IV SA/Wa 2605/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakładającą obowiązek usunięcia odpadów, uznając, że nie ustalono jednoznacznie posiadacza odpadów.
Sprawa dotyczyła nałożenia na W. D. obowiązku usunięcia odpadów znalezionych na naczepie. Skarżący twierdził, że nie jest posiadaczem odpadów, ponieważ naczepa została wydzierżawiona. Organy administracji utrzymały decyzję, uznając skarżącego za posiadacza odpadów ze względu na brak należytej staranności przy wyborze dzierżawcy i nieodebranie korespondencji. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że organy nie podjęły wystarczających kroków do ustalenia faktycznego posiadacza odpadów ani nie rozważyły odpowiedzialności władającego terenem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy nakładającą na W. D. obowiązek usunięcia odpadów znalezionych na naczepie. Skarżący, będący leasingobiorcą naczepy, kwestionował swoją odpowiedzialność, twierdząc, że naczepa została wydzierżawiona M. S., a on sam nie był świadomy obecności odpadów. Organy administracji uznały go za posiadacza odpadów, powołując się na brak należytej staranności przy wyborze dzierżawcy (który okazał się nieistniejącym podmiotem) oraz nieodebranie korespondencji. Sąd uznał jednak, że organy nie wykazały ponad wszelką wątpliwość, kto jest posiadaczem odpadów. Podkreślono, że w momencie znalezienia odpadów naczepa była we władaniu dzierżawcy, a skarżący bezskutecznie próbował nawiązać z nim kontakt i zgłosić przestępstwo. Sąd wskazał również, że organy nie rozważyły odpowiedzialności Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad jako władającego terenem, na którym znaleziono naczepę, mimo że domniemanie z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach może być obalone. Sąd stwierdził naruszenie zasady prawdy obiektywnej i zasady uwzględniania interesu obywateli, uchylając zaskarżoną decyzję i nakazując organom ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem dodatkowych ustaleń.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie można jednoznacznie ustalić, kto jest posiadaczem odpadów, jeśli organy nie podjęły wszelkich niezbędnych czynności do wyjaśnienia tej kwestii, w tym nie ustaliły miejsca pobytu dzierżawcy naczepy ani nie rozważyły odpowiedzialności władającego terenem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały ponad wszelką wątpliwość, kto jest posiadaczem odpadów. Wskazano, że skarżący próbował ustalić tożsamość dzierżawcy i zgłosić przestępstwo, a organy nie podjęły wystarczających kroków wyjaśniających, w tym nie rozważyły odpowiedzialności władającego terenem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
u.o.o. art. 3 § ust. 1 pkt 19
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Przez posiadacza odpadów rozumie się wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.
u.o.o. art. 26 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy obowiązane są należycie i wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 136
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej decyzji, wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa, a także wskazanie dowodów, na których oparł się organ, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Pomocnicze
u.o.o. art. 3 § ust. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany.
u.o.o. art. 26 § ust. 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
W przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania.
u.o.o. art. 41 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Legalne magazynowanie odpadów prowadzone w ramach wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów może odbywać się wyłącznie na podstawie zezwolenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie podjęły wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności nie ustaliły jednoznacznie posiadacza odpadów. Organy pominęły istotne dokumenty złożone przez skarżącego w odwołaniu. Nie rozważono odpowiedzialności władającego terenem (GDDKiA) jako potencjalnego posiadacza odpadów. Domniemanie z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach nie zostało zastosowane prawidłowo, gdyż nie podjęto wystarczających kroków do ustalenia rzeczywistego sprawcy.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów administracji oparte na braku należytej staranności skarżącego przy wyborze dzierżawcy i nieodebraniu korespondencji. Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji przez SKO.
Godne uwagi sformułowania
nie zostało ustalone kto rzeczywiście jest posiadaczem odpadów domniemanie, iż władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów zostało wprowadzone przez ustawodawcę w celu uniknięcia sytuacji, gdy brak jest podmiotu odpowiedzialnego za umieszczenie odpadów na nieruchomości organy nie dokonały wszystkich, niezbędnych dla wyjaśnienia okoliczności sprawy ustaleń stanowi o rażącym naruszeniu przez organ zasady prawdy obiektywnej i zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli
Skład orzekający
Anita Wielopolska
sprawozdawca
Kaja Angerman
przewodniczący
Tomasz Wykowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie odpowiedzialności za odpady w sytuacjach niejasnych, obowiązki organów w postępowaniu administracyjnym, obalanie domniemań prawnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z odpadami na naczepie i umowami cywilnoprawnymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne ustalenie odpowiedzialności w sprawach środowiskowych i jak błędy proceduralne organów mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Pokazuje też złożoność ustalania posiadacza odpadów.
“Kto odpowiada za porzucone odpady? Sąd wskazuje na błędy organów w ustalaniu posiadacza.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wa 2605/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-03-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-12-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anita Wielopolska /sprawozdawca/ Kaja Angerman /przewodniczący/ Tomasz Wykowski Symbol z opisem 6135 Odpady Hasła tematyczne Odpady Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 699 art. 3 ust. 1 pkt 19; Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kaja Angerman, Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Marta Stec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2023 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 7 października 2022 r. nr KO A/3712/Oś/22 w przedmiocie nałożenia obowiązku usunięcia odpadów uchyla zaskarżoną decyzję Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 7 października 2022 r., znak KO A/3712/OŚ/22 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2022 r., znak: [...], w przedmiocie nałożenia na W. D. obowiązku usunięcia odpadów o kodach 16 07 09* w ilości: zbiorniki DPPL 28 m.3 (28 sztuk) oraz opakowania typu big-bag ok. 4 m3 (4 szt.) znajdujących się na naczepie marki KRONE o numerze rejestracyjnym [...], której jest jej leasingobiorcą. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy. W dniu 8 marca 2022 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w [...] Delegatura w [...] dokonali wspólnie z funkcjonariuszami Komisariatu Policji w [...], Państwowej Straży Pożarnej w [...] oraz przedstawicielem Urzędu Gminy w [...] oględzin naczepy marki Krone o numerze rej. [...], znajdującej się na działce nr [...], obręb [...], gmina [...] pozostającej w użytkowaniu Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...]. Podczas oględzin stwierdzono, że na naczepie znajdują się zbiorniki typu DPPL o pojemności 1 m3 z nieznaną substancją w ilości 28 szt. oraz opakowania typu big-bag 4 szt. Na zbiornikach znajduje się napis wskazujący kod odpadu 16 07 09* - odpady zawierające inne substancji niebezpieczne. W dniu 7 kwietnia 2022 r. Centralne Laboratorium Badawcze Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...] dokonało jakościowej analizy próbek odpadów pobranych przez Państwową Straż Pożarną ze zbiorników znajdujących się na ww naczepie, która wykazała następujące substancje: Vaseline 8401 (petrolatumj, 3-octanowe (oktany), polyamidoweó, etalol, 4-mcthoxyphentyl - acetonitryle, 1-propanol. Ze względu na silne uwodnienie analiza 4 próbek nie była możliwa. W dniu 28 marca 2022 r. do Urzędu Gminy w [...] wpłynęło z Prokuratury Rejonowej w [...] zawiadomienie o wszczęciu śledztwa w sprawie nielegalnego składowania odpadów. W toku postępowania ustalono, iż właścicielem i leasingodawcą naczepy o numerze rejestracyjnym [...] jest A. Sp. z o.o. z siedzibą w K., a użytkownikiem - leasingobiorcą firma P. z siedzibą w S. W dniu 26 kwietnia 2022 r. organ I instancji - Wójt Gminy [...], zawiadomił użytkownika terenu, na którym znaleziono ww naczepę - Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) Oddział w [...] oraz właściciela naczepy – A. Sp. z o.o. z siedzibą w K., o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na powyższe GDDKiA przesłała w dniu 6 maja 2022 r. informację, iż nie jest właścicielem odpadów ani ich wytwórcą, a odpad został porzucony przez nieznanego sprawcę. Z kolei w odpowiedzi na ww zawiadomienie A. w dniu 4 maja 2022 r. przekazał informację, że użytkownikiem pojazdu, na podstawie umowy leasingu z dnia [...] lutego 2018 r. Nr [...], jest firma P., która na podstawie ww umowy, nie była upoważniona do oddania naczepy w użytkowanie osobie trzeciej. W tych okolicznościach Wójt Gminy [...] pismem z dnia 11 maja 2022 r. zawiadomił skarżącego – P., o wszczęciu postępowania administracyjnego do jego firmy, na adres ul. [...], [...] i zobowiązał w terminie 7 dni od dnia otrzymania ww pisma do wskazania posiadacza odpadu znajdującego się na naczepie. Korespondencja została dwukrotnie awizowana w dniu 16 i 25 maja 2022 r. Powyższe zawiadomienie zostało również wysłane na adres do doręczeń - ul. [...], [...], które także było podwójnie awizowane w dniach 9 i 20 czerwca 2022 r. W dniu 7 czerwca 2022 r. Wójt Gminy wystosował do skarżącego zawiadomienie na dwa wyżej wskazane adresy listami poleconymi o możliwości zapoznania się z zebranymi w sprawie dowodami jak i o możliwości składania wniosków na każdym etapie postępowania, które również były dwukrotnie awizowane w dniach 9 i 20 czerwca 2022 r. W tych okolicznościach, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego oraz wobec braku wniosków dowodowych ze strony W. D. organ uznał zarówno fakt porzucenia odpadów jak i tożsamość sprawcy – P. - ustalone w toku postępowania, jako nie budzące wątpliwości. Wobec powyższego Wójt Gminy [...] nałożył na Ww posiadacza odpadów obowiązek usunięcia odpadów, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności (z uwagi na charakter odpadów). Od powyższego rozstrzygnięcia W. D. prowadzący działalność gospodarczą: P., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z odwołaniem, w którym wniósł, na podstawie art. 135 k.p.a., o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji, a także na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. o przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów ze złożonych, dołączonych do odwołania dokumentów, tj.: - kopii umowy dzierżawy zawartej w dniu [...] października 2021 r. pomiędzy skarżącym a M. S., prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą: W., przedmiotem której jest dzierżawa naczepy marki KRONE o numerze rejestracyjnym [...] od dnia [...] października 2021 r.; - faktur VAT nr [...], [...], [...],[...], [...] wszystkie wystawione z tytułu czynszu dzierżawy naczepy [...] w kwocie 2.000,00 zł. netto miesięcznie za okres dzierżawy od października 2021 r. do lutego 2022 r.; - umowy dzierżawy z dnia [...] Listopada 2021 r. wraz z potwierdzeniem nadania; - wypowiedzenia umowy dzierżawy z dnia [...] lutego 2022 r. wraz z potwierdzeniem nadania; - wezwania do zapłaty z dnia 30 grudnia 2021 r. wraz z potwierdzeniem nadania; - wezwania do zapłaty z dnia 24 lutego 2022 r. wraz z potwierdzeniem nadania; - zdjęcia nr 1 przedstawiającego skrzynkę pocztową M. S. pod adresem ul. [...] w [...]; - zdjęcia nr 2 przedstawiającego wymianę wiadomości sms pomiędzy skarżącym a pracownikiem firmy ochroniarskiej [...]; - wyciągu z dokumentów znajdujących się w aktach prowadzonej przez Urząd Skarbowy w [...] w postępowaniu o zapłatę należnego podatku przez W. D. i w tym zakresie wniósł o zwrócenie się do ww Urzędu Skarbowego o nadesłanie akt przedmiotowej sprawy; - dokumentów znajdujących się w aktach postępowania karnego toczącego się aktualnie przed Prokuraturą Rejonową w [...] pod numerem [...], w szczególności wyjaśnień skarżącego i w tym zakresie wniósł o zwrócenie się do ww Prokuratury Rejonowej o nadesłanie kopii dokumentów przedmiotowej sprawy; - notatki służbowej policjanta Komisariatu Policji w [...] sporządzonej w dniu 15 lutego 2022 r. około godziny 14:00 o odmowie przyjęcia zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa przez M. S. na szkodę skarżącego, przez przywłaszczenie przedmiotowej naczepy i polecenie aby skarżący szukał ochrony swych praw na drodze cywilnoprawnej i w tym zakresie wniósł o zwrócenie się do do Komendy Miejskiej Policji (KMP) w [...] o wydanie kopii przedmiotowej notatki. Wniósł także o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącego, z zeznań świadka M. L. i świadka E.D. na okoliczność, iż skarżący od dnia [...] października 2021 r. nie jest posiadaczem faktycznym ww naczepy marki KRONE, której jest leasingobiorcą, tym samym o braku jego odpowiedzialności za porzucenie ww odpadów na powyższej naczepie. Ostatecznie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i o umorzenie postępowania w sprawie ewentualnie zaś o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I - szej instancji. W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia 7 października 2022 r. utrzymało w mocy ww decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, powołując się na obowiązującą w tej materii regulację prawną - przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2022 r. poz. 699) - organ odwoławczy wskazał, iż w ustalonych okolicznościach sprawy, fakt zawarcia przez skarżącego z M. S. umowy dzierżawy nie jest wystarczającym dowodem pozwalającym na obalenie domniemania z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach. SKO podniosło bowiem, iż umowa dzierżawy należy do kategorii umów cywilnoprawnych, przy czym stosunek prawny łączący strony regulują postanowienia umowy. Strony umowy mają zatem dowolność (w granicach prawa) ukształtowania wzajemnych praw i obowiązków, ale co istotne, także i swobodę w wyborze kontrahenta - strony umowy. Niniejsza umowa została zawarta z podmiotem, który, jak wynika z rejestru REGON, zakończył działalność w dniu 1 lutego 2020 r. Zawierając taką umowę strona skarżąca nie dochowała należytej staranności celem ustalenie czy druga strona umowy działa legalnie na terenie Polski. Jednocześnie organ odwoławczy podniósł, iż w toku postępowania prowadzonego przez organ I instancji skarżący nie odbierał żadnej korespondencji, ani w toku postępowania nie przedstawił żadnego dowodu na potwierdzenie, że nie jest posiadaczem ww odpadów. Organ odwoławczy, w toku prowadzonego postępowania podjął natomiast działania wyjaśniające i ustalił, że M. S. [...] rozpoczął działalność gospodarczą w dniu 1 listopada 2019 r. i zakończył ją w dniu 1 lutego 2020 r. Zatem w dniu podpisywania umowy dzierżawy M. S. nie prowadził już żadnej działalności gospodarczej. Podsumowując powyższe, w ocenie Kolegium strona skarżąca nie przedstawiła dowodów i nie wskazała podmiotu, prowadzącego działalność na obszarze RP, na którego mógłby być nałożony obowiązek usunięcia przedmiotowych odpadów, organy zaś, pomimo poczynionych ustaleń, nie są w stanie odnaleźć kontrahenta skarżącego. Obalenie domniemania, o którym mowa art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, wymaga natomiast udowodnienia ponad wszelką wątpliwość stan rzeczy przeciwny do tego, który wynika z tego domniemania. Wobec powyższego W. D. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą P.jest podmiotem, na którym ciąży obowiązek usunięcia przedmiotowych odpadów. We wniesionej na powyższą decyzję skardze, W. D., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "P.", reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji a także o rozważenie możliwości uchylenia decyzji organu I instancji a nadto o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - art. 3 ust. 1 pkt 19 w zw. art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (dalej, jako u.o.o.), poprzez błędną wykładnię i uznanie, że ww naczepa marki Krone nr rej. [...] porzucona na działce nr [...] w [...], stanowi powierzchnię ziemi i znajduje do niej zastosowanie domniemanie, iż władający powierzchnią ziemi (tu naczepy) jest posiadaczem odpadów, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww przepisu powinna prowadzić do uznania, że posiadaczem odpadów znajdujących się na powyższej nieruchomości jest władający powierzchnią ziemi, tj. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA), a zatem zobowiązanym do usunięcia odpadów winien być władający powierzchnią ziemi, co doprowadziło do wydania wadliwych decyzji wskazujących na ich niewłaściwego adresata, albowiem zobowiązanym do usunięcia odpadów jest GDDKiA; - art. 3 ust. 1 pkt 19 w zw. art. 26 ust. 1 u.o.o., poprzez jego błędne zastosowanie i zaniechanie zastosowania domniemania prawnego, że posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości jest władający powierzchnią ziemi, to jest GDDKiA, podczas gdy w toku postępowania administracyjnego nie ustalono wytwórcy ani posiadacza przedmiotowych odpadów, ustalono jedynie obiektywny fakt zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym na terenie działki nr [...] w [...], co doprowadziło do nieuprawnionego uznania skarżącego za posiadacza odpadów zobowiązanego do usunięcia odpadów i w konsekwencji do wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji I instancji na niewłaściwego zamiast na GDDKiA; - art. 136 w zw. z art. 7 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) poprzez brak merytorycznego rozpatrzenia sprawy w oparciu o przeprowadzone postępowanie dowodowe; organ II instancji bazował wyłącznie na ustaleniach organu I instancji, nie weryfikując dotąd ustalonego stanu faktycznego, a także w ustaleniach stanu faktycznego pominął dokumentację złożoną do odwołania, z której wynikały twierdzenia przeciwne argumentacji organu, a w szczególności dotyczące osoby skarżącego, który nie jest i nie był posiadaczem przedmiotowych odpadów; - art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz pominięcie istotnych dokumentów, w szczególności dokumentów złożonych przez skarżącego do odwołania od decyzji Wójta Gminy [...], z tych powodów organ II instancji orzekł na podstawie szczątkowego i opisanego wyrywkowo materiału dowodowego przy równoczesnym pominięciu jakichkolwiek rozważań o dowodach przeciwnych; - art. 7 w zw. z art. 8 § 1, art. 11 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych oraz niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału zgromadzonego w sprawie, jak również nieustosunkowanie się do twierdzeń i zarzutów skarżącego podniesionych w odwołaniu od decyzji I instancji oraz niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy podejmowaniu decyzji, co skutkowało wadliwą analizą stanu faktycznego i oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym, polegającą w szczególności na błędnym ustaleniu, iż skarżący był posiadaczem ww naczepy i znajdujących się na niej odpadów, podczas gdy naczepa została oddana od dnia [...] października 2021 r. we władanie M. S. Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje, że organ w całości pominął jakiekolwiek twierdzenia skarżącego i ocenę prawną w tym zakresie, w szczególności nie wskazał w sposób jasny i klarowany w jaki sposób obalone zostało domniemanie prawne, że władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się odpady, nie jest ich posiadaczem zobowiązanym do usunięcia tychże odpadów; - art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 10 § 1 i art. 11 k.p.a. przez brak wskazania dowodów, na których organ II instancji się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej lub powodów odmowy przeprowadzenia dowodu wnioskowanego przez skarżącego, brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Szczegółowa analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że jest ono chaotyczne, niekonsekwentne i niespójne. Zasadnicze dla sprawy zarzuty odwołania organ pominął i nie wypowiedział się do nich lub w lakoniczny sposób uzasadnił, ograniczając się wyłącznie do twierdzenia, że wyraża inny pogląd niż skarżący; - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 136 w zw. z art. 12 k.p.a., poprzez brak wyjaśnienia dlaczego pomimo złożonego w odwołaniu żądania przeprowadzenia dowodów organ II instancji nie przeprowadził dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów, aby zgodnie z zasadą szybkości i prostoty postępowania ostatecznie sprawę rozstrzygnąć, to jest nieprzeprowadzenie dowodu z załączonych do odwołania dokumentów co doprowadziło do nie wyjaśnienia rzeczywistego staniu faktycznego sprawy i tym samym do błędnego uznania, że skarżący jako posiadacz odpadów jest zobowiązany jest do ich usunięcia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Kolegium, po dokonaniu ponownej analizy własnej decyzji i akt sprawy uznało, że brak jest podstaw do zmiany stanowiska zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji, w której odniosło się do poszczególnych zarzutów zawartych w odwołaniu. Kolegium powołało się również na własne ustalenia dokonane w niniejszej sprawie i finalnie uznało, że skarżący ponosi odpowiedzialność za wybór kontrahenta, któremu wydzierżawił naczepę, bez dokonania jakichkolwiek podstawowych ustaleń, co do jego wiarygodności, a przede wszystkim czy podmiot, z którym zawarł umowę rzeczywiście istnieje. To z kolei powoduje, iż właśnie skarżącego obciążą odpowiedzialność za nielegalne zdeponowanie ww odpadów na przyczepie, tym samym też na skarżącym ciąży odpowiedzialność za ich usunięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...], nakazującą skarżącemu usunięcie odpadów znajdujących się na naczepie marki Krone o numerze rej. [...], stanowiącej przedmiot umowy leasingu, odnalezionej na działce nr [...], obręb [...], gmina [...], pozostającej w użytkowaniu GDDKiA Oddział w [...]. Według ustaleń organu, posiadaczem odpadów, jest skarżący, jako leasingobiorca ww naczepy z zdeponowanymi na niej odpadami, który nie posiada decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów. Skarżący zarzuca zaś organowi błędne ustalenia wywodząc, że nie jest posiadaczem odpadów, a o fakcie ich bezprawnego umieszczenia na należącej do niego naczepie powziął wiadomości dopiero od KMP w [...], po jej odnalezieniu. Wcześniej, z uwagi na brak komunikacji z dzierżawcą naczepy, w dniu 15 lutego 2022 r., w Komisariacie Policji w [...] usiłował złożyć zawiadomienie o możliwości popełnienia na jego szkodę przestępstwa przez M. S., które nie zostało jednak przez Policję uwzględnione. Wskazać należy, że zgodnie z dyspozycją art. 3 ust. 1 pkt 6, z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 699 z późn. zm. (dalej; ustawa) przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Przepis art. 26 ww ustawy stanowi, że posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania (ust. 1). W przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami (ust. 2). Z kolei przepis art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy stanowi, iż ilekroć w ustawie jest mowa o posiadaczu odpadów, rozumie się przez to wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. W okolicznościach niniejszej sprawy spór sprowadza się de facto do ustalenia, kto jest posiadaczem odpadów znajdujących się na naczepie, której skarżący jest leasingobiorcą. Zdaniem Sądu okoliczność ta, w toku prowadzonego postępowania, nie została ponad wszelką wątpliwość wykazana. Sąd przypomina, iż w dacie przeprowadzenia oględzin naczepy tj. w dniu 8 marca 2022 r., naczepa, zgodnie z zawartą w dniu [...] października 2021 r. umową dzierżawy, pozostawała we władaniu dzierżawcy tj. M. S.. W dacie tej, co niekwestionowane, skarżący bezskutecznie poszukiwał osoby dzierżawcy z uwagi na niewywiązywanie się przez niego z postanowień łączącej strony ww umowy (nie płacenie czynszu dzierżawnego). Sąd przypomina, iż w istocie zgodnie z brzmieniem art. 26 ust. 1 ww ustawy "posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania". Jednak wskazać należy, iż w niniejszej sprawie, jak wynika z pisma [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 22 marca 2022 r. w toku pojętych czynności ustalono wyłącznie, że na ww naczepie tira znajdującego się przy drodze wyjazdowej z [...] w kierunku trasy [...], zdeponowane zostały opady w zbiornikach ostreczowanych czarną folią z napisem wskazującym na kod odpadu 16 07 09* - odpady zawierające inne substancje niebezpieczne. Pochodzenia odpadów, ani też osób, które przywiozły przedmiotowe odpady w toku prowadzonego w przedmiotowej sprawie postępowania nie ustalono. Zatem, w tak określonym stanie faktycznym nie można uznać, iż posiadaczem odpadów jest leasigobiorca naczepy, na której zostały one ujawnione. Jednocześnie w żaden sposób nie odnosząc się w obu decyzjach, jak słusznie zauważył w skardze skarżący, do użytkownika terenu - GDDKiA, na którym odnaleziono porzuconą naczepę. Powyższe jednoznacznie wskazuje, iż w okolicznościach kontrolowanej sprawy nie zostało ustalone kto rzeczywiście jest posiadaczem odpadów. Odpady w istocie zostały umieszczone w naczepie stanowiącej przedmiot ww umowy leasingu ale na nieruchomości, pozostającej w użytkowaniu Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...]. Zgodnie zaś z domniemaniem wynikającym z powołanego wyżej przepisu art. 3 ust. 1 pkt 19 ww ustawy, to władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Sąd stwierdza, iż organ odwoławczy nie podjął żadnej czynności celem wyjaśnienia tego stanu rzeczy, w tym także ustalenia miejsca pobytu M. S. Natomiast jego zaznania niewątpliwie mogłyby mieć istotne znaczenia dla rozpoznania w sprawie. Oczywiście, zasadne jest twierdzenie SKO, iż skarżący nie podejmował żadnych czynności przed organem I instancji, powyższe jednak, przy dołączeniu do odwołania ww dowodów, nie usprawiedliwia nie przeprowadzenie rzetelnego postępowania wyjaśniającego, wydając rozstrzygnięcie wyłącznie w oparciu o poczynione przez Wójta ustalenia. Sąd wskazuje także, iż domniemanie, iż władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów zostało wprowadzone przez ustawodawcę w celu uniknięcia sytuacji, gdy brak jest podmiotu odpowiedzialnego za umieszczenie odpadów na nieruchomości (wytwórcy odpadów). Oznacza to jednak, że domniemanie te może być obalone w przypadku, kiedy możliwe jest ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za składowanie odpadów. Pogląd ten jest w orzecznictwie utrwalony (por. wyroki: WSA w Krakowie z dnia 14 lutego 2018 r. II SA/Kr 1548/17, WSA w Gdańsku z dnia 7 grudnia 2017 r., WSA w Warszawie z dnia 10 maja 2017 r. IV SA/Wa 3167/16. Powyższe zatem stanowi, iż w ostateczności, w sytuacji braku możliwości ustalenia rzeczywistego sprawcy - wytwórcy odpadów, odpowiedzialność ta spada na władającego gruntem, tu GDDKiA. W kontekście powyższego Sąd zatem zauważa, iż aby móc w oparciu o powyższe domniemanie wydać decyzję zobowiązującą do usunięcia odpadów, koniecznym jest w pierwszej kolejności podjąć wszelkie czynności zmierzające do ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za zdeponowanie odpadów. Dopiero bezskuteczne poszukiwanie podmiotu odpowiedzialnego umożliwi zastosowanie powyższej regulacji prawnej. Reasumując stwierdzić zatem należy, iż organy nie dokonały wszystkich, niezbędnych dla wyjaśnienia okoliczności sprawy ustaleń. W sytuacjach spornych tj. takich jak w niniejszej sprawie, a dodatkowo w sytuacji, gdzie skarżący próbował odnaleźć zarówno dzierżawcę naczepy, któremu dwukrotnie usiłował wypowiedzieć umowę dzierżawy jak i samą naczepę (ostatecznie odnalezioną), przy jednoczesnym nie uwzględnieniu przez funkcjonariusza Policji faktu zgłoszenia przez niego zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia ww przestępstwa, nie podjęciu jakiejkolwiek próby odnalezienia M. S. i ostatecznie nie uwzględnienie przez SKO powyższych okoliczności, stanowi o rażącym naruszeniu przez organ zasady prawdy obiektywnej i zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.), zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny jak i słuszny interes obywateli. Podobnie naruszony został przepis art. 77 § 1 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. A także, zasady zaufania do organów władzy publicznej (art. 8 §1 k.p.a), zgodnie z którym organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. W rozpoznawanej sprawie przed wydaniem decyzji nakładającej ww obowiązek, należało więc ustalić, czy w sprawie istnieje możliwość wykazania zarówno przez stronę, jak i organ prowadzący niniejsze postępowanie lub inne organy, innego niż skarżący posiadacza odpadów (podmiotu/osoby, która zdaniem strony skarżącej umieściła odpady na przedmiotowej naczepie). Z akt sprawy nie wynika natomiast aby organ dokonał takich ustaleń. Tym samym uznanie, iż to skarżący jest posiadaczem odpadów, w ocenie Sądu, było przedwczesne. Oczywiście nie ulega wątpliwości, że legalne magazynowanie odpadów prowadzone w ramach wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów, zgodnie z art. 41 ust. 1 ww ustawy, może odbywać się wyłącznie na podstawie zezwolenia. W świetle zaś obowiązujących przepisów prawa obowiązek usunięcia odpadów ciąży na posiadaczu odpadów. Podkreślenia wymaga, iż decyzja o nakazie usunięcia odpadów wydawana jest w ramach związania administracyjnego tj. sytuacji, kiedy ustalenia określonego stanu faktycznego implikują wydanie decyzji o określonej treści. Dlatego mając na uwadze konsekwencje jakie niesie za sobą rozstrzygnięcie organu w zakresie ustalenia posiadacza odpadów, ważne jest poczynienie przez organy właściwych, rzetelnych ustaleń w tym zakresie. Mając zatem powyższe na uwadze, Sąd uznał o konieczności uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Rozpoznając ponownie sprawę SKO w Warszawie weźmie pod uwagę zarówno zgromadzony dotychczas materiał dowodowy jak i, mając na uwadze treść art.136 k.p.a., dokona we własnym zakresie niezbędnych dodatkowych ustaleń, w tym także w zakresie ustalenia miejsca pobytu osoby wydzierżawiającej ww naczepę celem jej przesłuchania na przedmiotową okoliczność. W przypadku zaś braku możliwości przeprowadzenia postępowania uzupełniającego, organ odwoławczy zleci dokonanie stosownych czynności organowi I instancji bądź uchyli ww decyzję Wójta i przekaże mu sprawę do ponownego rozpoznania. W tych okolicznościach, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 tej ustawy, zgodnie z punktem drugim sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI