IV SA/Wa 2715/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-04-22
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
odpadyprzetwarzanie odpadówkara pieniężnazezwolenieochrona środowiskaWSAPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiUstawa o odpadach

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, utrzymującą w mocy karę pieniężną za przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia.

Spółka T. S.A. została ukarana karą pieniężną w wysokości 5.000 zł za przetwarzanie odpadów (zużytych urządzeń telekomunikacyjnych) w procesie odzysku R12 bez wymaganego zezwolenia. Spółka twierdziła, że prowadziła jedynie usługi magazynowania i dekompozycji towaru, który nie był odpadem. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały jednak, że czynności te stanowiły przetwarzanie odpadów, a spółka dopuściła się tego naruszenia pomimo wcześniejszego ukarania za podobne przewinienie. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję organu za prawidłową.

Sprawa dotyczyła skargi Spółki T. S.A. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ), która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (WIOŚ) o wymierzeniu spółce administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł. Kara została nałożona za przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne (zużyte urządzenia telekomunikacyjne, kod 16 02 14) w procesie odzysku R12 w zakładzie w miejscowości R. bez wymaganego zezwolenia. Spółka argumentowała, że prowadzone czynności to jedynie magazynowanie, dekompozycja i inwentaryzacja towaru, który nie był odpadem, a jedynie usługą świadczoną na rzecz firmy P. Sp. z o.o. Organy administracji, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznały te czynności za przetwarzanie odpadów. Sąd podkreślił, że spółka dopuściła się tego naruszenia pomimo wcześniejszego ukarania karą pieniężną w 2014 r. za podobne przewinienie, co wskazywało na brak wystarczającej mobilizacji do uzyskania wymaganego zezwolenia. Sąd oddalił skargę, uznając ustalenia faktyczne i prawne organów za prawidłowe, a karę pieniężną za adekwatną do wagi naruszenia.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, czynności te, w szczególności uzyskiwanie z części sprzętu elementów w celu ich dalszej odsprzedaży, stanowią przetwarzanie odpadów, nawet jeśli towar nie był formalnie odpadem w momencie dostawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że niezależnie od tego, czy spółka kupuje/składuje towary będące odpadem, czy też stają się one odpadem na skutek decyzji o pozbyciu się zakupionego sprzętu, uzyskiwanie z tego sprzętu części w celu ich dalszej odsprzedaży stanowi przetwarzanie odpadów w rozumieniu ustawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.o.o. art. 41 § 1

Ustawa o odpadach

Wymaga zezwolenia na przetwarzanie odpadów.

u.o.o. art. 194 § 4

Ustawa o odpadach

Administracyjną karę pieniężną wymierza się za zbieranie odpadów lub przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia. Kara wynosi nie mniej niż 10.000 zł i nie może przekroczyć 1.000.000 zł.

Pomocnicze

u.o.o. art. 194 § 6

Ustawa o odpadach

Wysokość kary oblicza się, uwzględniając ilość i właściwości odpadów, w sposób określony w załączniku nr 6.

u.o.o. art. 199

Ustawa o odpadach

Przy ustalaniu wysokości kary uwzględnia się rodzaj naruszenia, jego wpływ na życie i zdrowie ludzi oraz środowisko, okres trwania naruszenia i rozmiary prowadzonej działalności oraz skutki tych naruszeń i wielkość zagrożenia.

u.o.o. art. 3 § 1

Ustawa o odpadach

Definicje odpadów, przetwarzania, odzysku.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu.

k.p.a. art. 76 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dowody z dokumentów urzędowych.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 81a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy lub uchylenie decyzji organu I instancji.

Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czynności spółki stanowiły przetwarzanie odpadów w rozumieniu ustawy. Spółka dopuściła się powtórnego naruszenia przepisów dotyczących przetwarzania odpadów. Kara pieniężna była adekwatna do wagi naruszenia i poprzedniego ukarania.

Odrzucone argumenty

Towar nie był odpadem w momencie dostawy do spółki. Czynności spółki polegały jedynie na magazynowaniu i dekompozycji towaru, a nie na przetwarzaniu odpadów. Kara pieniężna powinna być niższa ze względu na brak znaczącego wpływu na środowisko i zdrowie.

Godne uwagi sformułowania

już samo zbieranie odpadów lub przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia lub niezgodnie z posiadanym zezwoleniem skutkuje nałożeniem kary. kara pieniężna w wysokości 3.000 zł nie była wystarczająco mobilizująca stronę do wystąpienia do Marszałka Województwa z wnioskiem o wydanie zezwolenia.

Skład orzekający

Alina Balicka

przewodniczący

Monika Barszcz

sprawozdawca

Anna Sidorowska-Ciesielska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'przetwarzanie odpadów' w kontekście usług magazynowania i dekompozycji towarów, a także zasady wymiaru kar pieniężnych za powtórne naruszenia przepisów o odpadach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki przetwarzającej zużyte urządzenia telekomunikacyjne i interpretacji przepisów w brzmieniu obowiązującym w czasie wydania decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne problemy z interpretacją pojęcia 'odpad' i 'przetwarzanie odpadów' w kontekście działalności gospodarczej, a także konsekwencje powtarzających się naruszeń przepisów środowiskowych.

Czy magazynowanie i rozbieranie sprzętu to już przetwarzanie odpadów? Spółka zapłaciła 5 tys. zł kary.

