II SA/LU 50/05

II SA/Lu 50/05 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2005-02-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2005-01-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bogusław Wiśniewski
Krystyna Sidor /przewodniczący/
Wiesława Achrymowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art.7, 8, 24 par.1 pkt.5, 127 par.2 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.145 par.1 pkt.2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Krystyna Sidor, Sędziowie Asesor WSA - Wiesława Achrymowicz ( spr.), Asesor WSA - Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2005r. sprawy ze skargi S. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz S. T. kwotę 455 (czterysta pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
II SA / Lu 50 / 05
UZASADNIENIE
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu wniosku S.T. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] października 2004 r. utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] września 2004 r. o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy z dnia [...] października 2000 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla C. B. pod budowę przyłącza telefonicznego na terenie między innymi działki o numerze ewidencyjnym 495, przedmiotu prawa własności S. T., a położonej w miejscowości W.B.
W uzasadnieniu powziętego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało się na ustalenie, że S.T. wystąpił z wnioskiem o wznowienie wskazanego postępowania administracyjnego z przekroczeniem terminu stanowionego w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a., gdy jako podstawę zgłoszonego żądania powołuje przyczynę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zdaniem organu rozstrzygającego, S.T. o kwestionowanej decyzji powziął wiedzę już w dacie [...]listopada 2001 r., co wynika z pisemnej odpowiedzi Wójta Gminy z dnia [...]grudnia 2001 r., na pismo właśnie z dnia 07 listopada 2001 r., zawierające żądanie zainteresowanego udostępnienia akt celem ich przejrzenia oraz dokonania z nich odpisów, nie zaś wznowienia postępowania administracyjnego, gdy pismo to nie zostało przedłożone w toku procedowania administracyjnego. Natomiast najwcześniejsze pismo S.T., podlegające potraktowaniu jako wniosek inicjujący postępowanie wznowieniowe, złożone zostało w dacie 31 maja 2002 r. Właściwość rzeczową Samorządowego Kolegium Odwoławczego do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w toku procedowania odpowiadającego instancyjnemu, organ rozstrzygający uzasadnił, przywołując art. 150 § 2 k.p.a. Proceduralnie powołał u podstawy powziętego rozstrzygnięcia administracyjnego unormowanie art. 149 § 3 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a.
Na powyższą decyzję skargę złożył S.T., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu prezentował stanowisko, iż Wójt Gminy w swym piśmie z dnia 04 grudnia 2001 r. wyraźnie odmówił wydania mu decyzji, czego skarżący się domagał, przesłankowo w jego treści stwierdzając, że S.T. nie był stroną w postępowaniu administracyjnym, zakończonym decyzją tegoż organu z dnia [...] października 2000 r. Zatem zgodnie z art. 61 § 1 i § 3 k.p.a., już ten wniosek skarżącego, złożony Wójtowi Gminy w listopadzie 2001 r. wszczynał jego zdaniem wznowieniowe postępowania administracyjne z datą złożenia organowi. Dla poparcia przedstawionej argumentacji przywoływał stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zawarte w wyroku z dnia 03 lutego 2004 r. w sprawie 7/IV SA 2644/02, prawomocnym, które zdaniem skarżącego, winno wiązać Samorządowe Kolegium Odwoławcze w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, przy rozstrzyganiu wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wraz z jego faktyczną i prawną argumentacją, wyrażone w zaskarżonej decyzji. Akcentowało okoliczność, iż przywoływane w sprawie pismo skarżącego z dnia 07 listopada 2001 r. nie stanowiło w swej treści wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, uprzednio zakończonego w sposób ostateczny decyzją lokalizacyjną Wójta Gminy z dnia [...]października 2000 r., gdyż dotyczyło żądania udostępnienia akt tegoż postępowania administracyjnego, gdy najwcześniej złożone pismo, podlegające potraktowaniu już jako wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego we wskazanym przedmiocie, skarżący złożył do Wójta Gminy w dacie 31 maja 2002 r., a kolejne w dacie 13 września 2002 r., kierowane tym razem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W konkluzji odmówiło jurydycznej racji zarzutom skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kognicji sądowoadministracyjnej została poddana kontrola działalności organów administracji publicznej w aspekcie legalności, gdy niniejszym kontrolowana, a objęta skargą decyzja, tego rozstrzygającego wymogu nie realizuje, a to z racji zaistnienia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w postaci naruszenia właściwości instancyjnej w toku procedowania, gdy zważyć skład odwoławczego organu kolegialnego, rozpoznającego wniosek zainteresowanego o ponowne rozpatrzenie sprawy, co podlegało stwierdzeniu ponad granice wniosków i zarzutów skargi, w trybie art. 134 § 1 wskazanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W wydawaniu zaskarżonej decyzji bowiem, powziętej wobec realizowania trybu odpowiadającego instancyjnemu, brała udział osoba uczestnicząca uprzednio w wydawaniu decyzji pierwszoinstancyjnej, z dnia 16 września 2004 r., każdorazowo jako członek składu orzekającego.
Wskazana wadliwość proceduralna podlega jurydycznej kwalifikacji, jako naruszenie instancyjnej właściwości organu, w kontekście organizacji i trybu działania organów kolegialnych, stanowiącej jedną z kategorii właściwości rzeczowej organu administracji publicznej.
Ścisłe przestrzeganie każdej z ustawowo normowanej postaci właściwości rzeczowej, w tym instancyjnej, stanowi gwarancję zrealizowania w toku postępowania administracyjnego zasady prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, stanowionych kolejno w art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a.
Jednym ze służących temu celowi proceduralnych instrumentów jest zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, o której w art. 15 k.p.a., oparta na fundamentalnym założeniu realizowania toku instancji kolejno przez różne organy, w myśl reguł stanowionych dla rzeczowej w tym kontekście właściwości, przewidzianych co do zasady mocą art. 127 § 2 k.p.a. w związku z art. 17 k.p.a. w kolejnych punktach.
Na gruncie przytoczonych uregulowań prawnych, przepis art. 127 § 3 k.p.a. ma charakter szczególny, stanowiący instytucję wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, podlegającego rozpoznaniu przez tożsamy organ, przy jednoczesnym odesłaniu do odpowiedniego stosowania przepisów dla postępowania zainicjowanego odwołaniem. Zatem w odniesieniu do organu kolegialnego, jakim jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze, orzekające w składzie trzyosobowym, zrealizowanie wskazanych wyżej kardynalnych zasad procedowania w administracji następuje właśnie przez wyłączenie tożsamości członków składu orzekającego w trybie odpowiadającym instancyjnemu, a dla rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zgodnie z zasadami instancyjnej właściwości rzeczowej. W tym miejscu należy przywołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2002r. w sprawie I SA 1477/00 / LEX 81665 /.
Wniosek o ponownie rozpatrzenie sprawy z istoty swej stanowi szczególny środek zaskarżenia, który jednak należy w pełni odnosić do hipotezy art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., przewidującej podstawę wyłączenia pracownika, uczestniczącego w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej w trybie administracyjnym decyzji, a zatem z uwzględnieniem istnienia określonego w treści art. 127 § 3 k.p.a. środka zaskarżenia, w związku z art. 27 § 1 k.p.a., gdy zważyć przywołane wyżej ogólne zasady stanowione dla procedowania w administracji, a wyznaczające kardynalne dyrektywy interpretacyjne dla stosowania poszczególnych instytucji proceduralnych, ich klasyfikacji w porządku wyznaczonym kryterium aksjologicznym. Nadto art. 127 § 3 k.p.a. zawiera odesłanie do odpowiedniego stosowania unormowań przewidzianych ustawą o postępowaniu w administracji dla odwołań od decyzji, przy realizacji trybu dla rozpoznawania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy z kolei przepisy ostatnio wskazanej ustawy nie stanowią wyłączenia dla stosowaniu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zaistniałej w kontrolowanym postępowaniu sytuacji, a który posługuje się wprost pojęciem środka zaskarżenia, obejmującym także ten stanowiony w treści art. 127 § 3 k.p.a. W konsekwencji w żadnej mierze nie można jurydycznie zasadnie ograniczać zakresu omawianej podstawy wyłączenia pracownika jedynie do ściśle odwołań. Zawężająca wykładnia nie znajduje prawnego uzasadnienia. Zatem w omawianym jurydycznym kontekście specyfika środka zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, polegająca na inicjowaniu trybu odpowiadającego instancyjnemu w sposób pozbawiony konstrukcji względnej dewolutywności, pozostaje bez rozstrzygającego znaczenia.
Wskazana proceduralna odmienność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w obowiązującym stanie prawnym, z racji swego formalnego charakteru, ustępuje przed obligiem każdorazowego realizowania przez organy rozstrzygające w toku procedowania administracyjnego w pierwszym rzędzie jego zasad ogólnych, a to dla zagwarantowania stronie bezstronnego ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, w trybie odpowiadającym instancyjnemu, a konsekwencji w sposób najbardziej jurydycznie zbliżony do procedowania w toku instancyjnym, zainicjowanym odwołaniem, jak tego wymaga art. 15 k.p.a., w kontekście zasadniczego celu procedowania administracyjnego, w postaci właśnie prawidłowego rozpoznania i rozstrzygnięcia żądania strony, wyznaczającego przedmiotowy zakres istoty sprawy administracyjnej.
W toku ponownego procedowania dla rozpoznania wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozważy i w konsekwencji oceni wszystkie jurydycznie istotne okoliczności sprawy, w kontekście argumentacji zainteresowanego oraz stanowiska prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przezeń przywoływanego, z odniesieniem się do zakresu jego mocy wiążącej, a w sposób realizujący wymogi z art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a., który wymagał będzie między innymi zażądania pisma z dnia 07 listopada 2001 r. dla jego prawidłowej jurydycznej oceny przez rozstrzygający organ administracji.
Z tych względów, na mocy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji, gdy obowiązek zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego od organu na rzecz skarżącego uzasadnia art. 200 ostatnio przywołanej ustawy.