IV SA/Wa 2849/19

IV SA/Wa 2849/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-03-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-11-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wójcik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6340 Potwierdzenie represji
Hasła tematyczne
Kombatanci
Sygn. powiązane
III OSK 3229/21 - Wyrok NSA z 2024-01-16
Skarżony organ
Prezes Instytutu Pamięci Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Monika Barszcz, Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Heman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2020 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z [...] września 2019 r. Nr [...] Prezes Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu działając na podstawie art art. 5 ust. 1 i art. 4 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz.U. z 2018 r., poz. 690 z późn. zm.) orzekł o odmowie potwierdzenia, że Pan W. K., spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 690 z późn. zm. zwanej dalej ustawą "o działaczach opozycji").
W uzsadnieniu organ wskazał, że na wniosek z 31 grudnia 2018 r. W. K., przeprowadził postępowanie w sprawie spełnienia warunków, o których mowa w art. 4 o działaczach opozycji.
Organ przywołał brzmienie art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 5 ust. 1 ustawy wskazał, że w wyniku kwerendy przeprowadzonej w zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej odnaleziono akta osobowe o sygn. [...]. W. K. z których wynika, że ww. został przyjęty do służby jako funkcjonariusz i był zatrudniony na stanowisku technika, a następnie na stanowisku kierownika Sekcji [...] Wydziału [...] w [...] w okresie od [...] lipca 1980 r. do [...] lipca 1990 r.
W związku z tym, że ustawa o działaczach opozycji nie zawiera definicji organów bezpieczeństwa państwa, organ odwołał się w tym zakresie do przepisów ustawy o IPN. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 5 powoływanej ustawy organami bezpieczeństwa państwa są instytucje centralne Służby Bezpieczeństwa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych oraz podległe im jednostki terenowe w wojewódzkich, powiatowych i równorzędnych komendach Milicji Obywatelskiej oraz w wojewódzkich, rejonowych i równorzędnych urzędach spraw wewnętrznych. Organ uznał zatem, że Wydział [...] w [...], w którym wnioskodawca pełnił służbę od [...] grudnia 1983 r. do [...] lipca 1990 r., był organem bezpieczeństwa państwa.
Wyjaśniono, że Zarząd [...] MSW po wyłączeniu go w dniu [...] listopada 1956 r. ze struktury organów bezpieczeństwa państwa przez następne 20 lat nie był postrzegany jako jednostka Służby Bezpieczeństwa. Faktycznie ponownie został włączony w struktury bezpieczeństwa państwa dopiero decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1983 r. Wprawdzie w zasobie archiwalnym IPN nie odnaleziono decyzji ministra spraw wewnętrznych z [...] grudnia 1983 r. Decyzja ta jest jednak przywołana w piśmie datowanym na dzień [...] stycznia 1984 r., podpisanym przez podsekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych gen. K. S.. Pismo to, skierowane m.in. do wszystkich szefów wojewódzkich urzędów spraw wewnętrznych, jest następującej treści: "Zgodnie z decyzją ministra spraw wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1983 r. proszę o podporządkowanie wydziału [...] do bezpośredniego nadzoru zastępcy szefa wojewódzkiego ([...]) urzędu spraw wewnętrznych ds. Służby Bezpieczeństwa". Jeden z egzemplarzy tego pisma przesłanego do WUSW w [...] został odnaleziony w zasobie archiwalnym Oddziału IPN w [...], sygn. akt [...]. Innym dokumentem potwierdzającym umiejscowienie Wydziału [...] w strukturach SB jest notatka z [...] czerwca 1984 r. dotycząca propozycji podziału jednostek organizacyjnych MSW na jednostki Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej, w której Biuro Organizacyjno-Prawne podkreślało, że za decyzją podporządkowania wydziałów [...] WUSW bezpośrednio zastępcom szefa ds. Służby Bezpieczeństwa przemawiały określone warunki społeczno-polityczne kraju i potrzeby operacyjno-techniczne Służby Bezpieczeństwa. Także z zarządzenia nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie zakresu działania członków kierownictwa MSW wynika, że Zarząd [...] podporządkowano bezpośrednio Szefowi Służby Zabezpieczenia Operacyjnego MSW. Tym samym jednostka ta znalazła się w grupach jednostek organizacyjnych MSW stricto Służby Bezpieczeństwa. Przy czym formalno-prawnie dalej pełnili w niej służbę funkcjonariusze Milicji Obywatelskiej. Służba Zabezpieczenia Operacyjnego gromadziła (głównie za pomocą środków technicznych) i udostępniała informacje do wykorzystania operacyjnego przez inne służby. Dokumentem potwierdzającym, że Zarząd [...] należy traktować jako jednostkę Służby Bezpieczeństwa była Decyzja nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] kwietnia 1989 r. w sprawie przekazania szefom WUSW (SUSW) niektórych uprawnień dotyczących przenoszenia stanowisk etatowych funkcjonariuszy SB i MO pomiędzy podległymi jednostkami i komórkami organizacyjnymi. Do tej decyzji zostały załączone kryteria określające rodzaje i liczby stanowisk w niektórych komórkach organizacyjnych WUSW (SUSW) i RUSW (równorzędnych). Wydział [...] w tych kryteriach był zaszeregowany jako komórka organizacyjna Służby Bezpieczeństwa.
Organ wskazał, że ustawa o działaczach opozycji w art. 4 ust. 1 mówi o osobach, które "nie były pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa" w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 ustawy o IPN. Dlatego w analizie obowiązujących przepisow w okresie zatrudnienia wnioskodawcy nie należy rozpatrywać czy był on funkcjonariuszem MO czy SB, lecz czy pełnił jako funkcjonariusz służbę w jednostkach podległych Służbie Bezpieczeństwa, które były organami bezpieczeństwa państwa. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, że ustawa o IPN mówiąc o służbie, pracy lub współpracy w organach bezpieczeństwa państwa nie dokonuje rozróżnienia na funkcjonariuszy SB i MO. Zarząd [...] MSW i Wydziały [...] WUSW były jednostkami podległymi Służbie Bezpieczeństwa w okresie od dnia [...] grudnia 1983 r. do dnia [...] lipca 1990 r. W jednostkach podległych Służbie Bezpieczeństwa, w tym Wydziałach [...] służyli zarówno funkcjonariusze MO, jak i SB oraz pracowali pracownicy cywilni.
Przywołano Uchwałę Sądu Najwyższego w składzie siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 14 października 2015 r., sygn. akt III UZP 8/15, w której orzeczono, że osoba, która pełniła służbę w latach 1984-1990 w zarządzie [...] Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Wydziałach [...] Wojewódzkich Urzędów Spraw Wewnętrznych, jest osobą, która pełniła służbę w organach bezpieczeństwa państwa w rozumieniu art. 15b ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym".
Podkreśliono, że organy bezpieczeństwa państwa ujęte w art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy o IPN były również wymienione w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy lustracyjnej, do której odniósł się Sąd Najwyższy w ww. uchwale z dnia 14 października 2015 r. Mimo, że przepis art. 15b ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym został uchylony to treść tego przepisu funkcjonuje w ustawie o IPN - art. 5 ust. 1 pkt 5 i przy interpretacji tego przepisu zasadne jest odwołanie się do przywołanej wyżej uchwały Sądu Najwyższego z dnia 14 października 2015 r.
Jednocześnie organ odniósł się do treści załączonego przez stronę do wniosku z dnia 3 stycznia 2019 r. zaświadczenia nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. Prezesa IPN i wyjaśnił, że przedmiotowa decyzja nie stoi w opozycji do ww. zaświadczeń Prezesa IPN potwierdzających, że dane osobowe Pana W. K. nie figurują w katalogu funkcjonariuszy, współpracowników, kandydatów na współpracowników organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5, oraz innych osób, udostępnionym w Instytucie Pamięci od dnia [...] listopada 2004 r. Podkreślić bowiem należy, że niniejsza decyzja oraz wymienione wyżej zaświadczenia zostały wydane na podstawie odmiennych przepisów prawa.
Odnosząc się do treści powoływanego przez stronę we wniosku z dnia [...] stycznia 2019 r. wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] września 2018 r. (sygn. akt [...]) wydanego w sprawie lustracyjnej osoby trzeciej, organ wskazał, że nie ma on zastosowania w niniejszej sprawie, wyjasniając to stanowisko.
W kwestii załączonego do wniosku z dnia 3 stycznia 2019 r. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2018 r. (sygn. akt IV SAlWa 2158/18) organ wskazał, że dotyczy on osoby trzeciej i w ocenie Prezesa IPN nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Dodatkowo organ podkreślił, że fakt negatywnego postrzegania służby w Wydziale [...] znajduje odzwierciedlenie w przepisach ustawy o zaopatrzeniu funkcjonariuszy, w której to służba w Wydziale [...] określana jako służba na rzecz totalitarnego państwa skutkuje obniżeniem wymiaru świadczeń emerytalno-rentowych.
Organ odniósł się także do cytowanej w piśmie z dnia 15 maja 2019 r. wypowiedzi Pana dra M. S. Zastępcy Prezesa IPN i załączonej do tego pisma wypowiedzi Szefa MSWiA.
W nawiązaniu z kolei do zaświadczenia Komendy Miejskiej Policji w [...] z dnia [...] lipca 2018 r., w którym to zaświadczono, że podinsp. w stanie spoczynku W. K., pełnił służbę w Policji w okresie od dnia [...] lipca 1980 r. do [...] kwietnia 2010 r. i wyjaśniono, iż w myśl przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji, "ilekroć w przepisach prawa jest mowa o »Milicji Obywatelskiej« i »funkcjonariuszach Milicji Obywatelskiej«, należy przez to rozumieć »Policję« i »policjantów»", wskazać należy, że w rozumieniu przepisów ustawy o działaczach opozycji oraz ustawy o IPN nie należy dokonywać rozróżnienia na funkcjonariuszy milicji, policji czy Służby Bezpieczeństwa. Należy ustalić w myśl art. 5 ust. 1 pkt 5 i 3, czy wnioskodawca pełnił jako funkcjonariusz służbę w jednostkach SB, które były organami bezpieczeństwa państwa. Zarząd [...] MSW oraz podległe mu Wydziały [...] Wojewódzkich Urzędów Spraw Wewnętrznych, w których służbę pełnił wnioskodawca, były jednostkami Służby Bezpieczeństwa. Zapewniały wykonanie czynności operacyjnotechnicznych na potrzeby rządu i administracji państwowej oraz służb resortu spraw wewnętrznych.
Odnosząc się z kolei do podnoszonej przez stronę w pismach z dnia 15 maja 2019r. oraz z dnia 17 czerwca 2019 r. kwestii ETAT-ów organ wyjaśnił, że fakt braku dopisku "SB" przy określeniu liczby etatów w Wydziale [...] w poszczególnych WUSW nie przesądza o braku podporządkowania tego Wydziału Służbie Bezpieczeństwa. Jak już wcześniej wspomniano dokumentem potwierdzającym, że Zarząd [...] należy traktować jak jednostkę Służby Bezpieczeństwa była Decyzja nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] kwietnia 1989 r. w sprawie przekazania szefom WUSW (SUSW) niektórych uprawnień dotyczących przenoszenia stanowisk etatowych funkcjonariuszy SB i MO pomiędzy podległymi jednostkami i komórkami organizacyjnymi. Do tej decyzji zostały załączone kryteria określające rodzaje i liczby stanowisk w niektórych komórkach organizacyjnych WUSW (SUSW) i RUSW (równorzędnych). Wydział [...] w tych kryteriach był zaszeregowany jako komórka organizacyjna Służby Bezpieczeństwa. Dodać należy, że art. 150 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r. poz. 161 z późn. zm.) dopuszczał możliwość podjęcia służby w Policji przez funkcjonariuszy pełniących dotychczas służbę w jednostkach SB "przy zachowaniu ciągłości zatrudnienia" .. Mając na uwadze treść załączników załączonych przez wnioskodawcę do pisma z dnia 17 czerwca 2019 r. organ uznał za zasadne odnieść się również do kwestii przeprowadzenia weryfikacji funkcjonariuszy SB, o której decydowała Uchwała nr 69 Rady Ministrów z dnia 21 maja 1990 r. w sprawie trybu i warunków przyjmowania byłych funkcjonariuszy SB do służby w Urzędzie Ochrony Państwa i innych jednostkach organizacyjnych podległych ministrowi spraw wewnętrznych oraz zatrudnienia ich w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych. Z analizy Zarządzenia [...] Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lipca 1990 r. w sprawie określenia stanowisk zajmowanych przez funkcjonariuszy b. Służby Bezpieczeństwa oraz jednostek organizacyjnych resortu spraw wewnętrznych, w których pełnili oni służbę i w związku Instrukcją Przewodniczącego Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej z [...] czerwca 1990 r. wynika, że Zarząd [...] był jednostką Służby Bezpieczeństwa, ponieważ podlegał bezpośrednio Szefowi Służby Zabezpieczenia Operacyjnego, wymienionemu jako stanowisko Służby Bezpieczeństwa. Z Instrukcji Przewodniczącego Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej wynika, że funkcjonariusze Zarządu [...] i Wydziałów [...] nie podlegali weryfikacji. Tak więc W. K. pełniący służbę na stanowisku technika a następnie na stanowisku kierownika Sekcji [...] Wydziału [...] WUSW w [...] w okresie od [...] grudnia 1983 r. do [...] lipca 1990 r. nie był zobowiązany do poddania się weryfikacji.
W nawiązaniu do pisma wnioskodawcy z dnia 17 czerwca 2019 r. i przedstawionego w nim żądania włączenia do niniejszej sprawy materiałów dowodowych będących, zdaniem wnioskodawcy, w posiadaniu Oddziałowego Biura Lustracyjnego w [...], które nie zostały przez stronę załączone do pisma, organ informuje, iż nie jest zobowiązany do wystąpienia do Oddziałowego Biura Lustracyjnego w [...] o akta sprawy, która prowadzona jest na podstawie odrębnych przepisów prawa.
W odniesieniu do treści pozostałych załączników załączonych przez wnioskodawcę do pisma z dnia 17 czerwca 2019 r. organ wskazał, że przeprowadzenie dowodu z ww. dokumentów nie miałoby wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie.
Odnosząc się w dalszej kolejności do dołączonych do pisma z dnia 14 sierpnia 2019r. załączników dotyczących aktów normatywnych, projektów aktów normatywnych oraz innych dokumentów wytworzonych podczas procesu legislacyjnego, które są nieobowiązujące i/lub nie mają związku z niniejszym postępowaniem organ wskazał, że uznaje analizę ww. dokumentów za niezasadną i nie mającą istotnego wpływu na rozstrzygnięcie prowadzonego postępowania. W niniejszej sprawie z akt personalnych funkcjonariusza SB dotyczących strony (sygn. [...]) wynika jednoznacznie, że wnioskodawca w okresie od dnia [...] grudnia 1983 r. do dnia [...] lipca 1990 r. był funkcjonariuszem Wydziału [...] WUSW w [...]. Istotą prowadzonego postępowania było zaś ustalenie, czy w zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej znajdują się dokumenty go dotyczące, spełniające kryteria, o których mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o działaczach opozycji. Tym samym organ zobowiązany był jedynie do badania, czy treść odnalezionych dokumentów potwierdza, że Pan W. K. był pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa oraz czy istnieją dowody, że przed dniem 31 lipca 1990 r., bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierał osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.
W wyniku prowadzonej w sprawie kwerendy archiwalnej odnaleziono dokumenty z treści których wynika, że wnioskodawca został przyjęty do służby i w okresie od dnia [...] grudnia 1983 r. do dnia [...] lipca 1990 r. jako funkcjonariusz Wydziału [...] WUSW w [...] pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13 b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Tym samym służbę wnioskodawcy w ww. okresie należy uznać za służbę w organach bezpieczeństwa państwa w rozumieniu przepisów ustawy o IPN.
Podkreślono, że przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o działaczach opozycji wymaga, aby wnioskodawca przedłożył dowody świadczące o tym, że w trakcie pracy w organach bezpieczeństwa państwa (a nie w innym okresie) pomagał osobom lub organizacjom działającym na rzecz niepodległości i suwerenności Polski lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. W ocenie Prezesa IPN zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do uznania, że wnioskodawca w trakcie pracy w organach bezpieczeństwa państwa tj. w okresie od dnia [...] grudnia 1983r. do [...] lipca 1990 r. bez wiedzy przełożonych czynnie wspierał osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Wnioskodawca również nie przedłożył dowodów na tę okoliczność.
Dlatego też w opisanym stanie faktycznym i prawnym organ uznał, że nie można potwierdzić, że spełnia on warunki, o których mowa w art. 4 ustawy o działaczach opozycji.
Skargę na powyższą decyzję wniósł Pan W. K., zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania administarcyjnego oraz prawa materialnego tj:
- art. 6, 7, 7a, 8 oraz 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., 2096 z późn. zm.), zwanej dalej "k.p.a.".
- art. 4 ust. 1 ustawy o działaczach opozycji w związku z naruszeniem art. 2 ustawy o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2019 r., poz. 430 z późn.zm), zwanej dalej "ustawą lustracyjną"
- art. 5 ustawy z dnia z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2019 r. poz. 1882), zwanej dalej" ustawą o IPN" poprzez błędną wykładnię ww. przepisów w zw. z art. 7, 27, 30, 32, 87, 95 Konstytucji RP, wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 2007 r., sygn. akt K 2/07 i art. 14 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, poprzez błędną ocenę faktów i dowodów z pominięciem zapisów ustawowych, aktów prawnych czy istotnych dokumentów wskazach we wnioskach skarżącego.
Skarżący wniósł o uchylenie ww. decyzji Prezesa IPN i uznania zasadności jego skargi oraz zobowiązania Prezesa IPN do wydania decyzji potwierdzającej, że spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ustawy o działaczach opozycji.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja opiera się wyłącznie na opinii Biura Badań Historycznych IPN oraz na błędnej uchwale Sądu Najwyższego z dnia 14 października 2015 r. sygn. akt III UZO 8/15. Podkreślił, że zwrotu "Wydział [...]" nie sankcjonuje żaden przepis prawa, gdyż nie istniała i nie istnieje "służba w Wydziale [...]". Powołując się na przepisy ustawy lustracyjnej skarżący wskazał, że można było pełnić służbę w Milicji Obywatelskiej lub Służbie Bezpieczeństwa. Jeśli jako funkcjonariusz MO miałby zostać przeniesiony do SB to koniecznym byłoby wydanie rozkazu personalnego o tym przeniesieniu. Aktem administracyjnoprawnym kształtującym stosunek prawny skarżącego jest Rozkaz Personalny nr [...] z dnia [...] lipca 1980 r. Komendanta Wojewódzkiego Milicji Obywatelskiej w [...] oraz Rozkaz Personalny nr [...] z dnia [...] sierpnia 1982 r. Zdaniem skarżącego organ bezprawnie przypisuje "podległość" Zarządu [...] formacji SB. Tymczasem ETAT-y określają strukturę jednostki z podległością jej komórki pod MO lub SB. Jednostki podporządkowane do SB zaznaczono w ETAT -ach poprzez dopisek SB po nazwie jednostki. Według skarżącego legalna definicja pojęcia "Jednostki Służby Bezpieczeństwa" zawarta jest w art. 2 ustawy lustracyjnej i art. 5 ustawy o IPN. Takimi jednostkami są te jednostki Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, które z mocy prawa podlegały rozwiązaniu w chwili zorganizowania Urzędu Ochrony Państwa, oraz te jednostki, które były ich poprzedniczkami. Mając to na uwadze skarżący podał, że Wydział [...] w [...] z mocy prawa nie uległ rozwiązaniu oraz nie był poprzednikiem wydziału, który uległ rozwiązaniu w chwili zorganizowania Urzędu Ochrony Państwa. Skarżący podkreślił, że wyłącznie funkcjonariusze jednostek formacji MO zostali funkcjonariuszami Policji na mocy art. 149 ust. 1 ustawy o Policji, bez jakiejkolwiek weryfikacji i zwolnienia ze służby na mocy prawa. Wydział [...] MO z chwilą zorganizowania UOP nie został rozwiązany i funkcjonował w niezmienionej formie tylko z tą różnicą, że był to już wydział Komendy Wojewódzkiej Policji, a nie WUSW. Tym samym służba w MO na stanowisku etatowym Wydziału [...] WUSW w [...] została przez ustawodawcę oceniona i uregulowana ustawą o Policji, jak pozostałych jednostek MO, a nie ustawą o UOP.
Skarżący podkreślił, że wydział, w którym miał etat stał się wydziałem Policji, więc trudno mówić tu o jakimkolwiek rozwiązaniu komórki. Wywodzenie zaś przez IPN tego faktu z zarządzenia nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] maja 1990 r. w sprawie zaprzestania działalności SB jest daleko idącą nadinterpretacją. Zarządzenia nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] maja 1990 r. zostało wydane w istocie bez delegacji ustawowej, a nawet upoważnienia ustawowego i stanowiło jedynie akt kierowania, zlecający wykonanie pewnych czynności (postanowień jedynie związanych z art. 129 ustawy o Urzędzie Ochrony Państwa). Zgodnie z teorią źródeł prawa aktem wykonawczym jest powszechnie obowiązujący akt normatywny wydawany przez kompetentny organ państwa na podstawie udzielonego mu w innym akcie normatywnym delegacji ustawowej lub upoważnienia ustawowego. W ustawie o Urzędzie Ochrony Państwa próżno jednak szukać delegacji dla Ministra Spraw Wewnętrznych do wydania takiego zarządzenia, jedynie art. 129 ust. 2 zawiera upoważnienie ustawowe dla Ministra Spraw Wewnętrznych w celu przekazania dokumentów (dokument nieznany), etatów (Decyzja Nr [...] Min. SW z dnia [...] lipca 1990 r.) i mienia (Rozporządzenie Min. SW z dnia 4 września 1990 r. /Dz. U. nr 64 poz. 381/) Urzędowi Ochrony Państwa, co w konsekwencji wydał dopiero Minister K. K. (objął urząd ministra w dniu [...] lipca 1990 r.) jako następca gen. K.. Gdyby nawet przyjąć, że zacytowane zarządzenie miało jakąkolwiek moc. wiążącą, a które to zarządzenie w §6 stanowiło, iż "zadania realizowane przez Zarząd [...] (. .. ) pozostają niezmienione do czasu zakończenia reorganizacji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych" nie należy go interpretować rozszerzająco, bowiem pozostawałoby to w sprzeczności z zasadami logiki i prawidłowego rozumowania. Powyższy zapis należy rozumieć tylko i wyłącznie w ten sposób, że Zarząd [...], tak jak inne wymienione w §6 zarządzenia jednostki organizacyjne Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, nie są organami Służby Bezpieczeństwa i z tej przyczyny nie ulegają likwidacji. Tego rodzaju zapis w zarządzeniu wskazuje wyłącznie na fakt, że celem wydającego zarządzenie było również doprecyzowanie, że jednostki, które nie są rozwiązywane funkcjonują nadal i bez przeszkód realizują swoje dotychczasowe zadania, aż do momentu zakończenia reorganizacji Ministerstwa. Skarżący zwrócił również uwagę na inny zapis zarządzenia, a mianowicie §7, zgodnie z którym dokumenty i środki trwałe stanowiące wyposażenie poszczególnych jednostek Służby Bezpieczeństwa miały zostać przekazane do magazynów z racji zaprzestania w trybie natychmiastowym dalszej ich działalności. Natomiast dokumenty i wyposażenie techniczne jednostek innych niż te, które wchodziły w skład Służby Bezpieczeństwa, miały zostać przekazane odpowiednikom tych jednostek organizacyjnych, które miały zostać utworzone w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych, Urzędzie Ochrony Państwa, Policji lub innych instytucjach, a nie do magazynu. Przy tego rodzaju zapisach zarządzenia należy więc zastosować wnioskowanie a contrario i wyprowadzić oczywistą konkluzję, że skoro dokumenty takich jednostek jak Zarząd [...], czy Wydziały [...] nie miały być przekazane do magazynu, to jest to równoznaczne z tym, że jednostki te nie były jednostkami Służby Bezpieczeństwa.
Do skargi dołączono 7 załączników zawierających między innymi kopię: dokumentów dotyczących procesu legislacyjnego ustawy lustracyjnej, ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r. poz. 288), zwanej dalej ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym, ustawy o IPN, wyroku Sądu Okręgowego w [...] [...]Wydział [...] z dnia [...] maja 2019 r., uchwały Sądu Najwyższego z dnia 14 października 2015 r. (sygn. akt III UZP 8/15), wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] października 2019 r., sygn. akt [...] w przedmiocie stwierdzenia zgodności z prawdą oświadczenia lustracyjnego Pana Z. K., swojego wniosku o wszczęcie postępowania lustracyjnego z dnia [...] października 2019 r., protokołu warunków służby z dnia [...] października 2009 r. wydanego przez Komendanta Miejskiego Policji w [...], zaświadczenia Prezesa IPN nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r., zaświadczenia Komendy Miejskiej Policji w [...] z dnia [...] lipca 2018 r., wniosku personalnego o przyjęcie do służby w MO z dnia [...] lipca 1980 r., ETAT-ów z poszczególnych WUSW, Zarządzenia [...] i [...] Komendanta Głównego Policji, Rozkazu Organizacyjnego Komendanta Głównego Policji nr [...], rozkazu organizacyjnego nr [...] w [...], rozkazu personalny nr [...] Komendy Głównej Policji, rozkazu personalnego nr [...] KW Policji w [...], rozkazu personalnego [...] KW Policji w [...], rozkazu personalnego nr [...] KW Policji w [...], rozkazu personalny nr [...] UOP, rozkazu organizacyjnego nr [...] Szefa WUSW w [...], przebiegu służby osoby o nazwisku S., zarządzenia nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych oraz nagrany na płycie CD protokół rozprawy apelacyjnej z dnia [...] października 2019 r. Sądu Apelacyjnego we [...] (sygn. akt [...]) w sprawie z wniosku Z. K.. Powyższe załączniki w opinii skarżącego stanowią dowód na to, że pełnił on służbę w organach SB.
W odpowiedzi na skargę organ odniósł się do podniesionych w niej zarzutów i wniósł o jej oddalenie.
Pismem procesowym z 18 lutego 2020r. skarżący przedstwił dodotkowe dokumenty i wyjaśnienia majace wskazywać m.in. iż Wydział [...] w którym pracował nigdy nie był składową organu bezpieczeństwa państwa, zaś komórka organizacyjna MO o nazwie Wydział [...] wchodziła wyłacznie w skład jednostko MO Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -dalej jako - "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonych granicach, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd kontroluje legalność decyzji, a w działaniu organu administracji w niniejszej sprawie nie dopatrzył się ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu była decyzja z [...] września 2019 r. Nr [...] Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, wydana na podstawie art art. 5 ust. 1 i art. 4 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz.U. z 2018 r., poz. 690 z późn. zm.).
W ocenie Sądu organ słusznie uznał, że Wydział [...] WUSW w [...], w którym skarżący pełnił służbę od [...] grudnia 1983 r. do [...] lipca 1990 r., był organem bezpieczeństwa państwa i na tej podstawie orzekł o odmowie potwierdzenia, że skarżący spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 690 z późn. zm.). zwanej dalej ustawą "o działaczach opozycji".
Wskazać należy, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o działaczach opozycji status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych przysługuje osobie:
1) która nie była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, chyba że przedłoży dowody, że przed dniem 31 lipca 1990r. bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i
2) co do której w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa.
Natomiast zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy przez dokumenty wytworzone przy udziale osoby, o której mowa w ust. 1 pkt 2, przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa rozumie się także pomoce ewidencyjne, takie jak dzienniki rejestracyjne, inwentarze archiwalne, karty ewidencyjne i Zintegrowany System Kartotek Operacyjnych organów bezpieczeństwa państwa, jeżeli potwierdzają fakt rejestracji jej w charakterze tajnego informatora lub pomocnika organów bezpieczeństwa państwa.
Status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o działaczach opozycji, potwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po stwierdzeniu przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, iż osoba ubiegająca się o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych spełnia warunki, o których mowa w art. 4.
Jak wynika z akt, w sprawie ustalono, że w zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej odnaleziono akta osobowe o sygn. [...] dot. skarżącego z których wynika, że został przyjęty do służby jako funkcjonariusz i był zatrudniony na stanowisku technika, a następnie na stanowisku kierownika Sekcji [...] Wydziału [...] KWMO/WUSW w [...] w okresie od [...] lipca 1980 r. do [...] lipca 1990r.
W związku z tym, że ustawa o działaczach opozycji nie zawiera definicji organów bezpieczeństwa państwa, organ w ocenie Sądu zasadnie odwołał się w tym zakresie do przepisów ustawy o IPN. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 5 powoływanej ustawy organami bezpieczeństwa państwa są instytucje centralne Służby Bezpieczeństwa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych oraz podległe im jednostki terenowe w wojewódzkich, powiatowych i równorzędnych komendach Milicji Obywatelskiej oraz w wojewódzkich, rejonowych i równorzędnych urzędach spraw wewnętrznych.
Wbrew zarzutom skargi w ocenie Sądu w sprawie właściwie przyjęto, że Wydział [...] WUSW w [...], w którym wnioskodawca pełnił służbę od [...] grudnia 1983 r. do [...] lipca 1990 r., był organem bezpieczeństwa państwa.
Jak wyjaśnił organ, Zarząd [...] MSW po wyłączeniu go w dniu [...] listopada 1956 r. ze struktury organów bezpieczeństwa, ponownie został włączony w struktury bezpieczeństwa państwa decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1983 r. Wprawdzie w zasobie archiwalnym IPN nie odnaleziono tej decyzji, jednak przywołana jest ona w piśmie datowanym na dzień 2 stycznia 1984 r., podpisanym przez podsekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych gen. Konrada Straszewskiego. Pismo to, skierowane do wszystkich szefów wojewódzkich urzędów spraw wewnętrznych oraz szefa SUSW, jest następującej treści: "Zgodnie z decyzją ministra spraw wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1983 r. proszę o podporządkowanie wydziału [...] do bezpośredniego nadzoru zastępcy szefa wojewódzkiego ([...]) urzędu spraw wewnętrznych ds. Służby Bezpieczeństwa". Innym dokumentem potwierdzającym umiejscowienie Wydziału [...] w strukturach SB jest notatka z [...] czerwca 1984 r. dotycząca propozycji podziału jednostek organizacyjnych MSW na jednostki Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej, w której Biuro Organizacyjno-Prawne podkreślało, że za decyzją podporządkowania wydziałów [...] WUSW bezpośrednio zastępcom szefa ds. Służby Bezpieczeństwa przemawiały określone warunki społeczno-polityczne kraju i potrzeby operacyjno-techniczne Służby Bezpieczeństwa. Także z zarządzenia nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie zakresu działania członków kierownictwa MSW wynika, że Zarząd [...] podporządkowano bezpośrednio Szefowi Służby Zabezpieczenia Operacyjnego MSW. Analiza powyższych dokumentów pozwalała zatem na przyjęcie przez organ, że jednostka ta znalazła się w grupach jednostek organizacyjnych MSW stricto Służby Bezpieczeństwa. Dokumentem potwierdzającym, że Zarząd [...] należy traktować jako jednostkę Służby Bezpieczeństwa była Decyzja nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] kwietnia 1989 r. w sprawie przekazania szefom WUSW (SUSW) niektórych uprawnień dotyczących przenoszenia stanowisk etatowych funkcjonariuszy SB i MO pomiędzy podległymi jednostkami i komórkami organizacyjnymi. Do tej decyzji zostały załączone kryteria określające rodzaje i liczby stanowisk w niektórych komórkach organizacyjnych WUSW (SUSW) i RUSW (równorzędnych). Wydział [...] w tych kryteriach był zaszeregowany jako komórka organizacyjna Służby Bezpieczeństwa.
Wbrew zarzutom skargi, rozpoznając przedmiotową sprawę zarówno organ, jak i Sąd nie mógł pomimąć okoliczności, że Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów w uchwale z dnia 14 października 2015 r., sygn. akt III UZP 8/15, orzekł, że osoba, która pełniła służbę w latach 1984-1990 w Zarządzie [...] Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Wydziałach [...] Wojewódzkich Urzędów Spraw Wewnętrznych, jest osobą, która pełniła służbę w organach bezpieczeństwa państwa w rozumieniu art. 15b ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym", w związku z art. 2 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2019 r., poz. 430 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą lustracyjną". Mimo, że przepis art. 15b ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym został uchylony to treść tego przepisu funkcjonuje w ustawie o IPN - art. 5 ust. 1 pkt 5 i przy interpretacji tego przepisu zasadne jest więc odwołanie się do przywołanej wyżej uchwały Sądu Najwyższego z dnia 14 października 2015 r.
Skoro zatem ustawa o działaczach opozycji w art. 4 ust. 1 mówi o osobach, które "nie były pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa" w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 ustawy o IPN, to jak zasadnie podkreślił organ w rozpoznawanej sprawie nie ma znaczenia, czy skarżący był funkcjonariuszem MO czy SB, lecz czy pełnił on jako funkcjonariusz służbę w jednostkach podległych Służbie Bezpieczeństwa, które były organami bezpieczeństwa państwa. Ustawa o IPN mówiąc o służbie, pracy lub współpracy w organach bezpieczeństwa państwa nie dokonuje bowiem rozróżnienia na funkcjonariuszy SB i MO. Skoro zatem jak wskazano powyżej Zarząd [...] MSW i Wydziały [...] WUSW były jednostkami podległymi Służbie Bezpieczeństwa w okresie od dnia [...] grudnia 1983 r. do dnia [...] lipca 1990 r., to na gruncie przepisów ustawy o IPN nie ma znaczenia czy ktoś pełnił w nich służbę jako funkcjonariusz MO, SB, czy też był zatrudniony jako pracownik cywilny. Podkreślić należy, że art. 5 ust. 3 ustawy o IPN stanowi, że jednostkami Służby Bezpieczeństwa, w rozumieniu ustawy, są te jednostki Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, które z mocy prawa podlegały rozwiązaniu w chwili zorganizowania Urzędu Ochrony Państwa, oraz te jednostki, które były ich poprzedniczkami. Wbrew zatem stanowisku skarżącego kwestionującemu brak podstaw do uwzględnienia aktów wewnętrznych, decyzji przywołanych przez organ przy ustaleniach, iż Zarząd [...] MSW i Wydziały [...] WUSW były jednostkami podległymi Służbie Bezpieczeństwa w okresie od dnia [...] grudnia 1983 r. do dnia [...] lipca 1990 r, wskazać należy, że dokonanie powyższych ustaleń jest możliwe właśnie przy odwołaniu się do aktów wewnętrznych o charakterze organizacyjnym, gdyż w okresie służby wnioskodawcy w Wydziale [...] KWMOIWUSW w [...] nie istniał żaden akt rangi ustawowej regulujący usytuowanie tego Wydziału. Dlatego też przy określeniu podporządkowania Zarządu/Wydziałów [...] WUSW należało oprzeć się na dokumentach wewnętrznych resoru spraw wewnętrznych odtwarzających istniejący wówczas stan faktyczny, dotyczący struktury MSW, w tym umiejscowienie tzw. pionu [...] i, gdyż aktów prawa rangi ustawowej, stanowiących, które jednostki MSW podlegały rozwiązaniu w chwili zorganizowania UOP po prostu nie było.
Także analiza powołanych przez skarżącego aktów normatywnych, projektów aktów normatywnych oraz innych dokumentów wytworzonych podczas procesu legislacyjnego nie miała wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, gdyż w okresie służby strony w Wydziale [...] KWMO/WUSW w [...] nie istniał żaden akt rangi ustawowej regulujący usytuowanie tego Wydziału. Dlatego też przy określeniu podporządkowania Zarządu/Wydziałów [...] WUSW należało oprzeć się na dokumentach wewnętrznych resoru spraw wewnętrznych odtwarzających istniejący wówczas stan faktyczny, dotyczący struktury MSW, w tym umiejscowienie tzw. pionu [...].
Sąd nie podzielił również stanowika skarżącego, przedstawionego w odniesieniu do przywołanego przez organ w Uchwale SN, zarządzenia nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych z [...] maja 1990 r. w sprawie zaprzestania działalności SB, wedle którego Zarząd [...], tak jak inne wymienione w §6 zarządzenia jednostki organizacyjne Ministerstwa Spraw Wewnętrznych nie były organami bezpieczeństwa państwa i z tej przyczyny nie ulegają likwidacji.
Wskazać należy, że rozwiązanie Służby Bezpieczeństwa nastąpiło z mocy art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Urzędzie Ochrony Państwa (Dz. U. nr 30, poz. 180 ze zm.), zwanej dalej" ustawa o UOP", który stanowił, że z chwilą utworzenia Urzędu Ochrony Państwa Służba Bezpieczeństwa zostaje rozwiązana. W związku z tym, że przepis ten nie przesądzał, czy Zarząd [...] MSW i jego terenowe odpowiedniki były organami Służby Bezpieczeństwa, należało powołać się na zarządzenie nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] maja 1990 r. w sprawie zaprzestania działalności SB, wydane w celu wykonania postanowień art. 129 ustawy o UOP. W § 6 zarządzenia postanowiono, że zadania realizowane przez Biuro [...], Biuro [...], Departament [...] oraz Zarząd [...] i ich ogniwa terenowe, a także Departament [...], pozostają niezmienione do czasu zakończenia reorganizacji MSW. Skoro zatem zarządzenie zostało wydane w celu wykonania postanowień art. 129 ustawy o UOP, który stanowi o likwidacji Służby Bezpieczeństwa, a w powołanym przepisie § 6 wymienia się między innymi Zarząd [...] oraz podległe mu ogniwa terenowe, to znaczy, że te jednostki organizacyjne Ministerstwa Spraw Wewnętrznych szczebla centralnego i terenowego były w chwili utworzenia Urzędu Ochrony Państwa w strukturach Służby Bezpieczeństwa i z mocy prawa podlegały rozwiązaniu. Zarządzenie, będące aktem wykonawczym do ustawy o UOP, nie mogło zniweczyć wynikającego z art. 129 ust. 1 ustawy o UOP skutku w postaci rozwiązania wszelkich jednostek organizacyjnych Służby Bezpieczeństwa z chwilą utworzenia Urzędu Ochrony Państwa, co nastąpiło w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 10 maja 1990 r. Biuro [...] obecnie usytuowane w Komendzie Głównej Policji jest nową jednostką organizacyjną, funkcjonującą w ramach nowych struktur organizacyjnych. Wynikające z zarządzenia nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] maja 1990 r. w sprawie zaprzestania działalności Służby Bezpieczeństwa czasowe przedłużenie realizacji zadań Zarządu [...] i i podległych mu jednostek terenowych, nie oznaczało dalszego funkcjonowania tych jednostek jako jednostek organizacyjnych Służby Bezpieczeństwa, bo te z mocy prawa uległy rozwiązaniu z chwilą utworzenia UOP.
Odnosząc się do podnoszonej przez stronę w skardze kwestii ETAT -ów oraz przekształcenie jednostek/komórek MO w policyjne wyjaśnić należy, że zasadnie organ przyjął, iz dokumentem potwierdzającym, że Zarząd [...] należy traktować jak jednostkę Służby Bezpieczeństwa była Decyzja nr [...] ministra spraw wewnętrznych z dnia [...] kwietnia 1989 r. w sprawie przekazania szefom WUSW (SUSW) niektórych uprawnień dotyczących przenoszenia stanowisk etatowych funkcjonariuszy SB i MO pomiędzy podległymi jednostkami i komórkami organizacyjnymi. Do tej decyzji zostały załączone kryteria określające rodzaje i liczby stanowisk w niektórych komórkach organizacyjnych WUSW (SUSW) i RUSW (równorzędnych). Wydział [...] w tych kryteriach był zaszeregowany jako komórka organizacyjna Służby Bezpieczeństwa.
W przedmiotowej sprawie odnieść się również należy do kwestii przeprowadzenia weryfikacji funkcjonariuszy SB, o której decydowała Uchwała nr 69 Rady Ministrów z dnia 21 maja 1990 r. w sprawie trybu i warunków przyjmowania byłych funkcjonariuszy SB do służby w Urzędzie Ochrony Państwa i innych jednostkach organizacyjnych podległych ministrowi spraw wewnętrznych oraz zatrudnienia ich w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych. Z analizy Zarządzenia [...] Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lipca 1990 r. w sprawie określenia stanowisk zajmowanych przez funkcjonariuszy b. Służby Bezpieczeństwa oraz jednostek organizacyjnych resortu spraw wewnętrznych, w których pełnili oni służbę i w związku Instrukcją Przewodniczącego Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej z [...] czerwca 1990 r. wynika, że Zarząd [...] był jednostką Służby Bezpieczeństwa, ponieważ podlegał bezpośrednio Szefowi Służby Zabezpieczenia Operacyjnego, wymienionemu jako stanowisko Służby Bezpieczeństwa. Z Instrukcji Przewodniczącego Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej wynika, że funkcjonariusze Zarządu [...] i Wydziałów [...] nie podlegali weryfikacji. Dlatego też podnoszone przez skarżącego zarzuty nieuwzględnia przez organ, iż jako funkcjonariusz SB podlegałby weryfikacji nie miała wpływu na rozsytzugnięcie sprawy.
Jeszcze raz należy bowiem podkreśłić, że ustawa o działaczach opozycji w art. 4 ust. 1 pkt 1 mówi o osobach, które "nie były pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa" w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 ustawy o IPN. Dlatego w analizie obowiązujących przepisów w okresie pełnienia służby przez skarżącego nie należy rozpatrywać czy był funkcjonariuszem MO czy SB, lecz czy pełnił jako funkcjonariusz służbę w jednostkach podległych Służbie Bezpieczeństwa, które były organami bezpieczeństwa państwa.
Istotą prowadzonego postępowania było zatem ustalenie, czy w zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej znajdują się dokumenty dotyczące skarżącego, spełniające kryteria, o których mowa w art. 4 ust 1 pkt 1 ustawy o działaczach opozycji. Tym samym organ zobowiązany był jedynie do badania, czy treść odnalezionych dokumentów potwierdza, że był on pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa oraz czy istnieją dowody, że przed dniem 31 lipca 1990 r., bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierał osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, co też w ocenie Sądu organ uczynił, przeprowadzając postępowanie zgodnie zarówno z przepisami prawa materialnego jak i k.p.a.
Na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy w ocenie Sądu, w świeltle ustaleń poczynionych przez organ nie mogły mieć wpływu dołączone do akt sądowych i administracyjnych wyroki sadów powszechnych w przedmiocie stwierdzenia zgodności z prawdą oświadczenia lustracyjnego, czy też w sprawie decyzji wydanej na podstawie przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy.
Sądy lustracyjne powołując się na ugruntowaną linię orzeczniczą wskazują, że wszelkie wątpliwości co do charakteru prawnego (statusu) określonych jednostek organizacyjnych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych jako organów bezpieczeństwa państwa w latach poprzedzających likwidacją Służby Bezpieczeństwa Państwa i utworzenie Urzędu Ochrony Państwa powinny być rozstrzygane na korzyść osoby lustrowanej, bowiem przepisy ustawy lustracyjnej mają charakter restrykcyjny wobec osób, które złożą niegodne z prawdą oświadczenie lustracyjne, mianowicie pozbawiają je pełnienia funkcji publicznej. Co więcej, jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 22 września 2017 r., sygn. IV SAlWa 415/17 "Fakt, że dana osoba nie została uznana za kłamcę lustracyjnego nie implikuje jednocześnie stwierdzenia jej statusu jako działacza czy osoby represjonowanej z powodów politycznych. Inne bowiem kwestie oraz w innym trybie są badane ".
Sądy pracy rozstrzygają w opraciu o ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy i w związku z tym orzeczenie w tej sprawie nie może mieć zastosowania do decyzji wydanej na podstawie przepisów ustawy o działaczach opozycji.
Z kolei decyzje wydane w trybie art. 4 ustawy o działaczach opozycji mają istotny wpływ na rozpatrzenie przez Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniosku o przyznanie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, z którym łączą się określone w ustawie przywileje dla osoby zasłużonej w walce o odzyskanie suwerenności i niepodległości przez Polskę. W stosunku do osób, które mają uzyskać status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych nie powinno być zatem żadnych wątpliwości, że nie służyły one w organach bezpieczeństwa państwa. Na podstawie przepisów ustawy o działaczach opozycji nadawane są bowiem przywileje honorowe i materialne dla osób, które prowadziły działalność opozycyjną lub były represjonowane z powodów politycznych i w związku z tym osoby, te powinny być poza wszelkimi podejrzeniami o pracę lub służbę w organach bezpieczeństwa państwa. Co więcej z preambuły ustawy o działaczach opozycji wynika, że uprawnienia przewidziane w tej ustawie skierowane są do tych obywateli Polski, którzy w latach 1956- 1989 z narażeniem własnego życia, wolności, majątku lub praw pracowniczych angażowali się w działalność antykomunistyczną zmierzającą do odzyskania suwerenności i niepodległości Ojczyzny lub byli z tych powodów represjonowani. W związku z powyższym status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych jest uprawnieniem szczególnym, przeznaczonym dla osób nielicznych, wyróżniających się niezwykłą postawą patriotyczną, działających na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości.
Mając powyższe na uwadze należy wskazać, iż wbrew zarzutom skargi w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów ustawy o działaczach opozycji i IPN, jak również przepisu art. 6, 7, 7a, 8 oraz 77 § 1 k.p.a. W ocenie Sądu skoro w sprawie zasadnie uznano, że skarżący pełnił służbę w organie SB, to obowiązkiem organu było ustalenie, czy podczas służby przed dniem 31 lipca 1990 r. bez wiedzy przełożonych czynnie wspierał on osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.
Podkreślić jednak należy, że z przepisu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o działaczach opozycji wynika, że ciężar udowodnienia czynnego wspierania osób lub organizacji działających na rzecz niepodległości i suwerenności Polski lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce spoczywa na wnioskodawcy.
Jak wynika zaś z akt sprawy, skarżący nie przedstawił dowodów, ani nie wskazał świadków mogących potwierdzić fakt czynnego wspierania osób lub organizacji działających na rzecz niepodległości i suwerenności Polski lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.
W sprawie, wbrew zarzutom nie doszło również do naruszenia art. 7a k.p.a., który w § 1 stanowi, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Przepis ten ma zatem zastosowanie jedynie w sytuacji dotyczącej nałożenia na stronę obowiązku bądź ograniczenia lub odebrania stronie uprawnienia, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Rolą Prezesa IPN, wydającego decyzję na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 4 ustawy o działaczach opozycji nie jest bowiem rozstrzyganie o statusie działacza lub osoby represjonowanej, ani też o ewentualnej współpracy wnioskodawcy z organami bezpieczeństwa państwa, tylko wyłącznie informowanie o treści dokumentów znajdujących się w archiwum, spełniających kryteria określone w art. 4 ustawy o działaczach opozycji.
W ocenie Sądu w sprawie nie doszło także do naruszenia art. 6 k.p.a., gdyż decyzja została podjęta zgodnie z obowiązującym prawemm na wniosek strony skarżącej, a podstawą prawną do wydania decyzji był przepis art. 5 ust. 1 i art. 4 ustawy o działaczach opozycji.
Ostatni zarzut dotyczący naruszenia przepisów k.p.a. odnosił się do art. 8, który stanowi, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania oraz że organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Wskazać należy, że w ocenie Sądu , w uzaasadnieniu zaskarżonej decyzji, które to pełni doniosłą rolę z punktu widzenia realizacji zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, w sposób szczegółowy orag wskazał fakty, które uznał za udowodnione oraz dowody na których oparł rozstrzygnięcie.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podsatwie art. 151 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.