Dane finansowe

WPS: 5000 PLN

Sektor

ochrona środowiska

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

IV SA/Wa 2715/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-04-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-12-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Alina Balicka /przewodniczący/
Anna Sidorowska-Ciesielska
Monika Barszcz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 6782/21 - Wyrok NSA z 2025-04-16
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka Sędziowie sędzia WSA Monika Barszcz (spr.) sędzia WSA Anna Sidorowska - Ciesielska po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2020 r., znak: [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...] października 2020 r. nr [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej: "GIOŚ", "organ odwoławczy", "organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: "organ I instancji", "[...]WIOŚ") z [...] grudnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł za przetwarzanie odpadów w procesie odzysku R12 w zakładzie w miejscowości R. bez wymaganego zezwolenia, o którym mowa w art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach.
Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W okresie od 18 maja 2015 r. do 27 maja 2015 r. inspektorzy WIOŚ przeprowadzili kontrolę w Spółce T. S.A. z siedzibą w m. R., ul. S., [...] T. (dalej: "Spółka", "strona", "skarżąca"), podczas której stwierdzono, że Spółka prowadzi działalność w zakresie przetwarzania odpadów w procesie odzysku odpadów innych niż niebezpieczne w ww. zakładzie. Spółka prowadzi przetwarzanie odpadów o kodzie 16 02 14 - zużyte urządzenia inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 13.
W toku przeprowadzonej kontroli [...]WIOŚ ustalił, że Strona prowadzi działalność obejmującą:
- świadczenie usług magazynowych na rzecz firmy P. Sp. z o. o. ul. K., [...] W.,
- magazynowanie zakupionego od firmy P. Sp. z o. o. nadwyżek sprzętu i wyposażenia telekomunikacyjnego,
- wykonywanie usług transportowych dla towarów przechowywanych w magazynie zakładu,
- inwentaryzację dostarczonego sprzętu i wyposażenia telekomunikacyjnego,
- dekompozycję dostarczonego sprzętu i wyposażenia telekomunikacyjnego.
Na wykonywanie w/w usług zawarto w dniu 16 października 2014 r. z firmą P. Sp. z o. o. umowę obowiązującą w terminie do dnia 20 października 2016 r.
Na podstawie otrzymanych informacji ustalono, że dekompozycja (przetwarzanie w procesie rozbierania) sprzętu i wyposażenia telekomunikacyjnego dostarczonego przez P. Sp. z o. o. prowadzone jest w hali, w której nie występują stacjonarne urządzenia techniczne połączone technologicznie i odbywa się ręcznie przy użyciu narzędzi ręcznych w ciągu stanowisk zlokalizowanych w hali zakładu. Proces obejmuje wytwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne (sprzętu i wyposażenia telekomunikacyjnego).
Wobec powyższego zawiadomieniem z dnia 25 czerwca 2015 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.
W dniu 14 lipca 2015 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną, podczas której ustalono, że Spółka w zakładzie w R. prowadzi odzysk odpadów innych niż niebezpieczne (pożądanych metali i tworzyw sztucznych) w procesie przetwarzania odpadów innych niż niebezpieczne (sprzętu i wyposażenia telekomunikacyjnego). Przetwarzanie odpadów Spółka prowadziła w okresie październik 2013 r. - lipiec 2015 r. Odzyskowi poddawano "wyłącznie odpady inne niż niebezpieczne o kodzie 16 02 14, stanowiące zużyte urządzenia telekomunikacyjne i ich elementy. Przetwarzanie prowadzono w hali zakładu, w której nie występują stacjonarne urządzenia techniczne połączone technologicznie i odbywało się ręcznie przy użyciu narzędzi ręcznych w ciągu stanowisk zlokalizowanych w hali zakładu.
W 2014 r. Spółka poddała odzyskowi 362,255 Mg odpadów o kodzie 16 02 14 poza instalacjami i urządzeniami. Ze względu na prowadzenie wspólnej ewidencji odpadów dla obu zakładów Spółki, w m. K. i w m. R., nie było możliwe dokładne podanie ilości odpadów przetworzonych wyłącznie w zakładzie w R..
Podczas rozprawy strona wyjaśniła, że złożyła wniosek, jednakże sprawa została pozostawiona bez rozpoznania z powodu niedołączenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. pismem z dnia 3 lutego 2015 r. skarżąca złożyła do Burmistrza T. wniosek "o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia polegającego na przetwarzaniu odpadów innych niż niebezpieczne i zbieraniu odpadów, w tym odpadowego złomu, na działkach o nr ewid. [...], [...] przy ul. S. w m. R.". Burmistrz T., po uzyskaniu opinii biegłego w przedmiocie sprawy, zawiadomieniem z dnia 24 kwietnia 2015 r. poinformował Spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na "prowadzeniu działalności w zakresie przetwarzania odpadów innych niż niebezpieczne i zbierania odpadów - w tym odpadowego złomu, na działkach o nr ewid. [...], [...] przy ul. S. w m. R., [...] T., gmina T., powiat [...], województwo [...]". Burmistrz T. pismem z dnia 24 kwietnia 2015 r. wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o zajęcie stanowiska dotyczącego konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia, na podstawie § 3 ust. 1 pkt 80 i 86 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Następnie, na wezwanie RDOS w W. z dnia 4 maja 2015 r., Burmistrz uzupełnił dokumentację przekazując wypis i wyrys z Miejscowego Planu Zagospodarowania przestrzennego Gminy T. dla ww. działek. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. opinią z dnia 25 czerwca 2015 r. wyraził opinię, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia w zakresie przetwarzania odpadów innych niż niebezpieczne i zbieranie odpadów w m. R. nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
W dniu 3 lipca 2015 r. Burmistrz T. wydał obwieszczenie, którym zawiadomił o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia w zakresie przetwarzania odpadów innych niż niebezpieczne i zbieranie odpadów w m. R., (obwieszczenie w załączeniu).
Strona poinformowała również, że niezwłocznie po zakończeniu postępowania prowadzonego przez Burmistrza T. ponownie złoży wniosek do właściwego organu o wydanie zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów na terenie zakładu w m. R.. Podczas rozprawy strona wnioskowała o wymierzenie kary w wysokości 1.000 zł.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. [...]WIOŚ wymierzył Spółce administracyjną karę pieniężną w wysokości 5.000 zł za przetwarzanie odpadów w zakładzie w R. bez wymaganego zezwolenia.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że przy wymierzeniu ww. kary uwzględnił podniesione przez Spółkę argumenty, ale zobowiązany był również wziąć pod uwagę fakt, że strona dopuściła się już wcześniej naruszenia art. 194 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21 ze zm., dalej: "u.o.o") i wówczas [...]WIOŚ decyzją z dnia [...] września 2014 r. wymierzył stronie administracyjną karę pieniężną za przetwarzanie odpadów w zakładzie w m. R. bez wymaganego zezwolenia.
Odwołanie od decyzji organu I instancji wniosła strona, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Decyzją z dnia [...] października 2020 r. GIOŚ utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa w zakresie ochrony środowiska. Organ II instancji zaznaczył, że naruszenie zostało stwierdzone i udokumentowane w protokole kontroli nr [...], znak: [...], podpisanym przez kontrolowanego i kontrolującego w dniu 18 maja 2015 r.
GIOŚ zaznaczył, że w art. 194 ust. 4 u.o.o. kara wynosi nie mniej niż 10.000 zł i nie może przekroczyć 1.000.000 zł. Dodatkowo na podstawie art. 194 ust. 6 u.o.o. wysokość kary, o której mowa w art. 194 ust. 4, oblicza się, uwzględniając ilość i właściwości odpadów, w sposób określony w załączniku nr 6 do ustawy. Wysokość administracyjnej kary pieniężnej oblicza się zgodnie z wzorem. Zgodnie z pkt 3 załącznika 6 do ustawy o odpadach "w przypadku braku odpadów, które były odbierane lub przetwarzane bez wymaganego zezwolenia, wartość "O", o której mowa w ust. 1, ustala się na podstawie dokumentów ewidencji odpadów lub innych dowodów stwierdzających ilość odpadów, w stosunku do których stwierdzono naruszenie, przy czym stosuje się przelicznik masy odpadów wyrażonej w Mg na ich objętość wyrażoną w m3, który wynosi 1".
GIOŚ wskazał, że jak wynika z ustawy o odpadach przed nowelizacją administracyjna kara pieniężna była określana zgodnie z art, 194 ust. 3 ustawy o odpadach w wysokości nie mniej niż 1.000 zł i nie mogła przekroczyć 1.000.000 zł. Karę tę wymierzało się także uwzględniając czynniki określone w art. 199 ustawy o odpadach, wskazujące, że przy ustalaniu wysokości administracyjnej kary pieniężnej wojewódzki inspektor ochrony środowiska uwzględnia rodzaj naruszenia i jego wpływ na życie i zdrowie ludzi oraz środowisko, okres trwania naruszenia i rozmiary prowadzonej działalności oraz bierze pod uwagę skutki tych naruszeń i wielkość zagrożenia. Już na pierwszy rzut oka widać, iż w wyniku nowelizacji wysokość administracyjnej kary pieniężnej za przetwarzanie odpadów bez zezwolenia uległa zaostrzeniu, gdyż najniższa kara, która mogłaby być wymierzona za to naruszenie przed nowelizacją to 1.000 zł, a obecnie zgodnie z art. 194 ust. 4 ustawy o odpadach jest to 10.000 zł.
Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie podczas prowadzenia czynności kontrolnych [...]WIOŚ stwierdził, że strona na bieżąco prowadzi ewidencję odpadów zebranych, wytworzonych oraz poddanych procesowi odzysku wspólną dla obu zakładów, tj. zlokalizowanego w m. K. oraz w m. R. z zastosowaniem kart ewidencji odpadów. Organ I instancji ustalił, że w 2014 r. strona poddała procesowi odzysku 362,255 Mg odpadów o kodzie 16 02 14 - Zużyte urządzenia inne niż wyśnione w 16 02 09 do 16 02 13 poza instalacjami i urządzeniami. Ze względu na prowadzenie wspólnej ewidencji odpadów dla obu zakładów, nie było możliwe dokładne podanie ilości odpadów przetworzonych wyłącznie w zakładzie w R.. Zatem w zaistniałej sytuacji GIOŚ nie miałby możliwości obliczenia w prawidłowy sposób wysokości należnej administracyjnej kary pieniężnej na podstawie załącznika 6 do znowelizowanej ustawy o odpadach. Wówczas musiałby orzec minimalną wysokość administracyjnej kary pieniężnej przewidzianą obowiązującymi przepisami prawa za przewinienie stwierdzone przez organ I instancji, tj. 10.000 zł.
Organ II instancji odnosząc się do treści pisma strony z dnia 13 lipca 2015 r. wyjaśniającego nabywanie przez stronę sprzętu nie będącego odpadem w momencie sprzedaży, który traktowany jest jako pełnowartościowy towar podlegający typowej transakcji sprzedaży, a zatem nie stanowi odpadu w intencji jego właściciela, rozumianego jako substancja lub przedmiot, którego posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany, wyjaśnił, że o kwalifikacji danego przedmiotu jako odpadu rozstrzyga przesłanka pozbycia się, mogącego być działaniem faktycznym, zamierzonym lub nakazanym.
Organ II instancji wskazał, że przesłankę tę można więc stwierdzić wyłącznie na podstawie zachowania posiadacza przedmiotu (substancji), z uwzględnieniem okoliczności obiektywnych umożliwiających odtworzenie zamiaru jaki mu przyświecał w stosunku do tego przedmiotu.
Kluczowe znaczenie dla kwalifikacji przedmiotu jako odpadu ma "pozbycie się" go. Problemem wynikającym na tle rozumienia pojęcia "pozbycia się" zajmował się wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny.
Organ odwoławczy wskazał, że w wyniku analizy akt sprawy, nie mając wątpliwości co do materiału dowodowego zebranego przez organ I instancji oraz przeprowadzonego przez niego postępowania, postanowił orzec jak na wstępie, a ponadto stwierdził, że odwołanie od w/w decyzji nie ma uzasadnionych podstaw, a co za tym idzie nie może stanowić przyczyny odstąpienia od nałożonej kary.
GIOŚ poinformował, że wszystkie ustalenia z kontroli [...]WIOŚ zostały odnotowane w protokole kontroli podpisanym w dniu 2 czerwca 2015 r. przez kontrolowanego oraz kontrolującego.
Ponadto [...]WIOŚ w dniu 18 maja 2015 r. przeprowadził oględziny terenu nieruchomości oraz zakładu prowadzonego przez stronę zlokalizowanego w R., celem ustalenia dokładnego stanu faktycznego w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Protokół oględzin został podpisany przez kontrolującego oraz stronę. Stan faktyczny opisany w ww. dokumentach nie został zakwestionowany przez stronę i potwierdza stwierdzone naruszenie.
Zdaniem organu strona podpisując powyższe dokumenty, potwierdziła treści w nich zawarte. Zgodnie bowiem z art. 76 §1 kpa "dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone", a protokół z kontroli oraz z oględzin przeprowadzonych w trakcie kontroli organu I instancji należy uznać za dowód stwierdzonych naruszeń, których strona nie podważyła. Orzecznictwo Sądów Administracyjnych również podkreśla rangę protokołów z kontroli i dokumentacji do nich załączonej jako materiału dowodowego w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2205/14 stwierdził, że "jako dokument urzędowy, w rozumieniu art. 76 §1 kpa, sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, protokół stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Protokół kontroli korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego też względu, iż sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia''.
