IV SA/Wa 26/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę wdowy po kombatancie na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przyznania uprawnień, uznając, że sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta.
Skarżący R. J. wniósł skargę na postanowienie Szefa UDSKiOR odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przyznania uprawnień wdowy po kombatancie I. J. Organ odmówił wszczęcia postępowania, ponieważ sprawa została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją z 1998 r. przyznającą uprawnienia wdowie. WSA oddalił skargę, potwierdzając, że ponowne rozpatrzenie sprawy, która została już prawomocnie zakończona, jest niedopuszczalne na gruncie art. 61a § 1 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę R. J. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Szef UDSKiOR) z dnia 4 listopada 2022 r., które utrzymało w mocy wcześniejsze postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie przyznania uprawnień wdowy po kombatancie I. J. (matce skarżącego). Organ administracji odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na art. 61a § 1 k.p.a., ponieważ sprawa dotycząca uprawnień wdowy po kombatancie J. J. została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją z dnia 5 października 2022 r. wydaną przez Kierownika UDSKiOR w 1998 r. Organ wyjaśnił również, że ustawa o kombatantach nie przewiduje przyznania uprawnień synowi kombatanta. Skarżący domagał się zobowiązania organu do wydania decyzji potwierdzającej działalność kombatancką jego męża. Powołał się na wyrok Sądu Najwyższego, jednak Sąd Administracyjny uznał, że przywołany wyrok dotyczy innej materii (weryfikacji uprawnień w związku ze zmianą przepisów), a nie ponownego rozpatrywania sprawy już prawomocnie zakończonej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. oraz utrwalonym orzecznictwem, organ administracji ma prawo odmówić wszczęcia postępowania, gdy sprawa została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją. Ponowne rozstrzygnięcie tej samej materii jest niedopuszczalne, dopóki pierwotna decyzja nie zostanie uchylona w przewidzianym prawem trybie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organ może odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., jeśli sprawa została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją.
Uzasadnienie
Sąd powołując się na art. 61a § 1 k.p.a. oraz orzecznictwo, stwierdził, że odmowa wszczęcia postępowania jest dopuszczalna, gdy żądanie dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej ostateczną decyzją, co stanowi tzw. tożsamość sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (3)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do odmowy wszczęcia postępowania, gdy sprawa została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją.
Pomocnicze
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wada decyzji organu administracji państwowej rozstrzygającej ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa dotycząca uprawnień wdowy po kombatancie została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją z 1998 r., co stanowi podstawę do odmowy wszczęcia nowego postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Wyrok Sądu Najwyższego przywołany przez skarżącego dotyczy odmiennej materii (weryfikacji uprawnień w związku ze zmianą przepisów) i nie może być podstawą do ponownego rozpatrzenia sprawy prawomocnie zakończonej.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego oparta na wyroku Sądu Najwyższego III RN 210/00, sugerująca potrzebę ponownego rozpatrzenia sprawy w celu potwierdzenia działalności kombatanckiej męża.
Godne uwagi sformułowania
Dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja rozstrzygająca sprawę merytorycznie w sposób ostateczny, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii staje się niedopuszczalne i to niezależnie od prawidłowości tej decyzji.
Skład orzekający
Anita Wielopolska
sprawozdawca
Jarosław Łuczaj
przewodniczący
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że sprawy rozstrzygnięte ostateczną decyzją nie podlegają ponownemu rozpatrzeniu, chyba że zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania lub uchylenia decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego z powodu tożsamości sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy rutynowej interpretacji przepisów k.p.a. dotyczących tożsamości sprawy i odmowy wszczęcia postępowania. Brak nietypowych faktów czy zaskakującego rozstrzygnięcia.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wa 26/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-06-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-01-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anita Wielopolska /sprawozdawca/ Jarosław Łuczaj /przewodniczący/ Małgorzata Małaszewska-Litwiniec Symbol z opisem 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach Hasła tematyczne Kombatanci Sygn. powiązane III OZ 84/23 - Postanowienie NSA z 2023-02-28 Skarżony organ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Łuczaj Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec Sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 5 czerwca 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. J. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z 4 listopada 2022 r. nr DSE3-K0918-W0680487-4/22 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie uprawnień wdowy po kombatancie oddala skargę Uzasadnienie Zaskarżonym postawieniem nr DNL.sp.616.7.2022 z dnia 4 listopada 2022 r. nr DSE3-K0918-W0680487-4/22 Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Szef UDSKiOR) utrzymał w mocy postanowienie własne nr DSE2-K0971-W0680487-2/22 z dnia 5 października 2022 r. o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie przyznania uprawnień wdowy pozostałej po kombatancie. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny. R. J., występujący w imieniu własnym oraz matki I. J. (żona zmarłego kombatanta) wystąpił z wnioskiem o przyznanie uprawnień wdowy pozostałej po J. J. (kombatancie) na mocy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Analizując powyższy wniosek organ ustalił, iż w ww. Urzędzie toczyło się już postępowanie w tej sprawie, zakończone decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., którą Kierownik UDSKiOR przyznał I. J. (matce wnioskodawcy a wdowie po J. J.) uprawnienia wdowy pozostałej po kombatancie. Strona nie złożyła wówczas wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy co w konsekwencji spowodowało, że decyzja ta stała się ostateczna. Dnia 16 września 2022 r. do UDSKiOR wpłynął kolejny wniosek w przedmiocie przyznania uprawnień - złożony przez R. J. - syna nieżyjącego kombatanta. W tych okolicznościach mając na uwadze treść przepisu art. 61 a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie z uwagi na załatwienie już tej sprawy uprzednio decyzją ostateczną. Nadto organ wyjaśnił, iż ww ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. nie przewiduje przyznania jakichkolwiek uprawnień dla syna nieżyjącego kombatanta. Od powyższego rozstrzygnięcia R. J, wniósł zażalenie, w wyniku rozpatrzenia którego Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zaskarżonym postanowieniem utrzymał ww własne postanowienie w mocy. Organ potwierdził zarówno ustalenia jak i zastosowaną regulację prawną uznając wyrażone w kontrolowanym postanowieniu stanowisko za w pełni prawidłowe. Zdaniem Szefa Urzędu oczywistym jest, iż uprawnienia kombatanckie zmarłego J. J. zostały już zweryfikowane decyzją Kierownika Urzędu z dnia [...] września 1998 r., tym samym brak jest obecnie podstaw do wszczęcia w tej sprawie postępowania. Nie zgadzając się z powyższym R. J. wniósł do tut. Sądu skargę, zaskarżając w całości ww postanowienie z dnia 4 listopada 2022 r. i wnosząc o zobowiązanie organu do wydania decyzji potwierdzającej działalność kombatancką jej męża w okresie od września 1942 r. do kwietnia 1945 r. i od [...] grudnia 1945 r. do [...] grudnia 1947 r. Na poparcie powyższego wskazała na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2002 r. III RN 210/00, wskazujący na zastosowanie, w podobnych okolicznościach, przepisu art. 393 13 § 1 k.p.c. (aktualnie uchylony). W odpowiedzi na skargę Szef UDSKiOR podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W ocenie Sądu wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zatem obok przesłanki podmiotowej, podstawą wydania postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania są również inne uzasadnione przyczyny. Powyższy przepis, zgodnie z szerokim orzecznictwem i doktryną, stanowi podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego m.in. w sytuacji, gdy kierowane do organu administracji publicznej żądanie dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej - tożsamość sprawy. Tak przyjmuje się zarówno w literaturze przedmiotu (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz; Warszawa 2011, teza 6 do art. 61a), jak i w szerokim orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2011 r, sygn. akt I OSK 1385/11). Podkreślić przy tym należy, że decyzja organu administracji państwowej, rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tego organu a nie stanowiąca o uchyleniu tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów k.p.a., jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kp.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 1981 n, sygn. akt SA 895/81, publ. ONSA Nr 1, poz. 47). Ewentualne ponowne rozstrzygnięcie przez organ sprawy załatwionej wcześniej decyzją ostateczną, możliwe jest tylko po uchyleniu pierwotnej decyzji w ustalonym przez prawo trybie (por. M. Jaśkowska (w:), M. Jaśkowska, B. Wróbel, Kodeks Postępowania Administracyjnego - Komentarz; Kraków 2005, s. 968). Przyjąć zatem należy, że dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja rozstrzygająca sprawę merytorycznie w sposób ostateczny, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii staje się niedopuszczalne i to niezależnie od prawidłowości tej decyzji (wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2016 r. w sprawie o sygn akt I OSK 1467/16). A zatem, z uwagi, iż uprawnienia kombatanckie zmarłego J. J. zostały już zweryfikowane powołaną wyżej decyzją Kierownika Urzędu z dnia [...].09.1998 r. obecnie brak jest podstaw do wszczęcia postępowania w tożsamej sprawie. Sąd na marginesie wskazuje, iż przytoczony przez skarżącego wyrok Sądu Najwyższego dotyczył zupełnie innej materii a mianowicie ustalenia zasadności przywrócenia uprawnień kombatanckich bez wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją rozstrzygającą̨ o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, z uwagi na zamianę w tym zakresie regulacji prawnej (ustawa z dnia 25 kwietnia 1997 r. o zmianie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego). Zgodnie z treścią ww wyroku m.in.: "Stosownie do tego przepisu (w związku z art. 2 ust. 1), przywrócenie uprawnień kombatanckich w przypadkach innych niż nieważność z mocy prawa decyzji pozbawiającej uprawnień kombatanckich, ale niewątpliwie związanych z nowelizacją przepisów określających przesłanki uprawnień kombatanckich, następuje na wniosek osoby uprawnionej złożony w Urzędzie do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. W art. 2 ust. 2 powołanej ustawy nowelizującej ustawę̨ o kombatantach określony został szczególny tryb weryfikacji stosunków prawnych ukształtowanych na podstawie ostatecznych decyzji pozbawiających uprawnień kombatanckich. To te stosunki, w specjalnym trybie mogą̨ być́ inaczej ukształtowane, poprzez zastosowanie nowych norm prawa materialnego i w tym kontekście powstaje prawo do "przywrócenia uprawnień́ kombatanckich". Nie chodzi wiec o zastosowanie, jak to błędnie przyjęto w zaskarżonym wyroku, ogólnej procedury wznowienia postepowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną pozbawiającą uprawnień kombatanckich ale o merytoryczną ocenę tego, czy w świetle nowej regulacji materialnoprawnej wnioskodawca zachowuje uprawnienia kombatanckie. W razie pozytywnego rozstrzygnięcia tej kwestii wnioskodawcy przysługiwałoby "przywrócenie uprawnień kombatanckich", a nie bezpośrednia weryfikacja decyzji pozbawiającej uprawnień kombatanckich. Określenie takiego, co należy podkreślić, odrębnego postepowania weryfikacyjnego zostało wyrażone także w § 10 pkt 2 lit. a rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postepowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień (Dz.U. Nr 116, poz. 745)". W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI