IV SA/Wa 2953/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę cudzoziemca na decyzję Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców odmawiającą zezwolenia na pobyt czasowy, uznając, że jego zamiar kontynuowania nauki nie stanowił "szczególnie ważnego interesu" uzasadniającego odstąpienie od zasady odmowy udzielenia zezwolenia w przypadku nielegalnego pobytu.
Skarga dotyczyła decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, która utrzymała w mocy odmowę udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy dla T. H. Cudzoziemiec, który osiągnął pełnoletność w trakcie pobytu w Polsce, złożył wniosek o zezwolenie, powołując się na "inne okoliczności" i zamiar kontynuowania nauki. Organy administracji uznały, że jego pobyt był nielegalny, a zamiar nauki nie stanowił "szczególnie ważnego interesu" w rozumieniu art. 191 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, który mógłby wyłączyć negatywną przesłankę odmowy. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Sprawa dotyczyła skargi T. H. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, utrzymującą w mocy decyzję Wojewody odmawiającą udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. T. H. złożył wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy z powodu "innych okoliczności", wskazując na osiągnięcie pełnoletności w trakcie pobytu w Polsce i zamiar kontynuowania nauki. Organy administracji obu instancji odmówiły udzielenia zezwolenia, uznając, że cudzoziemiec przebywa w Polsce nielegalnie, a jego zamiar kontynuowania nauki nie stanowi "szczególnie ważnego interesu" w rozumieniu art. 191 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach. Sąd administracyjny w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd podkreślił, że przepis art. 191 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach stanowi wyjątek od zasady odmowy udzielenia zezwolenia w przypadku nielegalnego pobytu, ale wymaga wykazania "szczególnie ważnego interesu". Sąd uznał, że zamiar kontynuowania nauki lub pracy nie jest tożsamy z takim interesem, zwłaszcza gdy istnieją inne, legalne ścieżki uzyskania zezwolenia, takie jak wiza. Sąd podzielił stanowisko organów, że w sytuacji nielegalnego pobytu i braku przesłanek do zastosowania art. 191 ust. 2 ustawy, negatywna przesłanka z art. 100 ust. 1 pkt 9 ustawy znalazła zastosowanie, a organy nie miały obowiązku badania pozytywnych przesłanek udzielenia zezwolenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zamiar kontynuowania nauki sam w sobie nie stanowi "szczególnie ważnego interesu" w rozumieniu art. 191 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, który mógłby wyłączyć negatywną przesłankę odmowy udzielenia zezwolenia z powodu nielegalnego pobytu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 191 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach stanowi wyjątek od zasady odmowy udzielenia zezwolenia w przypadku nielegalnego pobytu, ale wymaga wykazania "szczególnie ważnego interesu". Zamiar kontynuowania nauki jest okolicznością przewidzianą w innych przepisach ustawy jako podstawa do udzielenia zezwolenia, ale nie jest tożsamy z "szczególnie ważnym interesem", który mógłby uzasadniać odstąpienie od zasady odmowy w przypadku nielegalnego pobytu. Brak jest podstaw do wyłączenia negatywnej przesłanki z art. 100 ust. 1 pkt 9 ustawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.c. art. 100 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy odmawia się cudzoziemcowi, gdy złożył wniosek podczas nielegalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przebywa na tym terytorium nielegalnie.
u.c. art. 191 § 2
Ustawa o cudzoziemcach
Cudzoziemcowi, który osiągnął pełnoletność w trakcie pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i złożył wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na inne okoliczności w ciągu 1 roku od dnia, w którym osiągnął pełnoletność, nie można odmówić udzielenia tego zezwolenia, gdy przemawia za tym szczególnie ważny interes cudzoziemca, a wyłączną podstawą odmowy byłby jego nielegalny pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.c. art. 98 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
u.c. art. 187 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na inne okoliczności można udzielić cudzoziemcowi, jeżeli zamierza na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podjąć lub kontynuować naukę lub szkolenie zawodowe.
u.c. art. 187 § 8
Ustawa o cudzoziemcach
Zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na inne okoliczności można udzielić cudzoziemcowi, jeżeli wykazał, że zachodzą okoliczności inne niż określone w pkt 1-7, rozdziałach 2-10 i art. 186 ust. 1, uzasadniające jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
u.c. art. 191 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Do odmowy udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na inne okoliczności nie stosuje się przepisów art. 100 ust. 1 pkt 9 w przypadkach określonych w ustawie.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
EKPC art. 8 § 2
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pobyt skarżącego w Polsce był nielegalny, co stanowi negatywną przesłankę odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Zamiar kontynuowania nauki nie jest "szczególnie ważnym interesem" w rozumieniu art. 191 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, który mógłby wyłączyć negatywną przesłankę nielegalnego pobytu. Przepis art. 191 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach ma charakter wyjątkowy i nie może zastępować ogólnych rozwiązań prawnych dotyczących legalizacji pobytu.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 191 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach przez błędną wykładnię pojęcia "szczególnie ważny interes cudzoziemca". Naruszenie art. 100 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach przez jego błędną interpretację i zastosowanie, gdy przepis ten został wyłączony przez art. 191 ust. 2 ustawy. Naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. poprzez niepełne rozważenie materiału dowodowego, zaniechanie odniesienia słusznego interesu skarżącego do interesu społecznego oraz pominięcie naruszenia prawa do poszanowania życia prywatnego. Naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. przez niewskazanie w uzasadnieniu istotnych okoliczności i przyczyn uznania argumentów cudzoziemca za niewystarczające.
Godne uwagi sformułowania
"szczególnie ważny interes cudzoziemca" "wyjątkowa możliwość legalizacji pobytu" "nie można mówić o 'szczególnie ważnym interesie cudzoziemca' w rozumieniu art. 191 ust. 2 ustawy, jeżeli powołuje się on na okoliczności wypełniające hipotezy norm prawnych określających warunki udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, które zawarto w innych przepisach, w odniesieniu do których nie ma zastosowania wyłączenie (w oparciu o art. 191 ust. 1 ustawy) negatywnej przesłanki z art. 100 ust. 1 pkt 9 ustawy."
Skład orzekający
Paweł Groński
przewodniczący
Anna Falkiewicz-Kluj
członek
Teresa Zyglewska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"szczególnie ważnego interesu\" w kontekście zezwolenia na pobyt czasowy dla cudzoziemców, zwłaszcza w przypadku nielegalnego pobytu i osiągnięcia pełnoletności w trakcie pobytu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji cudzoziemca, który osiągnął pełnoletność w trakcie pobytu i ubiega się o zezwolenie na pobyt czasowy z powodu "innych okoliczności", a jego pobyt jest nielegalny. Interpretacja pojęcia "szczególnie ważnego interesu" jest restrykcyjna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii legalizacji pobytu cudzoziemców w Polsce, zwłaszcza po osiągnięciu pełnoletności. Pokazuje, jak restrykcyjnie sądy interpretują przepisy dotyczące "szczególnie ważnego interesu" i jak trudno jest uzyskać zezwolenie na pobyt w przypadku nielegalnego pobytu.
“Pełnoletność w Polsce to za mało? Sąd wyjaśnia, kiedy "szczególnie ważny interes" pozwoli legalizować pobyt.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wa 2953/15 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2016-03-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2015-09-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Falkiewicz-Kluj Paweł Groński /przewodniczący/ Teresa Zyglewska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Hasła tematyczne Cudzoziemcy Skarżony organ Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2013 poz 1650 art. 98 ust. 1, art. 100 ust. 1 pkt 9, art. 187 pkt 1 i pkt 8, art. 191 Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2016 r. sprawy ze skargi T. H. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy oddala skargę Uzasadnienie T. H. w dniu [...] lutego 2015 r., działając przez pełnomocnika, wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. W rubryce D pkt 1 przedmiotowego wniosku, jako cel pobytu cudzoziemiec wpisał "inne okoliczności", natomiast uzasadniając pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podał, że osiągnął pełnoletność w czasie pobytu na terytorium Polski i wniosek o uzyskanie zezwolenia na pobyt czasowy złożył w ciągu roku od osiągnięcia pełnoletności. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak: [...] na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 9 w zw. z art. 187 pkt 8 i art. 191 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, odmówił udzielenia T. H. wnioskowanego zezwolenia, ponieważ, w ocenie organu pierwszej instancji, nie wykazał on istnienia szczególnie ważnego interesu przemawiającego za udzieleniem zezwolenia na pobyt czasowy. Zdaniem Wojewody, cudzoziemiec nie wykazał też, że w stosunku do niego zachodzą okoliczności określone w art. 187 pkt 8 oraz art. 187 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach, które uzasadniałyby udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. T. H. odwołał się od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji w całości i udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Odwołujący się zarzucił naruszenie: 1. art 191 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach poprzez jego niezastosowanie; 2. art. 100 ust. 1 pkt 1 i 9 ustawy o cudzoziemcach poprzez jego zastosowanie i uznanie, że wnioskodawca nie spełnia ustawowych wymogów niezbędnych do uzyskania przedmiotowego zezwolenia; 3. art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu wnioskodawcy i niezbadanie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 187 pkt 1 lit. a i pkt 8 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że według art. 191 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach cudzoziemcowi, który osiągnął pełnoletność w trakcie pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i złożył wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na inne okoliczności w ciągu 1 roku od dnia, w którym osiągnął pełnoletność, nie można odmówić udzielenia tego zezwolenia, gdy przemawia za tym szczególnie ważny interes cudzoziemca, a wyłączną podstawą odmowy byłby jego nielegalny pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wywiódł następnie, że odwołując się do przesłanki "szczególnie ważnego interesu cudzoziemca" ustawodawca wskazał jednoznacznie, że regulacja określona w art. 191 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach stanowiąca odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 100 ust. 1 pkt 9 ustawy (zgodnie, z którym udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy odmawia się cudzoziemcowi, gdy złożył wniosek podczas nielegalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przebywa na tym terytorium nielegalnie) może być zastosowana jedynie w wyjątkowych przypadkach, a na cudzoziemcu ciąży obowiązek wskazania okoliczności uzasadniających przyjęcie oceny w tym przedmiocie. Organ drugiej instancji podkreślił dodatkowo, że wyjątek przewidziany w art. 191 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach nie ma na celu zastępowania rozwiązań o charakterze ogólnym, regulujących kwestię m. in. podjęcia nauki w Polsce, czy pobytu z dalszymi członkami rodziny. Jak stwierdził, stworzenie możliwości, o której mowa w tej regulacji, miało na celu jedynie wyjątkową możliwość legalizacji pobytu tych cudzoziemców, którzy w związku z uzyskaniem pełnoletniości pragną uregulować swój status w Polsce. Zauważył, że osoby takie ze względu na młody wiek i związaną z nim niezaradność, czy brak należytej orientacji odnośnie do przepisów, mogły