Dodatkowo GIOŚ podkreślił, że w dniu 14 lipca 2015 r. [...]WIOŚ, celem ustalenia sytuacji rzeczywistej w prowadzonym postępowaniu administracyjnym przeprowadził rozprawę administracyjną, umożliwiając stronie aktywny udział w postępowaniu i zweryfikowanie stanu faktycznego w sprawie.
Według organu II instancji [...]WIOŚ w toku postępowania zebrał w sposób prawidłowy wszelkie dowody świadczące o naruszeniu przez stronę art. 41 ustawy o odpadach. [...]WIOŚ prowadził postępowanie administracyjne w oparciu o zgromadzone w sprawie dowody zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa, w sposób rzetelny i przejrzysty tak, aby strona nie miała wątpliwości co do obiektywności organu I instancji. Na każdym etapie prowadzonego postępowania, strona miała możliwość czynnego uczestnictwa poprzez wnoszenie wniosków i żądań, zadawanie pytań, ustosunkowywanie się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. [...]WIOŚ w wydanym dokumencie dokładne wyjaśnił podstawy swojej decyzji, przedstawiając dowody na jej poparcie, aby uniknąć ewentualnych wątpliwości. W rezultacie motywy wydanej decyzji i sam proces dochodzenia do rozstrzygnięcia przez [...]WIOŚ zdaniem organu II instancji jest zrozumiały dla strony i klarowny, a formułowane wypowiedzi i orzeczenia jasne i nie budzące wątpliwości.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez [...]WIOŚ dotyczącego zbędnego wydłużania prowadzonego postępowania administracyjnego organ II instancji w toku postępowania odwoławczego nie uznał przywołanej argumentacji jako uprawniającej go do odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, gdyż nie znalazł w aktach sprawy dokumentu potwierdzającego wezwanie Strony do usunięcia naruszenia prawa - naruszenia terminów załatwienia sprawy.
GIOŚ nie zgodził się ze stroną, która zarzuciła bezpodstawne wszczęcie postępowania kontrolnego oraz przeprowadzenie go nie tylko w sposób wykraczający poza plan kontroli, bez związku z jakimkolwiek zdarzeniem uzasadniającym taką kontrolę, ale niejako na własny wniosek strony, którym miało być wystąpienie przez stronę o wydanie zaświadczenia, a także z przekroczeniem zakresu wnioskowanego zaświadczenia. Przywołany zarzut nie znajduje uzasadnienia, gdyż organ I instancji nie może prowadzić wyłącznie kontroli planowych. Na wniosek strony o wydanie zaświadczenia, zdaniem GIOS [...]WIOŚ słusznie ustalił stan aktualny (faktyczny) spełniania wymagań określonych w przepisach ochrony środowiska, co nie było możliwe na podstawie już posiadanych przez organ I instancji informacji. Wobec powyższego niezbędne było przeprowadzenie kontroli podmiotu w terenie poza planem kontroli (tzw. kontrola pozaplanowa), jej zakres natomiast obejmował wszystkie oddziaływania na środowisko (tzw. kontrola kompleksowa).
W odniesieniu do zarzutu strony naruszenia przez [...]WIOŚ art. 41 ustawy o odpadach poprzez jego bezpodstawne zastosowanie, wyrażające się stwierdzeniem, że strona w zakładzie w R. prowadzi działalność w zakresie zbierania odpadów oraz prowadzenia procesu przetwarzania odpadów, które to działalności wymagałyby uzyskania odpowiedniego zezwolenia, organ II instancji uznał za nieposiadające potwierdzenia w stwierdzonym stanie rzeczywistym, zatem nie może stanowić o umorzeniu prowadzonego postępowania administracyjnego.
Podczas kontroli organ I instancji stwierdził naruszenie przez stronę art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach poprzez przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w procesie odzysku R12 w zakładzie w m. R. bez wymaganego zezwolenia. Organ odwoławczy ponownie podkreślił, iż strona dokonywała dekompozycji (rozbierania) sprzętu i wyposażenia telekomunikacyjnego oraz ich elementów dostarczonych przez firmę P. Sp. z o. o. W wyniku prowadzonej w zakładzie działalności wytwarzane były odpady inne niż niebezpieczne. Jak stwierdzono w trakcie kontroli - w 2014 r. strona poddała odzyskowi 362,255 Mg odpadów o kodzie 16 02 14 - zużyte urządzenia inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 13 poza instalacjami i urządzeniami. Ze względu na prowadzenie wspólnej ewidencji odpadów dla obu zakładów (w m. R. oraz w m. K.), nie było możliwe dokładne podanie ilości odpadów przetworzonych wyłącznie w zakładzie w R..
Organ odwoławczy odniósł się do informacji zawartych w zbiorczym zestawieniu danych o rodzajach i ilościach odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów za 2014 r. dotyczącym działalności prowadzonej przez stronę w m. K.. W przedmiotowym dokumencie w Tabeli B Działu 5 pn. Zbiorcze Zestawienie danych o rodzajach i ilościach odpadów poddanych odzyskowi poza instalacjami i urządzeniami strona wykazała masę równą 362,255 Mg odpadów o kodzie 16 02 14 - zużyte urządzenia inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 13 poddanych procesowi odzysku R12 w 2014 r. Skoro zatem strona przekazała Marszałkowi Województwa [...] masę odpadów poddanych procesowi odzysku R12 w m. K., to była świadoma podejmowania działań niezgodnych z obowiązującym prawem w zakresie przetwarzania odpadów na terenie zakładu w m. R.. Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że wykazana w sprawozdaniu masa odpadów o kodzie 16 02 14 - zużyte urządzania inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 13 poddanych procesowi odzysku R12 jest równa masie odpadów ujawnionej podczas kontroli przez [...]WIOŚ przeprowadzonej w zakładzie w m. R.. Powyższe ukazuje wyraźny rozdźwięk pomiędzy tłumaczeniami strony zawartymi w odwołaniu z dnia 21 stycznia 2016 r. w zakresie działań podejmowanych w zakładzie w m. R., które według strony nie wymagały uzyskania zezwolenia Marszałka Województwa [...], a działalnością prowadzoną w m. K., w tożsamym zakresie, podlegającej uregulowaniu formalno - prawnemu oraz obowiązkowi sprawozdawczemu.
GIOŚ również dodatkowo podkreślił, iż strona pismem z dnia 6 czerwca 2014 r. złożyła Marszałkowi Województwa [...] wniosek o wydanie zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów na terenie zakładu w m. R.. Zawarte w nim zostały rodzaje odpadów oraz procesy przetwarzania, którym zostaną poddane. Zatem oczywistym jest, iż strona dopuściła się prowadzenia procesów przetwarzania odpadów o kodzie 16 02 14 - Zużyte urządzenia inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 13 poza instalacjami i urządzeniami zanim otrzymała zezwolenie Marszałka Województwa [...] na prowadzenie ww. działalności. Powyższy wywód stanowi niezaprzeczalne potwierdzenie nieprzestrzegania przez stronę obowiązujących regulacji prawnych w zakresie gospodarki odpadami i obarczone jest sankcją w postaci administracyjnej kary pieniężnej wymierzanej w drodze decyzji przez [...]WIOŚ.
Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji w prowadzonym postępowaniu administracyjnym bazował na faktach i informacjach, które zostały przekazane i stwierdzone podczas prowadzonej kontroli i zawarte w protokole kontroli, protokole z oględzin przeprowadzonych w dniu 18 maja 2015 r., protokole ze złożenia informacji ustnej z dnia 20 maja 2015 r., protokole z przeprowadzonej w dniu 14 lipca 2015 r. rozprawy administracyjnej. Strona podpisała ww. dokumenty, nie wnosząc uwag i zastrzeżeń. Zatem potwierdziła treści tam zawarte, przyznając się jednocześnie do stwierdzonych podczas przeprowadzonej kontroli nieprawidłowości i naruszeń. Wobec powyższego niezasadnym i bezpodstawnym jest twierdzenie, że [...]WIOŚ niesłusznie powołał się na normę zawartą art. 41 ustawy o odpadach. Nie może zatem stanowić podstawy do odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.
Zdaniem GIOŚ, w konsekwencji organ I instancji zobligowany był obowiązującymi przepisami prawa zastosować również sankcję w zakresie nieprzestrzegania przez stronę ww. regulacji i zdaniem GIOŚ słusznie oparł się na art. 194 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach, wymierzając stronie administracyjną karę pieniężną.
Niezależnie od powyższego organ odwoławczy wskazał, iż obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości odstąpienia od wymierzenia przedmiotowej kary, a jej wysokość zgodnie z art. 199 ustawy o odpadach jak już wspomniano "uwzględnia rodzaj naruszenia i jego wpływ na życie i zdrowie ludzi oraz środowisko, okres trwania naruszenia i rozmiary prowadzonej działalności oraz bierze pod uwagę skutki tych naruszeń i wielkość zagrożenia - z brzmienia tego przepisu wynika, iż należy rozpatrywać, czy zamierzony sposób gospodarowania odpadami mógłby powodować zagrożenie dla życia, zdrowia ludzi lub dla środowiska, czyli należy badać prawdopodobieństwo wystąpienia tego zagrożenia, które w analizowanej sprawie, biorąc pod uwagę fakty udokumentowane w aktach sprawy, faktycznie występuje.
Biorąc pod uwagę czynniki określone we wspomnianym art. 199 ustawy o odpadach, w ocenie organu odwoławczego spełnione zostały następujące kryteria:
- rodzaj naruszenia - strona prowadziła proces przetwarzania odpadów innych niż niebezpieczne o kodzie 16 02 14 - zużyte urządzenia inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 13 poza instalacjami i urządzeniami na działkach o nr ewid. [...], [...] w m. R., gm. T. bez wymaganego zezwolenia, o którym mowa w art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach;
- okres trwania naruszenia i rozmiar prowadzonej działalności - zgodnie z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, tj. prowadzonej przez stronę ewidencji odpadów dla obu zakładów: w m. K. oraz w m. R. ustalono, że w 2014 r. strona poddała procesowi odzysku R12 362,255 Mg odpadów innych niż niebezpieczne o kodzie 16 02 14 - zużyte urządzenia inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 13 poza instalacjami i urządzeniami w obu zakładach. Nie było możliwe dokładne podanie mas odpadów poddanych procesowi przetwarzania wyłącznie w zakładzie w R.. [...]WIOŚ ustalił, że strona prowadziła proces przetwarzania odpadów w okresie od października 2013 r. do lipca 2015 r.;
- skutki naruszeń i wielkość zagrożenia, a także wpływ na zdrowie i życie ludzi oraz na środowisko - można uznać nieznaczną wielkość zagrożenia powodowaną działalnością prowadzoną przez stronę w postaci przetwarzania odpadów innych niż niebezpieczne o kodzie 16 02 14 – zużyte urządzenia inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 13 poza instalacjami i urządzeniami. GIOŚ nie dostrzegł negatywnych skutków dla środowiska. Działalność prowadzoną przez stronę w zakresie przetwarzania odpadów można uznać za nie stanowiącą bezpośredniego zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi i nie wywołała szkody w środowisku.
Niezależnie od powyższego GIOŚ podkreślił, że [...]WIOŚ decyzją z dnia [...] września 2014 r. wymierzył stronie administracyjną karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za przetwarzanie odpadów w zakładzie w R. bez wymaganego obowiązującymi przepisami prawa zezwolenia. Zatem na niekorzyść strony przemawia fakt, że podczas poprzedniej kontroli [...]WIOŚ przeprowadzanej w terminie od dnia 18 czerwca 2014 r. do dnia 3 lipca 2014 r. również stwierdzono prowadzenie przetwarzania odpadów innych niż niebezpieczne o kodzie 16 02 14 - zużyte urządzania inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 13 bez uregulowanego stanu formalnoprawnego.
Podsumowując, pomiędzy pierwszą przeprowadzoną kontrolą (czerwiec / lipiec 2014 r.) organu I instancji wykazującą nieprzestrzeganie przez stronę obowiązujących przepisów ochrony środowiska w zakresie gospodarowania odpadami, a drugą kontrolą (maj 2015 r.) ujawniającą to samo naruszenie minął prawie rok. Powyższe pozwala sądzić, że wymierzona w drodze decyzji z dnia [...] września 2014 r. administracyjna kara pieniężna w wysokości 3.000 zł nie była wystarczająco mobilizująca stronę do wystąpienia do Marszałka Województwa [...] z wnioskiem o wydanie zezwolenia w drodze decyzji administracyjnej na prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania odpadów i wówczas dalszego funkcjonowania zakładu w R. w doktrynie uregulowanego stanu formalnoprawnego. Zatem [...]WIOŚ podczas kontroli stwierdzając drugi raz to samo naruszenie przepisów prawa, zdaniem organu II instancji prawidłowo zdecydował o nieznacznym podwyższeniu wysokości wymierzonej kary pieniężnej tak, by była bardziej dotkliwa.
Przedstawione powyższe zdeterminowane działania strony, zdaniem organu odwoławczego, pozwalają sądzić, że wymierzona w drodze decyzji administracyjna kara pieniężna w wysokości niższej nie byłaby wystarczająco mobilizująca stronę do zaprzestania prowadzenia działalności w zakresie przetwarzania odpadów innych niż niebezpieczne o kodzie 16 02 14 - zużyte urządzenia inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 13 w zakładzie w R.. Jedynie wymierzona odczuwalna kara pieniężna może bowiem przyczynić się do respektowania w przyszłości obowiązujących regulacji prawnych, dlatego też organ I instancji postąpił prawidłowo uwzględniając argumenty podniesione przez stronę podczas przeprowadzonej w dniu 14 lipca 2015 r. rozprawy administracyjnej, dotyczące obniżenia wymierzonej w drodze decyzji administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł na kwotę w wysokości 1.000 zł, tj.:
- poddawanie procesowi odzysku wyłącznie odpadów innych niż niebezpieczne,
- brak wpływu prowadzonej działalności na życie i zdrowie ludzi oraz niepowodowanie pogorszenia stanu środowiska,
- posiadanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania odpadów w zakładzie w m. K., udzielonego przez Starostę P. decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. złożenie wniosku do Marszałka Województwa [...] z prośbą o wydanie w drodze decyzji administracyjnej zezwolenia na przetwarzanie odpadów w zakładzie w R.,
- prowadzenie przetwarzania zakupionego, pełnowartościowego sprzętu elektronicznego, a nie odpadów,
ale również wziął pod uwagę fakt, że już wcześniej strona dopuściła się w/w naruszenia.
Wobec powyższego organ odwoławczy podkreślił, że nadal kwota wymierzonej kary pieniężnej mieści się w dolnym przedziale przewidzianym w art. 194 ustawy o odpadach, ponieważ jej maksymalny wymiar przewiduje 1.000.000 zł. Podmiot profesjonalnie prowadzący działalność gospodarczą winien posiadać wiedzę na temat ciążących na nim obowiązków tak, aby nie dopuścić do sytuacji, w której wojewódzki inspektor ochrony środowiska, w toku kontroli stwierdzi naruszenie przepisów kwalifikujące się do wydania decyzji administracyjnej wymierzającej karę pieniężną. Dlatego też organ odwoławczy uznał, że strona, nie respektując przepisów obligujących ją do prowadzenia działalności zgodnie z literą prawa, a także dopuszczając się do intensywnego prowadzenia tej działalności z naruszeniem obowiązujących przepisów, stwierdził brak podstaw do odstąpienia od kary, a także do zmniejszenia jej wysokości.
Organ odwoławczy, analizując materiał dowodowy oraz naruszenie stwierdzone w trakcie kontroli przeprowadzonej przez [...]WIOś doszedł do wniosku, iż kara pieniężna nałożona na stronę była w pełni uzasadniona, a jej wysokość adekwatna do wagi stwierdzonego naruszenia. GIOŚ uznał, że odwołanie strony nie jest zasadne, gdyż istota sprawy została przez organ I instancji dobrze wyjaśniona.
Biorąc pod uwagę powyższe organ odwoławczy stwierdził, że niedopełnienie ciążącego na stronie obowiązku wynikającego z przepisów prawa w zakresie gospodarowania odpadami zobligowało [...]WIOŚ z mocy prawa do wydania zaskarżonej decyzji, w trybie art. 194 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach. Ponadto ww. sankcja jest obligatoryjna, a organ odwoławczy w konsekwencji powyżej przedstawionych uwarunkowań faktycznych i prawnych stwierdził brak podstaw do uwzględnienia argumentacji z odwołania i odstąpienia od kary w wysokości 5.000 zł wymierzonej zaskarżoną decyzją.
Skargę na decyzję GIOŚ wniosła Spółka, która zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:
art. 194 ust. 1 pkt 4 u.o.o. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w realiach niniejszej sprawy skarżąca przetwarzała odpady w zakładzie znajdującym się w R. bez wymaganego zezwolenia na przetwarzanie, podczas gdy skarżąca w zakładzie tym nie dokonywała czynności, które mogłyby nosić znamię przetwarzania odpadów, a które były wyłącznie usługami świadczonymi na rzecz podmiotu trzeciego, odnoszącymi się do towaru, stanowiącego własność tego podmiotu, niebędącego odpadem;
art. 3 ust. 1 pkt 7 u.o.o. poprzez błędne ustalenie, że towary przechowywane w magazynie skarżącej, znajdującym się w R., w ramach realizacji przedmiotu umowy zawartej przez skarżącą z P. sp. z o.o. z dnia 16 października 2013 r., stanowiły odpad, podczas gdy towary te w trakcie znajdowania się na terenie zakładu w R. nie posiadały statusu odpadu, bowiem były pozbawione zespołu cech, pozwalających na zaliczenie ich do tej kategorii;
art. 3 ust. 1 pkt 21 u.o.o. poprzez błędne ustalenie, że skarżąca w okresie objętym kontrolą (tj. w trakcie kiedy nie posiadała pozwolenia na przetwarzanie opadów w zakładzie w R.) dokonywała przetwarzania odpadów na terenie tego zakładu, podczas gdy skarżąca nie dokonywała wobec towarów objętych umową z P. sp. z o.o. z dnia 16 października 2013 r., jakichkolwiek czynności, które można by określić jako przetwarzanie, bowiem towary te na terenie zakładu w R. były wyłącznie magazynowane (przechowywane) i stanowiły one własność podmiotu trzeciego, a nie skarżącej;
art. 199 u.o.o. w zw. z art. 194 ust. 3 u.o.o. - poprzez nieuwzględnienie okoliczności braku wpływu na życie i zdrowie ludzkie oraz środowisko i krótkiego okresu trwania (ewentualnego) naruszenia, ustalonych w ramach dokonywanego wymiaru wartości administracyjnej kary pieniężnej, co objawiło się w ustaleniu jej wysokości na kwotę 5.000 zł, podczas gdy wartość ta powinna zostać ustalona w możliwie najniższej kwocie, przewidzianej przez ustawę;
art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymanie w mocy decyzji [...]WIOŚ wymierzającej administracyjną karę pieniężną w wysokości 5.000 zł, podczas gdy organ odwoławczy powinien wydać decyzję uchylającą wyżej wskazaną decyzję oraz umorzyć postępowanie pierwszej instancji w całości;
art. 7 oraz 77 k.p.a. poprzez niepełne wyjaśnienie okoliczności sprawy co do: (i) ustalenia momentu, w którym towar doręczany skarżącej stawał się odpadem, (ii) ustalenia ilości przetwarzanych odpadów w zakładzie pozwanej mieszczącym się w miejscowości K., objawiającego się zwłaszcza w całkowitym niezweryfikowaniu karty przekazania odpadów, dotyczących towarów przetwarzanych w zakładzie w K., niebędących towarami dostarczonymi skarżącej przez P.;
art. 80 k.p.a. poprzez: (i) naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie dowolnej ich oceny, objawiającej się przede wszystkim w błędnej interpretacji umowy skarżącej i P. z dnia 16 października 2013 r. i uznaniu, że sporny towar doręczany skarżącej był odpadem w momencie jego dostawy, podczas gdy towar ten uzyskiwał walor odpadu dopiero w momencie podjęcia decyzji o jego zbyciu przez P., już po wykonaniu w stosunku do niego czynności przez skarżącą, a co za tym idzie wszystkie czynności dokonywane przez Spółkę przed podjęciem takiej decyzji nie były przetwarzaniem odpadów;
art. 81a § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne niezastosowanie zasady rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść strony, bowiem w sytuacji w której organ nie był w stanie ustalić na podstawie ewidencji skarżącej wielkości rzekomo przetworzonych odpadów na terenie zakładu w R., powinien odstąpić od wymierzenia z tego tytułu kary administracyjnej, poprzez ustalenie, że wątpliwości co do przetwarzania odpadów na terenie tego zakładu powinny być interpretowane w sposób korzystny dla strony.
Wobec tak postawionych zarzutów, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i o umorzenie postępowania administracyjnego w tej sprawie, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi strona rozwinęła argumentację dotyczącą podniesionych zarzutów. Przede wszystkim skarżąca wskazała, że organy obu instancji błędnie przyjęły, że już na pierwszym etapie realizacji umowy, który miał miejsce w zakładzie na terenie R. (co do którego T. nie posiadało pozwolenia na przetwarzanie odpadów) dochodziło do przetwarzania odpadów. Zgodnie z argumentacją organów, proces magazynowania, dekompozycji oraz inwentaryzacji towaru stanowił przetwarzanie odpadów. Zdaniem strony rozumowanie takie jest błędne, albowiem nie sposób uznać, aby na tym etapie towary dostarczone do T. przez P. były odpadami. Wynika to przede wszystkim z tego, że w trakcie pierwszego etapu realizacji Umowy P. wciąż posiadał status właściciela tego towaru. Ponadto, w trakcie przeprowadzanie dekompozycji towaru, P. nie przekazywał informacji do T., które z towarów będą ponownie wykorzystane przez P., a które zostaną przekazane skarżącej w celu wytworzenia z nich odpadu i ich dalszego przetwarzania. Wobec tego, w świetle powyżej wskazanego stanowiska wyrażonego w literaturze przedmiotu, na etapie dokonywania przez skarżącą dekompozycji oraz inwentaryzacji towaru P. nie wykazywał chęci pozbycia się towaru. Ponadto skarżąca wskazała, że zawarcie aneksu świadczy o tym, że Spółka wciąż realizuje umowę przechowania (magazynowania) towarów na rzecz kontrahenta. Tak jak w okresie objętym kontrolą organu I instancji wciąż stanowią one własność P., wobec czego nie mogą zostać uznane za odpad. Tym samym czynności ich dekompozycji oraz inwentaryzacji czy magazynowania w żadnym wypadku nie mogą być ocenione jako przetwarzanie odpadów.
Ponadto strona wskazała, że należy uznać, że jeżeli nawet Spółka dokonywała pewnego rodzaju czynności faktycznych ingerujących w stan fizyczny rzeczy, to nie dotyczyły one odpadów. Naturalną konsekwencją błędu popełnionego przez organ jest niewłaściwa interpretacja pojęcia przetwarzania odpadów.
Skarżąca wskazała, że organ naruszył regulację ustawową również w zakresie, w jakim dotyczyła ona zasad wymierzania pieniężnej kary administracyjnej (obowiązujących na gruncie regulacji z dnia wydawania decyzji przez organ I instancji). Gdyby przyjąć, że rozstrzygnięcie byłoby (choć nie jest) zgodne z przepisami prawa, to organ wymierzył karę zbyt surową, gdyż nie wziął pod uwagę okoliczności, że w ramach zarzucanych czynności, nawet gdyby przyjąć, że stanowiły naruszenie regulacji dotyczącej przetwarzania odpadów, nie spowodowały jakiegokolwiek uszczerbku na zdrowiu ludzi i nie były jakimkolwiek zagrożeniem dla ich życia. Jednocześnie mogły ewentualnie oddziaływać na środowisko naturalne w stopniu znikomym. Spółka podniosła, że zarzucane naruszenia nie miały charakteru długotrwałego. Przez to organ winien rozważać dokonanie wymiaru kary z dolnej, przewidzianej przez przepisy granicy, tj. 1.000 zł.
W odpowiedzi na skargę GIOŚ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sąd uznał wniesioną skargę za niezasadną.
Na wstępie zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.- zwanej dalej p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Podstawę materialnoprawną wymierzenia skarżącej administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł stanowił art. 194 ust. 4 ustawy o odpadach (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji). Zgodnie z tym przepisem administracyjną karę pieniężną wymierza się za zbieranie odpadów lub przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia, o którym mowa w art. 41 cyt. ustawy. Kara wynosi nie mniej niż 10.000 zł i nie może przekroczyć 1.000.000 zł. Wedle zaś ust. 6 powołanego artykułu wysokość kary, o której mowa w ust. 4, oblicza się, uwzględniając ilość i właściwości odpadów, w sposób określony w załączniku nr 6 do ustawy.
Decyzja o wymierzeniu przedmiotowej kary ma charakter obligatoryjny. Natomiast wysokość wymierzonej kary, wg wskazanych widełek, ma charakter uznaniowy, nie oznacza to jednak, że cechuje się dowolnością. Musi się bowiem mieścić w granicach określonych przez ustawodawcę w tym przepisie.
Wyjaśnić ponadto należy, że zgodnie z art. 199 ustawy, przy ustalaniu wysokości administracyjnej kary pieniężnej wojewódzki inspektor ochrony środowiska uwzględnia rodzaj naruszenia i jego wpływ na życie i zdrowie ludzi oraz środowisko, okres trwania naruszenia i rozmiary prowadzonej działalności oraz bierze pod uwagę skutki tych naruszeń i wielkość zagrożenia.
Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd przyjął za własne ustalenia poczynione w postępowaniu administracyjnym, wobec czego za zbędne uznał ich ponowne przytaczanie.
Co dotyczy natomiast kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia - w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy - Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Ponadto, Sąd, działając z urzędu, nie stwierdził istnienia wad postępowania, które winny skutkować derogowaniem zaskarżonego orzeczenia z obrotu prawnego, zważywszy, że stanowisko organów zasługuje na aprobatę.
Powodem wymierzenia skarżącej Spółce administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł na podstawie art. 194 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21 ze zm.), było stwierdzenie przez organ I instancji przetwarzania odpadów w procesie odzysku odpadów innych niż niebezpieczne (o kodzie 16 02 14 - zużyte urządzenia inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 13) w zakładzie w miejscowości R., bez wymaganego zezwolenia.
Odnosząc się do zarzutów skargi, dotyczących prawidłowości ustaleń stanu faktycznego oraz słuszności wymierzenia jej administracyjnej kary pieniężnej za przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia, wskazać należy, że podczas prowadzonego postępowania organ II instancji powołał się na ustalenia z kontroli oraz oględziny prowadzone w zakładzie skarżącej. Zarówno protokół z kontroli, jak i protokół z oględzin zostały przez stroną podpisane. W dniu 20 maja 2015 r. umożliwiono stronie złożenie informacji ustnej do protokołu. Dodatkowo w dniu 14 lipca 2015 r. [...]WIOŚ przeprowadził rozprawę administracyjną, umożliwiając stronie aktywny udział w postępowaniu i zweryfikowanie stanu faktycznego w sprawie.
Prawidłowo więc organ stwierdził, że stan faktyczny opisany w dokumentach z ww. czynności nie został zakwestionowany przez stronę i potwierdza stwierdzone naruszenie.
Organ odwoławczy przeanalizował dokładnie prawdziwość twierdzenia strony o nieprzetwarzaniu odpadów w procesie odzysku odpadów innych niż niebezpieczne (o kodzie 16 02 14 - zużyte urządzenia inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 13) w zakładzie w miejscowości R., a dokładny i wyczerpujący wywód w tym względzie został zawarty w uzasadnieniu decyzji.
Zdaniem Sądu zarzuty strony sformułowane w skardze skupiają się wokół tego, że sporny towar nie był odpadem w momencie doręczania go skarżącej, a uzyskiwał taki walor dopiero w momencie podjęcia decyzji o jego zbyciu przez P., już po wykonaniu w stosunku do niego czynności przez skarżącą, a co za tym idzie wszystkie czynności dokonywane przez stronę przed podjęciem takiej decyzji nie były przetwarzaniem odpadów.
W odniesieniu do powyższego wskazać należy, że niezależnie od przyjęcia, czy skarżąca kupuje/składuje towary będące odpadem, czy też stają się ono odpadem na skutek decyzji o pozbyciu się zakupionego sprzętu i wyposażenia telekomunikacyjnego, uzyskiwanie z tego sprzętu i wyposażenia części w celu ich dalszej odsprzedaży stanowi przetwarzanie odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy z 2012 r. o odpadach i zgodnie z art. 41 ust. 1 tej ustawy wymaga posiadania stosownego zezwolenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi dnia 3 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 914/19). Okoliczność, że dana substancja lub produkt może podlegać odzyskowi, nie oznacza, że nie jest odpadem. Przetwarzanie odpadów nie jest pojęciem tożsamym z gospodarowaniem odpadami, ale stanowi jeden ze sposobów postępowania z odpadami, stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z 2012 r. o odpadach. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Op 497/18). Zgodnie z tym przepisem przez przetwarzanie - rozumie się procesy odzysku lub unieszkodliwiania, w tym przygotowanie poprzedzające odzysk lub unieszkodliwianie.
Z uwagi na powyższe oceny Sądu nie mógł zmienić załączony do skargi aneks do umowy z P..
W odniesieniu do zarzutów dotyczących wysokości wymierzonej kary, za organem podkreślić należy, że podczas poprzedniej kontroli [...]WIOŚ u strony również stwierdzono prowadzenie przetwarzania odpadów innych niż niebezpieczne o kodzie 16 02 14 - zużyte urządzania inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 13 bez uregulowanego stanu formalnoprawnego. Wówczas decyzją z dnia [...] września 2014 r. organ wymierzył stronie karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za przetwarzanie odpadów w zakładzie w R. bez wymaganego zezwolenia. Pomiędzy pierwszą, a drugą kontrolą ujawniającą to samo naruszenie minął prawie rok, co oznacza, że wymierzona decyzją z dnia [...] września 2014 r. administracyjna kara pieniężna w wysokości 3.000 zł nie zmusiła strony do dalszego funkcjonowania zakładu w R. w zgodzie z obowiązującymi przepisami ustawy o odpadach.
Biorąc powyższe pod uwagę zasadnym było podwyższenie wysokości wymierzonej kary tak, by była ona bardziej dotkliwsza dla strony. Przy czym , jak prawidłowo stwierdził organ - kwota wymierzonej kary pieniężnej nadal mieści się w dolnym przedziale przewidzianym w art. 194 ustawy o odpadach, ponieważ jej maksymalny wymiar przewiduje 1.000.000 zł. Według ustawy o odpadach przed nowelizacją administracyjna kara pieniężna była określana zgodnie z art. 194 ust. 3 ustawy o odpadach w wysokości nie mniej niż 1.000 zł i nie mogła przekroczyć 1.000.000 zł, po nowelizacji art. 194 ust. 4 u.o.o. kara uległa zaostrzeniu, gdyż wynosi nie mniej niż 10.000 zł i nie może przekroczyć 1.000.000 zł.
Sąd zauważa, że strona jest podmiotem profesjonalnym mającym świadomość obowiązujących przepisów, gdyż uzyskała m.in. zezwolenie na prowadzenie procesu odzysku odpadów innych niż niebezpieczne w zakładzie zlokalizowanym w m. K. (decyzja z dnia [...] lipca 2012 r.). Ponadto pismem z dnia 6 czerwca 2014 r. skarżąca złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów na terenie zakładu w m. R..
Podkreślić należy, że Generalny Inspektor Ochrony Środowiska jest wyspecjalizowanym organem administracji, powołanym do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz badania i oceny stanu środowiska. Organ ten posiada zatem niezbędny do dokonania oceny materiału dowodowego w niniejszej sprawie zakres wiedzy specjalistycznej. Organ właściwie zinterpretował art. 194 ust. 1 pkt 4 (art. 194 ust. 4 ) ustawy o odpadach, który stanowi podstawę prawną do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia, o którym mowa w art. 41 tej ustawy. Ustalenia poczynione przez organ nie potwierdziły prawdziwości twierdzeń skarżącej o nieprzetwarzaniu wskazanych w zaskarżonej decyzji odpadów w zakładzie w R..
Przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia w trybie art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach, stanowiło podstawę do nałożenia na stronę administracyjnej kary pieniężnej w trybie art. 194 ust. 1 pkt 4 tej ustawy. Sąd podzielił stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 311/12 w odniesieniu do kar pieniężnych za zbierania odpadów bez wymaganego zezwolenia, w którym wskazano, że już samo zbieranie odpadów lub przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia lub niezgodnie z posiadanym zezwoleniem skutkuje nałożeniem kary. W związku z powyższym w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd nie znalazł uzasadnienia dla zarzutów skargi.
Z tego względu brak było też podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania administracyjnego.
Zważywszy na poczynione ustalenia, Sąd w całości uznał za chybione zarzuty naruszenia powołanych w skardze przepisów ustawy o odpadach. W konsekwencji nie podzielił też zarzutów naruszenia wskazanych w skardze przepisów k.p.a. Poza zarzuconymi, Sąd ten nie dopatrzył się innych naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania decyzji GIOŚ z obrotu.
W niniejszym postępowaniu nie doszło do takiego naruszenia prawa, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Organy orzekające w sprawie prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy. Wyjaśniły także powody swojego rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy, za prawidłowe uznać należy wymierzenie skarżącej administracyjnej kary pieniężnej w kwocie 5.000 zł. Kara ta została ustalona w prawidłowy sposób i we właściwej wysokości, co właściwie zostało wyjaśnione w zaskarżonej decyzji.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę