IV SA/Wa 2709/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę spółki na postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska utrzymujące w mocy decyzję o zabezpieczeniu roszczeń w wysokości 23,46 mln zł na rekultywację wyrobiska odpadami.
Spółka K. sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska, które utrzymało w mocy decyzję o zabezpieczeniu roszczeń w formie gwarancji ubezpieczeniowej na kwotę 23 460 000 zł. Spółka argumentowała, że odpady przeznaczone do rekultywacji są obojętne i nie wymagają zabezpieczenia. Sąd uznał jednak, że spółka nie wykazała obojętności wszystkich odpadów, a przedstawione badania nie potwierdziły tej cechy, co uzasadniało utrzymanie obowiązku zabezpieczenia roszczeń.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki K. sp. z o.o. na postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska, które utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa o zabezpieczeniu roszczeń w wysokości 23 460 000 zł. Spółka ubiegała się o zmianę zezwolenia na przetwarzanie odpadów w procesie odzysku w ramach rekultywacji wyrobiska, twierdząc, że wykorzystywane będą wyłącznie odpady obojętne, co zwalnia z obowiązku ustanowienia zabezpieczenia. Organy administracji uznały jednak, że spółka nie wykazała obojętności wszystkich planowanych do wykorzystania odpadów (m.in. o kodach 17 01 01, 17 01 02, 20 02 02) ani nie przedstawiła badań potwierdzających tę cechę dla innych odpadów. Sąd podzielił stanowisko organów, podkreślając, że obowiązek zabezpieczenia roszczeń wynika z art. 48a ustawy o odpadach, a zwolnienie z niego jest możliwe tylko w ściśle określonych przypadkach, których spółka nie udowodniła. Sąd wskazał również, że wysokość zabezpieczenia została prawidłowo obliczona zgodnie z przepisami.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, obowiązek ustanowienia zabezpieczenia roszczeń dotyczy posiadaczy odpadów zobowiązanych do uzyskania zezwolenia na przetwarzanie odpadów, co obejmuje również procesy odzysku, takie jak rekultywacja.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rekultywacja wyrobiska z wykorzystaniem odpadów stanowi proces przetwarzania odpadów w rozumieniu ustawy, co rodzi obowiązek ustanowienia zabezpieczenia roszczeń, chyba że odpady spełniają ściśle określone kryteria odpadów obojętnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.o. art. 48a § 1
Ustawa o odpadach
Posiadacz odpadów obowiązany do uzyskania zezwolenia na przetwarzanie odpadów jest zobligowany do ustanowienia zabezpieczenia roszczeń w wysokości umożliwiającej pokrycie kosztów wykonania zastępczego decyzji nakazującej usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania oraz obowiązku wynikającego z art. 47 ust. 5.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, jeśli nie ma uzasadnionych podstaw.
Pomocnicze
u.o. art. 48a § 2
Ustawa o odpadach
Określa wyjątki od obowiązku zabezpieczenia roszczeń, dotyczące odpadów obojętnych lub spełniających kryteria dopuszczenia do składowania na składowisku odpadów obojętnych.
u.o. art. 48a § 3a
Ustawa o odpadach
Wskazuje sposób obliczenia wysokości zabezpieczenia roszczeń dla terenu niekorzystnie przekształconego jako iloczyn masy odpadów przewidywanych do przetworzenia w okresie roku oraz stawki zabezpieczenia roszczeń.
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki art. Załącznik nr 1
Wykaz odpadów obojętnych, dla których podstawową charakterystykę odpadów sporządza się bez przeprowadzania badań.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki art. Załącznik nr 2
Określa zakres badań, dopuszczalne graniczne wartości wymywania składowanych odpadów oraz parametry dodatkowe dla odpadów dopuszczonych do składowania na składowisku odpadów obojętnych.
Rozporządzenie Ministra Środowiska art. § 2 ust. 1 pkt 8
Określa stawkę zabezpieczenia roszczeń w wysokości 30 zł/Mg dla magazynowanych odpadów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek ustanowienia zabezpieczenia roszczeń dotyczy posiadaczy odpadów zobowiązanych do uzyskania zezwolenia na przetwarzanie odpadów, co obejmuje również procesy odzysku. Spółka nie wykazała obojętności wszystkich planowanych do wykorzystania odpadów ani nie przedstawiła badań potwierdzających tę cechę dla innych odpadów. Wysokość zabezpieczenia została prawidłowo obliczona zgodnie z przepisami.
