IV SA/Wa 2628/20

IV SA/Wa 2628/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-02-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-12-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anita Wielopolska
Joanna Borkowska
Piotr Korzeniowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
III OSK 5484/21 - Wyrok NSA z 2025-03-05
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1162
art.  25 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów - t.j.
Sentencja
Dnia 16 lutego 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anita Wielopolska Sędzia WSA Joanna Borkowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lutego 2021 roku w trybie uproszczonym sprawy ze skargi "[...]" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2020 roku, nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zagospodarowania odpadu oddala skargę.
Uzasadnienie
Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej: GIOŚ, organ) w postanowieniu z [...] września 2020 r., znak [...] wydanym na podstawie art. 144, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.), w związku z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2019 r., poz. 1162 ze zm., dalej: u.m.p.o.), w związku z art. 24 ust. 3 lit. a i art. 2 pkt 35 lit. a. rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z 12 lipca 2006 r. ze zm., dalej: rozporządzenie Nr 1013/2006), art. 18 ustawy z 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1610 ze zm., dalej: ustawa o recyklingu pojazdów), po rozpatrzeniu wniosku spółki R. Sp. z o.o., z siedzibą pod adresem: [...], ul. [...] (dalej: Spółka, strona, skarżąca), o ponowne rozpatrzenie sprawy, w której GIOŚ wydał postanowienie znak [...] z [...] czerwca 2020 r., utrzymał w mocy postanowienie GIOŚ znak [...] z [...] czerwca 2020 r., zobowiązujące Spółkę, do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczenia odpadu, poprzez zagospodarowanie odpadu o kodzie [...] w postaci uszkodzonego pojazdu marki T., o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...], będącego przedmiotem nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia z terytorium [...] na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: RP), przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami, wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów.
Zaskarżone postanowienie GIOŚ było wynikiem następujących ustaleń i oceny prawnej.
W dniu 9 lutego 2018 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] zawiadomił GIOŚ o podejrzeniu nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu marki T., o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...] oraz przekazał całą zebraną w tej sprawie dokumentację. GIOŚ po przeanalizowaniu nadesłanej dokumentacji w dniu 6 marca 2018 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadem o kodzie [...]w postaci uszkodzonego pojazdu marki T., o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...], przez Spółkę będącą odbiorcą ww. odpadu, odpowiedzialnym za jego nielegalne międzynarodowe przemieszczenie z terytorium [...]na terytorium RP.
W odpowiedzi na powyższe w piśmie z 22 marca 2018 r. strona przesłała do GIOŚ wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie. W ww. wyjaśnieniach strona wskazała, że ww. pojazd nie stanowi odpadu i został legalnie sprowadzony z terytorium [...] na terytorium RP.
W postanowieniu znak [...], z 3 czerwca 2020 r., zobowiązał Spółkę do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr [...] przez zagospodarowanie odpadu o kodzie [...]w postaci uszkodzonego pojazdu marki T., o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...], będącego przedmiotem nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia z terytorium [...] na terytorium PR, przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami, wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów.
Strona w piśmie z 25 czerwca 2020 r. wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaskarżonemu postanowieniu strona zarzuciła naruszenie przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.: 1. art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach - przez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, przyjęcie, że pojazd marki T. jest odpadem; 2) art. 18 ustawy o recyklingu pojazdów oraz 3) art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów - przez nakazanie stronie przekazania tego pojazdu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów.
W uzasadnieniu strona wskazała, że jest firmą istniejącą od lat na międzynarodowym rynku pojazdów, specjalizuje się w imporcie pojazdów mechanicznych z [...] do Unii Europejskiej i ma za sobą wiele przypadków importu samochodów, także uszkodzonych i pomyślnego ich przywracania do ruchu na drogach krajowych, zgodnie z wymogami prawa drogowego.
Zarówno przepisy unijne, jak i krajowe są zatem dobrze znane stronie, w szczególności zaś znane są jej przepisy amerykańskie, dotyczące pojazdów wycofywanych z eksploatacji. Strona podkreśliła ponadto, że pojazd marki T. został kupiony "z drugiej ręki", a zatem był już w obiegu rynkowym na terytorium [...] z dokumentem wydanym przez [...]i jak najbardziej kwalifikującym go do naprawy.
W uzasadnieniu postanowienia z 30 września 2020 r. GIOŚ wskazał, że sprowadzony przez Spółkę pojazd marki T. o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...], w momencie zgłoszenia do procedury nabycia wewnątrzwspólnotowego był bezsprzecznie uszkodzony oraz wymagał przeprowadzenia napraw w warunkach warsztatu samochodowego. Powyższe potwierdza załączona do materiału dowodowego kopia formularza wniosku o przeprowadzenie oceny towaru sporządzonego przez inspektora Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...] oraz opinia techniczna Nr [...], z 7 lipca 2017 r., sporządzona przez rzeczoznawcę H. K. Zgodnie z ww. opinią, przedmiotowy pojazd posiadał poważne uszkodzenia powypadkowe, m.in. wzmocnienie boczne z podłużnicą oraz wzmocnienie czołowe.
Organ wskazał ponadto, że do ww. pojazdu właściwy organ [...]w [...] wydał dokument [...]Nr [...]. Dodatkowo organ podkreślił, że zgodnie z tłumaczeniem sporządzonym przez tłumacza przysięgłego E. S. z 14 sierpnia 2017 r. ww. dokument stanowi "Tytuł własności pojazdu po wypadku. - Nie wydawać dowodu rejestracyjnego", a analiza ww. dokumentu wykazała ponadto, że zawiera on adnotację: "This salvage vehicle may not be operated on the highway until a «reconstructed» title is issued", co zgodnie z ww. tłumaczeniem przysięgłym oznacza: "pojazd jest po wypadku i nie jest dopuszczony do ruchu po autostradach dopóki nie zostanie wydany tytuł własności pojazdu po remoncie".
Zdaniem GIOŚ oznacza to, że dla przedmiotowego pojazdu powypadkowego właściwe władze [...]w [...] wydały dokument, na podstawie którego niemożliwa jest rejestracja pojazdu, a przedmiotowy pojazd powypadkowy, w stanie w jakim się znajdował, nie mógł poruszać się po drogach. GIOŚ podkreślił, że przedmiotowy pojazd, aby mógł być wykorzystany zgodnie ze swoim pierwotnym przeznaczeniem, wymagane było uzyskanie dla niego statusu pojazdu zrekonstruowanego (odbudowanego, po remoncie), którym strona, przemieszczając ww. pojazd na terytorium RP, nie dysponowała. Istotne jest, że w przypadku naprawy ww. pojazdu na terytorium [...], zastosowania się do procedur i przepisów wynikających z prawa [...], właściwy organ ww. stanu mógłby wydać dla ww. pojazdu dokument "[...].
GIOŚ zaznaczył, że przemieszczając ww. pojazd poza granice [...], a w szczególności wywożąc poza granice [...], tymczasowa przeszkoda prawna, stanowiąca o niemożności zarejestrowania spornego pojazdu, stała się trwałą przeszkodą prawną, gdyż niemożliwe stało się uzyskanie dla spornego pojazdu certyfikatu własności pojazdu "zrekonstruowanego", (odbudowanego, po remoncie), co tym samym wykluczało dalsze użytkowanie przedmiotowego pojazdu zgodnie ze swoim pierwotnym przeznaczeniem, jak również prawną możliwość jego ponownego dopuszczenia do ruchu drogowego na podstawie przepisów ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110 ze zm.).
II. W skardze Spółka zaskarżyła w całości postanowienie GIOŚ z [...] września 2020 r., zarzucając: 1. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez wydanie aktu bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. 2. Naruszenie prawa materialnego w postaci art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21, dalej: u.o.) oraz art. 1 ust. 1 lit. a dyrektywy ramowej Parlamentu Europejskiego z Rady 2006/12/WE z 5 kwietnia 2006 r. w sprawie odpadów oraz art. 2 pkt 1 rozporządzenia 1013/2006 Konwencji Bazylejskiej przez uznanie, że samochód marki T. o numerze podwozia [...] w dniu jego przemieszczenia był odpadem, gdyż w przedmiotowej sprawie organ zarzucił skarżącemu nielegalne międzynarodowe przemieszczenie uszkodzonego pojazdu i uznał go za odpad, kiedy w rzeczywistości był pojazdem wymagającym jedynie naprawy, oceny stanu technicznego i rejestracji w kraju nabywcy, co powinno skutkować stwierdzeniem nieważności postanowienia.
3. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 k.p.a. ze względu na to, że wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję tj. uwzględnienia właściwego statusu pojazdu w dniu jego zakupu oraz stanu faktycznego w dniu wydania postanowienia, co powinno skutkować wznowieniem postępowania.
4. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. przez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy oraz dowolną i ocenę zebranego materiału dowodowego, polegającego na tym, że: organ II instancji powtórzył w całości argumenty z postanowienia w pierwszej instancji pomimo wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez skarżącego i nie pokusił się o oględziny pojazdu, pomimo złożenia takiej propozycji przez skarżącego. 5. Organ I instancji dopuścił do przewlekłości postępowania wydając postanowienie po ponad trzech latach od dnia sprowadzenia pojazdu z [...] do Polski.
III. Na podstawie art. 145 § 2 p.p.s.a., wniesiono o uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności postanowienia w całości. IV. W razie, gdyby Sąd nie uwzględnił wniosku o stwierdzenie nieważności, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a., wniesiono o wznowienie postępowania w całości. V. W razie, gdyby Sąd nie uwzględnił wniosku o wznowienie postępowania, z ostrożności procesowej, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, p.p.s.a., wniesiono o uwzględnienie skargi i uchylenie postanowienia w całości oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. uchylenie aktu I instancji. VI. Na podstawie art. 61 § 2 pkt. 1 p.p.s.a., wniesiono o wstrzymanie wykonania postanowienia organu GIOŚ z [...] września 2020 r. w całości, a w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku przez organ, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wniesiono o wstrzymanie wykonania ww. postanowienia w całości przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, do chwili uprawomocnienia się wyroku, ze względu na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, tj.: "utylizacja" naprawionego i relatywnie młodego wiekiem pojazdu, w dodatku hybrydowego, przez stację demontażu jest nieuprawniona. Pojazd ten służy bowiem, zgodnie ze swoim przeznaczeniem, a jego utylizacja byłaby niszczeniem zasobów środowiska, zaprzeczałaby idei gospodarki cyrkulacyjnej i stanowiła akt przeciwny promowanej przez Rząd RP tzw. elektro-mobilności. Ponadto, utylizacja takiego pojazdu, nie służy pogłębianiu zaufania przedsiębiorców i obywateli do organów administracji państwowej. VII. Ponadto, na podstawie art. 199 i art. 200 p.p.s.a., wniesiono o zwrot kosztów postępowania według przewidzianych norm.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący potwierdza fakt, że T. w dniu zakupu w 2017 r. była faktycznie uszkodzona, lecz w pełni kwalifikowała się do naprawy. Ponadto, pojazd ten został kupiony przez skarżącego z drugiej ręki, od dilera samochodowego, a zatem był już w obiegu rynkowym na terytorium [...] z dokumentem wydanym przez [...]typu [...] i bez tytułu własności. Oznacza to, że jego nabywca, czyli skarżący, po pierwsze nabył tytuł własności pojazdu, a po wtóre po jego naprawie mógł uzyskać bez problemu tytuł potwierdzający jego naprawę, czyli dokument o charakterze [...].
Według skarżącej, dokument [...]ani dokument jego zakupu nie wskazuje na zamierzoną zmianę użytkowania pojazdu T. ani na definitywne wycofanie jej z eksploatacji. Pojazd został więc legalnie "zaimportowany" z [...]a jego naprawa, badanie techniczne i rejestracja nastąpiły już w kraju (stosowne dokumenty wraz z tłumaczeniami oraz opinia techniczna Nr [...] z 7 lipca 2017 o pojeździe są w posiadaniu GIOŚ już od ponad trzech lat). W ten sposób został przerwany stan prawny [...]na który powołuje się w uzasadnieniu do obu postanowień GIOŚ, tym bardziej, że kryteria uznania pojazdu za odpad są takie same w UE jak i w [...].
W ocenie skarżącej, w Polsce za odpad, zgodnie z wytycznymi GIOŚ, uznaje się pojazd w przypadku, gdy koszty naprawy wyniosły powyżej 70 % jego wartości, co też nie dotyczy przedmiotowej T. i fakt ten jest ważnym argumentem strony w przedstawianym wniosku. Skarżąca poinformowała, że jest firmą istniejącą od lat na międzynarodowym rynku pojazdów, specjalizuje się w imporcie pojazdów mechanicznych z [...]do Unii Europejskiej i ma za sobą wiele przypadków importu samochodów, także uszkodzonych i pomyślnego ich przywracania do ruchu na drogach krajowych, zgodnie z wymogami prawa drogowego (wypis z KRS w załączeniu do skargi). Zarówno przepisy unijne, jak i krajowe są zatem dobrze znane stronie, w szczególności zaś znane są jej przepisy amerykańskie dotyczące pojazdów wycofywanych z eksploatacji. Skarżąca z przekonaniem stwierdza, że pojazd T. w trakcie przemieszczania nie posiadał właściwości kwalifikujących go jako odpad niebezpieczny. Skarżąca podkreśla, że także nowe pojazdy posiadają te same elementy, a jednak są masowo transportowane na lądzie i na morzu, a przedmiotowa T. to w dodatku pojazd o napędzie hybrydowym, który wpisuje się idealnie w promowaną przez Rząd RP elektro-mobilność.
Zdaniem skarżącej, niezgodnie z duchem dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z 30 maja 2018 r. zmieniającej dyrektywę 2008/98/WE w sprawie odpadów państwa członkowskie powinny podjąć stosowne działania zachęcające do opracowywania, produkcji, wprowadzania do obrotu i wykorzystywania produktów oraz składników produktów nadających się do wielokrotnego użycia, które zawierają materiały pochodzące z recyklingu, są technicznie trwałe oraz łatwe w naprawie i które po tym, jak stają się odpadami, nadają się do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Tym samym organ, w obu postanowieniach, naruszył art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz niewłaściwie zinterpretował przepisy prawa materialnego w postaci art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r., poz. 21, dalej: u.o.) oraz art. 1 ust. 1 lit. a dyrektywy ramowej Parlamentu Europejskiego z Rady 2006/12/WE z 5 kwietnia 2006 r. w sprawie odpadów oraz art. 2 pkt 1 "rozporządzenia 1013/2006 Konwencji Bazylejskiej". Zdaniem skarżącej, organ kwalifikując przedmiotowy pojazd jako odpad w dniu jego zakupu ograniczył się wyłącznie do przeprowadzenia dowodu z dokumentów, których interpretacja nasuwa w jego ocenie, zasadnicze wątpliwości i rożni się od interpretacji amerykańskiej. Dlatego zasadne jest podniesienie w skardze braku inspekcji pojazdu przez organ ochrony środowiska, zwłaszcza, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sporawy skarżąca zaproponowała zaprezentowanie pojazdu w obecnym stanie.
W ocenie skarżącej, nie bez znaczenia pozostaje tu też fakt, że uwzględnienie właściwego statusu pojazdu w dniu jego zakupu oraz stanu faktycznego w dniu wydania postanowienia, mogłoby skutkować wznowieniem postępowania zakładając ostrożność procesową i oprzeć go co najwyżej na znikomym naruszeniu art. 194 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 194 ust. 3 ustawy o odpadach, jako bardziej względnych dla nabywcy pojazdu. Tym samym można by przyjąć, że pojazd T. nie podlega ustawie o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, gdyż nie jest w niej uregulowany.
Skarżąca uważa, że "utylizacja" naprawionego i relatywnie młodego wiekiem pojazdu, w dodatku hybrydowego, o wartości kilkudziesięciu tysięcy złotych przez stację demontażu jest nieuprawniona, gdyż pojazd ten służy, zgodnie ze swoim przeznaczeniem, a jego utylizacja byłaby pod każdym względem nieuzasadniona i irracjonalna pod względem ekonomicznym i ekologicznym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd na wstępie wskazuje, że GIOŚ w postanowieniu z [...] czerwca 2020 r., znak [...] na str. 8 w pouczeniu błędnie wskazał, że "strona niezadowolona z treści niniejszego postanowienia może w terminie 7 dni od daty jego doręczenia zwrócić się do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wolny jest od opłat". Zgodnie z art. 29 u.m.p.o., na postanowienia, o których mowa w art. 23 ust. 1, art. 25 ust. 1 i art. 27 ust. 4, przysługuje zażalenie do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Zdaniem Sądu, zgodnie z utrwalonym w tym zakresie orzecznictwem sądów administracyjnych błędne pouczenie przez organ administracji, nie stanowi podstawy uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Ponadto błędne pouczenie w niniejszej sprawie skarżącej, co do środka zaskarżenia, nie obciążyło strony, która się do takiego pouczenia zastosowała.
W dalszej kolejności przechodząc do oceny przepisów postępowania, które miały zastosowanie w niniejszej sprawie Sąd stwierdza, że organ w obu instancjach dokonał niewadliwej analizy materiału dowodowego, który w ocenie Sądu, jest prawidłowo zebrany i kompletny, a wnioski jakie z niego zostały wysnute były logicznie uzasadnione i nie noszą cech dowolności. Materiał dowodowy oraz postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez GIOŚ w I i II instancji są zgodne z wymogami określonymi w art. 7 i art. 77 § 1 oraz 80 k.p.a. GIOŚ orzekając w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, a także ocenił na podstawie całokształtu materiału dowodowego udowodnienie okoliczności związanej z odpowiedzialnością skarżącej za nielegalne przemieszczenie z terytorium [...] na terytorium RP odpadu o kodzie [...] w postaci uszkodzonego pojazdu marki T. o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...]. W ocenie Sądu, organ rozpatrując przedmiotową sprawę dokonał prawidłowej analizy całej zgromadzonej dokumentacji, w tym dokumentu [...]Nr [...], faktury zakupu Nr [...] z [...] maja 2017 r. opinii rzeczoznawcy Nr [...], z 7 lipca 2017 r., sporządzonej przez rzeczoznawcę H. K. oraz wyjaśnień skarżącej.
W przedmiotowej sprawie GIOŚ w postanowieniu z [...] września 2020 r., znak [...] ustosunkował się do twierdzeń skarżącej wynikających z treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z 25 czerwca 2020 r., a także przeprowadził kontrolę instancyjną działania, które podjął jako organ I instancji wydając postanowienie z [...] czerwca 2020 r., znak [...]. Należy stwierdzić, że ustalenia te znajdują swój wyraz w postanowieniu GIOŚ z [...] września 2020 r. W zaskarżonym do Sądu postanowieniu, GIOŚ powołał się na motywy wyrażone przez ten organ w postanowieniu z [...] czerwca 2020 r.
GIOŚ w postanowieniu z [...] września 2020 r. uzasadnił także fakt nieuwzględnienia zarzutów wynikających z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. GIOŚ w postanowieniu z [...] września 2020 r. wyczerpująco udowodnił także brak związku przyczynowego między wadami postępowania zarzucanymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a postanowieniem z [...] czerwca 2020 r. wydanym przez ten organ w I instancji. Należy stwierdzić, że uzasadnienia kontrolowanych przez Sąd postanowień wydanych w przedmiotowej sprawie są związane z przedmiotem rozstrzygnięcia, którym jest wezwanie podmiotu odpowiedzialnego za nielegalne przemieszczenie z terytorium [...] na terytorium RP odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu marki T. o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...] przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami, wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów.
Podstawę zaskarżonego do Sądu postanowienia stanowiły art. 144, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w związku z art. 25 ust. 1 pkt 2 u.m.p.o. w zw. z art. 24 ust. 3 lit. a i art. 2 pkt 35 lit. a, rozporządzenia Nr 1013/2006 oraz art. 18 ustawy z 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów.
Odnosząc się do stanowiska skarżącej przedstawionego w skardze wskazać należy, że klasyfikacja uszkodzonego pojazdu marki T. jako odpadu w została prawidłowo dokonana przez właściwy organ w zakresie transgranicznego przemieszczania odpadów. W piśmiennictwie wskazuje się, że "Odpadem w ujęciu ogólnym jest element wywodzący się z danego obiektu, lecz nie stanowiący zintegrowanej z nim całości" (zob. K. Świgoń-Popiołek, Podstawy metodyczne ujednolicenia klasyfikacji odpadów, [w:] H. Piotrowska (red.), Odpady przemysłowe a ochrona środowiska, Warszawa 1976, s. 82). W ocenie M. Górskiego, kluczowym elementem definicji odpadów jest pojęcie "pozbycie się", gdyż przedmiot staje się odpadem właśnie z chwilą "pozbycia się" go przez dotychczasowego posiadacza (zob. M. Górski, Gospodarowanie odpadami w świetle wymagań prawa wspólnotowego i polskiego prawa wewnętrznego, Poznań 2005, s. 41). Zdaniem tego autora, "pozbycie się", wzorem interpretacji przyjętych w prawie UE i orzecznictwie sądów europejskich, nie może być rozumiane jako utrata kontroli nad przedmiotem, a raczej jako zasadnicza zmiana sposobu jego wykorzystania, polegająca na zastosowaniu jednej z metod postępowania wskazanych w ustawie, odmienna od podstawowego jego przeznaczenia, do którego przestał się ten przedmiot nadawać (być przydatnym), która to zmiana może spowodować także poważne negatywne konsekwencje dla człowieka lub środowiska. Możliwe jest więc "pozbycie się" przedmiotu także wówczas, gdy pozostaje on nadal we władaniu tego samego podmiotu. W konsekwencji wykładania pojęcia "pozbycie się" powinna być indywidualizowana, w szczególności wówczas, gdy jest wątpliwe, czy dany przedmiot jest wskutek pozbycia się go odpadem (por. M. Górski, Gospodarowanie odpadami w świetle wymagań prawa wspólnotowego i polskiego prawa wewnętrznego, Poznań 2005, s. 41). Zgodnie z ogólnym znaczeniem słowo "pozbywać się" oznacza "uwolnić się od czegoś niepotrzebnego, uciążliwego, np. pozbyć się starych ubrań, mebli, przedmiotów. Pozbyć się długów, kłopotów, uciążliwości, obowiązków" (M. Szymczak (red.), Słownik języka polskiego, t. 2, Warszawa 1979, s. 886).
Określenie "pozbywać się", które stanowi kluczowy element definicji ustawowej pojęcia "odpady", która była przedmiotem prawidłowej wykładni przeprowadzonej przez GIOŚ w niniejszej sprawie, należy interpretować także w świetle zasad ogólnych ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1219 ze zm., dalej: p.o.ś.) oraz zasad ogólnych ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 797 ze zm., dalej: u.o.).
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o., przez odpady - rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Ustawa z 14 grudnia 2012 r. o odpadach implementuje m.in. dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy. Zgodnie z art. 3 pkt 1 ww. dyrektywy, "odpady" oznaczają każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć, lub do których pozbycia został zobowiązany. Termin "pozbywać się", który określa zakres stosowania pojęcia "odpady", nie może zatem być interpretowany wąsko. Kompleksowe zarządzanie gospodarką odpadami oraz przestrzeganie zasad ogólnych ochrony środowiska i gospodarki odpadami musi być uwzględnione w interpretacji pojęcia "pozbywać się".
Pozbywanie się odpadu należy analizować w całym "cyklu życiowym" substancji lub przedmiotu od zaprojektowania do ich produkcji, dystrybucji, zużycia, a także przetwarzania powstałych w tym "cyklu życiowym" odpadów. Ważnym elementem charakterystyki czynności polegającej na pozbyciu się odpadu powinna być informacja na temat cyklu życiowego substancji lub przedmiotu. Istotne zatem dla oceny czynności polegającej na pozbyciu się odpadu są dane o technologii produkcji, a w szczególności zasady dotyczące odzyskiwania surowców, materiałów oraz metod ostatecznego usuwania odpadu. Przy interpretacji ustawowego pojęcia "pozbywać się" należy także brać pod uwagę obowiązujące normy prawne dotyczące procesów ponownego użycia, przetwarzania, recyklingu oraz odzysku poszczególnych rodzajów odpadów. Istotne znaczenie mają także regulacje prawne dotyczące bezpieczeństwa używania substancji lub przedmiotów. Pozbycie się odpadu powinno być także oceniane przez pryzmat zasady zapobiegania odpadom, która uregulowana jest w art. 17 pkt 1 i art. 18 ust. 1 u.o. Końcowa odpowiedzialność podmiotu pozbywającego się odpadu nie może być także oderwana od zasady "zanieczyszczający płaci". Koszty związane z zapobieganiem odpadom albo związane z naprawianiem szkód wywołanych przez odpady nie mogą pomijać podmiotu pozbywającego się odpadu na rzecz kolejnego posiadacza.
Z akt sprawy wynika, że sprowadzony przez Spółkę pojazd marki T., w momencie zgłoszenia do procedury nabycia wewnątrzwspólnotowego był bezsprzecznie uszkodzony oraz wymagał przeprowadzenia napraw w warunkach warsztatu samochodowego. Powyższe potwierdza załączona do materiału dowodowego kopia formularza wniosku o przeprowadzenie oceny towaru sporządzonego przez inspektora Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...] oraz opinia techniczna Nr [...] z [...] lipca 2017 r. sporządzona przez rzeczoznawcę H. K. Zgodnie z ww. opinią, przedmiotowy pojazd posiadał uszkodzenia powypadkowe, m.in. wzmocnienie boczne z podłużnicą oraz wzmocnienie czołowe. Dla ww. pojazdu właściwy organ [...]w [...] wydał dokument [...]Nr [...]. Zgodnie z tłumaczeniem sporządzonym przez tłumacza przysięgłego E. S. z [...] sierpnia 2017 r. ww. dokument stanowi "Tytuł własności pojazdu po wypadku - Nie wydawać dowodu rejestracyjnego". Dokument ten zawiera także adnotację: "This salvage vehicle may not be operated on the highway until a «reconstructed» title is issued", co zgodnie z ww. tłumaczeniem przysięgłym oznacza: "pojazd jest po wypadku i nie jest dopuszczony do ruchu po autostradach dopóki nie zostanie wydany tytuł własności pojazdu po remoncie".
Zgodzić należy się z organem, że powyższe oznacza, że dla przedmiotowego pojazdu powypadkowego właściwe władze [...]w [...] wydały dokument, na podstawie którego niemożliwa jest rejestracja pojazdu, a przedmiotowy pojazd powypadkowy, w stanie w jakim się znajdował, nie mógł poruszać się po drogach. Prawidłowo organ stwierdził, że przedmiotowy pojazd, aby mógł być wykorzystany zgodnie ze swoim pierwotnym przeznaczeniem, wymagane było uzyskanie dla niego statusu pojazdu zrekonstruowanego (odbudowanego, po remoncie), którym strona, przemieszczając ww. pojazd na terytorium RP, nie dysponowała. W przypadku naprawy ww. pojazdu na terytorium [...], zastosowania się do procedur i przepisów wynikających z prawa [...] właściwy organ ww. stanu mógłby wydać dla ww. pojazdu dokument "[...]". Ma rację organ, że przemieszczając ww. pojazd poza granice [...], a w szczególności wywożąc poza terytorium [...] tymczasowa przeszkoda prawna, stanowiąca o niemożności zarejestrowania spornego pojazdu, stała się trwałą przeszkodą prawną, gdyż niemożliwe stało się uzyskanie dla spornego pojazdu certyfikatu własności pojazdu "zrekonstruowanego", (odbudowanego, po remoncie), co tym samym wykluczało dalsze użytkowanie przedmiotowego pojazdu zgodnie ze swoim pierwotnym przeznaczeniem, jak również prawną możliwość jego ponownego dopuszczenia do ruchu drogowego na podstawie przepisów ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110 ze zm.).
Działanie obejmujące naprawę pojazdu wycofanego z eksploatacji poza stacją demontażu nie jest procesem przetwarzania w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 21 u.o. W art. 29 u.o. ustawodawca wprowadził zasadę przetwarzania odpadów w instalacjach lub urządzeniach. Konsekwencją obowiązywania tej zasady jest wyrażony w art. 18 ustawy o recyklingu pojazdów bezwzględny obowiązek właściciela przekazania pojazdu wycofanego z eksploatacji przedsiębiorcy prowadzącemu stację demontażu lub punkt zbierania pojazdów. Celem tych przepisów zgodnie z zasadą prewencji (art. 6 p.o.ś.), jest ograniczenie możliwości negatywnego oddziaływania pojazdów wycofanych z eksploatacji na środowisko oraz zapewnienie ochrony życia i zdrowia ludzi oraz ochrony środowiska zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju.
Z samego faktu naprawienia pojazdu wycofanego z eksploatacji, a następnie jego zarejestrowania nie wynika, że utracił on w ten sposób status odpadu. Podkreślenia wymaga, że wolą ustawodawcy demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji może być prowadzony wyłącznie w stacjach demontażu (art. 5 ust. 2 ustawy o recyklingu). Właściciel pojazdu, bez względu na to, czy zamierza jakieś części pojazdu zachować dla siebie, winien oddać pojazd do stacji demontażu, nie może "wyręczać" stacji demontażu (zob. wyrok NSA z 27 kwietnia 2016 r., sygn. II OSK 2044/14, LEX nr 2081373). Treść powołanych przepisów u.o. oraz ustawy o recyklingu pojazdów wyłącza wprost możliwość prowadzenia napraw pojazdu wycofanego z eksploatacji poza stacją demontażu. Prowadzenie odzysku i recyklingu pojazdu wycofanego z eksploatacji poza stacją demontażu stanowi naruszenie ww. przepisów ustawowych i jest działaniem nielegalnym. Brak jest jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że działania faktyczne w postaci naprawy pojazdu wycofanego z eksploatacji poza stacją demontażu mogą doprowadzić do skutku w postaci utraty przez taki pojazd statusu odpadu. Czynność zarejestrowania pojazdu wycofanego z eksploatacji, który został naprawiony poza stacją demontażu nie wywołuje skutku w postaci utraty statusu odpadu przez pojazd. Nadal pozostaje odpadem, gdyż nie został poddany procesowi przetwarzania w stacji demontażu. (zob. wyrok NSA z 5 marca 2019 r., sygn. II OSK 961/17, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W niniejszej sprawie ostatni właściciel sprzedał pojazd na rzecz strony znacznie poniżej jego rzeczywistej wartości. Zasadnie zatem organ przyjął, że poprzedni właściciel ww. pojazdu, nie dokonywał niezbędnych napraw pojazdu oraz nie uzyskał niezbędnego do dalszego wykorzystania pojazdu świadectwa pojazdu zrekonstruowanego, a ww. pojazd w stanie uszkodzonym został przekazany stronie.
Należy podkreślić, że aby przedmiotowy pojazd ponownie mógł być wykorzystany zgodnie ze swoim pierwotnym przeznaczeniem, wymagane było uzyskanie dla niego statusu pojazdu zrekonstruowanego ([...]), którym skarżąca przemieszczając ww. pojazd na terytorium RP nie dysponowała.
Zgodzić należy się z organem, że ewentualna naprawa ww. pojazdu, uzyskanie przez pojazd badania technicznego z wynikiem pozytywnym, nie eliminuje w żaden sposób faktu istnienia, w dacie przemieszczenia spornego pojazdu z terytorium [...] na terytorium RP, dokumentu [...], Nr [...], a także konsekwencji jego wydania.
Przedstawiony przez skarżącą dokument dotyczący zasad rejestracji pojazdów w nowojorskim okręgu konsularnym, w żaden sposób nie wpływa na sytuację prawną przedmiotowego pojazdu, ponieważ pojazd ten w dacie międzynarodowego przemieszczenia posiadał dokument uniemożliwiający jego rejestrację, a tym samym jego dalsze użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem.
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut dotyczący błędnego zakwalifikowania przedmiotowego pojazdu do kategorii odpadów niebezpiecznych, tj. pod kodem [...], gdyż w ocenie skarżącej pojazd marki T. w dacie zakupu nie był ani zużyty, ani nienadający się do użytkowania, a już z pewnością nie stanowił odpadu, w tym odpadu niebezpiecznego kwalifikującego go jedynie do "utylizacji"
Odnosząc się do tego zarzutu wskazać należy, że organ dokonał prawidłowej wykładni art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o. W przypadku, gdy przedmiot postępowania wypełnia ww. definicję, wówczas stanowi on odpad. Wówczas taki przedmiot jako odpad klasyfikuje się pod właściwym kodem, zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Klimatu z 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2020 r. poz. 10). Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym opinii technicznej Nr [...], z [...] lipca 2017 r., sporządzonej przez rzeczoznawcę H. K., przedmiotowy pojazd w dacie przemieszczenia posiadał silnik, płyny eksploatacyjne oraz inne niebezpieczne elementy, nadające mu właściwości odpadu niebezpiecznego, zasadnie w ocenie organu ww. pojazd jako odpad należało sklasyfikować pod kodem 16 01 04*. tj. zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy.
Odnosząc się do twierdzenia skarżącej, że nowe pojazdy posiadając takie same elementy nie są uznawane za odpady niebezpieczne należy wskazać, że w rozpatrywanej sprawie prawidłowo GIOŚ uznał, że zasadniczą kwestią jest to, że pojazd jest odpadem i jako odpad ma właściwości niebezpieczne. Ustalenia dokonane przez organ nie dotyczą pojazdów, które nie są odpadami. Tym samym zarzut skarżącej dotyczący nieprawidłowej klasyfikacji przedmiotowego pojazdu do kategorii odpadów niebezpiecznych, również należy uznać za bezzasadny.
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia przepisów art. 145 § 1 oraz 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W ocenie Sądu, kontrolowane postępowanie w I i II instancji prowadzone było z zachowaniem wszystkich przepisów, a zaskarżone postanowienia wydane zostały zgodnie z przepisami prawa materialnego, w oparciu o właściwie ustalony stan faktyczny i po analizie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Zarzut skarżącej dotyczący wydania zaskarżonego postanowienia z rażącym naruszeniem prawa, czy też bez podstawy prawnej jest bezpodstawny.
W ocenie Sądu, organ wydając zaskarżone postanowienie nie naruszył przepisów prawa materialnego i procesowego.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.