IV SA/WA 2745/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi K. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty P. odmawiającą wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Skarżący chciał ujawnić się jako samoistny posiadacz części działki nr [...] oraz zmienić jej użytek z 'dr' na użytek przylegający. Organy administracji odmówiły, argumentując, że ewidencja gruntów ma charakter rejestrowy i nie rozstrzyga sporów o prawa do nieruchomości, a wnioskodawca nie wykazał samoistnego posiadania. Kluczowe dla rozstrzygnięcia były ustalenia sądu powszechnego w postępowaniu o zasiedzenie, który uznał, że działka nr [...] od lat stanowiła drogę powszechnego użytku i nie można mówić o posiadaniu właścicielskim. Wojewódzki Sąd Administracyjny, kontrolując legalność zaskarżonych decyzji, uznał, że organy prawidłowo odmówiły wprowadzenia zmian, ponieważ skarżący nie wykazał przymiotu samoistnego posiadacza. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a ewidencja gruntów ma jedynie odzwierciedlać istniejący stan prawny, a nie go tworzyć. W konsekwencji, skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUgruntowana interpretacja charakteru ewidencji gruntów i budynków jako rejestru, a nie aktu tworzącego prawa, oraz konieczność udowodnienia przez wnioskodawcę przymiotu samoistnego posiadacza.
Dotyczy specyficznej sytuacji spornej działki ewidencyjnej, której status prawny jest nieuregulowany, a która jednocześnie stanowi drogę publiczną.
Zagadnienia prawne (3)
Czy osoba domagająca się ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków jako samoistny posiadacz musi wykazać ten przymiot w sposób niebudzący wątpliwości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wnioskodawca musi udowodnić swoje uprawnienia do złożenia wniosku o aktualizację ewidencji, w tym przymiot samoistnego posiadacza.
Uzasadnienie
Ewidencja gruntów ma charakter rejestrowy i nie rozstrzyga sporów o prawa do nieruchomości. Osoba domagająca się zmian musi wykazać podstawę prawną swojego żądania, a ciężar dowodu spoczywa na niej.
Jaki jest charakter prawny ewidencji gruntów i budynków i jakie są kompetencje organów ewidencyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ewidencja gruntów i budynków jest systemem informacyjnym gromadzącym dane o nieruchomościach, ich właścicielach i innych podmiotach władających. Organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania sporów o prawa do nieruchomości, a jedynie do ujawniania faktów oczywistych i wprowadzania zmian na podstawie udokumentowanych dowodów.
Uzasadnienie
Ewidencja ma charakter deklaratoryjny, nie konstytutywny. Jej celem jest odzwierciedlanie stanu prawnego, a nie jego tworzenie. Aktualizacja następuje na podstawie dokumentów ustalonych w innych postępowaniach.
Czy ustalenia sądu powszechnego w sprawie o zasiedzenie mogą stanowić podstawę do oceny samoistności posiadania w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ewidencji gruntów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ustalenia sądu powszechnego dotyczące charakteru posiadania mogą być wiążące dla organów administracji w postępowaniu ewidencyjnym, jeśli dotyczą tej samej nieruchomości i tego samego okresu.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny podzielił ustalenia sądu powszechnego, który negował samoistność posiadania skarżącego, uznając działkę za drogę powszechnego użytku. Te ustalenia były wystarczające do odmowy uwzględnienia wniosku o wpis do ewidencji.
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.g.i.k. art. 2 § ust. 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Definicja i cel ewidencji gruntów i budynków.
p.g.i.k. art. 20 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Podmioty uprawnione do wnioskowania o aktualizację danych.
p.g.i.k. art. 24 § ust. 2a
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Aktualizacja danych w ewidencji gruntów i budynków.
p.g.i.k. art. 24 § ust. 2a pkt 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Aktualizacja na wniosek samoistnego posiadacza.
rozporządzenie art. 44 § pkt 2
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności.
rozporządzenie art. 45 § ust. 1 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Aktualizacja poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian, w tym eliminowanie danych błędnych.
Pomocnicze
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Definicja samoistnego posiadania.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i dochodzenia do przekonania.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena materiału dowodowego przez organ.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
Dekret z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej
Podstawa nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa.
u.d.p.
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Kategorie dróg publicznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie wykazał przymiotu samoistnego posiadacza spornej działki. • Ewidencja gruntów ma charakter rejestrowy i nie rozstrzyga sporów o prawa do nieruchomości. • Ustalenia sądu powszechnego w sprawie zasiedzenia negujące samoistność posiadania są wiążące dla oceny wniosku o wpis do ewidencji. • Ciężar dowodu wykazania podstaw do aktualizacji ewidencji spoczywa na wnioskodawcy.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez odmowę wpisu skarżącego jako posiadacza samoistnego. • Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez utrzymanie w mocy wpisu Gminy P. jako władającego. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego i pominięcie ustaleń z oględzin. • Naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej decyzji.
Godne uwagi sformułowania
Ewidencja gruntów i budynków jest systemem informacyjnym zapewniającym gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju informacji o gruntach budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. • Dane powyższe gromadzone są w systemie w drodze rejestracji stanów prawnych ustalonych w innym trybie lub przez inne organy orzekające. • Rejestr ewidencji gruntów jest odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości, ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej. • Organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania tego rodzaju kwestii, lecz jedynie do zbadania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadnym jest dokonanie zmian istniejących w ewidencji wpisów. • Techniczny charakter ewidencji powoduje, że osoba kwestionująca jej zapisy nie może doprowadzić do modyfikacji stanu prawnego nieruchomości poprzez wprowadzenie zmian w ewidencji, a dopiero zmiana tego stanu w innym przewidzianym przez prawo trybie powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków. • Podmiot figurujący w ewidencji korzysta bowiem z domniemania prawdziwości ujawnionego wpisu, dopóki na podstawie skutecznie złożonego i popartego odpowiednio wniosku nie nastąpi aktualizacja ewidencji.
Skład orzekający
Grzegorz Rząsa
przewodniczący
Paweł Dańczak
sprawozdawca
Tomasz Wykowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja charakteru ewidencji gruntów i budynków jako rejestru, a nie aktu tworzącego prawa, oraz konieczność udowodnienia przez wnioskodawcę przymiotu samoistnego posiadacza."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spornej działki ewidencyjnej, której status prawny jest nieuregulowany, a która jednocześnie stanowi drogę publiczną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje złożoność prawną związaną z ewidencją gruntów i budynków oraz znaczenie ustaleń sądów powszechnych dla postępowań administracyjnych. Jest to typowa, ale ważna dla praktyków sprawa.
“Ewidencja gruntów: czy sąd powszechny decyduje o wpisie do rejestru?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.