IV SA/Wa 259/06

IV SA/Wa 259/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-05-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Alina Balicka
Danuta Szydłowska /sprawozdawca/
Małgorzata Miron /przewodniczący/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka,, asesor WSA Danuta Szydłowska (spr.), Protokolant Dorota Kozub, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2006 r. sprawy ze skargi H. R. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wymeldowania I. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 r Wojewoda [...] w wyniku rozpatrzenia odwołania pełnomocnika H. R., adwokata M. K. od postanowienia Prezydenta Miasta W. z dnia [...] października 2005 r. zawieszającego postępowanie administracyjne o wymeldowanie z pobytu stałego M. P. z nieruchomości nr [...] przy ulicy [...] w W. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Organ I instancji stwierdził, iż M. P. wniosła pozew o przywrócenie naruszonego posiadania a sprawa ta jest rozpoznawana przez Sąd Rejonowy dla W. pod numerem [...]. Rozstrzygnięcie będzie miało istotne znaczenie w prowadzonej sprawie o wymeldowanie co oznacza konieczność zawieszenia w/w postępowania stosownie do art. 97§1 pkt 4 kpa, który stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozpatrzenia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
W złożonym zażaleniu pełnomocnik H. R., zwany dalej skarżącym, domagając się uchylenia postanowienia Prezydenta Miasta W., podniósł, iż M. P. wyprowadziła się do P. w czerwcu 2000 r. a sprawę o rzekome naruszenie posiadania wniosła w celu uniemożliwienia wymeldowania jej z przedmiotowej nieruchomości . Organ winien kontynuować postępowanie i ocenić czy zostały spełnione przesłanki z art. 15 ust. 2 Ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2001r. nr 87 poz. 960 )
Zajmując stanowisko w sprawie Wojewoda [...] nie podzielił zarzutów skarżącego. Wskazał, że w myśl art. 15 ust. 2 cyt. ustawy do wydania decyzji o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego niezbędne jest spełnienie warunku opuszczenia miejsca dotychczasowego pobytu stałego bez dokonania obowiązku wymeldowania się, przy czym opuszczenie powinno być dobrowolne i trwałe.
W sytuacji kiedy strona podnosi, że do opuszczenia lokalu została zmuszona i korzysta ze środka prawnego zmierzającego do wykazania, iż sytuacja taka rzeczywiście miała miejsce, a spowodowane jej staraniami postępowanie sądowe nie zostało jeszcze zakończone prawomocnym orzeczeniem organ odwoławczy jest zobowiązany zgodnie z art. 97§1 pkt 4 kpa zawiesić postępowanie w sprawie.
Sprawa tocząca się z powództwa M. P., wniesionego w dniu 10 października 2005 r. do Sądu Rejonowego dla W. przeciwko skarżącej o przywrócenie naruszonego posiadania przedmiotowego lokalu stanowi więc zagadnienie wstępne w sprawie o wymeldowanie wymienionej i w konsekwencji wiąże organ administracyjny który w tej sytuacji winien zastosować art. 97 § 1 pkt. 4 i zawiesić postępowanie do czasu zakończenia postępowania sądowego. Ocena tak zasadności jak i pozorności wniesionego powództwa należy do sądu.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji argumentując jak uprzednio.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153 z 2002 r. poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania powyższej decyzji nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153 poz. 1270- dalej zwaną p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów skarga jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji naruszają prawo w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Istotą niniejszej sprawy jest w ocenie Sądu kwestia czy rozstrzygnięcie przed sądem powszechnym powództwa o naruszenie posiadania stanowi zagadnienie wstępne w sprawie o wymeldowanie.
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w sprawie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Zagadnieniem wstępnym jest zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania administracyjnego, do rozstrzygnięcia którego właściwym jest inny organ lub sąd a rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracyjny. Innymi słowy, treść rozstrzygnięcia innego organu lub sądu, do którego kompetencji należy wydanie takiego rozstrzygnięcia, jest koniecznym elementem podstawy rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji przez organ administracyjny. Rozstrzygnięciem jest czynność prawna organu lub sądu zarówno orzecznicza jak i rejestracyjna, a także czynności stron procesowych dokonane przed organem procesowym, jeżeli po spełnieniu przewidzianych prawem warunków wywierają skutki równe rozstrzygnięciu organu procesowego. Dotyczyć może uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo innych jeszcze okoliczności mających znaczenie prawne ( zob. kom. Kodeks postępowania administracyjnego Piotr Przybysz Lewis Nexis str. 206 )
Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 1984 r. nr 32, poz. 174 ze zm. ) do wydania decyzji o wymeldowaniu niezbędne jest opuszczenie przez stronę dotychczasowego miejsca pobytu bez obowiązku wymeldowania się, przy czym opuszczenie to musi być dobrowolne.
W orzecznictwie istnieje rozbieżne stanowisko czy powództwo posesoryjne jest zagadnieniem wstępnym obligującym organ do zawieszenia postępowania o wymeldowanie. Sąd orzekający w niniejszym składzie uznał, iż generalnie wytoczenie takiego powództwa nie daje podstaw do zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 kpa i każda sprawa winna być rozpatrywana indywidualnie. Oznacza to, że nie każde rozstrzygnięcie sprawy przed sądem powszechnym o naruszenie posiadania lokalu jest zagadnieniem wstępnym w sprawie wymeldowania. Chodzi tu bowiem tylko o takie naruszenia, które pozbawiły użytkownika posiadania lokalu nie zaś o takie, które uniemożliwiają mu ponowne wejście w jego posiadanie, którego wcześniej sam dobrowolnie się pozbawił. (por. m.in. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 08.11.2001r. w sprawie V SA 794/01). Do organu administracji należy ustalenie przesłanek czy strona utraciła uprawnienie do przebywania w lokalu i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego a żaden przepis nie uzależnia wydania decyzji w takiej sprawie od zakończenia równolegle toczącego się postępowania posesoryjnego w sądzie powszechnym. Tak więc od dokonania ustaleń faktycznych oraz oceny materiałów dowodowych i rozstrzygnięcia sprawy organ nie może się uchylić w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie sadu. ( por. wyrok NSA z dnia 3 października 1991 r. , SA/Gd 828/91, ONSA 3-4/1991, poz. 83 ). Organ administracyjny byłby zobowiązany do rozważenia orzeczenia sądu powszechnego w sprawie posesoryjnej gdyby było ono wydane przed rozstrzygnięciem kwestii wymeldowania. Sąd zauważa, iż w niniejszej sprawie bezspornym jest, iż M. P. wyprowadziła się z przedmiotowej nieruchomości w 2000 r. a powództwo o przywrócenie naruszonego posiadania wniosła w dniu 10 sierpnia 2005 r. Reasumując powyższe rozważania nie można uznać, iż w tej konkretnej sprawie wniesienie powództwa posesoryjnego stanowi zagadnienie wstępne co oznacza, iż zawieszenie postępowania w oparciu o przepis art. 97§1 pkt 4 kpa było błędne.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, Sąd stanął na stanowisku, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów procesowych i jako wadliwe winno być wyeliminowane z obrotu prawnego.
W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Stosownie do przepisu art. 152 p.p.s.a. orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.