IV SA/Wa 2862/18

IV SA/Wa 2862/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-01-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2018-10-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wąsikowska
Anna Szymańska /przewodniczący/
Joanna Borkowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6163 Gospodarowanie nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 72/21 - Wyrok NSA z 2022-10-28
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 1991 nr 107 poz 464
art 13 ust 1 i 2
Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.), asesor WSA Agnieszka Wąsikowska, Protokolant sekr. sąd. Robert Dudek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi Gminy K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa własności nieruchomości rolnej Skarbu Państwa 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego Gminy K. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. znak [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej organ) po rozpatrzeniu odwołania Gminy K. (dalej skarżąca) od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak: [...] odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 lipca 2000 r. przez Gminę K. własności nieruchomości oznaczonej jako działka geodezyjna nr [...], o pow. [...] ha, położonej w obrębie [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Stan sprawy był następujący:
Wójt Gminy K. wnioskiem z dnia 29 stycznia 2015 r. wystąpił do Wojewody o wydanie na podstawie art.13 ust.2 ustawy z dnia 19 października 1991 roku o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (tj. Dz.U z 2016r poz. 1491 ze zmianami) decyzji w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa na rzecz Gminy K. prawa własności nieruchomości położonej w obrębie [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, dla której prowadzona jest w Sądzie Rejonowym w W. Zamiejscowym Wydziale Ksiąg Wieczystych w P. księga wieczysta KW Nr [...].
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. Wojewoda [...] odmownie załatwił wniosek skarżącej, a w uzasadnieniu decyzji wskazał, że objęta postępowaniem nieruchomość w dniu [...] czerwca 2000 r. nie była własnością Skarbu Państwa.
Gmina K. wniosła odwołanie od decyzji Wojewody podnosząc, że działka nr [...] pomimo braku księgi wieczystej, stanowiła własność Skarbu Państwa. Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r., znak: [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. wskazując, że wpis Skarbu Państwa do rejestru gruntów bez żadnej podstawy oznacza, że Skarb Państwa nie miał tytułu prawnego do gruntu.
Wyrokiem z dnia 15 maja 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 554/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2017 r. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał m.in., że z akt sprawy wynika przeznaczenie działki nr [...], która zgodnie z m.p.z.p. stanowi teren łąk i pastwisk.
Ponownie rozpatrując sprawę, organ zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2018r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 lipca 2000 r. przez Gminę K. własności nieruchomości oznaczonej jako działka geodezyjna nr [...], o pow. [...] ha, położonej w obrębie [...].
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 w związku z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. z 1995 r. Nr 57, poz. 299 z późn. zm.), aby nieruchomość stała się własnością gminy z mocy prawa, musiała na dzień [...] czerwca 2000 r. mi.in. stanowić nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, tj. nieruchomość rolną (grunty rolne), która była lub mogła być wykorzystywana do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej.
W ocenie organu, decydujące znaczenie w sprawie ma wypis z ewidencji gruntów i budynków wydany przez Starostę Powiatowego w P. w dniu [...] stycznia 2015 r., a którego wynika, że w dniu [...] czerwca 2000 r. działka nr [...] o pow. [...] ha stanowiła drogę (dr). Grunt ten nie był zatem nieruchomością rolną w rozumieniu art. 46 k.c., a tym samym w sprawie nie została spełniona jedna z koniecznych przesłanek umożliwiających nabycie tej nieruchomości przez Gminę w trybie art. 13 ustawy.
Z takim stanowiskiem nie zgodziła się Gmina K. wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję i zarzucając jej:
I. naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art 138 § 2 k.p.a. poprzez
trzymanie w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2017 roku (znak sprawy [...]), podczas gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie;
2. art. 15 k.p.a. polegające wydaniu przez organ II instancji rozstrzygnięcia w oparciu o inne przesłanki i okoliczności faktyczne, aniżeli dokonał tego organ I instancji, pomijając jednocześnie całkowicie zarzuty złożonego przez stronę odwołania, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego;
3. art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy co do okoliczności istotnych dla jej rozstrzygnięcia oraz wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji dokonanie błędnego ustalenia, że działka nr [...] o pow. [...] ha na dzień [...] czerwca 2000 roku nie stanowiła nieruchomości rolnej, podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonych w sprawie dokumentów, w tym w szczególności zaświadczenia Wójta Gminy K. z dnia [...] stycznia 2015 roku, z których wynika, że przedmiotowa działka, zgodnie z obowiązującym wówczas miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy K., stanowiła tereny łąk i pastwisk ("RZ"), a tym samym stanowiła nieruchomość rolną w rozumieniu art. 461 k.c.
II. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj:
1. art. 13 ust. 2 i 4 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa polegające na uznaniu, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione określone tam przesłanki nabycia przez Gminę K. prawa własności nieruchomości, podczas gdy prawidłowa wykładnia omawianego przepisu prowadzi do wniosku, że wszystkie przesłanki warunkujące jej nabycie zostały spełnione;
2. art. 46' k.c. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji uznanie, że oznaczenie nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków jako droga (dr) wyklucza możliwość uznania jej za nieruchomość rolną w rozumieniu omawianego przepisu.
Wobec podniesionych zarzutów skarżąca Gmina wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018r., poz.2107), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Do wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) - zwanej dalej "ppsa"), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Decyzję należało uchylić z przyczyny niewskazanej w skardze.
Kontrolując legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd miał na względzie okoliczność, że zostało ono wydane w warunkach ponownego rozpatrzenia.
Zgodnie z art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Wyrokiem z dnia 15 maja 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 554/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2017 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r., którą odmówiono stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem [...] lipca 2000 r. przez Gminę K. własności nieruchomości oznaczonej jako działka geodezyjna nr [...], o pow. [...] ha, położonej w obrębie [...].
W uzasadnieniu wyżej wskazanego wyroku Sąd stwierdził, że działka nr [...], zgodnie z zgodnie z obowiązującym na dzień [...] czerwca 2000r. miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy K., uchwalonym uchwałą Rady Gminy K. [...] z dnia [...].03.1994r., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowych Województwa [...] nr [...], poz. [...] - stanowiła tereny łąk i pastwisk - ("RZ").
Należy podkreślić, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, o których mowa w art. 153 ppsa, zostają sformułowane w uzasadnieniu orzeczenia, zatem w tym zakresie uzasadnienie orzeczenia wykazuje moc wiążącą.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 2562/10 stwierdził, że ocena prawna zamieszczona w treści uzasadnienia orzeczenia musi mieć postać jednoznacznych twierdzeń, sformułowanych w sposób jasny, umożliwiający ustalenie treści związania bez potrzeby podejmowania skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych. W wyroku z dnia 15 maja 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 554/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ocenił przeznaczenie działki geodezyjnej nr [...] w sposób nie budzący wątpliwości.
Ponownie rozpatrując sprawę, organ – wbrew powyższej ocenie Sądu – uznał, że objęta postępowaniem działka nie stanowiła nieruchomości rolnej w rozumieniu art. 46' k.c.
W konsekwencji, organ doszedł do nieuprawnionego – w tych okolicznościach – wniosku, że nie zostały spełnione warunki zawarte w art. 13 ust. 1 i 2 w związku z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. z 1995 r. Nr 57, poz. 299 z późn. zm.), zgodnie z którymi aby nieruchomość stała się własnością gminy z mocy prawa, musiała na dzień [...] czerwca 2000 r.:
1) stanowić mienie Skarbu Państwa;
2) nie być przekazana do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa;
3) stanowić nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, tj. nieruchomość rolną (grunty rolne), która była lub mogła być wykorzystywana do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej;
4) być położona na obszarze przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej.
Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd - na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - uchylił zaskarżoną decyzję.