III OSK 3930/21

III OSK 3930/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-11-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak
Piotr Korzeniowski
Teresa Zyglewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Odpady
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 2666/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-07-13
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151 § 1, art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79, art. 80, art. 84 § 1, art. 85 § 1, art. 136 oraz art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2021 poz 162
art. 10 i art. 11
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. Spółki z o.o. z siedzibą w Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 2666/19 w sprawie ze skargi K. Spółki z o.o. z siedzibą w Ż. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 27 sierpnia 2019 r. nr DKGO-420/553/2/2019/MP w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 13 lipca 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 2666/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. Spółki z o.o. z siedzibą w [...] (skarżąca) na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 27 sierpnia 2019 r. w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.
K. Spółki z o.o. z siedzibą w [...] wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku zarzucając mu:
- naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79, art. 80, art. 84 § 1, art. 85 § 1, art. 136 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 10 i art. 11 ustawy prawo przedsiębiorców - przez oddalenie przez WSA skargi, pomimo iż zarówno organ obydwu instancji zaniechały dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, zastąpienie swobodnej oceny dowodów oceną dowolną, w szczególności dotyczącą:
• nieprawidłowej kontroli poczynionych przez organ ustaleń faktycznych i oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie polegającą na akceptacji nieprawidłowego i sprzecznego z prawem i jego wykładnią systemową i uznaniu, że skarżąca w dniach 20, 24 i 26 lipca 2017 r. nielegalnie przemieszczała odpady o kodzie 19 12 12 a nie jak twierdzi skarżąca, odpad o kodzie 19 12 04, pomijając szczegółowe i istotne ustalenia dotyczące stwierdzenia czy sprowadzony materiał stanowił ten kod odpadu jak również, jego ewentualnej kwalifikacji, a w konsekwencji nie wyjaśniając w sposób wyczerpujący okoliczności sprawy i pomijając jej istotę oraz przeprowadzając postępowanie bez rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego,
• formy i treści sporządzonego protokołów oględzin przez organ I instancji w przedmiocie dokonania kontroli w spółce skarżącej w dniach 25 i 27 lipca 2017 r. oraz 3 sierpnia 2017 r. w ramach prowadzonego postępowania oraz poprzez ogólnikowe odniesienie się w nich do odpadów znajdujących się na terenie spółki skarżącej,
• pominięcie przez organ I i II instancji dokumentów z analiz próbek odpadów pn. "Plastic Film Waste (Recykle for Futurę, Sugarich, dostawa z 24.07.2017 r.)" oraz "Plastic Film Waste (Sugarich, dostawa z 26.07.2017 r.) dotyczącej charakterystyki i ustalenia klasyfikacji oraz kodu odpadów stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania, a która w świetle niniejszej sprawy, jako iż organ w ogóle nie wykonał analogicznej analizy i nie sporządził tego typu dokumentacji, winna zostać uwzględniona przez organ I i II instancji,
• niepopartej żadnymi dowodami i argumentacją oceny organu I i II instancji, w zakresie zakwalifikowania odpadów o kodzie 19 12 04 jako odpad 19 12 12,
• pominięcia przez organ I i II instancji potrzeby zasięgnięcia opinii biegłego w zakresie wykonania sprawozdania z badań/pomiarów odpadów i ich procentowego udziału frakcji granulometrycznej oraz materiałowej,
• przyjęciu, że odpady odebrane przez skarżącą były pomieszane z odpadami innego rodzaju, pomimo, że przedmiotowa okoliczność nie została poparta żadnymi dowodami, błędnym zakwalifikowaniu przewożonych odpadów pod pozycją 19 12 12 (pozostałe odpady, w tym mieszaniny materiałów, z mechanicznej przeróbki odpadów) w części II załącznika nr V do rozporządzenia nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, zwane dalej także rozporządzeniem (WE) nr 1013/2006, podczas gdy prawidłowe ich zakwalifikowanie obejmuje wyłącznie pozycję 19 12 04 (odpady z tworzyw sztucznych i gumy),
• zeznań skarżącej, poprzez pominięcie przy rozstrzygnięciu sprawy jej usprawiedliwionego przekonania, że przewożony odpad stanowią tworzywa sztuczne i guma,
• poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego celem ustalenia właściwej klasyfikacji odpadu przewożonego przez stronę w dniach 20, 24 i 26 lipca 2017 r., a następnie rozstrzygnięcie kwestii natury faktycznej wymagającej wiadomości specjalnych, na podstawie samych twierdzeń organu I instancji, które nawet nie są kategoryczne i nie znalazły potwierdzenia w innej decyzji administracyjnej,
• pominięcie zastosowania przyjaznego stosowania przepisów prawa i rozstrzygania wszelkich wątpliwości na korzyść skarżącej, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7a k.p.a., w tym także w art. 10 i 11 ustawy prawo przedsiębiorców, będącego w istocie małą konstytucją dla przedsiębiorców i organów administracyjnych w rozstrzyganiu spraw względem przedsiębiorcy.
naruszeniu przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 7a, art. 8, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 10 i art. 11 ustawy prawo przedsiębiorców - poprzez oddalenie skargi, podczas gdy organ II instancji w sposób dowolny uzasadnił wydaną przez siebie decyzję, pominął słuszny interes skarżącej, a w konsekwencji wydał decyzję w oparciu o fragmentaryczny materiał dowodowy oceniony jednostronnie, selektywnie i nieobiektywnie,
naruszeniu przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 107 §1 i 3 k.p.a. w związku z art. 10 i 11 ustawy prawo przedsiębiorców, poprzez oddalenie skargi, podczas gdy organ II instancji nie określił w sposób precyzyjny podstawy faktycznej i prawnej wydanej przez siebie decyzji,
naruszeniu przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez WSA dowodów wskazanych w treści skargi skarżącej, których przeprowadzenie było niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości zachodzących w sprawie, a ponadto nie spowodowałoby nadmiernego przedłużenia postępowania w niniejszej sprawie.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Ponadto, wniosła o skierowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o następującej treści: Jak należy interpretować pojęcie "nie pomieszania" danego rodzaju odpadów z innymi odpadami? Czy w ramach tego stwierdzenia mieści się pojęcie zanieczyszczenia odpadów? Czy Państwa członkowskie mogą ograniczać przyjmowanie odpadów zanieczyszczonych? I wreszcie, jakie powinny być spójne, obowiązujące na terenie całej Unii Europejskiej zasady oceniania czy odpady są pomieszane czy zanieczyszczone, a to w kontekście treści rozporządzenia 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów?
W uzasadnieniu skargi wywiedziono, że organ I i II instancji w sposób zupełnie dowolny uznał, że skarżąca dokonała odbioru odpadu o kodzie 19 12 12, albowiem jak wynika z obszernej dokumentacji skarżącej, w rzeczywistości odebrany odpad kwalifikuje się jako odpad o kodzie 19 12 04. Za powyższym przemawia fakt, iż skarżąca na skutek kontroli organu I instancji dokonała analiz próbek odpadów na okoliczność zbadania charakterystyki i ustalenia klasyfikacji oraz kodu odpadu stanowiącego przedmiot kontroli. Skarżąca kasacyjnie wywiodła, że organ nie dysponuje żadnym materiałem dowodowym potwierdzającym okoliczność zmieszania kontrolowanego odpadu, jego morfologii i składu. Wręcz należy stwierdzić, że organ zupełnie dowolnie stwierdził i dokonał oceny zakwalifikowania odpadu o kodzie 19 12 04 jako odpad o kodzie 19 12 12, pomijając w tym względzie jakiekolwiek możliwości zbadania sprawy. W skardze kasacyjnej podkreślono, że w ramach kontroli, wyłącznie w dniach 25 i 27 lipca 2017 r. organ dokonał weryfikacji odpadu przy pomocy inspektorów posiadających rzekomą wiedzę specjalistyczną i doświadczenie. Zdaniem skarżącej kasacyjnie klasyfikacja kompetencji inspektorów jest zupełnie dowolna i nie poparta żadną dokumentacją, w szczególności mając na uwadze stosunkowo niskie wymagania stawiane inspektorom.
Podkreślono, że żadne przepisy prawa materialnego nie wskazują na to w jakim procencie odpady mogą być zanieczyszczone innymi odpadami. W jakim stopniu kontrolowane odpady były zanieczyszczone nie zostało jednak w ogóle stwierdzone. W szczególności celem ustalenia stopnia zanieczyszczenia organ nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego łub jakichkolwiek badań laboratoryjnych mających wskazywać w jakim stopniu odpady były zanieczyszczone substancją organiczną. Zwrócono uwagę, że organ pominął okoliczność, iż sprzeczne z logiką i doświadczeniem życiowym jest, aby tworzywa sztuczne wyselekcjonowane z odpadów komunalnych nie były nawet w najmniejszym stopniu zanieczyszczone resztkami jedzenia.
Skarżąca kasacyjnie zwróciła uwagę, że niepoparte żadnymi dowodami są stwierdzenia, że odpady, które zostały ujawnione na nieruchomości, stanowiły poważne źródło zagrożeń spowodowanych czynnikami chemicznymi i biologicznymi. Brak dowodów na tę okoliczność, również z tej przyczyny, że żadnych badań nie przeprowadzono.
Wskazano, że to, iż odpady nie mogą być zmieszane, czy też pomieszane z innymi odpadami nie oznacza jeszcze, że odpady maja być idealnie czyste, iż nie mogą być innymi odpadami zanieczyszczone w stopniu minimalnym. Nie istnieją bowiem odpady w 100% czyste, niezanieczyszczone innymi rodzajami odpadów.
Wywodzono, że w powszechnie obowiązujących przepisach na terytorium Polski, brak jest precyzyjnych norm wskazujących dopuszczalny stopień zanieczyszczenia innymi substancjami, dopuszczony załącznikiem III. Nie ulega wątpliwości że rozporządzenie 1013/2006 dopuszcza pewien stopień zanieczyszczenia innymi substancjami. To zanieczyszczenie musi w opisany wyżej sposób zwiększać ryzyko związane z odpadami lub uniemożliwiać odzysk odpadów w sposób racjonalny ekologicznie aby doszło do naruszenia. Bez wykazania przez organ kontrolny tych okoliczności, brak jest prawnej możliwości zakwestionowania podlegania określonej substancji pod zakres określony załącznikiem III (lista zielona). Tymczasem, odpady mogły zostać zagospodarowane zgodnie z zezwoleniem posiadanym przez skarżącą.
W ocenie skarżącej kasacyjnie kwestia nałożenia na skarżącą administracyjnej kary pieniężnej narusza przepisy postępowania, albowiem organ pomija słuszny interes skarżącej, którego konsekwencje mogą prowadzić nawet do konieczności zlikwidowania przedsiębiorstwa przez skarżącą i zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2020 r., poz. 329 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi kasacyjnej dotyczycące naruszenia art. 25 ust. 1 pkt 1 u.m.p.o. W zarzutach skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia powołanego wyżej przepisu skarżąca kasacyjnie wywodzi, że pojęcie pomieszanie i zanieczyszczenie nie są tożsame, wskazując, że ustawodawca unijny w stosunku do odpadu o kodzie 19 12 04 nie zawarł wymogu całkowitego pozbawienia zanieczyszczeń tego odpadu. Zgodzić należy się ze skarżącą kasacyjnie, że pojęcia pomieszanie i zanieczyszczenie nie są pojęciami tożsamymi. Na okoliczność tą wskazywały organy administracji w swoich decyzjach, jak i oceniający legalność tych decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny. Przypomnieć więc należy, że w załączniku III do rozporządzenia nr 1013/2006 stwierdzono, że odpady wymienione w załączniku IX do Konwencji Bazylejskiej znajdują się w załączniku V. Załącznik ten składa się z trzech części. Pierwsza część to kody A z załącznika VIII do Konwencji Bazylejskiej, druga część to Europejski Katalog Odpadów, a trzecią część stanowią kody odpadów z załącznika 4 do decyzji OECD. W części pierwszej pod kodem B3010 znajdują się tworzywa sztuczne. Zgodnie z dokumentami dołączonymi do transportu wysłane odpady miały być klasyfikowane w załączniku III rozporządzenia nr 1013/2006 pod kodem B3010. Wysyłka odpadów pod tym kodem nie wymaga zastosowania procedury uprzedniego zgłoszenia i uzyskania zezwolenia. Odpady o kodzie 19 12 04 klasyfikowane są w części 2 – tworzywa sztuczne i guma. Zakres odpadów określonych przez oba te kody nie pokrywa się ze sobą. Podkreślenia wymaga, że wykazanie naruszenia przepisów rozporządzenia nr 1013/2006 poprzez błędne zaklasyfikowanie wysyłanych odpadów pod kodem B3010 powoduje obowiązek nałożenia kary pieniężnej.
Istotne jednak w sprawie jest to, że odpady będące przedmiotem postępowania nie mogły zostać zakwalifikowane pod kodem B3010. Zasadnie skarżąca kasacyjnie wywodzi, że pojęcie niepomieszania nie jest równoznaczne z pojęciem zanieczyszczenia. W przedmiotowej sprawie mamy jednak do czynienia z pomieszaniem odpadów pochodzących z różnych strumieni odpadów. Odpady o kodzie B3010 to odpady tworzyw sztucznych pod warunkiem, że nie są pomieszane z innymi odpadami i są przygotowane do specyfikacji. W rozpoznawanej sprawie odpady te były pomieszane z odpadami o kodzie B3020 – odpady kartonu oraz folii aluminiowej o kodzie B1010. Odnosząc się zaś do kwestii zanieczyszczeń, to jak słusznie wskazano w skardze kasacyjnej żaden przepis prawa materialnego nie reguluje w jakim procencie odpady mogą być zanieczyszczone innymi odpadami. Jednakże ponownego podkreślenia wymaga, że w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z pomieszaniem odpadów różnych frakcji. Stąd też powoływanie się przez skarżącą kasacyjnie na wstęp do załącznika III do rozporządzenia 1013/2006 nie może odnieść oczekiwanego przez skarżącą kasacyjnie skutku, albowiem wstęp ten odnosi się do braku zanieczyszczenia innymi substancjami, a nie do pomieszania odpadów różnych frakcji. Ponadto Komisja Europejska w opracowaniu zatytułowanym "Często zadawane pytania w sprawie rozporządzenia nr 1013/2006 w pkt 1.8, który odnosi się do odpadu o kodzie B3010 "nie są pomieszane z innymi odpadami", co oznacza, że konieczne jest usunięcie związków organicznych, metalu i odpadów nieorganicznych, które mogą być zawarte w odpadach kategorii B3 (wykaz b, część 1, załącznika V).
Podobnie odnieść należy się do wywodów skargi kasacyjnej kwestionujących niezakwalifikowanie przemieszczanych przez skarżącą kasacyjnie odpadów pod kodem 19 12 04. Pod powyższym kodem klasyfikuje się tworzywa sztuczne i gumy, a co za tym idzie nie mogą one obejmować mieszaniny odpadów tworzyw sztucznych, kartonu i folii aluminiowej. Odpady o kodzie 19 12 04 to odpady jednorodne, które nie mogą być zmieszane. Wskazuje na to wykładnia rozporządzenia 1013/2006 oraz decyzji Komisji z dnia 18 grudnia 2014 r. zmieniającej decyzję 2000/532/WE w sprawie wykazu odpadów zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE, gdyż odpady o kodzie 19 12 04 nie mogą składać się ze zmieszanych substancji i przedmiotów nawet jeśli podstawowym składnikiem tych zmieszanych odpadów są tworzywa sztuczne i guma, jeśli zawierają inne odpady. W takim wypadku są to opady zmieszane. Dodać należy, że jeżeli odpady tworzywa sztucznego i gumy są zanieczyszczone innymi odpadami to muszą być poddane wstępnemu procesom przetwarzania, które zapewnią jednolity skład tych odpadów.
Powyższe rozważania przesądzają o niezasadności obydwu zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia art. 25 ust. 1 pkt 1 u.m.p.o.
W konsekwencji nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 32 ust. 1 u.m.p.o. w zw. z art. 18 rozporządzenia nr 1013/2006. Zgodnie z art. 32 ust. 1 u.m.p.o. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nakłada na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50 000 do 500 000 zł. Skoro przywiezione odpady nie mogły zostać zakwalifikowane pod kodem B3010, ani też pod kodem 19 12 04 lecz podlegały klasyfikacji jako odpady oznaczone kodem 19 12 12 to wymagały one stosownego zgłoszenia na ich przywóz, które to zgłoszenie nie zostało dokonane.
Nie jest oparty na usprawiedliwionych podstawach także zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 32 ust. 1 w zw. z art. 34 u.m.p.o. Zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, że orzekając o wysokości kary organ wziął pod rozwagę okoliczności, o których mowa w art. 34 u.m.p.o. Przepis ten wymienia jedynie przykładowe okoliczności jakie należy wziąć pod rozwagę przy wymiarze kary, na co wskazuje posłużenie się w tym artykule słowami "w szczególności". Do okoliczności tych należą w szczególności: ilość, rodzaj i charakter odpadów, w tym możliwość zagrożeń dla ludzi i środowiska powodowanych przez te odpady, oraz okoliczności uprzedniego naruszenia przepisów ustawy i rozporządzenia 0113/2006.
Przypomnieć należy, że kara ta może zostać wymierzona w wysokości od 50.000 do 500.000 zł.
Miarkując wysokość kary organ miał na względzie, że odpady te stanowiły mieszaninę odpadów z różnych materiałów, wysortowanych z niesegregowanych odpadów komunalnych i były znacznie zanieczyszczone zagniwającą substancją organiczną charakterystyczną dla odpadów komunalnych. Zasadnie więc Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko organów administracji, że odpady te mogły stanowić poważne źródło zagrożeń spowodowanych czynnikami chemicznymi i biologicznymi. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z powołanym przepisem wystarczy istnienie samej możliwości powstania zagrożenia dla ludzi i środowiska powodowanego przez te odpady. Ponadto prowadzone postępowanie nie dotyczyło jednego transportu odpadów, to jest odpadów już rozładowanych na terenie Spółki, ale także kolejnych trzech transportów, które zostały skierowane przez Komendę Miejską Policji w Z. do bazy transportowej w G.. Wymierzenie kary w jej dolnych granicach nie stanowiło w przedmiotowym przypadku naruszenia art. 32 ust. 1 w zw. z art. 34 u.m.p.o.
Pomimo, że naruszenia art. 189f k.p.a. nie zostało sformułowane jako zarzut skargi kasacyjnej, jednakże z uwagi na fakt zawarcia takiego zarzutu w uzasadnieniu skargi kasacyjnej należało ocenić jego zasadność. Jednym z warunków uprawniających do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest stwierdzenie, że waga naruszenia prawa jest znikoma. Zasadnie Sąd I instancji zaakceptował stanowisko organów, że stan faktyczny przedmiotowej sprawy nie pozwala na zakwalifikowanie naruszenia prawa jako znikomego. Nie pozwala na to ocena dobra prawnego jakie zostało w sprawie naruszone. Dobrem podlegającym ochronie w przedmiotowej sprawie jest legalny obrót odpadami. Przy czym mając na względzie fakt, że odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny, wina skarżącej lub jej brak nie mają w sprawie znaczenia. Znikomość naruszeń prawa nie wiąże się bowiem ze stanem świadomości naruszającego oraz jego zamierzonym działanie, ale wyłącznie ze skutkiem naruszeń na dobro chronione. Na ocenę znikomości naruszenia prawa ma także wpływ ilość (73 tony) i stan nielegalnie sprowadzonych odpadów. O znikomości naruszenia prawa nie przesądza także fakt, że naruszenie to miało miejsce po raz pierwszy. Ponadto zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że skarżąca kasacyjnie jako odbiorca przyjęła nielegalny transport odpadów, a nie przedstawiła dowodów, że prowadziła procedurę stałej kontroli przyjmowanych odpadów przed ich odbiorem. Podkreślenia wymaga, że dla oceny możliwości odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej ma znaczenie treść art. 50 ust. 1 rozporządzenia nr 1013/2006, zgodnie z którym organ stosując to rozporządzenie ma zapewnić, że sankcje za naruszenie tego rozporządzenia będą skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. W takim przypadku odstąpienie od nałożenia kary może mieć bardzo wyjątkowy charakter. Okoliczności te przesądzają o braku naruszenia art. 189f k.p.a.
Nie jest oparty na usprawiedliwionych podstawach zarzut skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Podstawę wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, to jest art. 32 ust. 1 w zw. z art. 34 tej ustawy. Sprawa nie dotyczy wymierzenia kary w oparciu o przepisy ustawy o transporcie drogowym, a co za tym idzie regulacje tej ustawy nie miały w sprawie zastosowania, a w związku z tym nie doszło do ich naruszenia.
Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 151 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 7a, 8, 11, 75 § 1, 77 § 1, 79, 80, 84 § 1, 85 § 1, 136, 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 10 i 11 ustawy prawo przedsiębiorców. Zarzut ten został zbudowany jako wyliczenie ciągu przepisów, które miały zostać naruszone, co czyni go nieprecyzyjnym. Nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącej kasacyjnie, że Sąd I instancji dokonał nieprawidłowej kontroli poczynionych przez organ ustaleń faktycznych i oceny materiału dowodowego. Dokonując klasyfikacji odpadów organ wyjaśnił, co stanowiło podstawę dokonania takich ustaleń, przy czym ustalenia te zostały dokonane w oparciu o cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Podstawę ustalenia tego stanu faktycznego stanowiły także protokoły kontroli dokonanej w dniach 25 i 27 lipca 2017 r. oraz 3 sierpnia 2017 r. Protokoły te są dokumentami urzędowymi. Skarżąca kasacyjnie nie wyjaśniła na czym miałoby polegać ogólnikowe odniesie się w tych protokołach do odpadów znajdujących się na terenie Spółki, a przede wszystkim jakie mogłoby to mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie, co zasadnie podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny, ocena składu odpadów nie wymagała zaawansowanej wiedzy eksperckiej, ani wnikliwych badań laboratoryjnych. Przesądzają o tym nie tylko treści protokołów kontroli, ale także załączone zdjęcia. Zauważyć należy, że przedmiotem ustaleń nie był skomplikowany skład chemiczny odpadów, ale okoliczność, że stanowiły one mieszaninę tworzyw sztucznych, kartonu i foli aluminiowej. Skarżąca kasacyjnie kwestionuje wiedzę i umiejętności inspektorów ochrony środowiska nie podając przy tym, żadnych dowodów, które mogłyby ta okoliczność potwierdzić. Zgodzić się należy z Sądem I instancji, że do kwalifikacji tego rodzaju odpadów nie była niezbędna wiedza ekspertów zewnętrznych, albowiem w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca sytuacja wykraczająca swoją problematyką poza wiedzę inspektorów ochrony środowiska. Zbędne więc było w tym zakresie sięganie po opinię biegłego.
Nie można zgodzić się ze skarżącą kasacyjnie, że przy ocenie materiału dowodowego pominięta została dokumentacja z analizy próbek odpadów "Plastic Film Waste (Recylkle for Future, Sugarich, dostawa z 24.07.2017 r.)" oraz "Plastic Film Waste (Sugarich, dostawa z 26.07.2017 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, że przedstawione badania potwierdzają dokonaną przez organ klasyfikacje odpadów, a więc, że te odpady nie mogą być zakwalifikowane jako odpady o kodzie B3010 czy też 19 12 04. Świadczy o tym wpis dokonany w rubryce "Uwagi": "Dużo tektury (60%), obecne aluminium", natomiast w analizie próbek z 26 lipca 2017 r. – "Dużo aluminium".
Dodać należy, że usprawiedliwione przekonanie skarżącej, co do rodzaju transportowanych odpadów nie ma wpływu na kwalifikację odpadów.
Nie można także zarzucić organom braku "przyjaznego stosowania przepisów prawa", albowiem organ nie mógł dokonać innej klasyfikacji odpadów jak tylko takiej która odpowiada stanowi faktycznemu. W sprawie więc nie doszło do naruszenia art. 7a k.p.a.
Zaskarżona decyzja została uzasadniona w sposób szczegółowy i wyczerpujący. Organ precyzyjnie wyjaśnił z jakich przyczyn dokonał takiej a nie innej klasyfikacji odpadów, szczegółowo omówił i ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, wyjaśnił mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa, wysokość kary oraz przesłanki uniemożlwiające odstąpienie od jej nałożenia. Organ w sposób precyzyjny określił podstawę prawną wydania decyzji, przytaczając przepisy prawa wraz z ich wyjaśnieniem, w tym art. 32 ust. 1 w zw. z art. 34 u.m.p.o. Powyższe przesądza o niezasadności zarzutów skargi kasacyjniej dotyczących naruszenia art.151 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 7a, 8, 10, 11, 77 § 1, 80, 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 10 i 11 ustawy prawo przedsiębiorców.
Nie zasługuje na uwzględniane zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wnioski dowodowe zawarte w skardze. Zauważyć należy, że dowód z dokumentów Plastic Film Waste (Recylkle for Future, Sugarich, dostawa z 24.07.2017 r.)" oraz "Plastic Film Waste (Sugarich, dostawa z 26.07.2017 r.) został y faktycznie przez Sąd przeprowadzony i oceniony. Odnosząc się do pozostałych wniosków dowodowych stwierdzić należy, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. "Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie". Dowodem z dokumentu nie jest natomiast żądanie dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Sąd I instancji nie mógł więc dowodu takiego przeprowadzić. Trudno także ocenić jako dowód z dokumentów żądanie skarżącej kasacyjnie do zobowiązania Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Katowicach do wykazania, że osoby dokonujące analizy i pomiaru składu jakościowego i morfologicznego odpadów posiadały niezbędny zakres wiedzy specjalistycznej i że kontrole na terenie Spółki wykonały w pełnym zakresie i prawidłowo zweryfikowały odpady pod względem jakościowym i morfologicznym w stosunku do każdego z worków. Zauważyć przede wszystkim należy, że zawarty w art. 106 § 3 p.p.s.a. zwrot "dowody uzupełniające" wskazuje, że chodzi w nim o dowody z dokumentów, które nie były przeprowadzone w postępowaniu administracyjnym. Istota uzupełniającego postępowania dowodowego polega więc na jego przeprowadzeniu w sytuacji, gdy brak dowodu z dokumentu uniemożliwia lub znacznie utrudnia ocenę zgodności z prawem stanu faktycznego ustalonego przez organ. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów jest możliwe, jeżeli łącznie spełnione są dwa warunki. Po pierwsze, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Po drugie, gdy nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Również posłużenie się w analizowanym przepisie stwierdzeniem "sąd może" wyraźnie wskazuje na uprawnienie sądu, a nie jego obowiązek. Nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentu, tak jak wskazuje to przepis art. 106 § 3 p.p.s.a., nie może być oceniane jako naruszenie prawa procesowego i to naruszenie, mające istotny wpływ na wynik sprawy (zob. wyroki NSA z 30 września 2009 r. sygn. akt I OSK 160/09, 21 września 2010 r. sygn. akt I GSK 243/10, 17 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 165/11, 25 września 2012 r. sygn. akt II OSK 840/11, 22 czerwca 2021 r. sygn. akt II OSK 2754/18). Już zatem tylko to ustalenie, wyklucza skuteczność zarzutu naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. w zakresie opisanym powyżej.
W związku z przedstawioną powyżej argumentacją nie zaistniały przesłanki do skierowania pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Mając na względzie powyższe skarga kasacyjna została oddalona w oparciu o art. 184 p.p.s.a.
Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, bowiem strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu skargi kasacyjnej nie zażądała, stosownie do treści art. 182 § 2 p.p.s.a., jej przeprowadzenia.