IV SA/Wa 2812/19

IV SA/Wa 2812/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-02-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-11-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Sidorowska-Ciesielska /sprawozdawca/
Marzena Milewska-Karczewska /przewodniczący/
Tomasz Wykowski
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
III OSK 3215/21 - Wyrok NSA z 2024-01-23
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1121
art. 64a ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, Sędziowie asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Natalia Berkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2020 r. sprawy ze skargi B.K. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] października 2019 r. [...] w przedmiocie odtworzenia rowu melioracyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] października 2019 r. Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, po rozpatrzeniu odwołania B. K. (dalej: skarżąca), uchylił pkt 3 sentencji decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] lipca 2019 r. i w tym zakresie orzekł o ustaleniu terminu wykonania obowiązku - do 6 miesięcy od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna, a w pozostałej części decyzję organu pierwszej instancji utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy:
Decyzją z [...] lipca 2019 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w punkcie 1 nakazał skarżącej odtworzenie zasypanego, bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, odcinka rowu melioracyjnego R-J2 na działce nr [...] we wsi [...]. W punkcie 2 decyzji organ pierwszej instancji nakazał: odtworzenie zasypanego odcinka rowu wskazanego w pkt 1 w sposób umożliwiający swobodny odpływ wód z gruntów do niego przyległych, w tym z działki nr [...] (pkt 2.1.) oraz rozplantowanie gruntu z tych prac na jego skarpach i terenie przedmiotowej działki lub jego wywiezienia na inną nieruchomość będącą własnością skarżącej (pkt 2.2.). W punkcie 3 decyzji z [...] lipca 2019 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie ustalił termin wykonania obowiązku – 60 dni, od dnia kiedy decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] stałaby się ostateczna. Organ wskazał, że skarżąca jest właścicielką nieruchomości położonej w [...] działka nr [...] (KW [...]). Na tej nieruchomości zlokalizowany jest rów biegnący wzdłuż drogi powiatowej. Przedmiotowy rów jest urządzeniem melioracji wodnych szczegółowych. Rów ten, oznaczony jest jako R-J2, wykonany został w 1984 r. w ramach inwestycji melioracyjnej pn. "[...]" objęty jest działalnością Gminnej Spółki Wodnej w [...]. Jest on odbiornikiem wód drenarskich z działek nr [...],[...] i [...] (działy drenarskie nr [...] i [...]) oraz korzystnie oddziałuje na działkę nr [...] (dowód: karty nr 18-19). Został on wykonany na działkach, które obecnie posiadają numery [...],[...],[...] i [...], do granicy z działką nr [...], w granicy której wykonano mnich Nr 1 MN-1, a na której między innymi zlokalizowany jest obiekt stawowy M. S.. Fakt zasypania odcinka rowu R-J2 na działce nr [...] nie budzi wątpliwości, o czym świadczą ustalenia z oględzin terenowych przeprowadzonych przez pracowników Zarządu Zlewni w [...] z [...] maja 2019 r., w których udział wzięły strony postępowania. Podczas oględzin ustalono, iż odcinek rowu R-J2 został zasypany na całej długości działki [...] bez uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Zasypanie rowu jest likwidacją urządzenia wodnego, do której to czynności stosuje się przepisy o wykonaniu urządzeń wodnych, co oznacza, iż zasypanie odcinka rowu wymagało uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Stosownie bowiem do art. 122 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 1121), pozwolenie wodnoprawne jest wymagane między innymi na wykonanie urządzeń wodnych. Pojęcie urządzeń wodnych określają przepisy art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. a Prawa wodnego z 2001 r. Skoro likwidacja części rowu R-J2 została wykonana bez wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego, to w sprawie mają zastosowanie przepisy art. 64a Prawa wodnego z 2001 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] PGW WP wskazał, że Starosta [...] pismem z [...] maja 2018 r. poinformował stronę o przysługującym jej prawie do legalizacji zlikwidowanej (zasypanej) części rowu melioracyjnego, z którego to prawa skarżąca nie skorzystała.
Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, podzielając stanowiska organu pierwszej instancji, co do konieczności odtworzenia rowu, wskazał, że z dniem 1 stycznia 2018 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, zgodnie z którą starostowie oraz marszałkowie województw utracili kompetencje do wydawania pozwoleń wodnoprawnych, a także zniesiony został Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej. W myśl art. 545 ust. 4 tej ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z zakresu pozwoleń wodnoprawnych stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego jest Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. W związku z powyższym organem właściwym do rozpatrzenia przedmiotowego odwołania jest Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Zgodnie z ustawą z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne (Dz.U. 1974 nr 38 poz. 230) obowiązującą do 31 grudnia 2001 r., pod rządami której miała miejsce budowa spornego rowu melioracyjnego R-J2, wykonanego w ramach inwestycji melioracyjnej pod nazwą "[...]" w roku 1984, rowy stanowiące sztuczne cieki wodne odwadniające i nawadniające kwalifikowano, jako urządzenie melioracji wodnej szczegółowej (art. 91 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 24 października z 1974 r.). Na podstawie § 1 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 11 marca 1985 r. w sprawie rodzajów szczególnego korzystania z wód oraz wykonywania i eksploatacji urządzeń wodnych nie wymagających pozwolenia wodnoprawnego (Dz. U. z 1985 r. nr 13 poz. 55 ze zm.), wykonanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, do których zaliczają się rowy melioracyjne zwolnione było z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Organ wyjaśnia, że w okresie obwiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 11 marca 1985 r. budowa rowów melioracyjnych nie wymagała uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. W aktach sprawy znajduje się mapa melioracji, której użyto do kolaudacji (datowana na 12 grudnia 1985 r.). Rów melioracyjny R-J2 wykonany został przez Wojewódzki Zarząd Inwestycji Rolniczych w [...] z siedzibą w [...] w ramach inwestycji melioracyjnej obiektu "[...]" w 1984 r. i figuruje w Ewidencji wód, urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów i objęty jest działalnością Gminnej Spółki Wodnej w [...]. Oznacza to, że zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne obowiązek utrzymywania urządzeń melioracji wodnych objętych działalnością spółki wodnej, należy właśnie do tej spółki. W aktach sprawy znajduje się pismo Związku Spółek Wodnych Biuro Zarządu w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., w którym to informuje, że inwestycja melioracyjna obiektu "[...]" objęta jest działalnością Gminnej Spółki Wodnej w [...], do której to spółki od 1988 r. opłacane są składki pieniężne z obszaru odziaływania rowu melioracyjnego R-J2. Prawidłowy system drenażu pól umożliwia zabezpieczenie terenów o zróżnicowanych warunkach geologicznych i hydrogeologicznych, dzięki czemu wzrasta jego skuteczność i niezawodność podczas długoletniej eksploatacji. Nieprzerwana sieć rowów melioracji szczegółowej jest konieczna, aby uzyskać satysfakcjonujące efekty przeprowadzanej melioracji pola. Prawidłowa praca systemu drenażowego została zaburzona poprzez zasypanie rowu R-J2, który jest odbiornikiem wód drenarskich z działów drenarskich nr [...] i [...]. W tej sprawie pierwszeństwo ma Prawo wodnego w odniesieniu do urządzeń wodnych przed Prawem budowlanym, która to wynika z zapisów określonych w art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlanego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 z późn. zm.). Zastosowanie zwrotu "w szczególności" wskazuje, że ustawodawca wymienił w sposób przykładowy trzy akty prawne rangi ustawowej, których regulacji prawo budowlane nie narusza. Zasada określona w art. 2 ust. 2 Prawa budowlanego odnosi się do każdej ustawy odrębnej, która reguluje sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych odmiennie aniżeli prawo budowlane. Przepisy odrębne korzystają z pierwszeństwa zastosowania przed prawem budowlanym, zastępując jego regulację. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 9 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, wykonanie urządzenia melioracji wodnej szczegółowej co do zasady podlegało zgłoszeniu budowlanemu. Jednakże przywołany przez skarżącą artykuł Prawa budowlanego wyraźnie stanowi o wykonywaniu i przebudowie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych. Natomiast, jak sama skarżąca napisała w odwołaniu, na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 9 Prawa budowlanego, wykonała (tu: zasypała) urządzenie melioracji wodnej szczegółowej. Zasypanie rowu jest likwidacją urządzenia wodnego, do której to czynności przepisy o wykonaniu urządzeń wodnych stosuje się odpowiednio. Przepis art. 64a Prawa wodnego wskazuje wprost, że jeżeli urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo zgłoszenia, właściciel tego urządzenia może wystąpić z wnioskiem o jego legalizację. Legalizacja urządzenia wodnego następuje w drodze decyzji, jeżeli lokalizacja tego urządzenia nie narusza ustaleń i wymagań wskazanych w art. 64a ust. 2 oraz jest zgodna z art. 63, przy czym na właściciela będzie nałożony jednocześnie obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej. Skarżąca do tej pory nie wyraziła chęci zalegalizowania robót przez nią wykonanych i nie złożyła stosownego wniosku o legalizację. Co do zasady, właściciel nieruchomości gruntowej jest właścicielem zlokalizowanych na niej urządzeń wodnych (art. 47, art. 48 i art. 50 K.c.). Z tym, że w odniesieniu do urządzeń wodnych o charakterze liniowym, czy też położonych na kilku działkach, właściciele gruntów, na których jest zlokalizowane, są właścicielami tych części, które położone są na ich nieruchomości i w tym zakresie zobowiązani są do utrzymywania części urządzenia stanowiących ich własność. Orzeczony w decyzji nakaz przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego lub likwidacji szkód może być wykonany dobrowolnie lub w drodze zastosowania postępowania egzekucyjnego w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ odwoławczy po dokonaniu analizy przesłanego materiału dowodowego stwierdził, że niezbędnym jest utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji oraz wyznaczenie nowego terminu realizacji prac nakazanych decyzją z [...] lipca 2019 r. i jako nowy termin wykonania obowiązku wskazał do 6 miesięcy od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna. Wydłużony czas realizacji prac spowodowany jest przypadającymi na ten czas niekorzystnymi porami roku, jakimi są jesień i zima. Natomiast należy mieć szczególnie na uwadze zadanie, jakie na wiosnę pełni system melioracyjny. W przypadku rowów melioracyjnych jest to regulacja stosunków wodnych i w efekcie polepszenie zdolności produkcyjnej gleby i ułatwienie jej uprawy oraz ochrona użytków rolnych przed degradacją oraz powodzią.
B. K. wniosła skargę na decyzję z [...] października 2019 r. Skarżąca zarzuciła, że Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wydał zaskarżoną decyzję między innymi na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz pkt 2 K.p.a. Wskazana podstawa prawna decyzji organu II instancji jest wadliwa. Organ odwoławczy wydaje decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. albo na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Organ odwoławczy powinien zatem dokonać wyboru, a nie wydawać decyzji w oparciu o oba przepisy prawne. Ponadto skarżąca podniosła, że punkt I. sentencji wskazujący termin wykonania obowiązku: "do 6 miesięcy od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna''' jest dla skarżącej całkowicie niezrozumiały. Zapis ten poddaje pod wątpliwość ostateczność zaskarżonej decyzji z [...] października 2019 r., co jest sprzeczne z art. 16 § 1 K.p.a. Skarżąca zarzuciła, że pouczenie decyzji Prezesa PGW Wody Polskie o treści: "Od niniejszej decyzji skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw (...) w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji." jest błędne. Zgodnie z art. 64a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) sprzeciw przysługuje od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., a takiej decyzji (opartej o tę podstawę prawną) Prezes PGW Wody Polskie przecież nie wydał. Zdaniem skarżącej, Prezes PGW Wody Polskie naruszył w sposób rażący przepis art. 107 § 3 K.p.a. nie dokonując najważniejszej czynności tj. nie dokonując oceny działania Starosty [...], po dokonaniu zgłoszenia zamiaru wykonania prac ziemnych (robót) polegających na zasypaniu części rowu R-J2 w granicach działki nr [...] będącej własnością skarżącej - podanie z dnia [...] lutego 2917 r. Kwestia tej oceny jest kluczowa w przedmiotowej sprawie. Organy orzekające w sprawie błędnie ustaliły stan faktyczny twierdząc, że skarżąca samowolnie dokonała zasypania odcinka rowu, gdy tymczasem dowody jednoznacznie wskazują na legalność działań skarżącej i wadliwość działania Starosty [...] (organu właściwego w zakresie Prawa budowlanego, jak i w zakresie Prawa wodnego).