znaleźć się w sytuacji nielegalnego pobytu, która uniemożliwiała im kontynuację pobytu w Polsce. Niekiedy taki stan rzeczy był wynikiem zaniedbania rodziców takich cudzoziemców. W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców Wojewoda [...] wyczerpująco zbadał okoliczności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego, który miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zarówno uzasadnienie wniosku cudzoziemca o zezwolenie na pobyt czasowy, jak i zawarte w przesłanym do organu odwoławczego piśmie, stwierdzenia pełnomocnika wskazują jednoznacznie, że T. H. chce pozostać w Polsce w celu kontynuowania nauki, aby w przyszłości usamodzielnić się i podejmując pracę. Jednocześnie cudzoziemiec uważa, że życie osobiste jest jego szczególnie ważnym interesem, na który powołuje się art. 191 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach. Następnie, odwołując się do stanowiska wyrażonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 10 marca 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 30/14, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził, że deklarowane przez stronę okoliczności, jak zamiar kontynuowania nauki oraz podjęcia w przyszłości pracy, stanowią bezsprzecznie istotną, życiowo uzasadnioną motywację cudzoziemca do docelowego uzyskania prawa do zamieszkania w Polsce. Aplikujący dąży bowiem do zapewnienia sobie odpowiedniego standardu życia poprzez zamieszkanie w Polsce. Trafnie jednakże wskazał Wojewoda [...], że T. H. zamiary te mógł i powinien był (a w przyszłości również może) urzeczywistnić w drodze legalnej, uzyskując przed przyjazdem do Polski stosowny tytuł prawny, tj. wizę. Cudzoziemiec z drogi tej nie skorzystał, w efekcie czego przebywa w Polsce nielegalnie. Niewątpliwie ewentualne podjęcie obecnie przez stronę działań mających na celu uzyskanie prawa do pobytu w Polsce, tj. wyjazd do [...] i uzyskanie polskiej wizy w placówce konsularnej wiązałoby się z koniecznością poniesienia pewnych kosztów, jednakże dolegliwości tych nie można traktować jako przemawiających za uznaniem, że szczególnie ważny interes skarżącego (wiążący się z potrzebą uniknięcia tych dolegliwości) przemawia za odstąpieniem od zasady wyrażonej w art. 100 ust. 1 pkt 9 ustawy. Tym samym organ odwoławczy podzielił opinię Wojewody [...], że wobec aplikującego nie zachodzi przesłanka wynikająca z art. 191 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach. Mając powyższe na względzie, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził, że T. H. całkowicie wypełnia przesłankę wynikającą z art. 100 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach, z którego wynika jednoznacznie, że cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, gdy złożył wniosek podczas nielegalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przebywa na tym terytorium nielegalnie. W tej sytuacji, z uwagi na to, że ustalona została okoliczność, która odpowiada podstawie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy (art. 100 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach), która nie podlegała w przedmiotowej sprawie wyłączeniu na mocy art. 191 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, organ odwoławczy, kierując się zasadą szybkości postępowania administracyjnego, stwierdził, że miał podstawy do odstąpienia od badania sprawy (czynienia ustaleń faktycznych) pod kątem wymogów pozytywnych udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, wynikających z art. 187 pkt 1 lit. a oraz pkt 8 ustawy o cudzoziemcach. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców zauważył też, że Wojewoda [...] w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji wskazał art. 100 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 9 w zw. z art. 187 pkt 8 i art. 191 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach. Jednakże w związku z faktem, że strona uzasadnia pobyt w Polsce innymi okolicznościami, w ocenie organu odwoławczego właściwe było zastosowanie art. 187 pkt 1 lit. a i pkt 8 ustawy o cudzoziemcach. T. H. zaskarżył decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a. art. 191 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, przez błędną wykładnie polegającą na przyjęciu, że przepis ten jest samodzielną podstawa udzielenia, bądź odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy oraz przez błędną interpretację pojęcia szczególnie ważny interes cudzoziemca w oderwaniu od przepisu art. 187 ustawy o cudzoziemcach, który stanowi o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na inne okoliczności, b. art. 100 ust 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach przez jego błędna interpretację i zastosowanie, w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie przepis ten został wyłączony przez art. 191 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach; 2. naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80 K.p.a.: – poprzez połowiczne i niepełne rozważenie materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie, – poprzez zaniechanie odniesienia słusznego interesu skarżącego do interesu społecznego oraz pominięcie okoliczności, że nieudzielenie przedmiotowego zezwolenia stanowiłoby naruszenie prawa cudzoziemca do poszanowania jego życia prywatnego w rozumieniu art. 8 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, – poprzez pominięcie uchybienia organu pierwszej instancji polegającego na badaniu przesłanek z przepisu (art. 181 ustawy o cudzoziemcach), który nie miał w sprawie zastosowania, a następnie oparcie rozstrzygnięcia na tak poczynionych ustaleniach, b. art. 107 § 3 K.p.a., przez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, jakie okoliczności uznano za istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i wskazanie przyczyn, dla których okoliczności powołane przez cudzoziemca uznano za niewystarczające dla stwierdzenia, że zachodzi jego szczególnie ważny interes, jak również pominiecie rozważań, z których wynikałoby ważenie przez organ interesu społecznego i słusznego interesu strony. Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650 ze zm. - dalej "ustawa") zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemcowi udziela się albo - w przypadkach, o których mowa w art. 160, art. 181 i art. 187 - można udzielić na jego wniosek, jeżeli spełnia wymogi określone ze względu na deklarowany cel pobytu, a okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie, uzasadniają jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Stosownie do treści art. 187 pkt 1 ustawy zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na inne okoliczności można udzielić cudzoziemcowi, jeżeli zamierza na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podjąć lub kontynuować: a) naukę lub b) szkolenie zawodowe. Wedle zaś art. 187 pkt 8 ustawy zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na inne okoliczności można udzielić cudzoziemcowi, jeżeli wykazał, że zachodzą okoliczności inne niż określone w pkt 1-7, rozdziałach 2-10 i art. 186 ust. 1, uzasadniające jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jak z kolei stanowi art. 100 ust. 1 pkt 9 ustawy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy odmawia się cudzoziemcowi, gdy złożył wniosek podczas nielegalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przebywa na tym terytorium nielegalnie. Wedle natomiast art. 191 ust. 1 ustawy do odmowy udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na inne okoliczności nie stosuje się przepisów: 1) art. 100 ust. 1 pkt 9 w przypadku, o którym mowa w art. 186 ust. 1 pkt 2 lub art. 187 pkt 4; 2) art. 100 ust. 1 pkt 8 w przypadku, o którym mowa w art. 186 ust. 1 pkt 3 lub 4, jeżeli cudzoziemiec ubiega się o udzielenie mu kolejnego zezwolenia; 3) art. 100 ust. 1 pkt 6 i 7 w przypadku, o którym mowa w art. 186 ust. 1 pkt 3 lub 4; 4) art. 100 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz 6-9 w przypadkach, o których mowa w art. 186 ust. 1 pkt 5 lub art. 187 pkt 6 lub 7. Stosownie z kolei do treści art. 191 ust. 2 ustawy cudzoziemcowi, który osiągnął pełnoletność w trakcie pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i złożył wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na inne okoliczności w ciągu 1 roku od dnia, w którym osiągnął pełnoletność, nie można odmówić udzielenia tego zezwolenia, gdy przemawia za tym szczególnie ważny interes cudzoziemca, a wyłączną podstawą odmowy byłby jego nielegalny pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy nie ulega wątpliwości i nie jest sporne, że T. H. złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy podczas nielegalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jak prawidłowo ustaliły organy administracji, skarżący wjechał do Polski nielegalnie [...] maja 2014 r., [...] lutego 2015 r. osiągnął pełnoletniość, a wniosek, który wszczął postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją, złożył [...] lutego 2015 r. Nie ma zarazem wątpliwości co do tego, że: 1) nie jest on cudzoziemcem urodzonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 2) nie jest pokrzywdzonym, o którym mowa w art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy; 3) nie posiada uprawnienia do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w art. 186 ust. 1 pkt 5 ustawy. Skarżący nie ma w Polsce żadnej rodziny. W konsekwencji powyższego, w przypadku T. H. nie aktualizuje się żadne z wyłączeń zastosowania art. 100 ust. 1 pkt 9 ustawy, przewidzianych w art. 191 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 ustawy. W takiej sytuacji do rozważenia pozostawało, czy podstawę udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy – pomimo istnienia negatywnej przesłanki w postaci nielegalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – mógł stanowić art. 191 ust. 2 ustawy, którego naruszenie – poprzez błędną wykładnię – zarzucono w skardze. Przyjęte w zaskarżonej decyzji rozumienie, użytego w powołanym przepisie, pojęcia "szczególnie ważnego interesu cudzoziemca" jest prawidłowe, a wykładnia przedstawiona w uzasadnieniu skargi jest błędna. Organy administracji trafnie uznały, że za udzieleniem skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy nie przemawiał jego szczególnie ważny interes w rozumieniu art. 191 ust. 2 ustawy, a w konsekwencji, że w sprawie znajdował zastosowanie art. 100 ust. 1 pkt 9 ustawy, stanowiący negatywną przesłankę udzielenia zezwolenia. Wprowadzając omawiane pojęcie ustawodawca posłużył się dodatkową kwalifikacją, dookreślając, że chodzi jedynie o interes zasługujący na miano szczególnie ważnego, a nie o ważny interes. Należy więc zgodzić się z organem odwoławczym, że wypełniać znaczenie tak zawężonego wyrażenia będą jedynie sytuacje niestandardowe oraz przypadki, w których zachodzą okoliczności na tyle ważkie, by móc zidentyfikować taki interes. Co szczególnie istotne w kontekście argumentacji podniesionej w uzasadnieniu skargi, interes ten nie może być rozumiany w oderwaniu od instytucji zezwolenia na pobyt czasowy. Z tego wynika, że sama tylko potrzeba przebywania w Polsce, uzasadniona nawet szczególnie ważnym interesem, nie jest tożsama z takim interesem, który może być zrealizowany poprzez zastosowanie instytucji zezwolenia na pobyt czasowy. W przeciwnym razie zezwolenie na pobyt czasowy byłoby uniwersalnym instrumentem, czyniąc zbędnym inne instytucje przewidziane przez ustawodawcę, z których strona skarżąca może skorzystać, np. uprzednio podejmując starania o wydanie wizy. Mając na uwadze zasadę racjonalności prawodawcy, normę prawną zawartą w art. 191 ust. 2 ustawy należy interpretować z uwzględnieniem innych przepisów ustawy, w szczególności zaś tych, które określają poszczególne przesłanki udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Wśród nich wskazać można takie, które mają na celu umożliwienie wykonywania pracy (np. art. 114 ustawy – zezwolenie na pobyt czasowy i pracę), ochronę życia rodzinnego (np. art. 159 ust. 1 ustawy - zezwolenie na pobyt czasowy w celu połączenia z rodziną), czy podjęcie lub kontynuację nauki (np. art. 187 pkt 1 lit. a ustawy – zezwolenie na pobyt czasowy dla cudzoziemca zamierzającego podjąć lub kontynuować naukę). W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę te przykładowo wskazane przesłanki udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, nie można mówić o "szczególnie ważnym interesie cudzoziemca" w rozumieniu art. 191 ust. 2 ustawy, jeżeli powołuje się on na okoliczności wypełniające hipotezy norm prawnych określających warunki udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, które zawarto w innych przepisach, w odniesieniu do których nie ma zastosowania wyłączenie (w oparciu o art. 191 ust. 1 ustawy) negatywnej przesłanki z art. 100 ust. 1 pkt 9 ustawy. Taka sytuacja miała natomiast miejsce w realiach rozpoznawanej sprawy i została ona prawidłowo zakwalifikowana przez organy administracji, jako niewypełniająca treści normy prawnej zawartej w art. 191 ust. 2 ustawy. T. H., zarówno w toku postepowania administracyjnego, jak i w skardze, jako okoliczności, ze względu na które ubiega się o zezwolenie na pobyt czasowy, powoływał kształcenie się, naukę języka i przebywanie z bliskimi osobami, przy czym – jak już wskazano – na terytorium Polski nie ma on żadnej rodziny. Jak również już wskazano, skarżący (ani inne osoby działające w jego imieniu), od czasu nielegalnego przekroczenia przez niego granicy Rzeczypospolitej Polskiej do czasu złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, nie podejmował żadnych działań mających na celu legalizację pobytu. Co więcej, jak ustalono w toku postępowania administracyjnego, nielegalnie podjął się on wykonywania prac dorywczych. Mając powyższe na względzie, należy zauważyć, że zarówno w przypadku zezwolenia na pobyt w celu wykonywania pracy, czy prowadzenia działalności gospodarczej (art. 114 i art. 142 ustawy), jak i podjęcia lub kontynuacji nauki (art. 187 pkt 1 ustawy), czy też kształcenia się na studiach (art. 144 ustawy), warunkiem pozytywnego rozstrzygnięcia organu administracji, jest legalny pobyt cudzoziemca w dacie złożenia wniosku, a negatywna przesłanka udzielenia zezwolenia określona w art. 100 ust. 1 pkt 9 ustawy nie zostaje w tych przypadkach wyłączona. Przepis ten nie znajduje wprawdzie zastosowania do odmowy udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na inne okoliczności, w przypadku, gdy pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niezbędny z uwagi na konieczność poszanowania prawa do życia rodzinnego (art. 191 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 187 pkt 6 ustawy). Ze względu jednak na to, że T. H. nie ma na terytorium Polski żadnej rodziny, ochrona gwarantowana w takim przypadku, nie znajdowała w jego przypadku zastosowania. Z akt sprawy w żadnym razie nie wynika, aby pozostanie skarżącego w Polsce było konieczne dla ochrony prawa do życia rodzinnego. Podczas przesłuchania w dniu [...] marca 2015 r. jednoznacznie oświadczył on, że nie ma rodziny na terytorium Polski oraz żadnych bliskich, a jego rodzice mieszkają w [...] (str. 24 akt postepowania administracyjnego). Prawidłowo zauważa Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że art. 191 ust. 2 ustawy nie ma na celu zastępowania rozwiązań o charakterze ogólnym, regulujących m.in. kwestię podjęcia nauki w Polsce, czy pobytu z dalszymi członkami rodziny. Stworzenie możliwości, jaką daje analizowany przepis, miało na celu ekstraordynaryjną możliwość legalizacji pobytu cudzoziemców, którzy po uzyskaniu pełnoletności chcą zalegalizować swój pobyt w Polsce. Skarżący nie przedstawił w toku postępowania administracyjnego żadnych okoliczności, które mogłyby wskazywać na jego szczególnie ważny interes w rozumieniu art. 191 ust. 2 ustawy. Zamiar podjęcia, czy kontynuacji nauki lub pracy nie stanowią takich okoliczności z wyjaśnionych powyżej powodów. Szczególnie ważnego interesu nie dowodzi także sam w sobie fakt uzyskania przez skarżącego pełnoletniości podczas nielegalnego pobytu w Polsce, ponieważ stanowi on odrębną od szczególnie ważnego interesu cudzoziemca przesłankę zastosowania dyspozycji normy prawnej zawartej w art. 191 ust. 2 ustawy. Całkowicie niewystarczający dla zastosowania tego – podkreślając jeszcze raz – wyjątkowego rozwiązania, jest powołany w odwołaniu od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. postulat dążenia do szczęścia skarżącego. Ma on charakter nader ogólny i bynajmniej nie przemawia za tym, że o szczególnym interesie skarżącego w pozostaniu w Polsce miałaby przesądzać potrzeba ochrony jego prawa do życia prywatnego w rozumieniu art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.). Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdza, że kontrola zaskarżonej decyzji w granicach zakreślonych rozstrzygnięciem nie daje podstaw do stwierdzenia, że doszło do naruszenia prawa materialnego lub do naruszenia prawa procesowego. Brak jest podstaw do uznania, że w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono wszystkich istotnych kwestii mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Wobec stwierdzenia negatywnej przesłanki udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w postaci złożenia wniosku podczas nielegalnego pobytu i braku podstaw do "wyłączenia" tej przesłanki w oparciu o art. 191 ustawy, organy administracji nie miały obowiązku odnosić się do przesłanek pozytywnych udzielenia takiego zezwolenia. Wskazanie w podstawie prawnej wydania zaskarżonej decyzji art. 187 pkt 1 lit. a ustawy Sąd ocenia jako prawidłowe, ponieważ skarżący powoływał się w toku postępowania na okoliczności wypełniające hipotezę normy prawnej zawartej w tym przepisie, jednakże w jego przypadku nie mogły one skutkować wydaniem pozytywnego rozstrzygnięcia, ponieważ w przypadku określonym w tym przepisie nie jest "wyłączona" negatywna przesłanka określona w art. 100 ust. 1 pkt 9 ustawy. Decyzje organów obu instancji zawierają wszystkie niezbędne elementy, a ich uzasadnienie w stanie faktycznym i prawnym ustalonym w sprawie jest prawidłowe. Stąd także zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80, a także art. 107 § 3 K.p.a., okazały się niezasadne. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI