IV SA/Wa 271/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-02-01
NSAnieruchomościWysokawsa
renta planistycznaustawa o zagospodarowaniu przestrzennymtermininteres prawnygminaSKOWSAnieruchomościplanowanie przestrzenne

WSA w Warszawie oddalił skargę Gminy P. na decyzję SKO w W. dotyczącą renty planistycznej, uznając brak interesu prawnego gminy jako strony skarżącej.

Sprawa dotyczyła skargi Gminy P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która uchyliła decyzję Burmistrza ustalającą jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości (rentę planistyczną). Gmina zarzucała SKO naruszenie przepisów dotyczących terminu wnoszenia opłaty i niezbadanie nakładów poniesionych przez właścicieli. Sąd oddalił skargę, uznając, że Gmina nie posiadała interesu prawnego do jej wniesienia, ponieważ działała w ramach "imperium" realizując zadania publiczne, a nie jako podmiot prawa cywilnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Gminy P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która uchyliła decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. ustalającą jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości (tzw. rentę planistyczną). Gmina zarzucała SKO naruszenie art. 36 ust. 6 i 7 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, twierdząc, że wszczęcie postępowania administracyjnego przed upływem 5-letniego terminu od wejścia w życie planu miejscowego wstrzymuje bieg tego terminu, a SKO błędnie uznało, że konieczne jest wydanie decyzji ostatecznej. Gmina podnosiła również, że SKO nie zbadało merytorycznie kwestii nakładów poniesionych przez właścicieli nieruchomości. Sąd oddalił skargę Gminy P., uznając ją za niedopuszczalną z powodu braku interesu prawnego skarżącego. Sąd wyjaśnił, że gmina, działając w ramach "imperium" przy ustalaniu renty planistycznej, nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 PPSA, który pozwalałby jej na wniesienie skargi. Z tego względu sąd nie badał merytorycznych zarzutów skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, gmina działająca w ramach "imperium" przy ustalaniu renty planistycznej nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 PPSA.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że gmina, realizując zadania publiczne związane z ustalaniem i pobieraniem renty planistycznej, działa w sferze "imperium" i nie może być traktowana jako strona posiadająca interes prawny w rozumieniu przepisów procesowych, który pozwalałby na wniesienie skargi. Interes prawny musi wynikać z przepisów prawa materialnego, a w tym przypadku gmina nie wykazała takiego interesu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

PPSA art. 50 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

u.z.p. art. 36 § ust. 3 i ust. 7

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 85 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 28

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

PPSA art. 50 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 25

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

PPSA art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 2 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Gmina P. nie posiada interesu prawnego do wniesienia skargi jako podmiot działający w ramach "imperium".

Odrzucone argumenty

Decyzja SKO została wydana z naruszeniem art. 36 ust. 6 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (wszczęcie postępowania wstrzymuje bieg terminu). SKO nie zbadało merytorycznie kwestii nakładów poniesionych przez właścicieli nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

Gmina działa niewątpliwie w ramach "imperium" realizując powierzone jej zadania o charakterze publicznym. Dbałość o interes publiczny nie może być identyfikowana z interesem prawnym na gruncie art. 28 kpa i art. 50 § 1 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Generalnie przyznanie organowi administracji publicznej statusu strony jest zjawiskiem zupełnie wyjątkowym.

Skład orzekający

Anna Szymańska

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Kabat-Rembelska

członek

Małgorzata Miron

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że organy administracji publicznej (w tym gminy) działające w sferze \"imperium\" nie posiadają interesu prawnego do wnoszenia skarg do sądów administracyjnych w sprawach dotyczących realizacji zadań publicznych, co skutkuje oddaleniem skargi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ administracji sam występuje jako strona skarżąca w sprawie, w której realizuje swoje zadania publiczne. Nie dotyczy sytuacji, gdy gmina jest stroną w sprawach cywilnych lub gdy jej interes prawny wynika z innych przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego dotyczącego legitymacji czynnej organów administracji publicznej, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej w sprawach administracyjnych.

Czy gmina może skarżyć własne decyzje? Sąd administracyjny odpowiada: nie, jeśli działa w ramach "imperium".

Dane finansowe

WPS: 8922 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 271/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-02-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Szymańska /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Kabat-Rembelska
Małgorzata Miron
Symbol z opisem
6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Sygn. powiązane
II OSK 780/05 - Wyrok NSA z 2006-04-21
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Anna Szymańska (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia WSA Małgorzata Miron Protokolant Agnieszka Foks-Skopińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2005 r. sprawy ze skargi Gminy P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości - oddala skargę -
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 2004r. Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. i W. B. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] października 2003r. ustalającej jednorazową opłatę w wysokości 8.922,00 zł, z tytułu wzrostu wartości nieruchomości gruntowej, którą stanowi działka nr ewid. [...] położona w J. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, oraz art. 36 ust. 3 i ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) uchyliło decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. w całości i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ, pomimo błędnego powołania się na art. 35 ust. 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym, właściwie przytoczył treść art. 36 ust. 7 w związku z art. 36 ust. 6 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, które to przepisy, mają zastosowanie w niniejszej sprawie na mocy art. 85 ust.l ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Zgodnie z ww przepisami roszczenie o ustalenie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości gruntowej- "renty planistycznej", można wnosić w terminie 5 lat od dnia, w którym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiana stały się obowiązujące. W niniejszej sprawie uchwała Rady Miejskiej w P. Nr [...] z dnia [...] czerwca 1998 roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi J. , została promulgowana w dniu [...] sierpnia 1998 roku w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...], poz. [...]. Zgodnie więc z art. 28 ustawy o zagospodarowania przestrzennym, uchwała ta stała się obowiązująca z dniem 21 sierpnia 1998 r. Pięcioletni termin do realizacji przez organ uprawnienia w przedmiocie ustalenia "renty planistycznej", w niniejszej sprawie upłynął więc z dniem 22 sierpnia 2003r. Organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie w dniu 30 czerwca 2003r., ale do dnia 22 sierpnia 2003r. nie zakończyło się ono wydaniem decyzji ostatecznej.
W złożonej do sądu administracyjnego skardze Gmina P. wniosła o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, a w dalszej kolejności o jej uchylenie i utrzymanie w mocy decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] października 2003r. ustalającej jednorazową opłatę. W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 36 ust. 6 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Stosownie bowiem do treści art. 36 ust. 7 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym ust. 6 tego artykułu stosuje się do jednorazowych opłat, o których mowa w art. 36 ust. 3, tak więc samo wszczęcie postępowania administracyjnego prowadzącego do wydania decyzji wstrzymuje bieg terminu. Postępowanie w niniejszej sprawie wszczęte zaś zostało przed upływem 5 lat od uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. błędnie uznało, że warunkiem niezbędnym do zachowania terminu jest wydanie w okresie 5 lat decyzji w sprawie. Ponadto strona skarżąca zarzuciła, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie zbadało merytorycznie zagadnienia dotyczącego poniesionych przez odwołujących się małżonków J. i W. B. nakładów na nieruchomość, pomimo tego, iż podnieśli oni w swoim odwołaniu niniejszą kwestię.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło ojej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu jako wniesiona przez podmiot, który nie ma w sprawie interesu prawnego.
W myśl art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny (oraz prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym). Zgodnie zaś z art. 50 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.
W niniejszej sprawie skargę wniosła Gmina P.. Nie ulega wątpliwości, że gmina jako podmiot posiadający osobowość prawną ( art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) ma zdolność do występowania przed sądem administracyjnym w charakterze strony ( tzw. zdolność sądową -art. 25 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Skoro zaś skargę wniósł podmiot mogący co do zasady występować w charakterze strony (skarżącego), to konieczne było dokonanie oceny jego legitymacji czynnej ( do wniesienia skargi) na gruncie konkretnej sprawy.
Badanie tej legitymacji wymaga wkroczenia w dokonywanie ocen w sferze materialno -prawnej. Chodzi bowiem o kwestię istnienia interesu prawnego w sprawie, który to musi zawsze wynikać z przepisów prawa materialnego.
Stwierdzenie, że skarżący w konkretnej sprawie nie ma interesu prawnego ma taki skutek, że skarga ulega oddaleniu, a nie odrzuceniu (por. wyrok NSA z dnia 27 września 2000 r. sygn. akt II SA 2109/00 OSP 2001 /6/86 wydany wprawdzie w czasie obowiązywania ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym Dz. U. Nr 74, poz. 368, ale którego teza - w ocenie sądu rozpoznającego niniejszą sprawę zachowała aktualność na gruncie ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Składająca w niniejszej sprawie skargę Gmina P. w żaden sposób nie próbowała nawet wykazać interesu prawnego w sprawie i w ocenie Sądu interesem takim nie dysponowała.
W szczególności podkreślić trzeba, że istnienie interesu prawnego gminy mogłoby się wiązać jedynie z jej
tatusem jako osoby prawnej, nie zaś jako podmiotu realizującego poprzez swe organy uprawnienia władcze w wykonywaniu zadań publicznych ( art. 2 ust. 1 powoływanej już ustawy o samorządzie gminnym). Te dwa całkowicie odmienne zakresy występowania gminy w obrocie prawnym wymagają zdecydowanego rozróżnienia i nie mogą być w żadnym wypadku wykorzystywane zamiennie.
W sprawie dotyczącej ustalenia "renty planistycznej" gmina działa niewątpliwie w ramach "imperium" realizując powierzone jej zadania o charakterze publicznym. Realizacją zadań publicznych jest zresztą nie tylko ustalenie przedmiotowej opłaty, ale i przyjmowanie wpływów (dochodów) z tego tytułu. Jednakże dbałość o interes publiczny nie może być identyfikowana z interesem prawnym na gruncie art. 28 kpa i art. 50 § 1 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Na marginesie można zwrócić zresztą uwagę, że generalnie przyznanie organowi administracji publicznej statusu strony jest zjawiskiem zupełnie wyjątkowym i wynika zawsze z wyraźnie wyartykułowanej woli ustawodawcy ( por. np. art. 16 ustawy z dnia 20 lipca 1991 o Inspekcji Ochrony Środowiska tj. Dz. U. Nr 112 poz. 982 w odniesieniu do organu inspekcji środowiska i art. 92 ust. 1 , pkt. 5 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne Dz. U. Nr 115 poz. 1223 co do dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej), i nie jest wcale wynikiem oceny posiadania przez organ administracji publicznej interesu prawnego, którego nie może on być przecież nosicielem w rozumieniu art. 28 kpa i art. 50 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zważywszy na przyczynę oddalenia skargi niemożliwe było ustosunkowanie się Sądu do zarzutu merytorycznego sformułowanego w skardze, jak również dokonanie oceny legalności zaskarżonej decyzji poza granicami zarzutów skargi.
Z tych wszystkich względów z mocy art. 151 cytowanej już ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI