IV SA/Wa 291/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Ministra o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu maszyn znacjonalizowanych po II Wojnie Światowej, uznając, że organ błędnie zastosował przepisy o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji.
Skarżący domagał się zwrotu maszyn i urządzeń znacjonalizowanych po II Wojnie Światowej. Minister odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na brak odrębnego postępowania administracyjnego dotyczącego tych maszyn. WSA uznał, że decyzja Ministra została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ skarżący nie wnosił o stwierdzenie nieważności decyzji, a o zwrot mienia, co powinno być rozpatrzone inaczej, potencjalnie w postępowaniu cywilnym lub z zastosowaniem innych przepisów k.p.a.
Sprawa dotyczyła skargi J. M. na decyzję Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu maszyn i urządzeń, które po II Wojnie Światowej zostały przejęte przez znacjonalizowane przedsiębiorstwo. Skarżący od 1989 roku domagał się zwrotu swojego mienia, twierdząc, że nigdy nie wydano decyzji administracyjnej o jego przejęciu. Minister dwukrotnie odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na art. 157 § 3 k.p.a. (odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji), argumentując, że nie było podstaw do rozpatrzenia wniosków w tym trybie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną, stwierdzając nieważność obu decyzji Ministra. Sąd wskazał, że organ błędnie zastosował przepis dotyczący odmowy wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji, gdyż skarżący nie wnosił o stwierdzenie nieważności żadnej decyzji, lecz o zwrot mienia. Podkreślono, że skoro skarżący wskazywał na możliwość dochodzenia roszczeń w drodze cywilnej, organ powinien był rozważyć zastosowanie art. 66 § 3 k.p.a., a nie wydawać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu mienia, powołując się na przepisy dotyczące odmowy wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji, jeśli skarżący nie wnosi o stwierdzenie nieważności decyzji, a o zwrot mienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 157 § 3 k.p.a. ma zastosowanie wyłącznie do wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. W przypadku wniosku o zwrot mienia, nawet jeśli organ uważa, że nie było decyzji o jego przejęciu, powinien rozważyć inne podstawy prawne lub skierować sprawę do właściwego trybu, np. postępowania cywilnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (6)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia organu w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania przez sąd administracyjny.
Pomocnicze
k.p.a. art. 157 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten dotyczy odmowy wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji i może być stosowany tylko w takiej sytuacji.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
k.p.a. art. 66 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Sugerowany przez sąd przepis, który organ powinien był rozważyć w sytuacji, gdy skarżący domaga się zwrotu mienia, a organ rozważa możliwość postępowania cywilnego.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania o zwrocie kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ błędnie zastosował przepisy dotyczące odmowy wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji, podczas gdy skarżący domagał się zwrotu mienia. Skarżący nigdy nie występował o stwierdzenie nieważności decyzji, a jedynie o zwrot mienia, które jego zdaniem nigdy nie zostało legalnie przejęte przez państwo.
Godne uwagi sformułowania
Wydanie w tej sytuacji, przez organ naczelny, decyzji - na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. - o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu maszyn i urządzeń wyczerpuje przesłankę określoną w art. 156 § 1 p 2 k.p.a. i obliguje Sąd do stwierdzenia nieważności takiej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Skoro Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał skarżącemu, że mógł on dochodzić zwrotu przedmiotowych maszyn na drodze postępowania cywilnego to w tej sytuacji organ winien był rozważyć możliwość zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 66 § 3 k.p.a. nie zaś wydawać decyzje o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu maszyn i urządzeń.
Skład orzekający
Jakub Linkowski
sprawozdawca
Joanna Kabat-Rembelska
przewodniczący
Krystyna Napiórkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących odmowy wszczęcia postępowania, zwłaszcza w kontekście roszczeń o zwrot mienia znacjonalizowanego lub przejętego w przeszłości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku decyzji administracyjnej o przejęciu mienia i błędnego zastosowania przez organ przepisów o nieważności decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy historycznego problemu nacjonalizacji mienia i trudności w jego odzyskaniu, a także błędów proceduralnych popełnianych przez organy administracji w takich przypadkach.
“Czy można odzyskać mienie znacjonalizowane po wojnie? Sąd wskazuje na błędy urzędników.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wa 291/04 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2004-11-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-04-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Jakub Linkowski /sprawozdawca/ Joanna Kabat-Rembelska /przewodniczący/ Krystyna Napiórkowska Symbol z opisem 6291 Nacjonalizacja przemysłu Skarżony organ Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej Treść wyniku Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat - Rembelska Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska Asesor WSA Jakub Linkowski (spr.) Protokolant Joanna Dziedzic po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2004 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...]marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu maszyn i urządzeń 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] 2. Zasądza od Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej na rzecz J. M. kwotę 280 zł (dwieście osiemdziesiąt zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie IV SA/Wa 291/04 UZASADNIENIE Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] marca 2004r. po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2004r. orzekającą - na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. - o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu maszyn i urządzeń przejętych na własność Państwa wraz z przedsiębiorstwem "Fabryka [...]S.A w W." W uzasadnieniu decyzji organ naczelny podał, że J. M. od 1989r. występował do Ministerstwa Przemysłu i Handlu oraz Ministerstwa Przekształceń Własnościowych o zwrot maszyn i urządzeń, które stanowiły jego własność, a po II Wojnie Światowej zostały przywłaszczone przez Fabrykę [...] S.A. w W., które to przedsiębiorstwo zostało później znacjonalizowane. Podano, że maszyny i urządzenia, których zwrotu domaga się J. M. nie były przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego i odnośnie tych maszyn nie została nigdy wydana decyzja administracyjna. Skoro decyzja taka nigdy nie została wydana brak było podstaw do rozpatrzenia wniosków J. M. w trybie art. 156 kpa i dlatego należało odmówić wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu maszyn i urządzeń. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. M., podnosząc, że żaden organ administracji nie wydał nigdy decyzji o przejęciu jego mienia na rzecz Państwa a zatem mienie to powinno mu zostać niezwłocznie zwrócone wraz ze stosownym odszkodowaniem. W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych przyczyn niż w niej wskazano. Zaskarżona decyzja Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2004r. oraz poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...] stycznia 2004r. wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 157 § 3 k.p.a. Art. 157 § 3 k.p.a. stanowi, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że może on mieć zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy do organu administracji złożony został wniosek o stwierdzenie nieważności konkretnej decyzji administracyjnej. Tymczasem J. M. licznymi wnioskami składanymi od 1989r. występował o zwrot maszyn i urządzeń, które stanowiły jego własność, a które - jak to określał wnioskodawca- po II Wojnie Światowej zostały przywłaszczone przez Fabrykę [...] S.A. w W., które to przedsiębiorstwo zostało później znacjonalizowane. J. M. nie występował o stwierdzenie nieważności konkretnej decyzji administracyjnej, ponieważ jak wielokrotnie podkreślał, żadna decyzja administracyjna dotycząca przejęcia jego maszyn nigdy nie została wydana. Wydanie w tej sytuacji, przez organ naczelny, decyzji - na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. - o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu maszyn i urządzeń wyczerpuje przesłankę określoną w art. 156 § 1 p 2 k.p.a. i obliguje Sąd do stwierdzenia nieważności takiej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. W zakończeniu należy jedynie dodać, że skoro Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał skarżącemu, że mógł on dochodzić zwrotu przedmiotowych maszyn na drodze postępowania cywilnego to w tej sytuacji organ winien był rozważyć możliwość zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 66 § 3 k.p.a. nie zaś wydawać decyzje o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu maszyn i urządzeń. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI