IV SA/Wa 293/18

IV SA/Wa 293/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-04-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-01-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Rząsa
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec /sprawozdawca/
Marzena Milewska-Karczewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6059 Inne o symbolu podstawowym 605
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Sygn. powiązane
II OSK 3023/18 - Postanowienie NSA z 2022-04-27
II SA/Wa 293/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2018-11-14
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 145 par. 1 pkt 1 lit c, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Protokolant spec. Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi R. D. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia z rejestru PESEL danych adresowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego R. D. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
IV SA/Wa 293/18
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...].11.2017 r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych, po rozpatrzeniu wniosku R. D. o ponowne rozpatrzenie sprawy – utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...].09.2017 r. nr [...] o odmowie udostępnienia z rejestru PESEL danych adresowych J. O. Stan niniejszej sprawy przedstawia się następująco. W zaskarżonej decyzji Minister wskazał, iż wnioskiem z dnia [...] lutego 2017 r. R. D. zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o udostępnienie z rejestru PESEL adresu i daty zameldowania na pobyt stały, adresu i daty zameldowania na pobyt czasowy oraz numeru PESEL J. O. W toku postępowania Strona zmodyfikowała żądanie, wnosząc o udostępnienie adresu zameldowania na pobyt stały J. O. Pełnomocnik reprezentująca Wnioskodawcę, uzasadniając potrzebę uzyskania wnioskowanych danych, powołała się na zobowiązanie Sądu Okręgowego w [...], obligujące R. D. (jako powoda) do wskazania adresu zamieszkania pozwanego J. O. Jako dokument potwierdzający interes prawny, Strona przedłożyła kopię wezwania Sądu Okręgowego w [...] [...] Wydział Cywilny z dnia [...] stycznia 2017 r., sygn. akt [...]. Po rozpatrzeniu sprawy, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] września 2017 r., nr [...] – odmówił żądaniu Wnioskującego. Jako powód odmowy udostępnienia z rejestru PESEL żądanych danych adresowych wskazał brak wystąpienia przesłanki ujętej w art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności, tj. brak wykazania przez Wnioskodawcę, względem której z wielu figurujących w zbiorze PESEL osób o imieniu i nazwisku J. O. - legitymuje się interesem prawnym. W złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko w zakresie konieczności uzyskania wnioskowanych danych, celem przedłożenia ich właściwemu Sądowi. Dysponując informacjami i dokumentami przedstawionymi przez Wnioskodawcę w dotychczasowym postępowaniu oraz po zapoznaniu się z uzasadnieniem wniosku o ponowne rozpatrzenie niniejszej sprawy - Minister podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko w decyzji z [...] listopada 2017 r. twierdząc, iż brak jest podstaw prawnych do udostępnienia z rejestru PESEL danych adresowych J. O. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, R. D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie kwestionowanej decyzji. Zarzucił zarówno naruszenie art. 46 ustawy o ewidencji ludności, jak i art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. W uzasadnieniu skargi podniósł, że wykazał zarówno swój interes prawny jak i przedstawił materiał dowodowy na poparcie swojego stanowiska. Jednocześnie podniósł, że nie może ponosić negatywnych konsekwencji tego, że zna tylko imię i nazwisko pozwanego. Podał informacje, które jego zdaniem, mogły naprowadzić Ministra na to, o którą osobę chodzi. Podał, że J. O. pracował w [...], był Komendantem [...] i tu zapewne mieszkał. Te informacje, jego zdaniem, mogły naprowadzić na ustalenie właściwej osoby. Nie powinno to nastręczać żadnych problemów. W ocenie Skarżącego, Organ nie podjął koniecznej inicjatywy dowodowej. Takie stanowisko Organu prowadzi nadto do utraty przez Skarżącego jedynej możliwości uzyskania tych danych. W odpowiedzi na skargę, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji oraz decyzji utrzymanej nią w mocy, w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy, doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja narusza bowiem obowiązujące prawo. Przede wszystkim w tym postępowaniu administracyjnym nie wyjaśniono w dostateczny sposób okoliczności faktycznych sprawy, niezbędnych do jej prawidłowego rozstrzygnięcia. Należy nadmienić, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie należy wskazać, iż materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 47 ust. 3 w związku z art. 50 ust. 1 oraz art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jedn. - Dz. U. z 2015 r., poz. 388). W świetle art. 46 ust. 2 pkt 1 tej ustawy - dane z rejestru PESEL udostępniane są osobom i jednostkom organizacyjnym - jeżeli wykażą w tym interes prawny. Wyjaśnienia wymaga, że posłużenie się przez ustawodawcę zwrotem "wykaże" oznacza, że legitymowanie się przez wnioskodawcę interesem prawnym musi zostać udowodnione, a nie tylko uprawdopodobnione. Zatem to na wnioskodawcy spoczywa ciężar udowodnienia istnienia interesu prawnego oraz udokumentowania, że uprawnienie to odnosi się do konkretnej osoby. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w obszernym orzecznictwie sądowo-administracyjnym (por. m. in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2013 r. o sygn. IV SA/Wa 1140/12, w którym Sąd stwierdził iż "zasadnie uznał Minister, że nie był on zobowiązany do prowadzenia własnego postępowania dowodowego w przedmiocie koniecznej indywidualizacji osób wskazanych we wniosku, albowiem uwiarygodnienie interesu, którego elementem jest wspomniana indywidualizacja, spoczywa na osobie, która udostępnienia danych się domaga. Wynika to z posłużenia się przez ustawodawcę w art. 44 h ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności zwrotu "wykaże". Przy czym co istotne, wykazany interes prawny w uzyskaniu danych adresowych gromadzonych w rejestrze PESEL musi odnosić się do konkretnej osoby, a nie kręgu osób noszących to samo imię i nazwisko. Zatem, aby uzyskać żądane dane, wnioskodawca zobowiązany jest wyraźnie zidentyfikować osobę, o której dane występuje". Pogląd ten, jakkolwiek co do zasady podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, to jednak dostrzega zmiany, jakie na przestrzeni ostatniego czasu wprowadził ustawodawca w noweli do k.p.a. z 7 kwietnia 2017 r. Celem tych zmian jest m. in. przyspieszenie i uproszczenie postępowania oraz wzmocnienie pozycji strony w postępowaniu. Założenia te realizuje m. in. art. 7b k.p.a., w którym wprowadzona została zasada współdziałania organów administracji publicznej. Ma ona charakter "wewnętrzny" i skierowana jest do organów administracji, aby z własnej inicjatywy podejmowały współpracę, mającą na celu załatwienie sprawy. Skoro więc z woli ustawodawcy powinnością organów stało się współdziałanie, prowadzące do jak najszybszego załatwiania spraw obywateli, to tym bardziej można było wymagać od Ministra, by w tej sprawie samodzielnie podjął trud i ustalił adres zameldowania na pobyt stały J. O., który jak podał Wnioskodawca, był Komendantem [...]. Podlegał więc służbowo Ministrowi i zapewne figurował i obecnie figuruje w rejestrze byłych (emerytowanych) pracowników resortu, a więc poczynienie ustaleń w tym zakresie nawet nie wymaga od Ministra podjęcia owego współdziałania organów. Jakkolwiek co do zasady w zbiorze PESEL nie gromadzi się danych o miejscu pracy, zawodzie, czy też stanowiskach pełnionych przez osoby w tym zbiorze ujęte, to fakt zatrudnienia osoby wskazanej przez Skarżącego w resorcie podlegającym temu Ministrowi, zapewne pozwoli na jej precyzyjne skonkretyzowanie. Niewątpliwie niedopuszczalne stałoby się udostepnienie podlegających prawnej ochronie, danych osobowych szerokiego kręgu osób o tym imieniu i nazwisku, jednak dodatkowe informacje podane przez Wnioskodawcę i fakt, iż pozwany przez Skarżącego J. O. jest byłym pracownikiem resortu, który to właśnie ma udostępnić informacje o jego adresie zameldowania na pobyt stały, eliminuje w zasadzie całkowicie możliwość udostępnienia R. D. adresu zameldowania na pobyt stały niewłaściwej osoby o tym imieniu i nazwisku – J. O. Nie zachodzi więc przeszkoda udostępnienia żądanej informacji wynikająca z art.44 ust. 5 cyt. ustawy, bowiem z uwagi na możliwą ścisłą konkretyzację osoby nie powstaje ryzyko naruszenie dóbr osobistych innych osób. Żądanie Skarżącego znajduje też niewątpliwie umocowanie w wezwaniu Sądu Okręgowego w [...] [...] Wydział Cywilny z dnia [...] stycznia 2017 r., sygn. akt [...]. Interes prawny w uzyskaniu tej informacji został więc przez Wnioskodawcę wykazany.
Z przytoczonych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w pkt. 1 sentencji. O zwrocie kosztów na podstawie art. 200 P.p.s.a. Sąd orzekł w pkt. 2 sentencji, zwracając Skarżącemu uiszczony wpis od skargi i kierując się informacją profesjonalnego pełnomocnika o wygaśnięciu pełnomocnictwa.
Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, należy zastosować się do jego wskazań i zawartej w nim oceny prawnej.