IV SA/WA 2731/20

IV SA/Wa 2731/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-04-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-12-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jarosław Łuczaj
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec /przewodniczący/
Tomasz Wykowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
III OSK 6153/21 - Wyrok NSA z 2025-03-06
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1396
art. 276 ust 1 pkt 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Łuczaj Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 14 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi [...] sp. j. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia opłaty za korzystanie ze środowiska oddala skargę.
Uzasadnienie
I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją" albo "decyzją odwoławczą") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej "SKO" albo "Organ"), po rozpatrzeniu odwołania spółki A. Sp. j. (dalej "Skarżąca"), reprezentowanej przez r. pr. P. O. od decyzji Marszałka Województwa [...] (dalej "Marszałka") nr [...] z dnia [...] października 2018 r., znak: [...], którą to decyzją Marszałek:
1) wymierzył Skarżącej opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu wprowadzania gazów i pyłów do powietrza za 2017 r., której wysokość stanowi różnicę pomiędzy należną opłatą, a opłatą wynikającą z przedłożonego w dniu 5 kwietnia 2018 r. "Wykazu zawierającego zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat za 2017 r. w kwocie: 88 410.00;
2) zobowiązał Skarżącą do wpłaty ww. kwoty wraz z odsetkami na rachunek bankowy Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] w W.;
- orzekł o utrzymaniu decyzji Marszałka w mocy.
II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez SKO zaskarżonej obecnie decyzji odwoławczej, przedstawia się następująco:
1. Decyzją z dnia [...] października 2018 r. Marszałek , działając na podstawie art. 273 ust. I pkt 1. art. 274 ust. 1 pkt 1. art. 276 ust. 1, art. 277 ust. 1, art. 281 ust. 1, art. 284 ust. 1, art. 285 ust. 1 i ust. 2, art. 286 ust. 1, art, 287 ust. 1 pkt 1, art. 288 ust. 1 pkt 2 oraz art. 292 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2018 r.. poz. 799 ze zm.), dalej "p.o.ś.", w związku z art. 60a ust.1 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1271 ze zm.), wymierzył Skarżącej opłatę za korzystanie ze środowiska z tytułu wprowadzania gazów i pyłów do powietrza za 2017 r., której wysokość stanowiła różnicę pomiędzy należną opłatą, a opłatą wynikającą z przedłożonego w dniu 5 kwietnia 2018 r. "Wykazu zawierającego zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat" za 2017 r. w kwocie: 88 410.00 (słownie: osiemdziesiąt osiem tysięcy czterysta dziesięć zł zero gr)(pkt 1) oraz zobowiązał A. Sp. j. do wpłaty ww. kwoty wraz z odsetkami na rachunek bankowy Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] w W. (pkt II).
2. Pismem z dnia 6 listopada 2018 r. Pełnomocnik Skarżącej wniósł do SKO odwołanie od decyzji Marszałka, podnosząc, że w toku postępowania organ I instancji naruszył art.7 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia czynności niezbędnych do załatwienia sprawy, a także art. 80 w związku za art. 77 ust.1 k.p.a. poprzez błędną i dowolna ocenę dowodów, wykraczającą poza zakres przyznanej organowi administracji publicznej swobody. Ponadto w ocenie Pełnomocnika Marszałek naruszył art.8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie przedmiotowego postępowania w sposób rażąco sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej. Orzekając w sprawie, Marszałek pominął bowiem fakt, że wyłączną przyczyną niewydania decyzji w przedmiocie pozwolenia zintegrowanego w terminie określonym w art. 209 ust.2 p.o.ś. było wadliwe zastosowanie przez tenże organ art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1936) oraz art. 218 ust. 4 pkt 1 p.o.ś. , co doprowadziło do nieuzasadnionego wezwania Skarżącej do uzupełnienia wniosku i w konsekwencji tego do zbędnej zwłoki prowadzonego postępowania. Poza tym Marszałek naruszył art. 276 ust. 1, art. 288 ust. I pkt 2 oraz art. 292 pkt 1 p.o.ś., poprzez ich zastosowanie pomimo tego, że wyłączną przyczyną korzystania przez Skarżącą ze środowiska w spornym okresie bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego było pozostawanie przez organ I instancji w daleko idącej zwłoce w rozpoznaniu złożonego przez Skarżącą w dniu 20 lipca 2016 r. wniosku, spowodowane stosowaniem wskazanych w pkt 3 powyżej przepisów, które z uwagi na dyspozycję przepisów intertemporalnych nie powinny znajdować zastosowania, brak jest więc podstaw, aby Skarżąca ponosiła negatywne konsekwencje prawne nieumiejętnego stosowania przez organ I instancji art. 6 ust. 2 ww. ustawy zmieniającej. Oprócz tego w ocenie Pełnomocnika Skarżącej Marszałek Województwa [...] naruszył również art. 218 pkt 1 w związku z art. 33 ust. 1 pkt 7 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r., poz. 2081 ze zm.), dalej "u.o.o.ś.", w związku z art. 1 pkt 20 i art. 6 ust. 2 ww. ustawy zmieniającej z dnia 9 października 2015 r. poprzez niewłaściwe zastosowanie powyższych przepisów w toku rozpoznawanej sprawy i wydanie decyzji w przedmiocie pozwolenia zintegrowanego, polegające na nieuzasadnionym zastosowaniu w toku postępowania art. 33 ust.1 pkt 7 w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, pomimo tego że zgodnie z treścią art. 6 ust. 2 ustawy zmieniającej przepisy tejże ustawy nie powinny w ogóle znajdować zastosowania w toku przedmiotowego postępowania. W konsekwencji należy uznać, że Marszałek bezzasadnie uchylał się od obowiązku wydania decyzji w przedmiocie pozwolenia zintegrowanego na rzecz Skarżącej w styczniu 2017 r. Poza tym w ocenie pełnomocnika skarżącej Spółki Marszałek naruszył także art. 215 ust. 4 pkt 1 p.o.ś. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji tego nieuzasadnione zobowiązanie Skarżącej do uzupełnienia dokumentacji w sposób odpowiadający treści decyzji Wykonawczej Komisji (UE) 2017/302 z dnia 15 lutego 2017 r. ustanawiającej konkluzje dotyczące najlepszych dostępnych technik (BAT) w odniesieniu do intensywnego chowu drobiu lub świń zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE. Dodatkowo Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z akt postępowania zakończonego decyzją Marszałka nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r., znak: [...] na podstawie której udzielono mu pozwolenia zintegrowanego.
III. Jak już wskazano decyzją zaskarżoną obecnie SKO rozpoznało odwołanie Skarżącej od decyzji Marszałka, utrzymując tę decyzję w mocy.
W uzasadnieniu w/w rozstrzygnięcia odwoławczego wskazano w szczególności, co następuje:
1. Zgodnie z przepisami zawartymi w ustawie - Prawo ochrony środowiska, opłata za korzystanie ze środowiska jest ponoszona za w prowadzania gazów lub pyłów do powietrza (art. 273 ust. 1 pkt 1). Z kolei wysokość opłat za korzystanie ze środowiska i administracyjnych kar pieniężnych zależy odpowiednio od ilości i rodzaju gazów lub pyłów wprowadzanych do powietrza (art. 274 ust. 1 pkt 1).
Podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska (art. 276 ust. 1). Wysokość należnej opłaty, ustała we własnym zakresie podmiot korzystający ze środowiska według stawek obowiązujących w okresie, w którym korzystanie ze środowiska miało miejsce i wnosi ją za dany rok kalendarzowy do dnia 31 marca następnego roku na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego (art. 284 ust. 1 i art. 285 ust. 1 i 2) podmiot korzystający ze środowiska w terminie, o którym mowa w art. 285 ust. 2 i 4, przedkłada marszałkowi województwa wykaz zawierający informacje i dane, o których mowa w art. 287, wykorzystane do ustalenia wysokości opłat oraz wysokość tych opłat, z zastrzeżeniem art. 289 ust. 1 (art. 286 ust. 1).
Jeżeli podmiot korzystający ze środowiska, będąc do tego obowiązanym, przedłożył wykaz zwierający informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat, ale zamieścił w nim informacje lub dane nasuwające zastrzeżenia - marszałek województwa wymierza, w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, opłatę w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną, a wynikającą z wykazu (art. 288 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 p.o.ś.).
W przypadku braku wymaganego pozwolenia podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłaty podwyższone o 500 % za wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów (art. 292 pkt 1).
2. Z przywołanych wyżej przepisów wynika generalny obowiązek ponoszenia przez podmioty korzystające ze środowiska opłat z tego tytułu bez względu na to, czy wymaga to wydania pozwolenia na korzystanie ze środowiska, czy też nie. Regułą jest, że każdy podmiot powinien we właściwym czasie samodzielnie ustalić i uiścić opłatę na rachunek właściwego organu. Jeżeli tego nie uczyni wówczas marszałek województwa ma obowiązek wymierzyć przedmiotową opłatę w drodze decyzji. Opłata tego rodzaju stanowi sankcję za naruszenie zakazu wprowadzania do środowiska substancji lub energii bez wymaganego prawem ochrony środowiska odpowiedniego pozwolenia (art. 181 ust. 1). Co istotne ustawodawca nie wprowadził w ustawie - Prawo ochrony środowiska innych materialnoprawnych przesłanek do wydawania w tego rodzaju sprawach decyzji przez właściwy organ administracji publicznej.
3. W związku z pojawiającymi się w orzecznictwie sądów administracyjnych rozbieżnościami w zakresie tego, czy w tego rodzaju sprawach organ ma obowiązek niejako "automatycznego" naliczenia i wymierzenia opłaty podwyższonej, czy też jest zobowiązany do zbadania innych okoliczności, które spowodowały, że podmiot korzystający ze środowiska nie posiada wymaganego prawem pozwolenia lub innej decyzji, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w uchwale z dnia 12 grudnia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/11 (publ. CBOSA), że przyczyna braku pozwolenia może mieć znaczenie, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska na podstawie wymaganego pozwolenia wystąpił o wydanie pozwolenia na kolejny okres. Sąd wskazał przy tym w uchwale, że podmiot korzystający ze środowiska, który rozpoczyna eksploatację instalacji przed rozpoczęciem działalności, musi posiadać wymagane pozwolenie na wprowadzenie do środowiska substancji lub energii w świetle art. 180 i 181 ustawy - Prawo ochrony środowiska, które wydaje na jego w niosek właściwy organ ochrony środowiska. Przyczyny braku pozwolenia u takiego podmiotu nie mogą usprawiedliwiać rozpoczęcia działalności, ponieważ podmiot ten nie może korzystać z uprzywilejowanej sytuacji prawnej w zakresie ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska.
4. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że od stycznia 2017 r. Skarżąca prowadzi nową instalację do chowu brojlera kurzego o łącznej liczbie stanowisk 624 000 sztuk/cykl. Zgodnie z art. 201 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. pozwolenia zintegrowanego wymaga prowadzenie instalacji, której funkcjonowanie, ze względu na rodzaj i skalę prowadzonej w niej działalności, może powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości, z wy łączeniem instalacji lub ich części stosowanych wyłącznie do badania, rozwoju lub testowania nowych produktów lub procesów technologicznych. Z kolei z pkt 6 ppkt. 8 lit a załącznika do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiskowych jako całości (Dz. U. z 2014 r., poz. 1169) wynika, że tego rodzaju pozwolenie należy uzyskać jeśli instalacja do hodowli drobiu przekracza 40 000 stanowisk. Nie ulega zatem wątpliwości, że Skarżąca była zobowiązana do uzyskania przed rozpoczęciem działalności pozwolenia na korzystanie ze środowiska.
Co istotne z treści decyzji Marszałka nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r., znak: [...] nie wynika, aby Skarżąca posiadała przed uzyskaniem na jej mocy pozwolenia zintegrowanego, innego zezwolenia na korzystanie ze środowiska w związku z przedmiotową instalacją. Dlatego też fakt, iż nieuzyskanie pozwolenia zintegrowanego we właściwym czasie mogło być wywołane przez okoliczności leżące po stronie organu właściwego w przedmiocie wydania tego pozwolenia, nie ma wpływu na naliczenie opłat podwyższonych dokonanego zaskarżoną decyzją. Nie było zatem potrzeby przeprowadzenia dowodu z akt postępowania zakończonego decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. o które wnosił Pełnomocnik Skarżącej.
5. System prawny jest w założeniu kompletny i w sytuacji nieprawidłowości w pracach organów upoważnionych do wydawania pozwoleń na korzystanie ze środowiska powinny znajdować zastosowanie środki dyscyplinujące, które zostały przewidziane na przykład w art. 37 § 1 Kpa. Jeżeli jednak, pomimo wykorzystania środków przewidzianych w przepisach prawa, strona w wyniku działania (lub bezczynności) organu administracji poniosła szkodę, to na zasadach określonych wart. 417 § ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r" poz. 1740) może domagać się stosownego odszkodowania od Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, lub innej osoby prawnej wykonującej tę władzę z mocy prawa. Oczywiście w takim przypadku wysokość odszkodowania ustalona byłaby na zasadzie różnicy pomiędzy wniesioną opłatą podwyższoną, a oplata podstawową za korzystanie ze środowiska, wraz z uwzględnieniem ewentualnych należności pochodnych. Obciążenie podmiotu korzystającego ze środowiska opłatami podwyższonymi nie oznacza więc, że w każdym przypadku będzie on ponosił koszty związane z błędami popełnionymi przez organ administracji publicznej. Wymaga to jednak udowodnienia we właściwym postępowaniu przed sądem powszechnym.
IV. Pismem z dnia 30 listopada 2020 r. Pełnomocnik Skarżącej wniósł do tut. Sądu skargę na decyzję odwoławczą Organu, podnosząc przeciwko tej decyzji następujące zarzuty:
1) naruszenia art. 7 k.p.a., poprzez zaniechanie podjęcia czynności niezbędnych do załatwienia sprawy;
2) naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. poprzez daleko idącą lakoniczność uzasadnienia zaskarżonej decyzji w kontekście czego zasadne jest twierdzenie, że organ II instancji zaniechał rozpoznania istoty sprawy, uchylając się w sposób nieuprawniony od rozpoznania podniesionych w treści odwołania zarzutów;
3) naruszenia art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 ust. 1 k.p.a., poprzez dopuszczenie się przez organ II instancji błędnej i dowolnej oceny dowodów, wykraczającej poza zakres przyznanej organowi swobody;
4) naruszenia art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie przedmiotowego postępowania przez organ II instancji w sposób rażąco sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej; SKO w [...] całkowicie zbagatelizowało konieczność ustosunkowania się do zarzutów objętych treścią odwołania, nie podejmując nawet próby konfrontowania rzeczonych zarzutów z okolicznościami faktycznymi i prawnym przedmiotowej sprawy;
5) naruszenia art. 276 ust. 1 p.o.ś, art. 288 ust. 1 pkt 2) p.o.ś., art. 292 pkt 1) p.o.ś., poprzez aprobowanie zasadności ich zastosowania przez organ I instancji pomimo tego, że wyłączną przyczyną korzystania przez Skarżącą ze środowiska w spornym okresie bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego było pozostawanie przez organ I instancji w daleko idącej zwłoce w rozpoznaniu złożonego przez Skarżącą w dniu 20 lipca 2016 r. wniosku, spowodowane wadliwym stosowaniem przez tenże organ przepisu art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw, zwanej dalej "ustawą zmieniającą" oraz art 218 ust. 4 pkt 1] p.o.ś, co prowadziło do nieuzasadnionego wzywania Skarżącej do uzupełnienia wniosku i w konsekwencji tego - do zbędnej zwłoki prowadzonego postępowania;
6) naruszenia art.218 pkt 1) p.o.ś. w zw. z art. 33 ust. 1 pkt 7) u.o.o.ś. w zw. z art. 1 pkt 20) ustawy z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw, zwanej dalej "ustawą zmieniającą", w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy zmieniającej oraz 215 ust. 4 pkt 1) p.o.ś., poprzez aprobowanie niewłaściwego zastosowania powyższych przepisów przez organ I instancji w toku rozpoznawania sprawy z wniosku Skarżącej o wydanie decyzji w przedmiocie pozwolenia zintegrowanego.
V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej w piśmie z dnia 17 grudnia 2020 r., SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Organu z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U z 2019, poz. 2167). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325, zwanej dalej "p.p.s.a.").
W myśl art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei w myśl art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.
W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.
Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.
Zgodnie z art.15 zzs4 ust.3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz.374) przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
VII. Kontrola legalności zaskarżonej do Sądu decyzji odwoławczej Organu prowadzi do następujących wniosków:
1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, uregulowanym w art.288 ust.1 pkt 2 p.o.ś., było wymierzenie Skarżącej, w drodze decyzji administracyjnej, opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu wprowadzania gazów i pyłów do powietrza w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu, o którym mowa w art.286 p.o.ś.
Wydane w sprawie orzeczenia organów obu instancji są prawidłowe. W szczególności, wymierzając opłatę organy trafnie uznały, iż Skarżąca, jako podmiot korzystający ze środowiska – pomiędzy styczniem a sierpniem 2017 r. - bez uzyskania wymaganego pozwolenia (tj. pozwolenia zintegrowanego) ponosi opłatę podwyższoną na zasadzie art.276 ust.1 p.o.ś. Powyższe wynika z prawidłowego przyjęcia przez organy (co nietrafnie kwestionuje skarga), iż z racji wystąpienia przez Skarżącą do Marszałka (w odrębnym postępowaniu) o wymagane pozwolenie zintegrowane dopiero po raz pierwszy (nie zaś po raz kolejny, prolongujący pozwolenie obowiązujące dotychczas), okoliczności niewydania tego pozwolenia przez organ przed przystąpieniem przez Skarżącą do korzystania ze środowiska (tj. ewentualne pozostawanie przez Marszałka w zwłoce w rozpoznaniu wniosku) – nie mogły być brane pod uwagę przy orzekaniu w niniejszej sprawie (stosownie do utrwalonego orzecznictwa sądowego).
Zarzuty skargi nie zasługują w tej sytuacji na uwzględnienie.
2. Stan prawny, regulujący przedmiot sprawy, przedstawia się następująco:
(i) Ponoszenie opłat za korzystanie ze środowiska za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza przewiduje art.273 ust.1 pkt 1 p.o.ś.
Wysokość opłat za korzystanie ze środowiska i administracyjnych kar pieniężnych zależy odpowiednio od ilości i rodzaju gazów lub pyłów wprowadzanych do powietrza (art.274 ust.1 pkt 1 p.o.ś.).
Podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska (art.276 ust.1 p.o.ś.).
Podstawą do procedowania przez organy był art.288 ust.1 pkt 2 p.o.ś. Stosownie do w/w przepisu jeżeli podmiot korzystający ze środowiska, będąc do tego obowiązanym przedłożył wykaz zwierający informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat, ale zamieścił w nim informacje lub dane nasuwające zastrzeżenia - marszałek województwa wymierza, w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, opłatę w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu.
(ii) W orzecznictwie sądowym analizowano zagadnienie, czy dla zastosowania art.276 ust.1 p.o.ś., przewidującego obowiązek uiszczania opłaty podwyższonej, mają znaczenie przyczyny nielegitymowania się przez podmiot korzystający ze środowiska wskazanym w tym przepisie pozwoleniem. Ostatecznie przesądzono, iż przyczyny te mają znaczenie wyłącznie w ściśle ograniczonym zakresie.
W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego 7 sędziów z dnia 12 grudnia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/11, publ. CBOSA, wskazano, iż: "W sprawie o wymierzenie opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska bez wymaganego pozwolenia lub innej decyzji na podstawie art. 276 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) przyczyna braku pozwolenia może mieć znaczenie, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska na podstawie wymaganego pozwolenia wystąpił o wydanie pozwolenia na kolejny okres.".
W wyroku NSA z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2429/12, publ. CBOSA, wskazano natomiast, co następuje: "Należy odróżnić sytuację, w której podmiot prowadzący działalność gospodarczą na podstawie poprzednio wymaganego (i wystarczającego) pozwolenia stara się po raz pierwszy o pozwolenie zintegrowane od sytuacji podmiotu, który stara się o takie pozwolenie po raz pierwszy z uwagi na fakt, że dopiero zamierza rozpocząć daną działalność. O ile w drugim przypadku podmiot może powstrzymać się od rozpoczęcia prowadzenia działalności, a ewentualne szkody wynikłe z tego tytułu mogą być naprawione poprzez wypłatę stosowanego odszkodowania, o tyle w pierwszym przypadku opieszałość organu w wydaniu decyzji oznaczać będzie dla podmiotu już prowadzącego działalność, konieczność zaprzestania prowadzenia tej działalności, co w konsekwencji może doprowadzić nawet do likwidacji zakładu w wyniku np. utraty płynności finansowej lub utraty rynku zbytu. Powyższych negatywnych konsekwencji, w szczególności likwidacji zakładu lub utraty rynku nie da się naprawić poprzez wypłatę stosownego odszkodowania.".
3. Odniesienie w/w uwarunkowań prawnych do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy prowadzi do następujących wniosków:
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bezspornie wynika, że:
(-) w styczniu 2017 r. Skarżąca rozpoczęła eksploatację instalacji, do prowadzenia której wymagane było pozwolenie zintegrowane (instalacja do chowu brojlera kurzego o łącznej liczbie stanowisk 624 000 sztuk/cykl – obowiązek uzyskania zezwolenia wynikał z art. 201 ust. 1 p.o.ś. w zw. z pkt 6 ppkt. 8 lit a załącznika do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiskowych jako całości (Dz. U. z 2014 r., poz. 1169);
(-) przed rozpoczęciem eksploatacji instalacji Skarżąca wystąpiła wprawdzie do Marszałka o udzielenie wymaganego pozwolenia, niemniej pozwolenie to zostało wydane dopiero w dniu [...] sierpnia 2017 r. (decyzja Marszałka nr [...]);
(-) w/w pozwolenie jest pierwszym pozwoleniem zintegrowanym, dotyczącym korzystania przez ze środowiska w związku z przedmiotową instalacją;
(-) Skarżąca konsekwentnie wywodzi, iż: a) dołożyła należytej staranności celem uzyskania wymaganego pozwolenia, składając odpowiednio wcześniej wniosek w tym przedmiocie, niemniej wszczęte w ten sposób postępowanie było prowadzone przez Marszałka przewlekle (na tę okoliczność Skarżąca powołuje obszerną argumentację), b) nie może ona w tej sytuacji ponosić negatywnych konsekwencji wadliwego działania Marszałka.
Argumentacji skargi podzielić nie można, albowiem w świetle przywołanego wcześniej orzecznictwa sądowego w/w okoliczności kilkumiesięcznego eksploatowania instalacji bez wymaganego zezwolenia (tj. eksploatowanie tej instalacji w okresie zawisłości wniosku o wydanie dopiero pierwszego, nie zaś kolejnego wniosku o wydanie pozwolenia zintegrowanego) co do zasady uniemożliwiają badanie, czy niewydanie przez właściwy organ pozwolenia zintegrowanego przed rozpoczęciem eksploatacji instalacji przez Skarżącą jest wynikiem okoliczności leżących po stronie tego organu. Nawet zatem, gdyby przewlekłość ta istotnie miała miejsce, to nie mogłoby to stanowić przesłanki do odstąpienia przez organy od zastosowania w sprawie art.276 ust.1 p.o.ś.
Uznać zatem należy, iż Skarżąca winna była bezwzględnie powstrzymać się od eksploatacji przedmiotowej instalacji przed uzyskaniem wymaganego pozwolenia zintegrowanego a ewentualną przewlekłość Marszałka winna była zwalczać - w stosownym czasie - w drodze ponaglenia przewidzianego w art.37 k.p.a. i skargi do sądu administracyjnego, o której mowa w art.3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.
W tej sytuacji uznać należy, iż zastosowanie w sprawie art.276 ust.1 p.o.ś., tj. obciążenie Skarżącej opłatą podwyższoną było w pełni prawidłowe.
W świetle powyższych okoliczności wniesiona skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.
Z tej racji Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.