestrzeni ostatnich dwóch lat [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nałożył na skarżącą, 4 odrębnymi decyzjami — kary pieniężne w łącznej kwocie 1.000.000,00 zł (przy czym w dwu przypadkach były to kary wymierzone za to samo naruszenie polegające na mieszaniu odpadów w zbiorniku na odpady o kodzie 05 01 09*), skarżąca w lipcu 2018 r. wystąpiła do organu pierwszej instancji o udostępnienie informacji o środowisku w zakresie obejmującym m.in. informacje: ile decyzji o nałożeniu kar pieniężnych na podstawie art. 194 ustawy o odpadach organ pierwszej instancji wydał w okresie od dnia [...] stycznia 2016 r. do dnia [...] lipca 2018 r.; jaka była łączna suma kar pieniężnych orzeczonych na podstawie takich decyzji oraz w ilu przypadkach kara nałożona na podstawie tych decyzji wyniosła 100.000,00 lub więcej złotych. W odpowiedzi zawartej w pismach
z dnia [...] września 2018 r. (znak: [...]) oraz z dnia [...] września 2018 r. (znak: [...]), [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska poinformował skarżącą, że na podstawie 79 odrębnych decyzji wydanych w okresie od dnia [...] stycznia 2016 r. do dnia [...] lipca 2018 r. wobec podmiotów innych niż skarżąca wymierzono w trybie
art. 194 ustawy o odpadach kary pieniężne w łącznej kwocie 873.000,00 zł, przy czym tylko w jednym przypadku kara ta wynosiła co najmniej 100.000,00 zł (dokładnie 500.000,00 zł). Powyższe oznacza zaś, że organ pierwszej instancji - pomijając ww. jednostkowy przypadek kary w wysokości 500.000,00 zł - w stosunku do podmiotów innych niż skarżący wymierzał kary w średniej wysokości ok. 4.800,00 zł (873.000,00 - 500.000,00 / 78 decyzji). W tym samym czasie, jak wskazał organ, wymierzył skarżącej 4 kary pieniężne w wysokości co najmniej 100.000,00 zł każda, a średnia wysokość tych kar wyniosła 250.000,00 zł.
Powyższe prowadzi do wniosku, że w przypadku podmiotów innych niż skarżąca, organ pierwszej instancji nakłada kary pieniężne za naruszenia określone w art. 194 ustawy o odpadach w wysokościach wynoszących po kilka tysięcy złotych tj. rażąco odbiegających od kary nałożonej na skarżącą. W takiej zaś sytuacji oczywistym wydaje się naruszenie w ramach niniejszego postępowania zasady pogłębiania zaufania wyrażonej w art. 8 K.p.a. polegającej na nierównym traktowaniu skarżącego w porównaniu do podmiotów, wobec których organ stwierdził takie same lub podobne naruszenia.
Niezależnie też od powyższego wskazać należy, że zaskarżoną decyzją organ wymierzył odwołującej karę pieniężną w kwocie 100.000,00 zł przede wszystkim ze względu na ustalanie, jakoby w wyniku rzekomego mieszania doszło do zanieczyszczenia środowiska.
Tymczasem, gdyby organy prawidłowo przeprowadziły badania stężeń lotnych związków organicznych, jakiekolwiek zanieczyszczenie powietrza na skutek działalności prowadzonej przez skarżącą (w tym na skutek rzekomego mieszania odpadów) zostałoby wykluczone. W szczególności zaś zostałoby ustalone, że działalność skarżącej polegająca na magazynowaniu odpadów w zbiorniku na odpady o kodzie 05 01 09* nie spowodowała żadnych negatywnych skutków, nie stworzyła żadnego zagrożenia (jak i ryzyka powstania zagrożenia) oraz nie miała najmniejszego wpływu na życie i zdrowie ludzi oraz środowisko.
Uwzględnienie zatem tych okoliczności zasadniczo winno prowadzić do ewentualnego wymierzenia kary pieniężnej w wysokości wielokrotnie niższej niż nałożona zaskarżoną decyzją.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżona decyzja z [...] sierpnia 2018 r. wydana przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, jak też poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa.
Organy orzekające w sprawie prawidłowo ustaliły stan faktyczny w zakresie stwierdzonego po stronie skarżącej spółki naruszenia art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach oraz pkt 4 decyzji Starosty [...] z [...] lutego 2015 r. zobowiązującego spółkę do selektywnego magazynowania odpadów.
W toku przeprowadzonej w dniach od [...] czerwca 2015 r. do [...] lipca 2016 r. kontroli przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska spółka dysponowała w/w decyzją Starosty udzielającą jej zezwolenia na zbieranie odpadów niebezpiecznych oraz innych niż niebezpieczne.
W ocenie sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, z poszanowaniem zasad postępowania. Organy zgromadziły bardzo obszerny materiał dowodowy, dokonały jego wszechstronnej oceny, a zawarta
w uzasadnieniu decyzji argumentacja jest logiczna i przekonująca. Organy w wyniku dokonanych ustaleń i prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, w sposób prawidłowy zastosowały art. 194 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy o odpadach.
Strona skarżąca kwestionuje zarówno ustalenia faktyczne dokonane przez organ
( a więc, że magazynowane przez nią odpady o kodzie 05 01 09 nie miały cech właściwych dla tego kodu odpadów, a działalność polegająca na ich magazynowaniu doprowadziła do zanieczyszczenia środowiska), jak też możliwość przypisania jej odpowiedzialności za mieszanie odpadów w sytuacji, gdy jej zdaniem ewentualną odpowiedzialność ponosi wytwórca odpadów, który je dostarczył.
Wbrew wszystkim zarzutom skarżącego zdaniem sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wykazał, że skarżąca spółka jest odpowiedzialna za przypisane jej naruszenie przepisów ustawy o odpadach.
Stosownie do treści art. 21 ust. 1 tej ustawy zakazane jest mieszanie odpadów niebezpiecznych różnych rodzajów, mieszanie odpadów niebezpiecznych
z odpadami innymi niż niebezpieczne, a także mieszanie odpadów niebezpiecznych z substancjami, materiałami lub przedmiotami, w tym rozcieńczanie substancji niebezpiecznych.
Odstępstwo od tej zasady wynika z ust. 2 przepisu, z którego wynika, że dopuszcza się mieszanie odpadów (wymienionych w ust. 1) jeżeli ich zmieszanie służy poprawie bezpieczeństwa procesów przetwarzania odpadów powstałych po zmieszaniu i jeżeli w wyniku prowadzenia tych procesów nie nastąpi wzrost zagrożenia dla życia
i zdrowia ludzi lub środowiska.
Wbrew zarzutowi skarżącej spółki organy wyjaśniły, że w odniesieniu do odpadów
o kodzie 05 01 09, na których zbieranie i magazynowanie w określony sposób do czasu przekazania do miejsc przetwarzania spółce udzielono zezwolenia, nie zachodziły przesłanki uzasadniające dopuszczalność odstępstwa. Prawidłowość tej oceny potwierdza nie tylko to, że spółka nie dysponowała zezwoleniem na przetwarzanie odpadów, ale też że w wyniku takiego właśnie procesu postępowania z odpadami doszło do zanieczyszczenia środowiska. Zanieczyszczenie powietrza substancjami stwarzającymi realne zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz środowiska potwierdza sprawozdanie nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. z badań pobranych próbek.
Organ dokonał prawidłowej wykładni art. 27 ust. 3 ustawy o odpadach oceniając,
że z chwilą przekazania odpadów skarżącej spółce przez ich wytwórcę nastąpiło przejęcie przez nią odpowiedzialności za te odpady. Stosownie do treści tego przepisu, jeżeli wytwórca odpadów lub inny posiadacz odpadów przekazuje odpady następnemu posiadaczowi odpadów, który posiada decyzję wymienioną w ust. 2 pkt 1 (jak w tym przypadku zezwolenie na zbieranie odpadów) lub 2 albo posiada wpis do rejestru w zakresie, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. a, odpowiedzialność za gospodarowanie odpadami, z chwilą ich przekazania, przechodzi na tego następnego posiadacza odpadów.
Zdaniem skarżącej spółki przejęcie odpowiedzialności za gospodarowanie odpadami nie oznacza odpowiedzialności za działania podjęte jeszcze przed przekazaniem odpadów, a więc ich uprzednie zmieszanie przez wytwórcę.
Skarżąca nie ma racji. Przejęcie odpowiedzialności za gospodarowanie odpadami oznacza odpowiedzialność za właściwy, a więc zgodny z obowiązującymi przepisami i warunkami udzielonego zezwolenia sposób postępowania z przyjętymi odpadami. Oznacza to, że skarżąca spółka nie jest uprawniona przyjmować odpadów
o zmienionych właściwościach od wytwórców, a więc odpadów nieodpowiadających kodowi wynikającemu z karty przekazania odpadów. Jeżeli przyjmie odpady zmieszane i przystąpi do gospodarowania nimi (w tym przypadku tymczasowego magazynowania w zbiorniku dla odpadów o kodzie 05 01 09), oznacza to, że sama ponosi odpowiedzialność za zakazane mieszanie odpadów niebezpiecznych
z innymi. Skarżąca spółka zdawała sobie sprawę z potrzeby zachowania należytej staranności przy przyjmowaniu dostarczanych odpadów, skoro przedstawiła w trakcie kontroli wyniki przeprowadzonych przez siebie analiz dotyczących pewnej partii dostarczonych jej odpadów (w maju i czerwcu 2016 r.).
Ustalenia przeprowadzonej kontroli wskazują, że skarżąca także dokonywała przetworzenia odpadów (bez posiadania zezwolenia) w mobilnym rozdrabniaczu odpadów ustawionym przy zbiorniku na odpady niebezpieczne o kodzie 05 01 09, czego konsekwencją był wybuch pożaru i co dowodzi działań polegających na lekceważeniu zakazu mieszania odpadów niebezpiecznych.
Skarżąca nie kwestionuje wyników badań próbek pobranych ze zbiornika odpadów
[...] o kodzie 05 01 09. Uważa jednak, że żaden przepis prawa nie określa jakie konkretnie substancje mogą wchodzić w skład odpadu o kodzie 05 01 09, którego sama nazwa wskazuje, że zawiera on substancje niebezpieczne (osady
z zakładowych oczyszczalni ścieków zawierające substancje niebezpieczne). Oznacza to jej zdaniem, że stwierdzenie występowania w magazynowanym odpadzie o tym kodzie substancji charakterystycznych dla odpadów z innych grup, nie uprawnia jeszcze do przypisania niezgodnego z prawem działania.
Twierdzenie to nie jest uprawnione. Według art. 4 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o odpadach klasyfikacja odpadów polegająca na zaliczeniu ich do odpowiedniej grupy, podgrupy
i rodzaju następuje przy uwzględnieniu źródła ich powstawania oraz składników odpadów, dla których przekroczenie wartości granicznych stężeń substancji niebezpiecznych może powodować, że odpady są odpadami niebezpiecznymi.
To źródło powstania odpadów ma zatem decydujące znaczenie dla zaliczenia odpadów do określonej grupy odpadów. Dlatego też ustalenie, że w miejscu magazynowania odpadów o kodzie 05 01 09 istniały substancje charakterystyczne dla innych grup z katalogu odpadów oznacza, że pochodziły one z innych źródeł powstawania odpadów, aniżeli odpady o kodzie 05 01 09. Wyniki badań pobranych próbek dowodzą, że w składzie magazynowanych przez skarżącą odpadów o kodzie 05 01 09 znajdowały się związki chemiczne charakterystyczne dla grup odpadów
o kodzie 07, 08, 18 i 16, a więc także tego, że doszło do zmieszania odpadów różnych rodzajów. Tymczasem charakterystyka odpadów przekazywanych o kodzie 05 01 09 skarżącej przez ich wytwórcę potwierdza, że odpad ten był wyłącznie mieszaniną produktów naftowych, wody oraz zanieczyszczeń stałych.
Ustalenia przeprowadzonej kontroli wskazują również, że skarżąca spółka dokonywała przetworzenia odpadów (bez posiadania zezwolenia) w mobilnym rozdrabniaczu odpadów ustawionym przy zbiorniku na odpady niebezpieczne
o kodzie 05 01 09, czego konsekwencją był wybuch pożaru i co wprost dowodzi działań polegających na lekceważeniu zakazu mieszania odpadów niebezpiecznych. Zdjęcia oraz oświadczenie kapitana straży pożarnej potwierdzają, że na rozdrabniaczu oraz w samym zbiorniku znajdowały się różnego rodzaju materiały. Funkcjonariusz ten w piśmie z [...] czerwca 2018 r. stwierdził, że najprawdopodobniej zapaliły się opary farb, lakierów i innych substancji. W protokołach oględzin przeprowadzonych w dniach [...], [...], [...] i [...] lipca 2016 r. odnotowana została okoliczność wyraźnie wyczuwalnego zapachu charakterystycznego dla rozpuszczalników. Działalność polegającą na przetwarzaniu odpadów i wrzucaniu ich do zbiornika na odpady o kodzie 05 01 09 potwierdzają również zeznania pracownika spółki.
Tak więc skarżąca spółka odpowiedzialna jest za mieszanie niebezpiecznych odpadów niezależnie od tego czy działanie to było wynikiem zaniedbań związanych
z przyjmowaniem odpadów nieodpowiadających kodowi określonemu w karcie przekazania odpadów, czy też bezpośrednich działań związanych z dodawaniem do miejsca magazynowania tego rodzaju odpadów, odpadów z innego źródła pochodzenia.
Wystarczające więc dla przypisania jej odpowiedzialności za mieszanie odpadów było ustalenie składu magazynowanych przez nią odpadów, nieodpowiadającego charakterystyce odpadów o kodzie 05 01 09.
Skarżąca kwestionuje prawidłowość ustaleń organu w zakresie skutku działalności polegającej na mieszaniu odpadów w postaci zanieczyszczenia środowiska
i stworzenia zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi. Nie kwestionuje samego wyniku badania próbki tj. sprawozdania nr [...] z [...] lipca 2016, który potwierdził obecność m.in. następujących substancji chemicznych: toluen, styren, aceton, 2-butanon oraz benzen. Uważa, że próbki do badań zostały pobrane w niewłaściwych miejscach, gdyż podstawowa próbka została pobrana z terenu należącego do [...] sp. z o.o.
i obrazuje co najwyżej zanieczyszczenia środowiska spowodowane przez inny podmiot niż skarżąca, zaś próbka tła powinna być pobrana również z terenu położonego w strefie przemysłowej, by mogła być uznana za prawidłowe wyznaczenie wartości zanieczyszczenia środowiska.
Wbrew zarzutowi skarżącej pobranie próbki z punktu pomiarowego położonego na terenie użytkowanym przez inny podmiot, ale zlokalizowanego przy ogrodzeniu nieruchomości skarżącej, przy bramie wjazdowej, a jednocześnie w odległości ok 130 m od zbiornika, w którym magazynuje odpady o kodzie 05 01 09, nie było działaniem nieprawidłowym. Choć punkt pomiarowy znajdował się poza terenem skarżącej spółki, to jednak w bezpośrednim sąsiedztwie jej nieruchomości
i zlokalizowanego na niej zbiornika na odpady. Skoro miał zostać zbadany ewentualny wpływ działalności skarżącej na środowisko to uzasadnione było pobranie próbek z terenu, którego sama nie użytkuje, ale graniczącego z jej terenem. Nie ma wątpliwości, że sprawozdania z badań z [...] lipca 2016 r. i [...] lipca 2016 r. wykazały w zbiorniku m.in. obecność związków charakterystycznych dla grupy odpadów o kodzie 08 tj. odpadów z produkcji, przygotowania, obrotu i stosowania powłok ochronnych (farb, lakierów, emalii ceramicznych), kitu, klejów, szczeliw i farb drukarskich. Z kolei badanie z [...] lipca 2016 r. próbki pobranej z terenu sąsiadującego z terenem skarżącej spółki wykazało obecność substancji chemicznych, które mogły powstać w wyniku reakcji chemicznych związanych
z mieszaniem w/w odpadów, nie zaś w wyniku działalności prowadzonej przez spółkę [...] sp. z o.o. zajmującej się odzyskiem metali. Słuszne jest stanowisko organu odwoławczego, że punkt pomiarowy stanowiący punkt odniesienia do zanieczyszczeń emitowanych ze zbiornika na odpady dla właściwych porównań musiał być zlokalizowany także w strefie przemysłowej, jednak na terenie na który zanieczyszczenie ze zbiornika nie oddziaływało.
Nie jest zdaniem sądu zasadny zarzut nieuzasadnionej odmowy przeprowadzenia dowodów zawnioskowanych przez stronę. Organ wyjaśnił przyczyny odmowy,
a także przeprowadził dowód z kart przekazania odpadów. Organ dysponował wystarczającym materiałem dowodowym do rozstrzygnięcia sprawy, w tym protokołem zeznań prokurenta spółki, stanowiącym załącznik do protokołu kontroli. We wniosku dowodowym nie wskazano okoliczności, które miałyby uzasadnić przeprowadzenie dowodu z zeznań prokurenta i wskazanych przez niego świadków, a na wezwanie organu do stawiennictwa, prokurent spółki nie zareagował. Składając wniosek o przeprowadzenie dowodu z nagrań z monitoringu, nie przedstawił organowi tego materiału, ani nie wykazał, że jest to materiał, który mógłby mieć znaczenie w sprawie, zaś w trakcie kontroli twierdził, że tego rodzaju nagrań nie posiada. Przydatność tego materiału sygnalizowanego przez stronę dla wyjaśnienia sprawy nie była organowi znana. Przeprowadzenie aktualnego dowodu z oględzin nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Niesprecyzowane wnioski dowodowe należało uznać wyłącznie za próbę przedłużania postępowania.
W sprawie spełnione zostały przesłanki do wymierzenia spółce kary na podstawie art. 194 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 194 ust. 3 ustawy o odpadach.
Nieuzasadniony jest zarzut wymierzenia kary w wysokości rażąco wygórowanej.
W ocenie sądu kara w wysokości 100000 zł, choć niewątpliwie stanowi odczuwalną, dużą dolegliwość, to jednocześnie sprawiedliwą konsekwencję stwierdzonych naruszeń o poważnym charakterze, które skutkowały zanieczyszczeniem powietrza stwarzającym realne zagrożenie dla zdrowia, życia i środowiska. Skarżąca spółka od lat zajmująca się gospodarowaniem odpadów powinna mieć świadomość możliwych dolegliwych konsekwencji działań niezgodnych z przepisami prawa. Nie podważa oceny o adekwatności kary okoliczność, że wobec innych podmiotów również naruszających przepisy ustawy organ stosował kary łagodniejsze, gdyż w oczywisty sposób były one wynikiem ustaleń dokonywanych w konkretnych stanach faktycznych.
W ocenie sądu organ wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów prawa materialnego i procesowego.
Sąd oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodów złożonych wraz ze skargą uznając, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 106 § 3 P.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a oddalił skargę.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę