IV SA/Wa 2859/12

IV SA/Wa 2859/12 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2013-10-31
Data wpływu
2012-12-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Michał Sułkowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku
Odmówiono przyznania pełnomocnikowi wynagrodzenia za zastępstwo prawne
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 250
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 31 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata T. S. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony postanawia: odmówić przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 stycznia 2013 r. odrzucił skargę M. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 22 lutego 2013 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się na karcie nr 44 akt sprawy).
Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2013 r. przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Okręgowa Rada Adwokacka w W. w piśmie z dnia [...] maja 2013 r. poinformowała, że w dniu [...] maja 2013 r. wyznaczyła adwokata T. S. pełnomocnikiem z urzędu dla M. K.
Wyznaczony pełnomocnik w dniu 3 lipca 2013 r. (data stempla pocztowego) wniósł w imieniu skarżącego sporządzoną przez siebie skargę kasacyjną od powołanego wyżej postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2013 r. Pełnomocnik nie wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego. W skardze kasacyjnej adwokat zawarł wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, wskazując, że opłaty nie zostały zapłacone ani w całości, ani w części.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 24 lipca 2013 r. odrzucił skargę kasacyjną z powodu przekroczenia terminu trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 września 2013 r. sygn. akt II OZ 749/13 oddalił sporządzone przez adwokata T. S. zażalenie na postanowienie z dnia 24 lipca 2013 r. Sąd drugiej instancji stwierdził w uzasadnieniu postanowienia m.in., że ustanowienie dla strony pełnomocnika z urzędu nie wstrzymuje terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który to przeważnie upływa bezskutecznie zanim postępowanie wpadkowe w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy zostanie zakończone. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że pełnomocnik skarżącego powinien był, wnosząc skargę kasacyjną, równocześnie złożyć wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Nadmienił, że w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest instytucji procesowej, która by zawieszała termin do wniesienia skargi kasacyjnej do czasu ustanowienia dla strony pełnomocnika z urzędu.
Mając powyższe na uwadze, należało zważyć, co następuje.
Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Wynagrodzenie pełnomocnika wyznaczonego przez właściwy organ samorządu zawodowego przysługuje za nieopłaconą pomoc prawną. Dla pozytywnego rozstrzygnięcia o wniosku pełnomocnika, po pierwsze zatem pomoc ta musi zostać rzeczywiście udzielona, a po drugie musi pozostawać nieopłacona. Za każdym więc razem, gdy rozpoznaniu podlega wniosek wyznaczonego pełnomocnika o przyznanie kosztów zastępstwa prawnego wykonanego na zasadzie prawa pomocy, konieczne jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy pełnomocnik ten w istocie udzielił pomocy prawnej. Tylko w przypadku pozytywnej odpowiedzi na tak postawione pytanie, dopuszczalne jest obciążenie Skarbu Państwa wypłatą wynagrodzenia na rzecz pełnomocnika. Powyższe stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 720/04. ONSAiWSA 2005 nr 5, poz. 93; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OZ 212/12. Niepublikowane. Dostępne: www.nsa.gov.pl, LEX nr 1138258; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2007 r. sygn. akt II FZ 515/07. Niepublikowane. Dostępne: www.nsa.gov.pl, LEX nr 1011762).
Przepis art. 250 ppsa nie nakłada więc obowiązku uwzględniania każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Wniosek taki podlega ocenie także pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej. Pomoc świadczona w sposób sprzeczny z zasadami profesjonalizmu nie stanowi podstawy do przyznania wynagrodzenia. Nie można wtedy bowiem stwierdzić, że przybrała ona realny wymiar (zob. też np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2010 r. sygn. akt II FZ 143/10. Niepublikowane. Dostępne: www.nsa.gov.pl, LEX nr 643591, a także J. Jagielski [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod. red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego. Warszawa 2011, str. 813).
Jak wskazano powyżej, sporządzona i wniesiona przez adwokata T. S. skarga kasacyjna została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2013 r. z powodu przekroczenia terminu do jej wniesienia. Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając zażalenie na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną, niedwuznacznie wskazał, że w realiach przedmiotowej sprawy - kiedy wyznaczenie pełnomocnika przez organ samorządu zawodowego nastąpiło już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej - obowiązkiem adwokata było złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Tylko w przypadku dopełnienia tej powinności działanie pełnomocnika można by uznać za odpowiadające podstawowym zasadom staranności i profesjonalizmu, a w konsekwencji pomoc prawną polegającą na sporządzeniu i wniesieniu skargi kasacyjnej - za rzeczywiście udzieloną. Zaniechanie złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej uniemożliwiło tymczasem wszczęcie postępowania przed sądem administracyjnym w drugiej instancji.
Konkludując, jeśli wniesione przez fachowego pełnomocnika pismo z przyczyn formalnych nie wywołało skutków prawnych, to nie można przyjąć, że czynność procesowa, której zamierzał on dokonać została w istocie zrealizowana. Co za tym idzie nie sposób uznać, że ma ona charakter pomocy prawnej (zob. np. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 listopada 2010 r. sygn. akt IV SA/Gl 645/09. Niepublikowane. Dostępne: www.nsa.gov.pl, LEX nr 758402).
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie skarżącemu w istocie nie została udzielona pomoc prawna.
W tym sanie rzeczy, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w postanowieniu.