IV SA/Wa 2839/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Organizacji Społecznej na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ) w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie nowego przebiegu drogi wojewódzkiej. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące m.in. naruszenia przepisów P.p.s.a. oraz k.p.a., a także kwestionowała sposób rozpatrzenia przez organ odwoławczy zgłoszonych uwag i wniosków, w tym propozycji "wariantu społecznego". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę, był związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w prawomocnym wyroku z dnia 26 sierpnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 51/18. Sąd uznał, że ocena ta, dotycząca m.in. dopuszczalności przedstawienia przez inwestora dwóch wariantów przedsięwzięcia (zamiast trzech) oraz tego, że projektowanie wariantów pozostaje w sferze uprawnień inwestora, nadal obowiązuje, mimo nowelizacji przepisów. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy prawidłowo rozpatrzył uwagi i wnioski zgłoszone przez społeczeństwo, w tym propozycję "wariantu społecznego". Wyjaśniono, że organ działa w granicach wniosku inwestora i nie jest uprawniony do modyfikacji proponowanych wariantów bez jego zgody. Przedstawiony przez społeczeństwo wariant nie został uznany za wystarczający do wykazania wadliwości wariantów proponowanych przez inwestora. Sąd podkreślił, że choć organ ma obowiązek rozpatrzyć uwagi społeczeństwa, nie ma obowiązku ich uwzględniania, jeśli uzna je za niezasadne. W ocenie Sądu, organ wykazał, że wariant preferowany przez inwestora jest jednocześnie najkorzystniejszy dla środowiska, a zaproponowane działania minimalizujące i kompensacyjne są wystarczające. Z uwagi na powyższe, Sąd uznał skargę za bezzasadną i oddalił ją na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wariantowania przedsięwzięć w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zakresu udziału społeczeństwa oraz związania organu wnioskiem inwestora.
Dotyczy specyficznej sytuacji budowy drogi, ale zasady dotyczące wariantowania i udziału społeczeństwa mogą mieć szersze zastosowanie w postępowaniach środowiskowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji jest związany zakresem wniosku inwestora w zakresie proponowanych wariantów przedsięwzięcia, czy też może analizować i uwzględniać warianty zaproponowane przez społeczeństwo lub inne podmioty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ jest związany zakresem wniosku inwestora i nie jest uprawniony do modyfikacji proponowanych wariantów bez zgody inwestora. Społeczeństwo może przedstawiać własne propozycje wariantów, ale służą one jedynie jako środek do wykazania wadliwości wariantów proponowanych przez inwestora.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wcześniejszym wyroku, zgodnie z którym projektowanie wariantów przedsięwzięcia leży w wyłącznych uprawnieniach inwestora. Organ nie może ustalić środowiskowych uwarunkowań dla wariantu innego niż zaproponowany przez inwestora bez jego zgody. Udział społeczeństwa nie nakłada na inwestora obowiązku proponowania wariantów projektowanych przez inne podmioty.
Czy przedstawienie przez inwestora dwóch wariantów przedsięwzięcia (zamiast trzech wymaganych literalnie przez przepis) dyskwalifikuje prawidłowość raportu o oddziaływaniu na środowisko?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dopuszczalne jest przedstawienie dwóch wariantów, jeśli wariant preferowany przez inwestora spełnia jednocześnie kryteria wariantu najkorzystniejszego dla środowiska.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów, że choć przepis literalnie wskazuje na trzy warianty, dopuszczalne jest przedstawienie dwóch, pod warunkiem, że wariant preferowany jest jednocześnie najkorzystniejszy dla środowiska. Nowelizacja przepisów potwierdziła możliwość, że racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska może być tożsamy z wariantem wybranym do realizacji.
Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpatrzył uwagi i wnioski zgłoszone przez społeczeństwo, w tym propozycję "wariantu społecznego"?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy szczegółowo rozważył uwagi i wnioski społeczeństwa, odnosząc się do konkretnych ustaleń raportu i wyjaśniając, dlaczego wybrany przez inwestora wariant jest najbardziej racjonalny.
Uzasadnienie
Organ odwoławczy przedstawił w uzasadnieniu swojej decyzji stanowisko odnośnie do uwag i wniosków społeczeństwa, wyjaśniając, dlaczego proponowany przez inwestora wariant jest korzystniejszy dla środowiska i nie narusza przepisów. Sąd uznał, że organ wykazał, iż wariant preferowany jest najkorzystniejszy dla środowiska, a zaproponowane działania minimalizujące są wystarczające.
Przepisy (18)
Główne
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w prawomocnym wyroku są wiążące dla organów i sądu w tej samej sprawie, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
u.o.o.ś. art. 71 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
u.o.o.ś. art. 66 § ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis wariantów przedsięwzięcia, ze wskazaniem wariantu wybranego do realizacji, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska może być tożsamy z wariantem wybranym do realizacji albo racjonalnym wariantem alternatywnym.
Ustawa z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw art. 15 § ust. 1
Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z wyjątkiem wskazanych przepisów, które stosuje się w brzmieniu nadanym nową ustawą.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.o.ś. art. 80 § ust. 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
u.o.o.ś. art. 29
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Przyznaje przedstawicielom społeczeństwa uprawnienie do składania uwag i wniosków w toku postępowania środowiskowego.
u.o.o.ś. art. 37 § pkt 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Organ ma obowiązek rozpatrzyć zgłoszone uwagi i wnioski.
u.o.o.ś. art. 85 § ust. 2 pkt 1 lit. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach powinno zawierać informacje o tym, jak zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa.
u.o.o.ś. art. 73 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Postępowanie wszczyna się na wniosek podmiotu planującego realizację przedsięwzięcia.
u.o.o.ś. art. 81 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Organ, za zgodą wnioskodawcy, może wskazać w decyzji wariant dopuszczony do realizacji inny niż zaproponowany, lub odmówić zgody na realizację przedsięwzięcia w przypadku braku zgody wnioskodawcy.
u.o.o.ś. art. 66 § ust. 6
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany do działania w celu ochrony praworządności, sprawiedliwości społecznej i interesu strony.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 78 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny materiału dowodowego według własnego przekonania.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymagania dotyczące uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzygnięcia organu odwoławczego (utrzymanie w mocy, uchylenie, zmiana).
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku... • Naruszenie art. 153 P.p.s.a. • Naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. • Niewłaściwe rozpatrzenie "wariantu społecznego" przez organ II instancji. • Wadliwe wariantowanie przedsięwzięcia.
Godne uwagi sformułowania
projektowanie poszczególnych wariantów przedsięwzięcia pozostaje w sferze wyłącznych uprawnień inwestora • organ jest związany zakresem wniosku inwestora i nie jest uprawniony do jego modyfikacji • ocenie nie podlegają warianty, które odzwierciedlają oczekiwania społeczne • wariant preferowany przez inwestora jest jednocześnie wariantem najkorzystniejszym dla środowiska
Skład orzekający
Anna Sidorowska-Ciesielska
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Granatowska
asesor
Marzena Milewska-Karczewska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wariantowania przedsięwzięć w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zakresu udziału społeczeństwa oraz związania organu wnioskiem inwestora."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy drogi, ale zasady dotyczące wariantowania i udziału społeczeństwa mogą mieć szersze zastosowanie w postępowaniach środowiskowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu budowy infrastruktury drogowej i konfliktu między interesem inwestora a oczekiwaniami społecznymi i ochroną środowiska. Pokazuje złożoność procedur administracyjnych i rolę sądów w ich kontroli.
“Droga kontra środowisko: Sąd rozstrzyga spór o "wariant społeczny" w decyzji środowiskowej.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.