Skarżąca podniosła, że podaniem z [...] lutego 2017 r. zgłosiła Staroście [...] zamiar wykonania prac ziemnych (robót) polegających na zasypaniu części rowu R-J2 w granicach działki nr [...] będącej jej własnością. Podanie to wpłynęło do organu w dniu [...] lutego 2017 r. W odpowiedzi na to zgłoszenie Starosta [...] przesłał skarżącej pismo znak: [...] datowane na [...] stycznia 2017 r. (data zawiera oczywistą omyłkę skoro zgłoszenie nastąpiło w dniu [...] lutego 2017 r., która do tej pory nie została sprostowana), w którym stwierdził, iż: "nie może Pani przystąpić do wykonania prac ziemnych polegających na zasypaniu odcinka przedmiotowego rowu, bez narażenia się sankcje administracyjno-karne określone w ustawach Prawo wodne i Prawo budowlane". Skarżąca dokonała analizy pisma Starosty i uznała, że pomimo nie posiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 K.p.a., jest ono w istocie decyzją, o której mowa w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego i dlatego też wniosła odwołanie do Wojewody [...]. Organ właściwy do prowadzenia postępowania w sprawie jest bezwzględnie związany wolą strony, nie może zatem zmienić treści żądania strony. Nie jest rzeczą organu decydować za stronę, czym jest pismo przez nią złożone. Jeżeli treść żądania strony nie jest jasna, może jedynie wezwać do jej określenia, aby sprawie nadać właściwy bieg. W niniejszej sprawie treść podania była jasna i jednoznaczna, a zatem Starosta [...] nie powinien mieć żadnych problemów z jej prawidłowym załatwieniem.
Skarżąca podniosła, że została pozbawiona czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Przed wydaniem decyzji organ nie umożliwił jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie nie wskazał żadnego tytułu prawnego Spółki Wodnej do owego rowu. Stwierdzenie, że w aktach sprawy znajduje się "pismo Związku Spółek Wodnych Biuro Zarządu w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., znak: [...], w którym to informuje, że inwestycja melioracyjna obiektu "[...]" objęta jest działalnością Gminnej Spółki Wodnej w [...], do której to spółki od 1988 roku opłacane są składki pieniężne z obszaru oddziaływania rowu melioracyjnego R-J2." nie wskazuje na żaden tytuł prawny, ani też nie wyjaśnia na jakiej podstawie ów rów objęty jest działalnością Spółki. To, że sama Spółka przypisuje sobie jakieś prawa wcale nie musi oznaczać, że taki jest w istocie stan prawny. Rów jest "odbiornikiem wód drenarskich z działek nr [...],[...] i [...], a to oznacza, że rów ten nie został wykonany w celu odbioru wód z prywatnych, nielegalnie wybudowanych stawów M. S. usytuowanych na działkach nr [...] i [...]. Zgłoszenie budowy z dnia [...] marca 2014 r. dotyczyło tylko i wyłącznie działki nr [...]. W ocenie skarżącej, duży staw usytuowany na działkach nr [...] i [...] jest połączony ze stawem na działce nr [...]. Przez ten staw wody są spuszczane do rowu melioracyjnego usytuowanego na działce skarżącej nr [...], które powodują zalewanie jej nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Z dniem 1 stycznia 2018 r. weszła w życie ustawa z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, która uchyliła dotychczas obowiązującą ustawę Prawo wodne z 2001 r. (art. 573 Prawa wodnego z 2017 r.). Jak wynika z akt sprawy, i nie jest kwestionowane, postępowanie dotyczące likwidacji odcinak rowu melioracyjnego R-J2 zostało wszczęte w 2017 r., a zatem jeszcze podczas obowiązywania ustawy Prawo wodne z 2001 r. W konsekwencji organem właściwym do rozpatrzenia odwołania był Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie.
Nietrafny jest zarzut skargi dotyczący tego, że organ odwoławczy podał wadliwą podstawę swojej decyzji (art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a.). Zaskarżoną decyzją organ w punkcie pierwszym uchylił pkt 3 sentencji decyzji z [...] lipca 2019 r. i w tym zakresie orzekł o "ustaleniu terminu wykonania obowiązku - do 6 miesięcy od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna", a w punkcie drugim w pozostałej części utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W ocenie Sądu, sam fakt użycia spójnika "albo" nie przesądza o niemożliwości zawarcia w jednej decyzji rozstrzygnięć przewidzianych w art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. Możliwość zastosowania takiego rozstrzygnięcia zdeterminowana jest okolicznościami danej sprawy, w tym przede wszystkim treścią kontrolowanej decyzji. W przypadku decyzji wielopunktowej zachodzi niekiedy wręcz konieczność wydania odmiennych rozstrzygnięć co do poszczególnych punktów decyzji (por. np. wyrok NSA z 27 kwietnia 2006 r., I OSK 1317/05; wyrok NSA z dnia 5 listopada 2015 r., I OSK 827/14; wyrok WSA w Warszawie z 29 stycznia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1881/15, B. Adamiak, [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2019, wyd. 16, Legalis, teza 9 do art. 138). Uchodzi również uwadze skarżącego, że w teorii prawa wskazuje się trafnie, że spójnik "albo" nie zawsze musi oznaczać alternatywę rozłączną (por. np. A.Tałasiewicz, M.Tałasiewicz, M. Potyrała, Klątwa koniunkcji, Państwo i Prawo 2014, z. 4, s. 55). W każdym razie odwołanie się do jednego ze sposobów rozumienia danego spójnika w logice formalnej nie zwalania od przeprowadzenia wnikliwej wykładni danej normy prawnej, w tym z zastosowaniem argumentów natury systemowej, celowościowej i funkcjonalnej. W przypadku art. 138 k.p.a. istotnym jest w szczególności, aby decyzja organu II instancji była jednoznaczna i nie rodziła wątpliwości, że sprawa administracyjna pozostaje niezałatwiona w jakimkolwiek fragmencie. Tym samym prawidłowo organ odwoławczy w części uchylił decyzję organu pierwszej instancji i orzekł w tym zakresie, a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Tak sformułowana decyzja nie pozostawia wątpliwości, co do treści rozstrzygnięcia.
Niezasadny jest podniesiony w skardze zarzut dotyczący wadliwego sformułowania terminu wykonania obowiązku "do 6 miesięcy od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna". Stosownie do art. 16 § 1 K.p.a. ostateczna jest taka decyzja, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Oznacza to, że zaskarżona decyzja Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (decyzja organu odwoławczego) jest decyzją ostateczną. Nie ma podstaw do twierdzenia, że wskazany w pkt I decyzji termin podważa ostateczność zaskarżonej decyzji.
Nie może również odnieść skutku zarzut związany z wadliwym pouczeniem skarżącej o środkach zaskarżenia od decyzji z [...] października 2019 r. Jakkolwiek w istocie organ odwoławczy błędnie pouczył skarżącą o tym, że od zaskarżonej decyzji przysługuje sprzeciw, a nie skarga, jednakże nie podważa to prawidłowości zaskarżonej decyzji. Należy zwrócić uwagę, że na skutek tego błędnego pouczenia, skarżąca nie poniosła negatywnych skutków działania organów. Skarżąca wniosła w terminie skargę, w której podniosła szereg zarzutów dotyczących tej decyzji. Zarzuty te podlegają ocenie Sądu w tej sprawie. Skarżąca nie wskazała, w jaki sposób błędne pouczenie organu, wpłynęło na wynik sprawy lub na jej prawa i obowiązki. Należy podkreślić, że podstawą uwzględnienia skargi jest naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a nie każde naruszenie przepisów postępowania. W konsekwencji, zdaniem Sądu, błędne pouczenie o środku zaskarżenia, zawarte w zaskarżonej decyzji nie ma bezpośredniego znaczenia w sprawie.
Nie doszło także do naruszenia prawa skarżącej do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Odnosząc się do tego zarzutu, należy jeszcze raz podkreślić, że podstawą uwzględnienia skargi jest naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a nie każde naruszenie przepisów postępowania. W ocenie Sądu, nie można dopatrzyć się takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby znacząco wpłynąć na wynik sprawy. Skarżąca w toku postępowania była informowana o prowadzonych przez organ czynnościach, była również wzywana do udziału w oględzinach i brała w nich udział, składała środki odwoławcze oraz była informowana o przeprowadzeniu dowodu. W toku postępowania, w tym przed organem pierwszej instancji, skarżąca miała możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Okoliczność, że organ odwoławczy przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie poinformował skarżącej o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań nie wpływa na zmianę rozstrzygnięcia w tej sprawie. Skarżąca nie wykazała bowiem w jaki sposób to naruszenia miało wpływ na wynik sprawy. Należy zwrócić uwagę, że w toku postepowania odwoławczego nie pojawiły się żadne nowe istotne okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Zaskarżoną decyzją prawidłowo zobowiązano skarżącą do odtworzenia fragmentu rowu melioracyjnego. Rów melioracyjny jest urządzeniem wodnym w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. a Prawa wodnego z 2001 r. Tym samym zasypanie rowu jest likwidacją urządzenia wodnego, do której to czynności stosuje się odpowiednio przepisy o wykonaniu urządzeń wodnych stosownie do art. 9 ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego z 2001 r. Organ obu instancji ustaliły, że sporny rowów melioracyjny R-J2, wykonany został legalnie w ramach inwestycji melioracyjnej pod nazwą "[...]" w roku 1984, objętej jest działalnością Gminnej Spółki Wodnej w [...], do której to spółki od 1988 r. opłacane są składki pieniężne z obszaru odziaływania rowu melioracyjnego R-J2. Prawidłowa praca systemu drenażowego została zaburzona poprzez zasypanie rowu R-J2, który jest odbiornikiem wód drenarskich z działów drenarskich nr [...] i [...]. Skoro zatem likwidacja części rowu melioracyjnego R-J2 została wykonana bez wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego, to w tej sprawie mają zastosowanie przepisy art. 64a Prawa wodnego z 2001 r. Stosownie do art. 64a ust. 1 w związku z art. 9 ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego z 2001 r., jeżeli urządzenie wodne zostało zlikwidowane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, wówczas jego właściciel może wystąpić o legalizację takiej likwidacji urządzenia. Skarżąca nie skorzystała z tej możliwości. W konsekwencji zasadnie organy administracji, nałożyły na skarżącą w drodze decyzji obowiązek odtworzenia zsypanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego odcinka rowu melioracyjnego R-J2 na działce nr [...], ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku, stosownie do art. 64a ust. 5 Prawa wodnego z 2001 r.
Nie ma podstaw do przyjęcia, że Prezes PGW Wody Polskie naruszył w sposób rażący, przepis art. 107 § 3 k.p.a. ponieważ nie dokonał oceny działania Starosty [...] po dokonaniu zgłoszenia zamiaru wykonania prac ziemnych (robót) polegających na zasypaniu części rowu R-J2 w granicach działki nr [...] będącej własnością skarżącej - podanie z dnia [...] lutego 2017 r. Wbrew twierdzeniom skarżącej organ dokonał takiej oceny, tyle że uznał, iż pismo to nie miało wpływu na prowadzone postępowanie na podstawie art. 64a Prawa wodnego z 2001 r.
Należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że na zmianę rozstrzygnięcia w tej sprawie nie wpływa powoływanie się przez skarżącą na pismo z [...] lutego 2017 r., które w jej ocenie stanowi zgłoszenie organowi architektoniczno-budowlanemu (Staroście [...]) zamiaru prowadzenia robót budowlanych, o którym mowa w art. 30 Prawa budowlanego. W tej sprawie wyjaśnienia wymaga kwestia relacji pomiędzy przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) a przepisami ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r. poz. 469 ze zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 2 Prawa budowlanego przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów odrębnych, a w szczególności prawa wodnego - w odniesieniu do urządzeń wodnych. Z przepisu art. 62 ust. 2 Prawa wodnego wynika natomiast, że przepisy art. 63-66 (dotyczące budownictwa wodnego) nie naruszają przepisów ustawy - Prawo budowlane. Na tle powołanych przepisów tych dwóch ustaw w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że w stosunku do urządzeń wodnych, zdefiniowanych w art. 9 ust. 1 pkt 19 Prawa wodnego z 2001 r., stosuje się łącznie przepisy obu wskazanych wyżej ustaw. Oznacza to, że, przy braku szczególnych zwolnień, wykonanie urządzenia wodnego będzie wymagało uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, a następnie uzyskania pozwolenia na budowę (albo dokonania zgłoszenia) (zob. Z. Niewiadomski, [w:] Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2011, s. 30, M. Kałużny, Prawo wodne. Komentarz, Warszawa 2012, s. 254, W. Piątek [w:] Prawo budowlane. Komentarz pod red. A Glinieckiego, Wyd. 2, Warszawa 2014, s. 27, wyroki NSA: z dnia 23 sierpnia 2013 r., II OSK 800/12, z dnia 7 lutego 2012 r., II OSK 2227/10, z dnia 22 października 2010 r., II OSK 1654/09, z 16 stycznia 2009 r., II OSK 1874/07, z dnia 30 listopada 2005 r., OSK 1604/04, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepisów art. 2 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego i art. 62 ust. 2 Prawa wodnego wyznaczających wzajemne relacje między tymi ustawami, nie można tak rozumieć, że powstają pewne obszary w zakresie regulacji Prawa wodnego, które przestają podlegać organom właściwym do wydawania pozwolenia wodnoprawnego z racji powoływania się na przepisy Prawa budowlanego. Nie ma podstaw do przyjęcia, że skoro rów jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, to przestaje być urządzeniem wodnym zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 19 Prawa wodnego i w związku z tym w tym zakresie wszystkie kompetencje przejmują organy administracji architektoniczno-budowlanej i organy nadzoru budowlanego wynikające z Prawa budowlanego i nie ma podstaw do prowadzenia postępowania w oparciu o przepisy Prawa wodnego z 2001 r. (art. 64a). W konsekwencji okoliczność, czy skarżąca dokonała skutecznego zgłoszenia w świetle Prawa budowlanego, nie ma wpływu na wynik tej sprawy. Nawet skuteczne zgłoszenie zamiaru likwidacji urządzenia wodnego (zasypania odcinka rowu melioracyjnego R-J2 na działce nr [...]) w świetle Prawa budowlanego, nie zwalniałoby skarżącej z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na zasypanie odcinka tego rowu melioracyjnego. W konsekwencji prawidłowo organy obu instancji wskazały, że wystąpienie przez skarżącą do Starosty [...] z pismem z [...] lutego 2017 r. nie prowadziło do tego, że skarżąca mogła dokonać likwidacji urządzenia wodnego (zasypania odcinka rowu melioracyjnego R-J2 na działce nr [...]) bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego w świetle przepisów Prawa wodnego z 2001 r. Trudno przyjąć, że jeżeli inwestor zlikwidował budowlę, będącą równocześnie urządzeniem wodnym bez wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego, to organy właściwe w sprawie legalizacji likwidacji urządzenia wodnego w trybie art. 64 a Prawa wodnego nie mają kompetencji do prowadzenia postępowania w tym trybie, ponieważ inwestor w jego ocenie dokonał skutecznego zgłoszenia robót budowlanych na podstawie art. 30 Prawa budowlanego. Nie ma podstaw prawnych, aby twierdzić, że zgłoszenie z [...] lutego 2017 r. dotyczące zasypania rowu melioracyjnego otworzyło przed skarżącą prawo do zrealizowania tych robót w świetle Prawa wodnego.
Należy zwrócić także uwagę, że w odpowiedzi na pismo skarżącej z [...] lutego 2017 r. dotyczące zamiaru zasypania części rowu, Starosta [...] poinformował skarżącą (pismo Starosty nr [...] - k. 29 akt administracyjnych), że likwidacja urządzenia wodnego, jakim jest rów melioracyjny R-J2 możliwa jest tylko i wyłącznie po uzyskaniu stosownego pozwolenia wodnoprawnego, wskazując jednocześnie na podstawę prawną tego stanowiska. Ponadto organ ten poinformował skarżącą, że po uzyskaniu stosownego pozwolenia wodnoprawnego na likwidację odcinka rowu na inwestorze ciąży obowiązek dokonania zgłoszenia.
Powołany przez skarżącą wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 12 września 2019 r., sygn. akt II SA/Po 677/19 nie podważa prawidłowości stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Wyrok ten dotyczy charakteru prawnego pisma Starosty nr [...] i jego znaczenia prawnego w świetle Prawa budowlanego. Tym samym nie ma wpływu na wynik postępowania prowadzonego w oparciu o przepisy Prawa wodnego z 2001 r.
Podnoszona przez skarżącą kwestia legalności wybudowania stawów M. S. usytuowanych na działkach nr [...] i [...] i sposobu ich użytkowania nie jest przedmiotem tego postępowania i nie ma znaczenia w tej sprawie.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.