Odrzucone argumenty
Odpady przeznaczone do rekultywacji są obojętne i nie wymagają zabezpieczenia. Rekultywacja wyrobiska nie jest składowaniem ani magazynowaniem odpadów, lecz odzyskiem, co zwalnia z obowiązku zabezpieczenia. Badania przedstawione przez spółkę były jedynie przykładowe i ocena obojętności nastąpi na etapie wykonania decyzji.
Godne uwagi sformułowania
nie można uznać za odpady obojętne w myśl załącznika 1 do rozporządzeniu Ministra Gospodarki, gdyż strona ich nie uszczegółowiła i nie wykazała przedkładane przez stronę badania nie wykazują obojętności odpadów obowiązek ustanowienia zabezpieczenia roszczeń jest wymagany zgodnie z art. 48a ust. 1 ustawy o odpadach i organy zasadnie nie zastosowały zwolnienia z tego obowiązku w myśl art. 48a ust. 2 tej ustawy.
Skład orzekający
Marzena Milewska-Karczewska
przewodniczący sprawozdawca
Anna Sękowska
sędzia
Michał Sułkowski
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku zabezpieczenia roszczeń przy przetwarzaniu odpadów, w tym przy rekultywacji, oraz kryteriów uznania odpadów za obojętne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z rekultywacją wyrobiska i konkretnymi rodzajami odpadów. Interpretacja przepisów może być pomocna w podobnych sprawach dotyczących przetwarzania odpadów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska i praktycznych implikacji przepisów prawa odpadowego, co jest istotne dla branży i prawników specjalizujących się w tym obszarze.
“Rekultywacja odpadami: czy zabezpieczenie roszczeń jest zawsze konieczne?”
Dane finansowe
WPS: 23 460 000 PLN
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wa 2709/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-10-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-11-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Sękowska Marzena Milewska-Karczewska /przewodniczący sprawozdawca/ Michał Sułkowski Symbol z opisem 6135 Odpady Hasła tematyczne Ochrona środowiska Sygn. powiązane III OZ 34/24 - Postanowienie NSA z 2024-02-06 Skarżony organ Minister Środowiska Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1587 art. 48a ust. 1, ust. 2, ust. 3a Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marzena Milewska - Karczewska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Anna Sękowska asesor WSA Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 24 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. na postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska z 10 października 2023 r. nr DIŚ-III.411.99.2023.JK w przedmiocie określenia wysokości zabezpieczenia roszczeń w formie gwarancji ubezpieczeniowej oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z 10 października 2023r, po rozpatrzeniu zażalenia K. sp. z o.o., Minister Klimatu i Środowiska utrzymał w mocy postanowienie Marszałka Województwa [...] z [...] lipca 2023r. znak: [...]. Podstawą materialnoprawną zaskarżonego orzeczenia był art. 48a ust. 1, 7, 11 i 13 ustawy z 14 grudnia 2012r. o odpadach (Dz. U. z 2022r. poz. 699 z późn. zm. – dalej: ustawa o odpadach). W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny. K. sp. z o.o. pismem z dnia 4 marca 2019 r. uzupełnionym pismem z 13 maja 2021r., wniosła wniosek o zmianę decyzji z [...] lutego 2018 r., znak: [...], udzielającej zezwolenia na przetwarzanie odpadów w procesie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami, w ramach robót rekultywacyjnych wyrobiska poeksploatacyjnego nr I, zlokalizowanego na terenie kopalni kamienia "[...] " w [...]. We wniosku wskazano, że odstąpiono od podania propozycji formy i wysokości zabezpieczenia roszczeń, o którym mowa w art. 48a ustawy o odpadach, gdyż wszystkie odpady przewidziane do wykorzystania stanowią odpady obojętne w myśl art. 48a ust. 2 przywołanej ustawy. Jednocześnie w trakcie postępowania przed organem I instancji spółka w piśmie z dnia 12 stycznia 2021r. wniosła o ustanowienie zabezpieczenia roszczeń w wysokości 23 460 000 zł a następnie w piśmie z dnia 13 maja 2021r. dokonując korekty ilości odpadów, która może w jej ocenie być zdeponowane w wyrobisku, wskazała że wysokość zabezpieczenia roszczeń winna być ustalona do kwoty 21 000 000 zł. Po przeprowadzeniu postępowania i rozpatrzeniu sprawy Marszałek Województwa [...] (dalej: organ I instancji, Marszałek) postanowieniem z [...] lipca 2023r. (nr wskazany na wstępie) określił dla spółki zabezpieczenie roszczeń w formie gwarancji ubezpieczeniowej w wysokości 23 460 000 zł, umożliwiające pokrycie kosztów wykonania zastępczego - decyzji nakazującej posiadaczowi odpadów usuniecie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach, a także obowiązku wynikającego z art. 47 ust. 5 ustawy o odpadach, w tym usunięcia odpadów i ich zagospodarowania łącznie z odpadami stanowiącymi pozostałości z akcji gaśniczej lub usunięcia negatywnych skutków w środowisku lub szkód w środowisku w rozumieniu ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz.U. z 2020 r., poz. 2187 ze zm.) w ramach prowadzonej działalności polegającej na przetwarzaniu odpadów w procesie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami, w ramach robót rekultywacyjnych wyrobiska poeksploatacyjnego nr I, zlokalizowanego na terenie kopalni kamienia "[...] " w [...]. Spółka pismem z dnia 31 lipca 2023 r. złożyła zażalenie na ww. postanowienie wskazując, iż w jej ocenie ustanowienie zabezpieczenia nie ma podstaw prawnych, gdyż do przetwarzania przyjmowane będą wyłącznie odpady obojętne, odpady inne niż niebezpieczne i obojętne spełniające kryteria jak dla odpadów obojętnych oraz żużle wyszczególnione we wniosku. Nadto dla każdego z rodzajów przetwarzanych odpadów pochodzących od jednego wytwórcy będą wykonywane badania kontrolne co najmniej raz w roku oraz każdorazowo w przypadku zmian technologicznych i/lub zmian innych uwarunkowań, mogących mieć wpływ na zmianę właściwości odpadów a w przypadku odpadów o kodzie ex 19 12 09 badania właściwości fizykochemicznych prowadzone będą co najmniej dwa razy do roku. W ocenie spółki wniosek dotyczy tylko odpadów obojętnych oraz odpadów spełniających kryteria dopuszczenia odpadów do składowania na składowisku odpadów obojętnych, które zostały wskazane w art. 48a ust 2 ustawy o odpadach, dla których nie ustanawia się zabezpieczenia roszczeń ze względu przetwarzanie odpadów w procesie odzysku polegającego na wypełnianiu terenu niekorzystnie przekształconego. Minister Klimatu i Środowiska (dalej: organ odwoławczy, Minister) po rozpatrzeniu zażalenia postanowieniem z 10 października 2023r. (nr wskazany na wstępie) utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu organ szczegółowo opisał przebieg postępowania a następnie obowiązujące w sprawie przepisy prawa wskazując, że procedowana zmiana decyzji Marszałka z [...] lutego 2018 r., udzielającej zezwolenia na przetwarzanie odpadów w ramach robót rekultywacyjnych wyrobiska poeksploatacyjnego nr I w [...], po wniesionych przez stronę uzupełnieniach, dotyczy następujących rodzajów odpadów: ex 01 01 02 - stałe odpady z wydobywania kopalin innych niż rudy metali, 01 04 09 - odpadowe piaski i iły, • ex 01 04 12 - stałe odpady powstające przy płukaniu i oczyszczaniu kopalin inne niż wymienione w 01 04 07 i 01 0411, 17 01 01 - odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów, 17 0102 - gruz ceglany, 20 02 02 - gleba i ziemia, w tym kamienie. Organ odwoławczy zauważył także, że odpady o kodach 17 01 01, 17 01 02 i 20 02 02 zostały wyszczególnione w "Wykazie odpadów obojętnych, dla których podstawową charakterystykę odpadów sporządza się bez przeprowadzania badań, o których mowa w art. 110 ust. 2 pkt 1 lit. h ustawy", który stanowi załącznik nr 1 do rozporządzania Ministra Gospodarki z 16 lipca 2015r. w sprawie dopuszczania odpadów do składowania na składowiskach (Dz.U. poz. 1277 z późn. zm.- dalej: rozporządzenie Ministra Gospodarki ). Uznanie odpadów o kodach 17 01 01 i 17 01 02 za odpady obojętne, dla których podstawową charakterystykę odpadów sporządza się bez przeprowadzania badań, nie dotyczy wszystkich odpadów z tego rodzaju, a jedynie wybranych odpadów budowlanych i rozbiórkowych z niską zawartością innego rodzaju materiałów (jak metale, tworzywa sztuczne, ziemia, odpady organiczne, drewno, guma itp.), z wykluczeniem odpadów budowlanych zanieczyszczonych niebezpiecznymi substancjami nieorganicznymi lub organicznymi (np. ze względu na proces produkcyjny przy pracach budowlanych, skażenie gleby, składowanie i stosowanie pestycydów lub innych substancji niebezpiecznych itd., chyba że zostało w sposób jasny wykazane, że rozbierana konstrukcja nie była znacznie zanieczyszczona) oraz odpadów budowlanych, poddanych obróbce, pokrytych lub malowanych materiałami ze znaczną zawartością substancji niebezpiecznych. Z kolei dla odpadów o kodzie 20 02 02 zgodnie z załącznikiem 1 do rozporządzeniu Ministra Gospodarki również przewidziano ograniczenia sprowadzając je wyłącznie do odpadów ogrodowych i parkowych z wyjątkiem warstwy uprawnej, torfu. Minister wskazał, że w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie można uznać za odpady obojętne, w myśl załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, odpadów o kodach 17 01 01, 17 01 02 i 20 02 02, gdyż strona ich nie uszczegółowiła i nie wykazała, że wniosek dotyczy tylko odpadów ograniczonych do określonych rodzajów odpadów wskazanych w niniejszym załączniku, co w ocenie organu oznacza, iż nie można było w stosunku do nich odstąpić od zabezpieczenia roszczeń. Dalej organ wskazał, że odpady mogą zostać uznane za obojętne dopuszczone do składowania na składowisku odpadów obojętnych także jeżeli spełnią kryteria przewidziane w załączniku 2 do rozporządzenia Ministra Gospodarki. W załączniku tym określony został zakres badań, dopuszczalne graniczne wartości wymywania składowanych odpadów oraz parametry dodatkowe. Spółka przedstawiła badania odpadów o kodach ex 01 01 02, 01 04 09 i ex 01 04 12 wykonane zgodnie z załącznikiem 2 do rozporządzeniu Ministra Gospodarki. W ocenie organu odwoławczego przedstawione badania nie dają jednak podstaw do uznania wskazanych odpadów za odpady obojętne, gdyż: 1/ żadne ze sprawozdań nie przedstawiało badań parametru "wskaźnik fenolowy", 2/ w każdym przypadku wartość antymonu wynosiła <0,50 mg/kg s.m. (wartość dopuszczalna 0,06 mg/kg s.m.), 3/ w przypadku badań odpadu 01 04 09 wartość molibdenu wynosiła 2,67 ± 0,75 mg/kg s.m. (wartość dopuszczalna 0,5 mg/kg s.m.), 4/ w przypadku badań odpadu ex 01 04 12 wartość: chlorków wynosiła 729 ±110 mg/kg s.m. (wartość dopuszczalna 800 mg/kg s.m.), fluorków wynosiła 8,5 +1,8 mg/kg s.m. (wartość dopuszczalna 10 mg/kg s.m.), siarczanów wynosiła 921 ± 100 mg/kg s.m. (wartość dopuszczalna 1000 mg/kg s.m.), • stałych związków rozpuszczonych (TD5) wynosiła 4000 ± 640 mg/kg s.m. (wartość dopuszczalna 4000 mg/kg s.m.). Nadto spółka nie przedstawiła żadnych badań dla odpadów o kodach 17 01 01, 17 01 02 i 20 02 02. Powyższe w ocenie organu odwoławczego wskazuje, że odpady przeznaczone do rekultywacji wyrobiska nr I w [...] nie mogą zostać uznane za odpady obojętne lub za odpady spełniające kryteria dopuszczenia odpadów do składowania na składowisku odpadów obojętnych określone w przepisach wydanych na podstawie art. 118 ustawy o odpadach, tj. rozporządzania Ministra Gospodarki. Oznacza to, że obowiązek ustanowienia zabezpieczenia roszczeń jest wymagany zgodnie z art. 48a ust. 1 ustawy o odpadach i nie można zastosować zwolnienia z tego obowiązku w myśl art. 48a ust. 2 tej ustawy. Organ odwoławczy wskazał także, że w jego opinii prowadzenie badań kontrolnych polegających na monitorowaniu parametrów fizykochemicznych przyjmowanych odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne pod kątem spełniania przez te odpady kryteriów dopuszczenia odpadów do składowania na składowisku odpadów obojętnych, jest nieistotna w kontekście stanu faktycznego sprawy. Z treści przedłożonego wniosku o zmianę decyzji Marszałka z [...] lutego 2018 r. wraz z kolejnymi uzupełnieniami nie wynika bowiem, by ustalenia takie zostały podniesione przez spółkę. Kwestia ta nie dotyczy bowiem procedowanego wniosku o zmianę posiadanego zezwolenia na przetwarzanie odpadów, tylko wniosku o wydanie nowego zezwolenia na przetwarzanie odpadów w procesie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami, w ramach robót rekultywacyjnych wyrobiska poeksploatacyjnego nr I, zlokalizowanego na terenie kopalni kamienia "[...] " w [...]. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego, tj. : - art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego mającego istotne znaczenie dla sprawy, w szczególności wybiórcze, dowolne odczytywanie wniosku i załączonych do niego dokumentów w szczególności wyników przykładowych badań, które mają być wykonywane przy procesie rekultywacji prowadzonym na podstawie wnioskowanej decyzji; - art. 7 i 8 k.p.a. poprzez załatwienie sprawy w sposób pomijający całkowicie interes społeczny, przez który rozumieć należy doprowadzenie do prawidłowej rekultywację wyrobiska; - art. 48a ust 1 ustawy o odpadach, gdyż wypełnianie terenów niekorzystnie przekształconych tj. rekultywacja wyrobiska poeksploatacyjnego przy użyciu odpadów i na zasadach określonych w decyzji Urzędu Marszałkowskiego, nie jest ich składowaniem, ani też magazynowaniem, lecz w istocie rzeczy stanowi odzysk tych odpadów, w związku z czym nie ma obowiązku ustanawiania w takim przypadku zabezpieczenia roszczeń. Z ostrożności procesowej skarżący zarzucił również naruszenie art. 48a ust. 2 ustawy o odpadach, poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, iż wniosek nie dotyczy odpadów obojętnych lub odpadów spełniających kryteria dopuszczenia odpadów do składowania na składowisku odpadów obojętnych, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 118 ustawy. Podnosząc wskazane wyżej zarzuty skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia Ministra Klimatu i Środowiska oraz utrzymanego tym postanowieniem w mocy orzeczenia organu I instancji z [...] lipca 2023r. Wniesiono również o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym ewentualnych kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca szczegółowo uargumentowała stawiane w skardze zarzuty podkreślając, że w świetle art. 48a ustawy o odpadach, obowiązek zabezpieczenia roszczeń dotyczy jedynie składowania lub magazynowania odpadów, a w jej ocenie wypełnianie terenów niekorzystnie przekształconych tj. rekultywacja wyrobiska pogórniczego przy użyciu odpadów nie jest ich składowaniem, ani też magazynowaniem, lecz stanowi odzysk tych odpadów. Strona podkreśla także, iż w momencie zakończenia procesu transportu odpadu i jego zdeponowaniu w wyrobisku, zachodzi proces przetwarzania prowadzący do utraty statusu odpadów - określone rodzaje odpadów przestają być odpadami. Skarżąca uważa, że zgodnie z wnioskiem w procesie rekultywacji wykorzystywane będą wyłącznie odpady obojętne, inne niż niebezpieczne i obojętne oraz żużle, a podstawą do oceny spełnienia kryteriów dla tych odpadów będą wyniki badań reprezentatywnej próbki odpadów wykonanych w akredytowanym laboratorium. Ocena obojętności odpadów będzie następowała na etapie wykonania decyzji i trudno na etapie jej wydawania dowodzić statusu obojętności odpadów, które dopiero mają zostać wykorzystane do rekultywacji. Spółka wskazuje, że przedstawione badania były badaniami przykładowych partii planowanych do wykorzystania do rekultywacji i twierdzenia, iż nie wykazują one obojętności są bezpodstawne, gdyż pokazywały one jedynie jak ta obojętność będzie badana. Skarżący podnosi także, że w ramach wnioskowanego przedsięwzięcia nie przewiduje się czasowego magazynowania odpadów i dlatego nie ma konieczności ustanowienia zabezpieczenia roszczeń ze względu na magazynowanie odpadów. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jt. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935- dalej jako p.p.s.a.). Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia została dokonana przez sąd na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym. Na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska z 10 października 2023r. (nr wskazany na wstępie) utrzymująca w mocy postanowienie Marszałka Województwa [...] z [...] lipca 2023r., którym określono zabezpieczenie roszczeń w formie gwarancji ubezpieczeniowej w wysokości 23 460 000 zł, umożliwiające pokrycie kosztów wykonania zastępczego – decyzji nakazującej posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego na ich składowanie lub magazynowanie, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach, a także obowiązku wynikającego z art. 47 ust. 5 ustawy o odpadach, w tym usunięcia odpadów i ich zagospodarowania łącznie z odpadami stanowiącymi pozostałości z akcji gaśniczej lub usunięcia negatywnych skutków w środowisku lub szkud w środowisku w rozumieniu ustawy z 13 kwietnia 2007r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz.U. z 2020r., poz. 2187 z późn. zm.) w ramach prowadzonej działalności polegającej na przetwarzaniu odpadów w procesie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami, w ramach robót rekultywacyjnych wyrobiska poeksploatacyjnego nr I, zlokalizowanego na terenie kopalni kamienia "[...]" w [...]. Podstawę materialnoprawną kontrolowanego orzeczenia Ministra Klimatu i Środowiska stanowił przepis art. 48a ustawy z 14 grudnia 2012r. o odpadach (Dz.U. z 2023r. poz. 1587 z póżn.zm. – dalej: ustawa o odpadach) stanowiący w ust. 1, że posiadacz odpadów obowiązany do uzyskania zezwolenia na przetwarzanie odpadów jest zobligowany do ustanowienia zabezpieczenia roszczeń w wysokości umożliwiającej pokrycie kosztów wykonania zastępczego decyzji nakazującej posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania (art. 26 ust. 2) oraz obowiązku wynikającego z art. 47 ust. 5, w tym usunięcia odpadów i ich zagospodarowania łącznie z odpadami stanowiącymi pozostałości z akcji gaśniczej lub usunięcia negatywnych skutków w środowisku lub szkód w środowisku w rozumieniu ustawy z dnia z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie w ramach prowadzonej działalności polegającej na przetwarzaniu odpadów. W świetle zatem brzmienia ww. przepisu, jak słusznie zauważył organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, należy przyjąć iż wskazana regulacja dotyczy posiadaczy odpadów obowiązanych do uzyskania zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Przy czym pod pojęciem przetwarzania odpadów rozumie się także procesy ich odzysku (art. 3 pkt 21 ustawy o odpadach). A zatem twierdzenia skarżącej, iż nie powinien być na nią nałożony obowiązek zabezpieczenia roszczeń, jest niezasadne skoro skarżąca jest podmiotem dokonującym przetwarzania odpadów, który zobligowany jest do posiadania stosownego zezwolenia (art. 48a ust. 1 ustawy o odpadach). Jedyny wyjątek w tym zakresie przewidziany bowiem został w art. 48a ust. 2 ww. ustawy. Wskazania wymaga również, że skarżąca jak wynika z akt sprawy takie zezwolenie posiada – decyzja Marszałka Województwa [...] z [...] lutego 2018r. znak: [...] na przetwarzanie odpadów w procesie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami, w ramach robót rekultywacyjnych wyrobiska poeksploatacyjnego nr I. Wystąpienie skarżącej o zmianę tego zezwolenia w zakresie odpadów, które będą wykorzystywane do rekultywacji (o kodach: ex 01 01 02 - stałe odpady z wydobywania kopalin innych niż rudy metali, 01 04 09 - odpadowe piaski i iły, ex 01 04 12 - stałe odpady powstające przy płukaniu i oczyszczaniu kopalin inne niż wymienione w 01 04 07 i 01 04 11; 17 01 01 - odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów ; 17 01 02 - gruz ceglany; 20 02 02 - gleba i ziemia, w tym kamienie), spowodowało konieczność wydania zaskarżonego postanowienia w przedmiocie zabezpieczenia roszczeń. Ma rację bowiem organ odwoławczy wskazując, iż odpady o kodach 17 01 01, 17 01 02 i 20 02 02, zostały wyszczególnione w "Wykazie odpadów obojętnych, dla których podstawową charakterystykę odpadów sporządza się bez przeprowadzania badań, o których mowa w art. 110 ust. 2 pkt 1 lit. h ustawy", który stanowi załącznik 1 do rozporządzania Ministra Gospodarki. Jednak uznanie odpadów o kodach 17 01 01 i 17 01 02 za odpady obojętne, dla których podstawową charakterystykę odpadów sporządza się bez przeprowadzania badań, nie dotyczy wszystkich odpadów z tego rodzaju, a jedynie wybranych odpadów budowlanych i rozbiórkowych z niską zawartością innego rodzaju materiałów (jak metale, tworzywa sztuczne, ziemia, odpady organiczne, drewno, guma itp.), z wykluczeniem odpadów budowlanych zanieczyszczonych niebezpiecznymi substancjami nieorganicznymi lub organicznymi (np. ze względu na proces produkcyjny przy pracach budowlanych, skażenie gleby, składowanie i stosowanie pestycydów lub innych substancji niebezpiecznych itd., chyba że zostało w sposób jasny wykazane, że rozbierana konstrukcja nie była znacznie zanieczyszczona) oraz odpadów budowlanych, poddanych obróbce, pokrytych lub malowanych materiałami ze znaczną zawartością substancji niebezpiecznych. Z kolei dla odpadów o kodzie 20 02 02 zgodnie z załącznikiem 1 do rozporządzeniu Ministra Gospodarki również przewidziano ograniczenia sprowadzając je wyłącznie do odpadów ogrodowych i parkowych z wyjątkiem warstwy uprawnej, torfu. Z akt sprawy wynika, że odpadów o kodach 17 01 01, 17 01 02 i 20 02 02 nie można uznać za odpady obojętne w myśl załącznika 1 do rozporządzeniu Ministra Gospodarki, gdyż strona ich nie uszczegółowiła i nie wykazała, mimo stosownego wezwania organu z dnia 12 maja 2020r., że wniosek dotyczy tylko odpadów ograniczonych do określonych rodzajów odpadów wskazanych w ww. załączniku. Skoro zatem spółka nie dołączyła wyjaśnień w zakresie uszczegółowienia rodzaju odpadów objętych ww. kodami, które zamierza deponować w wyrobisku poeksploatacyjnym, co zasadnie przyjęły organy, to to nie mogło spowodować odstąpienia od zabezpieczenia roszczeń w zakresie tych odpadów i uznania że są to odpady obojętne nie podlegające zabezpieczeniu. Prawidłowo również organ odwoławczy wskazał, że odpady mogą zostać uznane za obojętne dopuszczone do składowania na składowisku odpadów obojętnych także jeżeli spełnią kryteria przewidziane w załączniku 2 do rozporządzenia Ministra Gospodarki. W załączniku tym określono zakres badań, dopuszczalne graniczne wartości wymywania składowanych odpadów oraz parametry dodatkowe. Spółka przedstawiła badania odpadów o kodach ex 01 01 02, 01 04 09 i ex 01 04 12 wykonane zgodnie z załącznikiem 2 do rozporządzeniu Ministra Gospodarki. Jednak jak słusznie uznały organy, badania te nie dają podstaw do uznania ich za odpady obojętne, ze względów szczegółowo wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, szczegółowo opisanych w części historycznej niniejszego uzasadnienia wyroku, stąd w ocenie Sądu w tym miejscu nie wymaga to powtórzenia. Zauważenia w tym miejscu wymaga, że choć strona podnosi w skardze, iż ww. badania są jedynie przykładowymi, bowiem ocena obojętności odpadów będzie następowała dopiero na etapie wykonania decyzji, gdyż trudno jest na etapie jej wydawania dowodzić statusu obojętności odpadów, które dopiero mają zostać wykorzystane do rekultywacji, to w ocenie Sądu zarzut ten jest chybiony. Należy bowiem wskazać, że to na skarżącej ciąży obowiązek wykazania, że do rekultywacji będą wykorzystane odpady obojętne, bowiem tylko w takim przypadku brak jest podstaw do określenia przez organ zabezpieczenia roszczeń np. w formie gwarancji ubezpieczeniowej. A zatem skoro planowane do wykorzystania w ramach rekultywacji odpady nie są odpadami obojętnymi szczegółowo określonymi w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Gospodarki a nadto przedkładane przez stronę badania nie wykazują obojętności odpadów o kodach ex 01 01 02, 01 04 09 i ex 01 04 12, które spółka zamierza również wykorzystywać do rekultywacji, to tym samym nie można uznać, jak oczekuje tego spółka, że brak było podstaw do wydania zaskarżonego orzeczenia o zabezpieczeniu roszczeń. Powyższe oznacza również, że obowiązek ustanowienia zabezpieczenia roszczeń jest wymagany zgodnie z art. 48a ust. 1 ustawy o odpadach i organy zasadnie nie zastosowały zwolnienia z tego obowiązku w myśl art. 48a ust. 2 tej ustawy. W art. 48a ust. 3a ustawy o odpadach ustawodawca wprost wskazał sposób obliczenia wysokość zabezpieczenia roszczeń dla analizowanego przypadku, czyli terenu niekorzystnie przekształconego określając, że zabezpieczenie oblicza się jako iloczyn masy odpadów przewidywanych do przetworzenia w okresie roku oraz stawki zabezpieczenia roszczeń w wysokości określonej dla magazynowanych odpadów w przepisach wydanych na podstawie ust. 22. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy skarżąca sama określiła, że w ciągu roku przetwarzanych będzie 782 000 Mg., co przy uwzględnieniu zapisów rozporządzenia Ministra Środowiska z 7 lutego 2019r. w sprawie wysokości stawek zabezpieczenia roszczeń (Dz.U. z 2019r. poz. 256 - § 2 ust. 1 pkt 8) oznacza, że suma zabezpieczenia winna wynosić 23 460 000 zł. i w takiej też wysokości wskazała ją skarżąca m. in. w piśmie z dnia 17 stycznia 2022r. oraz określił ją w zaskarżonym postanowieniu organ. Mając zatem powyższe na uwadze w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, organy nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów postępowania w tym w szczególności art. 7, 8 i 77 § 1 k.p.a. gdyż postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego i przy uwzględnieniu interesu strony a także z uwzględnieniem interesu społecznego, gdyż przeprowadzenie w sposób prawidłowy rekultywacji terenu niewątpliwie leży w interesie społecznym. Przeprowadzenie rekultywacji, tak jak w niniejszej sprawie w kierunku leśnym, niewątpliwie będzie pozytywnie wpływać na ochronę środowiska gruntowo-wodnego, powietrza atmosferycznego oraz przywróci walory estetyczno-krajobrazowe - na co słusznie zwrócił uwagę organ, odnosząc się w odpowiedzi na skargę do tego zarzutu. Sam fakt wydania zaskarżonego postanowienia i określenia wysokości oraz formy zabezpieczenia roszczeń, w ocenie Sądu, również stanowi gwarancję prawidłowego wykonania rekultywacji a to niewątpliwie leży w interesie społecznym. Nie doszło również do naruszenia przepisów prawa materialnego w tym w szczególności art. 48a ust. 1 i 2 ustawy o odpadach, na co wskazano powyżej. Mając zatem powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji, uznając że kontrolowane orzeczenie jest prawidłowe i zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI