IV SA/Wa 919/21

IV SA/Wa 919/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-09-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wąsikowska
Alina Balicka /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Borkowska
Symbol z opisem
6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 596/22 - Wyrok NSA z 2025-04-24
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 797
art. 194 art 5 i 7
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska, asesor WSA Agnieszka Wąsikowska, Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Heman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2021 r. sprawy ze skargi S. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej GIOŚ), po rozpatrzeniu odwołania C. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (obecnie C. sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w S.) (dalej: skarżący, spółka) uchylił w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak: [...] wymierzającą administracyjną karę pieniężną w wysokości 10 000 złotych i na podstawie art. 194 ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2020 r., poz. 797 ze zm. - zwanej dalej "ustawą o odpadach") orzekł o wymierzeniu C. sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w S. ww. karę administracyjną za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem na zbieranie odpadów.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., znak: [...] Starosta K. wydał podmiotowi – C. sp. z o.o. z siedzibą w S. – zezwolenie na zbieranie odpadów niebezpiecznych oraz innych niż niebezpieczne. W wydanym rozstrzygnięciu zawarto dodatkowe warunki prowadzenia działalności w zakresie zbierania odpadów, tj. w pkt 6 lit. h. ww. decyzji ustalono, że skarżący powinien przekazywać odpady wyłącznie podmiotom posiadającym aktualne decyzje administracyjne w zakresie gospodarki odpadami.
W dniach od 5 grudnia 2017 r. do 19 stycznia 2018 r. M. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (dalej: MWIOŚ) przeprowadził kontrolę C. sp. z o.o. w miejscu prowadzenia działalności w S. przy ul. P. W wyniku kontroli ustalono, że na terenie S. sp. z o.o. w P. przy ul. K. zmagazynowane zostały odpady, które należały do spółki. Odbiorcą przyjmującym te odpady była zagraniczna firma A., która nie prowadziła działalności na terenie Polski wobec tego brak było możliwości ustalenia, czy była ona uprawniona do przyjęcia tych odpadów. Według skarżącego firma A. reprezentowana była w Polsce przez Pana I. S., ul. T., B. Po analizie przestrzegania przez spółkę obowiązków wynikających z realizacji zezwolenia na zbieranie odpadów niebezpiecznych oraz innych niż niebezpieczne stwierdzono, że spółka naruszyła pkt 6 lit. h. ww. decyzji, bowiem skarżący przekazał ww. odpady podmiotowi, który nie posiadał aktualnych zezwoleń na gospodarowanie odpadami.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak: [...] wymierzył skarżącemu administracyjną karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem, tj. za przekazanie odpadów podmiotowi nieposiadającemu uregulowanego stanu formalno-prawnego w zakresie gospodarowania odpadami. Od decyzji organu I instancji spółka złożyła odwołanie do GIOŚ, który po jego rozpoznaniu uchylił w całości decyzji MWIOŚ i ponownie wymierzył skarżącemu, tj. spółce C. sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w S. taką samą karę administracyjną za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem na zbieranie odpadów,
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że spółka gospodarowała odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem Starosty K. z dnia [...] lutego 2015 r. na zbieranie odpadów niebezpiecznych oraz innych niż niebezpieczne. GIOŚ wyjaśnił, że skarżący przekazał odpady (o kodzie 04 01 99 i 16 03 80) osobie fizycznej, nieprowadzącej działalności gospodarczej, która nie posiadała stosownego zezwolenia do gospodarowania tymi odpadami. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że nie było możliwości uznania, że spółka - w myśl art. 27 ust. 9 ustawy o odpadach - przekazała odpady Panu I. S. jako osobie fizycznej, nieprowadzącej działalności gospodarczej na potrzeby własne bo jak wynika z ustaleń osoba ta przyjęła ww. odpady nie do wykorzystania we własnym zakresie, ale na potrzeby reprezentowanej firmy A. W ocenie GIOŚ skarżący naruszył pkt 1, pkt 3.2, pkt 4.1 decyzji dlatego też zasadnym było nałożenie na spółkę kary administracyjnej w wysokości 10.000,00 zł., z uwagi na spełnienie przesłanek z art. 194 ust. 7 ustawy o odpadach. Dodatkowo organ odwoławczy podkreślił, że nie było podstaw do ustalenia kary w najniższym wymiarze bo ilość odpadów przekazanych nieuprawnionemu do ich zagospodarowania podmiotowi była znaczna. Zdaniem GIOŚ nie spełnione zostały także warunki do tego aby odstąpić – stosownie do art. 189f § 1 i § 2 K.p.a. - w ogóle od wymierzenia kary pieniężnej bowiem skarżący naruszył niewątpliwie warunki zezwolenia na gospodarowanie odpadami. W opinii GIOŚ odstąpienie od wymierzenia kary sankcjonowałoby nielegalną działalność prowadzoną przez stronę, co prowadziłoby do rażącego naruszenia interesu społecznego.
Ostatecznie GIOŚ uznał, że MWIOŚ prawidłowo stwierdził, że z uwagi na poczynione naruszenia zezwolenia kara pieniężna w wysokości 10 000 zł jest adekwatna w niniejszej sprawie, jednakże ze względu na uchybienia organu I instancji (błędne określenie ilości przekazanych odpadów) i zmianę formy prawnej skarżącego GIOŚ postanowił uchylić decyzję organu I instancji i ponownie orzekł o wymierzeniu spółce takiej samej kary administracyjnej.
Nie zgadzając się z zaskarżoną decyzją skarżący C. sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w S. wniósł za pośrednictwem GIOŚ skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której zarzucił organowi odwoławczemu:
- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a konkretnie naruszenie przepisu art. 194 ust. 7 ustawy o odpadach, zgodnie z którym wysokość administracyjnej kary pieniężnej oblicza się, uwzględniając w szczególności ilość i właściwości odpadów, możliwość wystąpienia zagrożeń dla ludzi lub środowiska oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, poprzez uznanie przez organ II instancji, że zostały spełnione przesłanki odpowiedzialności skarżącego za delikt, o którym mowa w tym przepisie oraz, że wymierzona skarżącemu administracyjna kara pieniężna pozostaje w pełni adekwatna do okoliczności sprawy,
- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) naruszenie przepisu art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., których treść stanowi, iż w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, oraz dokonać oceny, czy dane okoliczności zostały ustalone na podstawie całokształtu materiału dowodowego, poprzez brak dokonania wszechstronnego zebrania i oceny materiału dowodowego istotnego dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy oraz dokonania sprzecznych wzajemnie ustaleń stanu faktycznego,
2) z ostrożności procesowej: naruszenie przepisu art. 144 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe, zgodnie z którym po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu, a syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym, poprzez brak oznaczenia w sentencji zaskarżonej decyzji syndyka masy upadłości i jednocześnie oznaczenie spółkę C. Sp. z o.o. w upadłości,
W oparciu o tak postawione zarzuty skarżący wniósł na podstawie przepisu art. 145 § 1 p. 1 P.p.s.a. o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2021 r. wydanej przez organ II instancji oraz poprzedzającej decyzji wydanej przez organ I instancji, a co za tym idzie umorzenie postępowania administracyjnego w całości, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości, zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę GIOŚ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2019 r. poz. 2167) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) dalej jako P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd dokonując kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie poddana została decyzja z [...] marca 2021 r. Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w sprawie wymierzenia C. Spółka z o.o. w upadłości administracyjnej kary pieniężnej za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem na zbieranie odpadów, tj. przekazanie odpadów podmiotowi nieposiadającemu uregulowanego stanu formalno-prawnego w zakresie gospodarowania odpadami.
Podstawę materialnoprawną wymierzenia spółce C. Sp. z o.o. w upadłości administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł stanowił art. 194 ust. 5 i ust. 7 oraz art. 196 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2020 r. poz. 797 z późn. zm.). Zgodnie z ust. 5 art. 194 ustawy administracyjną karę pieniężną wymierza się za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem, o którym mowa w art. 41 cyt. ustawy. Kara wynosi nie mniej niż 1000 zł i nie może przekroczyć 1.000.000 zł. Wedle zaś ust. 7 powołanego artykułu 194 wysokość kary oblicza się, uwzględniając w szczególności ilość i właściwości odpadów, możliwość wystąpienia zagrożeń dla ludzi lub środowiska oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy. Z kolei art. 199 ustawy o odpadach stanowi, że przy ustalaniu wysokości administracyjnej kary pieniężnej wojewódzki inspektor ochrony środowiska uwzględnia rodzaj naruszenia i jego wpływ na życie i zdrowie ludzi oraz środowisko, okres trwania naruszenia i rozmiary prowadzonej działalności oraz bierze pod uwagę skutki tych naruszeń i wielkość zagrożenia. Decyzja o wymierzeniu przedmiotowej kary, o ile nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od jej wymierzenia, ma charakter obligatoryjny. Natomiast wysokość wymierzonej kary, wg wskazanych widełek kary ma charakter uznaniowy, co nie oznacza jednak, że cechuje ją dowolność. Musi się zawierać w granicach zakreślonych przez ustawodawcę w tym przepisie, przy uwzględnieniu występujących w danym wypadku okoliczności nieprawidłowego gospodarowania odpadami. Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd przyjął za własne ustalenia poczynione w postępowaniu administracyjnym, wobec czego za zbędne uznał ich ponowne szczegółowe przytaczanie. Główny Inspektor Ochrony Środowiska w sposób jednoznaczny ustalił, ze I. S., któremu spółka C. Sp. z o.o., obecnie w upadłości, przekazała odpady, nie posiadał uprawnień do gospodarowania nimi. W ocenie Sądu, stanowisko Organów zasługuje na aprobatę. W rozpatrywanej sprawie stwierdzono, że Starosta K. decyzja z [...] lutego 2015 r. udzielił spółce C. Sp. z o.o. z siedzibą w S. zezwolenia na zbieranie odpadów na określonych w decyzji warunkach. Zgodnie z pkt 6 lit. h decyzji, odpady należało przekazywać wyłącznie podmiotom posiadającym aktualne decyzje administracyjne w zakresie gospodarki odpadami. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że w dniu 16 czerwca 2016 r. spółka C. Sp. z o.o. przekazała odpady o kodach: 16 03 80 (produkty spożywcze przeterminowane lub nieprzydatne do spożycia) w ilości 10 580 Mg oraz 04 01 99 (inne niewymienione odpady) w ilości 12 640 Mg. Potwierdzają to dane zawarte w kartach przekazania odpadu nr [...] i nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. Na obu tych kartach przekazania odpadu jako odbiorca odpadów wskazany został I. S. Przeprowadzone postępowanie dowodowe w sposób jednoznaczny wykazało, że odbiorca odpadów był I. S., będący osobą fizyczną, nieprowadzącą działalności gospodarczej, który w dniu 16 czerwca 2016 r. nie posiadał uprawnień do gospodarowania odpadami o kodach: 16 03 80 i 04 01 99. Powyższe potwierdza, że spółka C. Sp. z o.o. naruszyła warunki decyzji Starosty K. z [...] lutego 2015 r. w zakresie pkt. 4 i pkt. 6 lit h.
Spółka C. Sp. z o.o. jako podmiot profesjonalnie prowadzący działalność gospodarczą polegającą na zbieraniu odpadów zobowiązany był do zachowania należytej staranności obejmującej w szczególności przestrzeganie wszystkich warunków prowadzenia działalności na podstawie posiadanej decyzji administracyjnej określającej warunki wykonywania działalności gospodarczej.
W ocenie Sądu, postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy z poszanowaniem zasad ogólnych uregulowanych w k.p.a. Organy zgromadziły wymagany przepisami prawa materiał dowodowy, dokonały jego wszechstronnej oceny, a zawarta w uzasadnieniu decyzji argumentacja jest logiczna i przekonująca. Organ II instancji w wyniku dokonanych ustaleń i prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, w sposób zasadny zastosował art. 194 ust. 5 ustawy o odpadach.
Wbrew zarzutom skargi zdaniem Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wykazał, że spółka C. Sp. z o.o. ponosi odpowiedzialność administracyjną za przypisane jej naruszenie przepisów prawa materialnego. Sankcją finansową za naruszenie przepisów prawa materialnego jest wymierzona w niniejszej sprawie administracyjna kara pieniężna. Administracyjna kara pieniężna z woli ustawodawcy ma realizować dwie podstawowe funkcje: represyjną i prewencyjną.
Zdaniem Sądu, Główny Inspektor Ochrony Środowiska w sposób w pełni przekonujący wskazał argumenty przemawiające za wymierzeniem w przedmiotowej sprawie kary w wysokości 10 000 zł, przy czym należy zauważyć, że jest to kara w dolnych granicach ustawowego zagrożenia (maksymalna kara to 1 000 000 zł). W ocenie Sądu, w świetle akt sprawy, administracyjna kara pieniężna w wysokości 10 000 zł nie może być uznana za nadmierną. Z uwagi na naruszenie warunków posiadanego zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów, nawet w przypadku braku stwierdzonego wpływu na środowisko nie było możliwe odstąpienie od wymierzenia przedmiotowej administracyjnej kary pieniężnej. Kara w wysokości 10 000 zł pozostaje w racjonalnej proporcji do skali naruszenia warunków zezwolenia, a nadto wypełnia wspominaną wyżej funkcję odstraszającą, czyli funkcję prewencyjną.
Wbrew zarzutowi skargi, w zaskarżonej decyzji organ wskazał precyzyjnie ilość i rodzaj odpadów przekazanych podmiotowi nieuprawnionemu i ocena, że jest to znaczna ilość przekazanych odpadów jest uzasadniona.
W ocenie Sądu, w zaskarżonej decyzji organ prawidłowo orzekł o wymierzeniu C. Sp. z o.o. w upadłości administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł za gospodarowania odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem na zbieranie odpadów.
Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 144 Prawa upadłościowego, Sąd stwierdza, iż wbrew twierdzeniu Skarżącego, w postępowaniu zakończonym skarżoną decyzją nie został naruszony przepis art. 144 Prawa upadłościowego.
Zgodnie z tym przepisem:
1. Po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu.
2. Postępowania, o których mowa w ust. 1, syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym.
3. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do postępowań w sprawach o należne od upadłego alimenty oraz renty z tytułu odpowiedzialności za uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia albo utratę żywiciela oraz z tytułu zamiany uprawnień objętych treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę.
4. Syndyk może żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego.
Upadłość spółki C. Sp. Z o.o. została ogłoszona w dniu [...] września 2019 r. postanowieniem Sądu Rejonowego dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 grudnia 2016 r. sygn. II GSK 1095/15, w której przedmiotem postępowania było nałożenie kary administracyjnej na podstawie art. 92a u.t.d. za dokonane przez upadłego naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wskazał, że "(...) z chwilą ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego upadły traci na rzecz syndyka prawo zarządu, korzystania i rozporządzania swoim majątkiem (aczkolwiek nadal pozostaje jego formalnym właścicielem - art. 306-312 p.u.n.), dlatego też upadły nie może być stroną żadnego postępowania sądowego lub administracyjnego dotyczącego mienia wchodzącego w skład masy upadłości. Stroną postępowania dotyczącego tego mienia może być wyłącznie syndyk, który jest tzw. strona zastępczą, bowiem występuje wprawdzie we własnym imieniu lecz nie na własny rachunek - syndyk działa na rzecz masy upadłości a stroną jest tylko dlatego, że masa, będąc przedmiotem stosunków cywilnoprawnych, nie może być ich przedmiotem (zob. S. Gurgul, Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz, C.H.Beck, Warszawa 2004, s. 441-442). Podstawienie syndyka w miejsce upadłego odnosi się tylko do postępowań dotyczących masy upadłości, natomiast w sprawach, które masy upadłości nie dotyczą legitymację zachowuje upadły (zob. A. Jakubecki (w:) A. Jakubecki, F. Zedler, Prawo upadłościowe i naprawcze, Zakamycze, Kraków 2003, s. 395)".
Następnie Sąd podkreślił, że masę upadłości stanowi należący do upadłego w dniu ogłoszenia upadłości oraz nabyty w toku postępowania upadłościowego - majątek. Sąd zwrócił uwagę, że w doktrynie przyjmuje się, że termin "majątek", choć posiada dwa znaczenia: szersze obejmujące zarówno aktywa, jak i pasywa oraz węższe obejmujące tylko aktywa - to z uwagi na charakter masy upadłości, która ma służyć zaspokojeniu wierzycieli, należy odnosić jedynie do ogółu aktywów upadłego (por. F. Zedler (w:) A. Jakubecki, F. Zedler, op. cit., s. 154 oraz S. Gurgul, op. cit., s. 161).
NSA w wyroku z 9 grudnia 2016 r. sygn. II GSK 1095/15 wskazał, że konkretyzacja wskazanej sankcji administracyjnej co do podmiotu i wysokości kary następuje na podstawie decyzji administracyjnej, a zatem należy przyjąć, że bez względu na datę popełnienia naruszenia, nałożenie na podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązku w postaci kary pieniężnej następuje z dniem wydania decyzji. Powyższe ustalenie można przenieść także odnośnie niniejszej sprawy, dotyczącej kary administracyjnej nakładanej przez organy Inspekcji Ochrony Środowiska.
Jak stwierdził NSA w omawianym wyroku: "Okoliczność ta ma istotne znaczenie zważywszy na fakt, czy wydanie omawianej decyzji nastąpiło przed czy po ogłoszeniu upadłości, gdyż masę upadłości mogą stanowić jedynie aktywa pochodzące z majątku upadłego na dzień ogłoszenia upadłości lub nabyte w toku postępowania upadłościowego. Decyzja wydana w przedmiocie nałożenia kary nie przysparza natomiast masie spadkowej aktywów, a zatem nie dotyczy masy upadłości. W ocenie Sądu dla zasadności zastosowania art. 144 p.u.n. istotne znaczenie musi mieć zatem ustalenie czy przedmiot postępowania, o którym mowa w tym przepisie odnosi się do masy upadłości, w takim znaczeniu, że wydane w tym postępowaniu orzeczenie ma wpływ na wzrost aktywów upadłego (wzbogacenie masy spadkowej). (...) w doktrynie przyjmuje się, że z masy upadłości nie mogą być zaspokajane należności w stosunku do upadłego (z reguły w przypadkach, gdy jest on osobą fizyczną), powstałe po ogłoszeniu upadłości, a wynikające np. z jego czynów niedozwolonych czy działań pociągających za sobą np. sądowe lub administracyjne kary grzywny itp. (por. A. Jakubecki, Komentarz do art. 342 p.u.n., Lex-el, teza 22 i 23). Należy bowiem podkreślić, że ogłoszenie upadłości - stosownie do art. 185 ust. 2 p.u.n. - nie ma wpływu na zdolność prawną oraz zdolność do czynności prawnych upadłego, a zatem oznacza to, że ogłoszenie upadłości i związane z nim objęcie części majątku upadłego masą upadłości nie powoduje zmiany statusu personalnego dłużnika, tj. nie pozbawia go ani zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnych, ani - w konsekwencji - zdolności sądowej i zdolności do czynności procesowych. Upadły w dalszym ciągu może swobodnie dysponować majątkiem, który nie wchodzi do masy upadłości - art. 63 i nast.p.u.n. (zob. S. Gurgul, op. cit., s. 545; F. Zedler (w:) A. Jakubecki, F. Zedler, op. cit., s. 509)".
Podsumowując powyższe rozważania, NSA skonkludował, że: "(...) w sprawach niedotyczących majątku wchodzącego do masy upadłości upadły może występować w każdym postępowaniu bez ograniczeń, bowiem w tym zakresie przysługują mu wszystkie uprawnienia, zarówno o charakterze prawnomaterialnym, jak i procesowym. (...) w okolicznościach niniejszej sprawy postępowanie administracyjne dotyczące nałożenia administracyjnej kary pieniężnej po dniu ogłoszenia upadłości nie mogło z uwagi na charakter sprawy dotyczyć masy upadłości, a w konsekwencji stroną tego postępowania nie mógł być syndyk, lecz podmiot wobec którego przepis prawa materialnego (art. 92a ust. 1 u.t.d.) nakładał obowiązek wymierzenia kary pieniężnej".
Powyższy pogląd zaprezentowany w wyroku NSA z 9 grudnia 2016 r. sygn. II GSK 1095/15 tutejszy Sąd w całości podziela i przyjmuje za własny. Tym samym zarzut naruszenia art. 144 Prawa upadłościowego uznać należy za niezasadny. W zaskarżonej decyzji organ prawidłowo ustalił odpowiedzialność administracyjną podmiotu C. Sp. Z o.o. w upadłości.
Jak już wyżej wskazano, zgodnie z art. 144 ust. 1 Prawa upadłościowego po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Stosownie do art. 144 ust. 2, postępowania, o których mowa w ust. 1, syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym. Z powyższego przepisu nie można wyprowadzać wniosku, aby syndyk stawał się zupełnie niezależnym podmiotem praw i obowiązków, stroną postępowania w znaczeniu materialnoprawnym w miejsce dotychczasowego podmiotu. Stwierdzenie ustawodawcy, że syndyk jest stroną w postępowaniach dotyczących masy upadłości oznacza, iż przysługuje mu legitymacja do występowania w tych postępowaniach. Jest to jednak strona w znaczeniu wyłącznie formalnym. Syndyk działa bowiem w imieniu własnym. Jednakże w znaczeniu materialnym stroną pozostaje nadal upadły, który jest podmiotem stosunku prawnego, którego postępowanie dotyczy. Sam upadły nie posiada jednak legitymacji procesowej (formalnej), nie może więc działać osobiście i syndyk działa za niego.
Wynika to m. in. z art. 160 ust. 1 Prawa upadłościowego, zgodnie z którym w sprawach dotyczących masy upadłości syndyk dokonuje czynności w imieniu własnym na rachunek upadłego. Na gruncie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie oznacza to, że jako jego strona powinien nadal być oznaczany upadły. Nie może natomiast zostać skierowana (oznaczać jako stronę) do samego syndyka, ten bowiem w znaczeniu materialnym nie jest stroną postępowania. Natomiast realizacja uprawnień strony, będącej upadłym, musi się odbywać z uwzględnieniem treści art. 144 ust. 1 Prawa upadłościowego. Zatem jeśli postępowanie prowadzone jest wobec upadłego, wszelkie pisma i orzeczenia doręczać należy syndykowi, to on bowiem działa na rzecz upadłego i na jego rachunek.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.